Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

479 مدخل برای «دی»

دیهٔ کامل انسان حقوقی

مبلغی که به عنوانِ دیهٔ قتلِ یک انسانِ مسلمان (مرد) یا معادلِ آن در سایرِ مواردِ قانونی پرداخت می‌شود.

English انگلیسی Full Diya
Français فرانسوی Diya complète
Deutsch آلمانی Volles Blutgeld
العربية عربی الدية الكاملة

مترادف: دیهٔ نفس · متضاد: دیهٔ ناقص (ارش)

دیوان بیت المال حقوقی

نهاد مالی حکومت اسلامی که مسئولیت جمع‌آوری، نگهداری و توزیع درآمدهای عمومی (مانند زکات، خراج و جزیه) را بر عهده دارد.

English انگلیسی Treasury, Public Exchequer
Français فرانسوی Trésor public
Deutsch آلمانی Staatskasse
العربية عربی بیت المال

مترادف: خزانه دولت · متضاد: اموال شخصی

دیوان عالی تمیز حقوقی

نام پیشین دیوان عالی کشور در ایران که وظیفه رسیدگی به درخواست‌های تمیز (فرجام‌خواهی) را بر عهده داشت.

English انگلیسی Supreme Court of Cassation
Français فرانسوی Cour de cassation
Deutsch آلمانی Kassationsgerichtshof
العربية عربی محکمة التمییز العلیا

مترادف: دیوان تمیز

دیوان عالی کشور حقوقی

عالی‌ترین مرجع قضایی کشور که بر اجرای صحیح قوانین در دادگاه‌ها نظارت دارد و مرجع فرجام‌خواهی است.

English انگلیسی Supreme Court
Français فرانسوی Cour de cassation
Deutsch آلمانی Bundesgerichtshof (به عنوان دادگاه عالی فدرال در امور کیفری)
العربية عربی محكمة النقض / المحكمة العليا

مترادف: محکمه علیا

دیوانخانه عدلیه حقوقی

نخستین نهاد قضایی نوین به سبک جدید در ایران (دوره مشروطه) که به دعاوی رسیدگی می‌کرد.

English انگلیسی Department of Justice / Court of Justice (Historical)
Français فرانسوی Ministère de la Justice (historique)
Deutsch آلمانی Justizministerium (historisch)
العربية عربی وزارة العدل، ديوان العدلية

مترادف: عدلیه

دیوان عالی جنانی حقوقی

اصطلاحی قدیمی برای دادگاه عالی رسیدگی‌کننده به امور کیفری و جنایی.

English انگلیسی Supreme Criminal Court
Français فرانسوی Cour criminelle suprême
Deutsch آلمانی Oberstes Strafgericht
العربية عربی المحکمة الجنائیة العلیا

مترادف: دیوان عالی کیفری · متضاد: دیوان عالی حقوقی

دیوان عدالت عظمی حقوقی

عنوانی تشریفاتی یا تاریخی برای عالی‌ترین مرجع قضایی یا نهاد عدالت‌گستر در برخی متون حقوقی قدیم ایران.

English انگلیسی Supreme Court of Justice
Français فرانسوی Cour suprême de justice
Deutsch آلمانی Oberster Gerichtshof
العربية عربی دیوان العدالة العظمی

مترادف: دیوان عالی کشور

دیوان دادرسی کشور حقوقی

عنوانی که در برخی ادوار تاریخی ایران برای عالی‌ترین مرجع قضایی کشور به کار می‌رفت و وظیفه رسیدگی نهایی به پرونده‌ها را داشت.

English انگلیسی Supreme Court of the Country
Français فرانسوی Cour suprême du pays
Deutsch آلمانی Oberster Gerichtshof des Landes
العربية عربی دیوان القضاء الأعلی، المحکمة العلیا

مترادف: دیوان عالی کشور · متضاد: دادگاه بدوی

دیوان عدالت اداری حقوقی

مرجع قضایی اختصاصی در نظام حقوقی ایران برای رسیدگی به شکایات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مأموران، واحدها و آیین‌نامه‌های دولتی.

English انگلیسی Court of Administrative Justice
Français فرانسوی Tribunal de justice administrative
Deutsch آلمانی Verwaltungsgericht
العربية عربی دیوان المظالم الإداریة

مترادف: دیوان عدالت

دیوان جزاء عمال دولت حقوقی

مرجع قضایی یا اداری که به تخلفات، جرایم و سوءاستفاده‌های مالی یا اداری کارگزاران و کارکنان دولت رسیدگی می‌کرد.

English انگلیسی Tribunal for government officials' crimes
Français فرانسوی Tribunal pour les crimes des fonctionnaires
Deutsch آلمانی Gericht für Beamtenstraftaten
العربية عربی دیوان جزاء عمال الدولة

مترادف: دادگاه رسیدگی به تخلفات اداری · متضاد: دادگاه عمومی

دیوارکشی اراضی کشاورزی حقوقی

ایجاد هرگونه حصار، دیوار یا مانع فیزیکی در اطراف اراضی کشاورزی که مانع از بهره‌برداری زراعی یا باغی شود و بدون مجوز قانونی صورت گیرد.

English انگلیسی Fencing of agricultural land
Français فرانسوی Clôture des terres agricoles
Deutsch آلمانی Einzäunung von landwirtschaftlichen Flächen
العربية عربی تسویر الأراضي الزراعية

مترادف: دیوارکشی غیرمجاز

بلدی حقوقی

مربوط به امور شهری یا آنچه به شهرداری و مدیریت شهر بازمی‌گردد.

English انگلیسی Municipal, Urban
Français فرانسوی Municipal, Urbain
Deutsch آلمانی Städtisch, Kommunal
العربية عربی بلدی

مترادف: شهری، شهرداری · متضاد: روستایی، کشوری

تصدی حقوقی

بر عهده گرفتنِ یک سمت، مقام یا وظیفه و اشتغال به آن.

English انگلیسی Occupation, Assumption of office
Français فرانسوی Occupation, Exercice
Deutsch آلمانی Ausübung, Besetzung
العربية عربی تَصَدّی

مترادف: اشتغال، عهده‌داری · متضاد: استعفا، ترکِ خدمت

تعدی حقوقی

تجاوز از حدود اذن، قرارداد یا قانون در نگهداری مال غیر یا انجام وظایف.

English انگلیسی Transgression, Breach, Excess
Français فرانسوی Dépassement, Abus
Deutsch آلمانی Überschreitung
العربية عربی تعدی

مترادف: تجاوز، تعدی و تفریط · متضاد: رعایت حدود، امانت‌داری

حدیث حقوقی

سخن، فعل یا تقریری که از معصوم (ع) نقل شده و در استنباطِ احکامِ شرعی به کار می‌رود.

English انگلیسی Hadith, Tradition
Français فرانسوی Hadith, Tradition prophétique
Deutsch آلمانی Hadith, Überlieferung
العربية عربی الحدیث

مترادف: روایت، خبر

عادی حقوقی

سندی که توسط مأمور رسمی تنظیم نشده یا فاقد شرایط سند رسمی باشد.

English انگلیسی Private document, Ordinary
Français فرانسوی Sous seing privé
Deutsch آلمانی Privatschriftlich
العربية عربی عادی (محرر عادی)

مترادف: غیررسمی · متضاد: رسمی

عهدی حقوقی

عقدی که اثر اصلی آن ایجاد تعهد بر ذمه یکی از طرفین یا هر دو است.

English انگلیسی Obligatory contract / Contract of obligation
Français فرانسوی Contrat obligataire
Deutsch آلمانی Verpflichtungsgeschäft
العربية عربی العقد العهدی

مترادف: عقد تعهدی · متضاد: تملیکی

عیدی حقوقی

مبلغی که کارفرما مکلف است در پایان هر سال به کارگر مشمول قانون کار به عنوان پاداش پرداخت کند.

English انگلیسی Annual bonus, Holiday pay
Français فرانسوی Prime annuelle, Treizième mois
Deutsch آلمانی Weihnachtsgeld, Jahressonderzahlung
العربية عربی عیدیة، مکافأة سنویة

مترادف: پاداش سالانه

فدیه حقوقی

مالی که برای جبرانِ ترکِ واجب یا ارتکابِ برخی محرمات (به‌ویژه در حج) پرداخت می‌شود.

English انگلیسی Ransom, Expiation payment
Français فرانسوی Rançon, Expiation
Deutsch آلمانی Lösegeld, Sühnegeld
العربية عربی الفدیة

مترادف: کفاره، فداء

قدیم حقوقی

مالی که سابقهٔ مالکیتِ آن به زمان‌های دور برمی‌گردد یا در اصطلاحِ وقف، ملکی که وقفیتِ آن ثابت است.

English انگلیسی Ancient, Old
Français فرانسوی Ancien
Deutsch آلمانی Alt
العربية عربی قدیم

مترادف: دیرینه · متضاد: جدید، حادث

مادی حقوقی

مالی که دارای جرم و حجم بوده و با حواس پنج‌گانه قابل درک و لمس باشد.

English انگلیسی Tangible property, Corporeal property
Français فرانسوی Bien corporel
Deutsch آلمانی Körperliche Sache
العربية عربی المال المادی، العین

مترادف: عین، مال مادی · متضاد: غیرمادی

مدیر حقوقی

شخصی که مسئولیت هدایت، برنامه‌ریزی و نظارت بر یک واحد سازمانی یا مجموعه را بر عهده دارد.

English انگلیسی Manager, Director
Français فرانسوی Directeur, Gestionnaire
Deutsch آلمانی Manager, Leiter
العربية عربی مدیر

مترادف: سرپرست، مسئول · متضاد: زیردست، مرئوس

مدین حقوقی

کسی که بر ذمه او دینی قرار دارد و ملزم به پرداخت آن به طلبکار است.

English انگلیسی Debtor
Français فرانسوی Débiteur
Deutsch آلمانی Schuldner
العربية عربی المدین

مترادف: بدهکار، مدیون · متضاد: دائن، طلبکار

هدیه حقوقی

مالی که به صورت رایگان و بدون عوض به دیگری تملیک می‌شود (عقد هبه).

English انگلیسی Gift, Donation
Français فرانسوی Don, Cadeau
Deutsch آلمانی Geschenk, Schenkung
العربية عربی الهدیة

مترادف: هبه، پیشکش · متضاد: معاوضه

ودیع حقوقی

کسی که مال امانی را قبول می‌کند (امانت‌گیرنده).

English انگلیسی Depositary
Français فرانسوی Dépositaire
Deutsch آلمانی Verwahrer
العربية عربی المُودَع عنده

مترادف: امانت‌دار، ودیعه‌گیر · متضاد: ودعی، سپارنده ودیعه

ارادی حقوقی

عملی که ناشی از اراده و قصد فاعل باشد و بدون اجبار یا اکراه صورت گیرد.

English انگلیسی Voluntary, Intentional
Français فرانسوی Volontaire
Deutsch آلمانی Freiwillig, Vorsätzlich
العربية عربی إرادي، اختياري

مترادف: اختیاری، قصدی · متضاد: غیرارادی، اضطراری، اکراهی

ازادی حقوقی

وضعیت برخورداری شخص از حقوق طبیعی و قانونی خود بدون مداخله غیرقانونی دیگران یا حکومت.

English انگلیسی Liberty, Freedom
Français فرانسوی Liberté
Deutsch آلمانی Freiheit
العربية عربی حرية

مترادف: حریت، رهایی · متضاد: اسارت، زندان، محدودیت

ایادی حقوقی

جمع ید؛ دست‌ها، و در اصطلاح حقوقی، متصرفان متعاقب یک مال یا واسطه‌های انتقال حق یا مسئولیت.

English انگلیسی Hands, Successive possessors
Français فرانسوی Mains, Détenteurs successifs
Deutsch آلمانی Hände, Besitzerketten
العربية عربی أيادٍ

مترادف: متصرفان، واسطه‌ها

بلدیه حقوقی

نهاد عمومی غیردولتی مسئول اداره امور شهری و ارائه خدمات عمومی به ساکنان یک شهر.

English انگلیسی Municipality
Français فرانسوی Municipalité, Commune
Deutsch آلمانی Gemeinde, Stadtverwaltung
العربية عربی بلدية

مترادف: شهرداری

تادیب حقوقی

تنبیه و تربیت کردن؛ در حقوق کیفری، مجازاتی که هدف آن اصلاح مجرم است.

English انگلیسی Discipline, Correction
Français فرانسوی Discipline, Correction
Deutsch آلمانی Disziplinierung, Züchtigung
العربية عربی تأدیب

مترادف: تنبیه، تربیت، مجازات اصلاحی · متضاد: تشویق

تادیه حقوقی

پرداخت یا انجامِ تعهدِ مالی یا غیرمالی به طلبکار یا ذی‌نفع.

English انگلیسی Payment, Discharge, Performance
Français فرانسوی Paiement, Exécution
Deutsch آلمانی Zahlung, Erfüllung
العربية عربی تأدیة، وفاء

مترادف: پرداخت، ادا، تادیه · متضاد: امتناع از پرداخت، عدم تأدیه

تبدیل حقوقی

اسقاط تعهد سابق و ایجاد تعهد جدید به جای آن (تبدیل تعهد).

English انگلیسی Novation
Français فرانسوی Novation
Deutsch آلمانی Schuldumwandlung, Novation
العربية عربی تجدید الالتزام، تبدیل الالتزام

مترادف: تجدید تعهد · متضاد: بقای تعهد

تجدید حقوقی

نو کردن یا تمدیدِ اعتبارِ یک قرارداد، سند یا وضعیتِ حقوقی.

English انگلیسی Renewal, Renovation
Français فرانسوی Renouvellement
Deutsch آلمانی Erneuerung
العربية عربی التجدید

مترادف: تمدید، نوسازی · متضاد: انقضا، فسخ

تحدید حقوقی

محدود کردن یا تعیین حدود و ثغور چیزی، اعم از حدود جغرافیایی یا حدود مسئولیت.

English انگلیسی Limitation, Demarcation
Français فرانسوی Limitation, Délimitation
Deutsch آلمانی Begrenzung, Abgrenzung
العربية عربی التحديد

مترادف: محدودسازی، مرزبندی · متضاد: اطلاق، توسعه

تردید حقوقی

ادعای عدم انتساب سند به منتسب‌الیه (در مقابل انکار که ادعای عدم انتساب به خود است).

English انگلیسی ≈ Disavowal, Challenge of authenticity
Français فرانسوی ≈ Contestation d'authenticité
Deutsch آلمانی ≈ Bestreiten der Echtheit
العربية عربی تردید

مترادف: شک، عدم پذیرش انتساب · متضاد: اقرار، تصدیق

تشدید حقوقی

افزایش شدت مجازات یا وخامت یک وضعیت حقوقی.

English انگلیسی Aggravation, Intensification
Français فرانسوی Aggravation
Deutsch آلمانی Verschärfung
العربية عربی تشدید

مترادف: سخت‌گیری، افزایش · متضاد: تخفیف

تصدیق حقوقی

گواهی دادن به صحت، درستی یا وقوع امری، یا تأیید رسمی یک سند یا ادعا.

English انگلیسی Certification, Attestation, Confirmation
Français فرانسوی Certification, Attestation, Confirmation
Deutsch آلمانی Beglaubigung, Bestätigung
العربية عربی تصدیق، إقرار، شهادة

مترادف: گواهی، تأیید، تصدیق‌گری · متضاد: انکار، تردید، تکذیب

تعدیل حقوقی

اصلاح، متناسب‌سازی و تغییر دادن شرایط قراردادی یا احکام با توجه به اوضاع و احوال جدید.

English انگلیسی Adjustment, Modification, Revision
Français فرانسوی Ajustement, Révision
Deutsch آلمانی Anpassung, Modifikation
العربية عربی تعدیل

مترادف: اصلاح، بازنگری، تناسب‌بخشی · متضاد: تثبیت صلب، جمود قانونی

تمدید حقوقی

افزایش مدت اعتبار یک قرارداد، مهلت قانونی یا حکم قضایی.

English انگلیسی Extension, Renewal
Français فرانسوی Prolongation, Renouvellement
Deutsch آلمانی Verlängerung
العربية عربی تمدید

مترادف: تجدید مدت، تمدید مهلت · متضاد: انقضا، خاتمه

تودیع حقوقی

سپردن مال، سند یا وجه به مرجع قانونی یا شخص ثالث برای حفظ یا تضمین تعهد.

English انگلیسی Deposit, Lodgment
Français فرانسوی Dépôt, Consignation
Deutsch آلمانی Hinterlegung
العربية عربی إیداع

مترادف: سپردن، امانت‌گذاری · متضاد: استرداد، برداشت

زیادی حقوقی

≈ مازاد یا فزونی که در تقسیم ترکه یا در محاسبات مالی پدید می‌آید.

English انگلیسی Excess, Surplus
Français فرانسوی Surplus
Deutsch آلمانی Überschuss
العربية عربی الفضل، الزیادة

مترادف: مازاد، فزونی · متضاد: نقص، کمبود

متعدی حقوقی

کسی که در استفاده از مال یا انجام تعهد، از حدود اذن یا قانون تجاوز کرده است.

English انگلیسی Transgressor, Tortfeasor
Français فرانسوی Contrevenant
Deutsch آلمانی Übertreter
العربية عربی مُتَعَدّی

مترادف: متجاوز · متضاد: امین

مدیون حقوقی

کسی که مالی را بر عهده دارد و باید آن را به دائن بپردازد (بدهکار).

English انگلیسی Debtor
Français فرانسوی Debiteur
Deutsch آلمانی Schuldner
العربية عربی مدیون، غریم

مترادف: بدهکار · متضاد: دائن

ودیعه حقوقی

عقدی که به موجب آن یک نفر مال خود را به دیگری می‌سپارد تا آن را مجاناً نگاه دارد.

English انگلیسی Deposit, Bailment
Français فرانسوی Dépôt
Deutsch آلمانی Verwahrung
العربية عربی الودیعة

مترادف: امانت

کدیور حقوقی

اصطلاحی در فقه سیاسی شیعه برای فقیهی که در عصر غیبت، ولایت و سرپرستی امور جامعه را بر عهده دارد.

English انگلیسی Jurist-ruler, Guardian Jurist
Français فرانسوی Juriste-gouvernant
Deutsch آلمانی Rechtsgelehrter Herrscher
العربية عربی فقیه، ولی‌فقیه

مترادف: ولی‌فقیه، حاکم شرع

اسنادی حقوقی

صفتی برای اسناد تجاری (مانند چک و سفته) که قابلیت انتقال و گردش دارند.

English انگلیسی Documentary
Français فرانسوی Documentaire
Deutsch آلمانی Dokumentarisch
العربية عربی مستندی

مترادف: مربوط به سند

تادیبی حقوقی

مجازاتی که هدف آن اصلاح و تربیت بزهکار است و نه صرفاً تنبیه یا انتقام.

English انگلیسی Disciplinary, Correctional
Français فرانسوی Disciplinaire, Correctionnel
Deutsch آلمانی Disziplinarisch, Erzieherisch
العربية عربی تأدیبی

مترادف: اصلاحی، تنبیهی · متضاد: انتقامی، سزادهنده

دادیار حقوقی

مقام قضایی که ریاست دادسرا را بر عهده دارد و به عنوان مدعی‌العموم از حقوق جامعه دفاع می‌کند.

English انگلیسی Public Prosecutor, District Attorney
Français فرانسوی Procureur de la République
Deutsch آلمانی Staatsanwalt
العربية عربی مدعی عام، وكيل النيابة، النائب العام

مترادف: مدعی‌العموم · متضاد: متهم، وکیل مدافع

روادید حقوقی

اجازه رسمی و مشروط که توسط مقامات صلاحیت‌دار دولت ایران برای ورود، عبور یا اقامت موقت اتباع خارجی صادر می‌شود.

English انگلیسی Visa
Français فرانسوی Visa
Deutsch آلمانی Visum
العربية عربی تأشيرة

مترادف: ویزا

سندیکا حقوقی

تشکلی از کارگران یا کارمندان برای دفاع از حقوق صنفی و بهبود شرایط کاری در برابر کارفرمایان.

English انگلیسی Trade Union, Labor Union
Français فرانسوی Syndicat
Deutsch آلمانی Gewerkschaft
العربية عربی نقابة عمالیة

مترادف: اتحادیه کارگری · متضاد: کارفرما

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین