Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

87 مدخل برای «دل»

دلال حقوقی

شخصی است که در مقابل دریافت اجرت، واسطه انجام معاملات شده یا برای کسی که می‌خواهد معاملاتی انجام دهد، طرف معامله پیدا می‌کند.

English انگلیسی Broker
Français فرانسوی Courtier
Deutsch آلمانی Makler
العربية عربی دلال / سمسار

مترادف: واسطه، کارگزار

دلیل حقوقی

هرگونه وسیله یا امری که برای اثبات ادعا یا واقعیت در مراجع قضایی ارائه می‌شود.

English انگلیسی Evidence, Proof, Argument
Français فرانسوی Preuve, Argument
Deutsch آلمانی Beweis, Beweismittel
العربية عربی دليل

مترادف: مدرک، حجت، بینه · متضاد: شبهه

دلالت حقوقی

کشفِ چیزی از چیزی دیگر به گونه‌ای که علم به اولی، مستلزم علم به دومی باشد.

English انگلیسی Indication, Signification, Implication
Français فرانسوی Indication, Signification
Deutsch آلمانی Hinweis, Bedeutung, Indiz
العربية عربی الدلالة

مترادف: راهنمایی، دلالتِ لفظی

دلالی حقوقی

حرفه و عملیات واسطه‌گری در معاملات که توسط دلال انجام می‌شود و تابع مقررات قانون تجارت است.

English انگلیسی Brokerage
Français فرانسوی Courtage
Deutsch آلمانی Maklergeschäft / Vermittlung
العربية عربی الدلالة / السمسرة

مترادف: واسطه‌گری

دلیل لبی حقوقی

دلیلی که فاقد لفظ است و از طریق سیره، بنای عقلا یا سکوت معصوم کشف می‌شود.

English انگلیسی Non-verbal evidence, Tacit evidence
Français فرانسوی Preuve non verbale
Deutsch آلمانی Nicht-sprachlicher Beweis
العربية عربی الدلیل اللبی

مترادف: دلیل غیرلفظی · متضاد: دلیل لفظی

دلالت انی حقوقی

استدلال از معلول به علت (کشفِ علت از طریقِ اثر).

English انگلیسی A posteriori reasoning, Indication of effect
Français فرانسوی Raisonnement a posteriori
Deutsch آلمانی A-posteriori-Schluss
العربية عربی الدلالة الأنیة

مترادف: استدلالِ اِنّی · متضاد: دلالتِ لِمّی

دلالت لمی حقوقی

دلالتی که در آن از علت به معلول پی برده می‌شود (استدلال از علت به معلول).

English انگلیسی A priori reasoning / Causality
Français فرانسوی Raisonnement a priori
Deutsch آلمانی A-priori-Schluss
العربية عربی الدلالة اللمیة

مترادف: برهان لمی · متضاد: دلالت انّی

دلیل جدید حقوقی

دلیلی که پس از ختم دادرسی یا در مرحله تجدیدنظر ارائه می‌شود و در مرحله بدوی ارائه نشده است.

English انگلیسی New evidence, Fresh evidence
Français فرانسوی Preuve nouvelle
Deutsch آلمانی Neuer Beweis
العربية عربی الدلیل الجدید

مترادف: دلیل نو · متضاد: دلیل سابق

دلیل حاکم حقوقی

دلیلی که بر دلیل دیگر مقدم است و آن را از شمول حکم خارج می‌کند (تخصیص یا تخصص).

English انگلیسی Governing evidence, Overriding evidence
Français فرانسوی Preuve gouvernante
Deutsch آلمانی Vorrangiger Beweis
العربية عربی الدلیل الحاکم

مترادف: دلیل مقدم · متضاد: دلیل محکوم

دلیل عقلی حقوقی

دلیلی که از طریق استنتاج منطقی و عقلانی به دست می‌آید، نه از طریق نص شرعی یا قانونی.

English انگلیسی Rational evidence, Reason-based evidence
Français فرانسوی Preuve rationnelle
Deutsch آلمانی Vernunftbeweis
العربية عربی الدلیل العقلی

مترادف: دلیل عقلی مستقل، دلیل عقلی غیرمستقل · متضاد: دلیل نقلی

دلیل لفظی حقوقی

دلیلی که متکی بر کلام و الفاظ (کتاب و سنت) است.

English انگلیسی Verbal evidence, Textual evidence
Français فرانسوی Preuve verbale, Preuve textuelle
Deutsch آلمانی Sprachlicher Beweis, Textbeweis
العربية عربی الدلیل اللفظی

مترادف: دلیل نقلی، دلیل متنی · متضاد: دلیل لبی

دلیل نقلی حقوقی

دلیلی که از طریق نقل قول و گزارش از معصوم یا منابع شرعی به دست می‌آید.

English انگلیسی Traditional evidence, Transmitted evidence
Français فرانسوی Preuve traditionnelle, Preuve transmise
Deutsch آلمانی Überlieferter Beweis
العربية عربی الدلیل النقلی

مترادف: دلیل روایی، دلیل سمعی · متضاد: دلیل عقلی

دلالت تضمن حقوقی

دلالتِ لفظ بر بخشی از معنایِ موضوع‌له.

English انگلیسی Partial signification, Implication of part
Français فرانسوی Signification partielle
Deutsch آلمانی Teilbedeutung
العربية عربی دلالة التضمن

مترادف: دلالتِ تضمنی · متضاد: دلالتِ مطابقی

دلالت طبعی حقوقی

دلالتی که ناشی از طبیعتِ اشیاء است و وضعِ قراردادی در آن دخالتی ندارد.

English انگلیسی Natural indication
Français فرانسوی Indication naturelle
Deutsch آلمانی Natürliche Indikation
العربية عربی الدلالة الطبعیة

مترادف: دلالتِ تکوینی · متضاد: دلالتِ وضعی

دلالت عقلی حقوقی

دلالتی که عقلِ انسان آن را درک می‌کند و مبتنی بر رابطه‌یِ منطقی بین دو چیز است.

English انگلیسی Rational indication, Logical inference
Français فرانسوی Indication rationnelle
Deutsch آلمانی Rationale Indikation
العربية عربی الدلالة العقلیة

مترادف: دلالتِ منطقی · متضاد: دلالتِ وضعی

دلالت لفظی حقوقی

دلالتی که از طریق شنیدن لفظ و انتقال ذهن به معنای آن حاصل می‌شود.

English انگلیسی Verbal signification
Français فرانسوی Signification verbale
Deutsch آلمانی Verbale Bedeutung
العربية عربی الدلالة اللفظیة

مترادف: دلالت وضعی لفظی · متضاد: دلالت غیرلفظی

دلیل فقاهی حقوقی

دلیلی که در مقام استنباط احکام شرعی توسط فقیه به کار می‌رود.

English انگلیسی Juristic evidence, Jurisprudential evidence
Français فرانسوی Preuve jurisprudentielle
Deutsch آلمانی Jurisprudentieller Beweis
العربية عربی الدلیل الفقاهی

مترادف: دلیل استنباطی

دلیل محکوم حقوقی

دلیلی که تحت تأثیر دلیل حاکم قرار گرفته و دایره شمول آن محدود یا توسعه یافته است.

English انگلیسی Governed evidence, Subordinate evidence
Français فرانسوی Preuve gouvernée
Deutsch آلمانی Untergeordneter Beweis
العربية عربی الدلیل المحکوم

مترادف: دلیل محکوم‌علیه · متضاد: دلیل حاکم

دلالات ثلاث حقوقی

سه نوع دلالت لفظ بر معنا در علم اصول فقه: دلالت مطابقی، دلالت تضمنی و دلالت التزامی.

English انگلیسی The three types of signification (in Islamic jurisprudence)
Français فرانسوی Les trois types de signification
Deutsch آلمانی Die drei Arten der Bedeutung (in der islamischen Rechtswissenschaft)
العربية عربی الدلالات الثلاث (المطابقیة، التضمنیة، الالتزامیة)

مترادف: اقسام دلالت

دلالت اشاره حقوقی

دلالتی که مقصودِ متکلم نیست اما لازمه‌یِ غیرِ مقصودِ کلام است که بدون آن، کلامِ متکلم تمام نمی‌شود.

English انگلیسی Indication by allusion, Indirect implication
Français فرانسوی Indication par allusion
Deutsch آلمانی Hinweis durch Anspielung
العربية عربی دلالة الإشارة

مترادف: اشاره‌یِ نص · متضاد: دلالتِ مطابقی

دلالت تضمنی حقوقی

همان دلالتِ تضمن است؛ دلالتِ لفظ بر جزءِ معنایِ موضوع‌له.

English انگلیسی Partial implication
Français فرانسوی Implication partielle
Deutsch آلمانی Teilimplikation
العربية عربی الدلالة التضمنیة

مترادف: دلالتِ تضمن · متضاد: دلالتِ مطابقی

دلالت حکومت حقوقی

دلالتی که در آن دلیلی (حاکم) بر دلیلِ دیگر (محکوم) وارد شده و دایره‌یِ شمولِ آن را توسعه یا تضییق می‌کند.

English انگلیسی Governing indication, Rule of interpretation (governance)
Français فرانسوی Indication de gouvernement (juridique)
Deutsch آلمانی Auslegungsregel (Regelung)
العربية عربی دلالة الحکومة

مترادف: حکومت · متضاد: ورود، تخصیص

دلالت سیاقی حقوقی

دلالتی که از قرائنِ موجود در سیاقِ کلام (جملاتِ قبل و بعد) به دست می‌آید.

English انگلیسی Contextual indication, Contextual meaning
Français فرانسوی Indication contextuelle
Deutsch آلمانی Kontextuelle Bedeutung
العربية عربی الدلالة السیاقیة

مترادف: دلالتِ مقامی · متضاد: دلالتِ بدوی

دلیل انسداد حقوقی

دلیلی که بر اساس «انسداد باب علم» به احکام شرعی، حجیتِ ظن را اثبات می‌کند.

English انگلیسی Proof of closure (of the gate of knowledge)
Français فرانسوی Preuve de la fermeture (de la porte de la connaissance)
Deutsch آلمانی Beweis der Schließung (des Erkenntnistores)
العربية عربی دلیل الانسداد

مترادف: مقدمات انسداد · متضاد: دلیل انفتاح

دلالت التزام حقوقی

دلالتِ لفظ بر معنایی که خارج از معنایِ موضوع‌له است اما ملازمِ آن است.

English انگلیسی Implication, Connotation
Français فرانسوی Implication
Deutsch آلمانی Implikation
العربية عربی الدلالة الالتزامیة

مترادف: دلالتِ غیرِ مطابقی · متضاد: دلالتِ مطابقی

دلالت مطابقه حقوقی

دلالت لفظ بر تمام معنایی که برای آن وضع شده است.

English انگلیسی Denotation / Conformity signification
Français فرانسوی Signification par conformité
Deutsch آلمانی Übereinstimmungsbedeutung
العربية عربی دلالة المطابقة

مترادف: دلالت وضعی · متضاد: دلالت تضمنی

دلیل اجتهادی حقوقی

دلیلی که از منابع معتبر شرعی (کتاب، سنت، اجماع، عقل) استخراج شده و برای اثبات حکم شرعی به کار می‌رود.

English انگلیسی Ijtihadi proof / Legal evidence
Français فرانسوی Preuve ijtihadique
Deutsch آلمانی Idschtihadi-Beweis
العربية عربی الدلیل الاجتهادی

مترادف: اماره شرعی · متضاد: دلیل قطعی (در برخی تقسیمات)، اصل عملی

دلیل عین مدعی حقوقی

دلیلی که عیناً همان ادعای مدعی است و نیاز به اثبات جداگانه ندارد (مانند اقرار).

English انگلیسی Evidence identical to the claim
Français فرانسوی Preuve identique à la prétention
Deutsch آلمانی Beweis, der mit dem Anspruch identisch ist
العربية عربی الدلیل عین المدعی

متضاد: دلیل خارج از مدعا

دلالت وضعی لفظی حقوقی

دلالتی که ناشی از قرارداد (وضع) واضع برای دلالت لفظ بر معناست.

English انگلیسی Conventional verbal signification
Français فرانسوی Signification conventionnelle verbale
Deutsch آلمانی Konventionelle verbale Bedeutung
العربية عربی الدلالة الوضعیة اللفظیة

مترادف: دلالت لفظی · متضاد: دلالت عقلی، دلالت طبعی

دلیل الکترونیکی حقوقی

هرگونه اطلاعات یا داده‌ای که در سامانه‌های رایانه‌ای یا مخابراتی ذخیره یا پردازش شده و برای اثبات ادعا در دادگاه استفاده می‌شود.

English انگلیسی Electronic evidence
Français فرانسوی Preuve électronique
Deutsch آلمانی Elektronischer Beweis
العربية عربی دلیل إلکتروني

مترادف: مدرک دیجیتال · متضاد: دلیل سنتی (کاغذی/شهادت)

دلیل اخص از مدعی حقوقی

حالتی که در آن دلیلِ ارائه‌شده، دایره شمولش از مدعای اصلی کمتر است و نمی‌تواند تمام مدعا را اثبات کند.

English انگلیسی Argument narrower than the claim
Français فرانسوی Argument plus étroit que la prétention
Deutsch آلمانی Beweis enger als die Behauptung
العربية عربی الدلیل أخص من المدعی

مترادف: دلیل ناقص · متضاد: دلیل اعم از مدعی

دلالت وضعی غیرلفظی حقوقی

دلالتی که از طریق غیرلفظی (مانند اشاره، علائم راهنمایی، نصب تابلو) ذهن را به معنا منتقل می‌کند.

English انگلیسی Non-verbal signification
Français فرانسوی Signification non-verbale
Deutsch آلمانی Nicht-verbale Bedeutung
العربية عربی الدلالة الوضعیة غیر اللفظیة

مترادف: دلالت وضعی غیرکلامی · متضاد: دلالت وضعی لفظی

دلیل شرعی دارای موضوعیت حقوقی

دلیلی که اعتبار و حجیت آن به حکم شارع است و صرف‌نظر از میزان کشف واقع، موضوعیت برای اثبات حکم دارد.

English انگلیسی Evidence with intrinsic validity (Sharia-based)
Français فرانسوی Preuve à valeur intrinsèque (fondée sur la Charia)
Deutsch آلمانی Beweis mit eigenständiger Bedeutung (Scharia-basiert)
العربية عربی الدلیل الشرعی الموضوعی

مترادف: دلیل تعبدی، دلیل شرعی · متضاد: دلیل طریقیت‌محور، اماره

بدل حقوقی

مالی که در صورتِ تلف یا عدمِ امکانِ استردادِ مالِ اصلی، جایگزینِ آن می‌شود (عوض).

English انگلیسی Substitute, Equivalent
Français فرانسوی Substitut, Équivalent
Deutsch آلمانی Ersatz, Surrogat
العربية عربی بدل، عوض

مترادف: عوض، جایگزین · متضاد: عین، اصل

عدل حقوقی

قرار گرفتنِ هر چیز در جایگاهِ شایستهٔ خود و اعطای حق به صاحبِ حق.

English انگلیسی Justice
Français فرانسوی Justice
Deutsch آلمانی Gerechtigkeit
العربية عربی العدل

مترادف: داد، انصاف · متضاد: جور، ظلم

ادله حقوقی

ابزارها، مدارک و شواهدی که برای اثبات حق یا واقعیت در دادگاه ارائه می‌شود.

English انگلیسی Evidence, Proof
Français فرانسوی Preuve
Deutsch آلمانی Beweismittel
العربية عربی أدلّة (جمع دلیل)

مترادف: مدارک، شواهد، مستندات

بدلی حقوقی

چیزی که به جایِ اصلی استفاده می‌شود یا صفتِ چیزی است که جایگزینِ دیگری شده است.

English انگلیسی Substitute, Surrogate
Français فرانسوی Substitutif
Deutsch آلمانی Ersatz-
العربية عربی بدلی

مترادف: جایگزین، جانشین · متضاد: اصلی، اصیل

مدلس حقوقی

در حقوق ایران اصطلاح رایج و دقیقی نیست؛ احتمالاً اشاره به «مدلس» (کسی که عیب کالا را پنهان می‌کند) در بیع است.

English انگلیسی Fraudulent seller, Concealer of defects
Français فرانسوی Vendeur frauduleux
Deutsch آلمانی arglistiger Verkäufer
العربية عربی المدلس

مترادف: تدلیس‌کننده

بدلیت حقوقی

وضعیتِ حقوقیِ جایگزین بودنِ یک چیز به جایِ چیزِ دیگر.

English انگلیسی Substitution, Surrogation
Français فرانسوی Substitution
Deutsch آلمانی Stellvertretung (در معنای عام)، Surrogation
العربية عربی بدلیّة

مترادف: جانشینی، جایگزینی · متضاد: اصالت

تدلیس حقوقی

عملیاتی که موجبِ فریبِ طرفِ دیگرِ معامله شود و او را به انعقادِ قرارداد ترغیب کند.

English انگلیسی Fraud, Deceit, Misrepresentation
Français فرانسوی Dol
Deutsch آلمانی Arglistige Täuschung
العربية عربی تدلیس

مترادف: فریب، نیرنگ، غرر · متضاد: صداقت، حسنِ نیت

تعادل حقوقی

برقراری تناسب، توازن و برابری میان حقوق و تکالیف طرفین قرارداد یا ارزش‌ها.

English انگلیسی Balance, Equilibrium
Français فرانسوی Équilibre
Deutsch آلمانی Gleichgewicht
العربية عربی تعادل

مترادف: توازن، برابری، تناسب · متضاد: نامتعادلی، غبن فاحش، ناپایداری

عدلیه حقوقی

دستگاه قضایی و نهادهای وابسته به قوه قضاییه.

English انگلیسی Judiciary, Justice Department
Français فرانسوی Justice, Appareil judiciaire
Deutsch آلمانی Justiz
العربية عربی العدلية، القضاء

مترادف: قوه قضاییه، دادگستری

مدلول حقوقی

هرگونه معنا یا حکمی که از یک لفظ یا متن استخراج می‌شود، اعم از اینکه صریح باشد یا ضمنی.

English انگلیسی Meaning, Import
Français فرانسوی Sens, Portée
Deutsch آلمانی Bedeutung, Inhalt
العربية عربی المدلول

مترادف: دلالت، معنا

استدلال حقوقی

فرآیندِ منطقی برای اثباتِ یک ادعا یا نتیجه‌گیری از مقدماتِ معلوم.

English انگلیسی Reasoning, Argumentation
Français فرانسوی Raisonnement, Argumentation
Deutsch آلمانی Argumentation, Begründung
العربية عربی استدلال

مترادف: احتجاج، برهان‌آوری · متضاد: مغالطه

بدل مال حقوقی

مالی که در صورت تلف شدن مال اصلی، به عنوان جایگزین آن به مالک پرداخت می‌شود.

English انگلیسی Substitute, Equivalent
Français فرانسوی Remplacement, Valeur de remplacement
Deutsch آلمانی Ersatz, Wertersatz
العربية عربی البدل، القیمة

مترادف: عوض، جایگزین · متضاد: عین

بلادلیل حقوقی

امری که فاقد مستند قانونی یا استدلال منطقی و حقوقی باشد.

English انگلیسی Unfounded, Groundless
Français فرانسوی Sans motif, Non fondé
Deutsch آلمانی Unbegründet
العربية عربی بلا دلیل، بدون سبب

مترادف: بی‌اساس، غیرمستدل · متضاد: مستدل، مدلل

بدل تالف حقوقی

مالی که به جای مالِ تلف‌شده یا ناقص‌شده، توسط مسئولِ خسارت به مالک پرداخت می‌شود تا جبران ضرر گردد.

English انگلیسی Substitute for damaged property, Indemnity
Français فرانسوی Indemnité de remplacement
Deutsch آلمانی Wertersatz
العربية عربی بدل التالف

مترادف: عوض خسارت، غرامت · متضاد: عین مال

حق دلالی حقوقی

مبلغی که دلال در ازای راهنمایی طرفین معامله و تسهیل انعقاد قرارداد دریافت می‌کند.

English انگلیسی Brokerage, Commission
Français فرانسوی Courtage
Deutsch آلمانی Maklergebühr, Courtage
العربية عربی أجرة الدلالة

مترادف: حق‌الزحمه دلال، کمیسیون

شاهد عدل حقوقی

شاهدی که دارای شرایط شرعی (عدالت، بلوغ، عقل، ایمان، طهارت مولد و عدم نفع شخصی) برای ادای شهادت است.

English انگلیسی Just witness, Qualified witness
Français فرانسوی Témoin digne de foi
Deutsch آلمانی Glaubwürdiger Zeuge
العربية عربی شاهدُ عَدل

مترادف: شاهد مقبول، شاهد شرعی · متضاد: شاهد فاسق، شاهد غیرعادل

خیارتدلیس حقوقی

حقی که برای طرفی که با عملیات فریبنده (تدلیس) طرف مقابل، ترغیب به معامله شده، ایجاد می‌شود.

English انگلیسی Option of fraud, Option of misrepresentation
Français فرانسوی Option pour dol
Deutsch آلمانی Anfechtungsrecht wegen arglistiger Täuschung
العربية عربی خيار التدليس

مترادف: خیار فریب

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین