حقی که به موجب آن مالک میتواند هرگونه تصرفی در مال خود انجام دهد، مگر در مواردی که قانون استثنا کرده باشد.
English انگلیسی
Principle of Dominion, Rule of Ownership
🔊
Français فرانسوی
Principe de la propriété, Droit de disposer
🔊
Deutsch آلمانی
Herrschaftsprinzip, Eigentumsfreiheit
🔊
العربية عربی
قاعدة التسلیط
🔊
مترادف: قاعده سلطه · متضاد: قاعده منع تصرف، محدودیت مالکیت
قاعدهای کلی، الزامی و ضمانتاجرادار که رفتار افراد را در جامعه تنظیم میکند.
English انگلیسی
Legal Rule
🔊
Français فرانسوی
Règle de droit
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtsnorm
🔊
العربية عربی
القاعدة القانونیة
🔊
مترادف: هنجار حقوقی · متضاد: قاعده اخلاقی، توصیه
قاعدهای که به مالک حق میدهد هرگونه تصرف و انتفاعی را که قانون منع نکرده، در مال خود انجام دهد.
English انگلیسی
Rule of dominion / Rule of ownership
🔊
Français فرانسوی
Droit de propriété / Droit de disposer
🔊
Deutsch آلمانی
Eigentumsrecht / Herrschaftsrecht
🔊
العربية عربی
قاعدة السلطنة (الناس مسلطون علی أموالهم)
🔊
مترادف: حق مالکیت، استیلا · متضاد: محدودیت مالکیت، سلب مالکیت
قاعدهای فقهی که بر اساسِ آن، حکمِ شرعی یا قانونی که موجبِ ضررِ غیرمتعارف به دیگری شود، جعل نشده است.
English انگلیسی
Rule of No-Harm (La Darar)
🔊
Français فرانسوی
Règle de non-nuisance
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz des Schadensverbots
🔊
العربية عربی
قاعدة لا ضرر ولا ضرار
🔊
مترادف: قاعدهٔ نفیِ ضرر
قاعدهای که به حقوق و تکالیف اصلی اشخاص و ماهیت حق میپردازد، نه نحوه اقامه دعوا.
English انگلیسی
Substantive rule
🔊
Français فرانسوی
Règle de fond
🔊
Deutsch آلمانی
Materielles Recht
🔊
العربية عربی
القاعدة الموضوعية
🔊
مترادف: قاعده ماهوی · متضاد: قاعده شکلی
قاعدهای که بیان میکند انجام بخشی از تکلیف که مقدور است، با عجز از بخش دیگر ساقط نمیشود.
English انگلیسی
Rule of feasibility (partial performance)
🔊
Français فرانسوی
Règle de la faisabilité partielle
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der teilweisen Erfüllbarkeit
🔊
العربية عربی
قاعدة المیسور
🔊
مترادف: قاعده میسور
قانونی که به تعیین حقوق، تکالیف و روابط حقوقی اشخاص میپردازد و در مقابل قانون شکلی قرار دارد.
English انگلیسی
Substantive Law
🔊
Français فرانسوی
Droit substantiel, Droit matériel
🔊
Deutsch آلمانی
Materielles Recht
🔊
العربية عربی
القانون الموضوعي
🔊
مترادف: قانون ماهوی · متضاد: قانون شکلی (Procedural Law)
اصطلاحی که به ذات و جوهر یک قاعده حقوقی یا ماهیت یک دعوا اشاره دارد (در متون حقوقی معمولاً به جای «قانون ماهوی» به کار میرود).
English انگلیسی
Substantive nature
🔊
Français فرانسوی
Nature substantielle
🔊
Deutsch آلمانی
Materielle Natur
🔊
العربية عربی
ماهية القانون
🔊
مترادف: ماهیت قانون · متضاد: شکل قانون
تسلیم و تحویلِ مالِ موردِ وصیت به موصیله که در وصیتِ تملیکی شرطِ صحت یا لزوم نیست، اما در برخی فروضِ فقهی مطرح است.
English انگلیسی
Possession of the bequeathed property
🔊
Français فرانسوی
Prise de possession du legs
🔊
Deutsch آلمانی
Inbesitznahme des Vermächtnisses
🔊
العربية عربی
قبض الموصی به
🔊
مترادف: تسلیمِ موصیبه
پذیرش مال منقول یا غیرمنقول معرفیشده از سوی متهم یا شخص ثالث توسط مقام قضایی به عنوان تضمین حضور متهم.
English انگلیسی
Acceptance of bail / Acceptance of surety
🔊
Français فرانسوی
Acceptation du cautionnement
🔊
Deutsch آلمانی
Annahme der Kaution / Annahme der Sicherheit
🔊
العربية عربی
قبول الكفالة (الرهن القضائي)
🔊
مترادف: پذیرش تامین مالی · متضاد: رد وثیقه
سلب حیاتِ انسانی توسط انسانی دیگر که در آن مرتکب قصدِ فعل دارد اما قصدِ نتیجه (قتل) را ندارد و فعلِ او نوعاً کشنده نیست.
English انگلیسی
Manslaughter (≈)
🔊
Français فرانسوی
Homicide involontaire (≈)
🔊
Deutsch آلمانی
Fahrlässige Tötung (≈)
🔊
العربية عربی
القتل شبه العمد
🔊
مترادف: شبهقتل · متضاد: قتل عمد، قتل خطای محض
قرعهای که صرفاً برای آشکار کردن حقی که از پیش وجود داشته یا تعیین مصداقِ مبهم به کار میرود.
English انگلیسی
Declaratory lot
🔊
Français فرانسوی
Tirage au sort déclaratif
🔊
Deutsch آلمانی
Deklaratorisches Los
🔊
العربية عربی
القرعة الکاشفة
🔊
مترادف: قرعه کاشفه · متضاد: قرعه تاسیسی
قرعهای که موجب ایجاد حق جدیدی میشود که پیش از آن وجود نداشته است.
English انگلیسی
Constitutive lot
🔊
Français فرانسوی
Tirage au sort constitutif
🔊
Deutsch آلمانی
Konstitutives Los
🔊
العربية عربی
القرعة المنشئة
🔊
مترادف: قرعه منشئه · متضاد: قرعه اعلامی
اماره یا قرینهای که از تقابل و تضاد میان دو حکم یا عبارت در قانون استنباط میشود.
English انگلیسی
Argument from contraries, Contrasting presumption
فرansوی: Argument a contrario
🔊
Deutsch آلمانی
Umkehrschluss
🔊
العربية عربی
قرينة التقابل، مفهوم المخالفة
🔊
مترادف: مفهوم مخالف · متضاد: قرینه موافق
قرینهای که لفظ را از معنای ظاهری و حقیقی خود منصرف کرده و به معنای مجازی حمل میکند.
English انگلیسی
Indicative context for metaphorical meaning
🔊
Français فرانسوی
Élément d'interprétation restrictive
🔊
Deutsch آلمانی
Auslegungshinweis
🔊
العربية عربی
قرينة صارفة
🔊
مترادف: صارفه · متضاد: قرینه مؤکده
قرینهای که ایجاد قطع و یقین به مقصود کند و احتمال خلاف در آن راه نداشته باشد.
English انگلیسی
Conclusive evidence, Definite clue
🔊
Français فرانسوی
Présomption irréfragable
🔊
Deutsch آلمانی
Unwiderlegbare Vermutung
🔊
العربية عربی
قرينة قطعية
🔊
مترادف: اماره قطعیه، قطع · متضاد: قرینه ظنیه
قرینهای که مانع از اراده معنای ظاهری یا تحقق اثر حقوقی خاصی شود.
English انگلیسی
Preventive context, Barring presumption
🔊
Français فرانسوی
Indice impéditif
🔊
Deutsch آلمانی
Hinderndes Indiz
🔊
العربية عربی
قرينة مانعة
🔊
مترادف: مانع · متضاد: قرینه مقتضیه
قرینهای که مردد را مشخص کرده و یکی از چند احتمال را تعیین میکند.
English انگلیسی
Determining clue, Specification context
🔊
Français فرانسوی
Indice déterminatif
🔊
Deutsch آلمانی
Bestimmendes Indiz
🔊
العربية عربی
قرينة معينة
🔊
مترادف: معینه
قرینهای که ابهام را برطرف کرده و معنا را واضح و روشن میسازد.
English انگلیسی
Clarifying context, Explanatory clue
🔊
Français فرانسوی
Indice explicatif
🔊
Deutsch آلمانی
Erklärendes Indiz
🔊
العربية عربی
قرينة موضحة
🔊
مترادف: مبیّنه، مفسره · متضاد: قرینه مبهمه
اصطلاحی در فقه و حقوق برای اجرای یکباره و همزمان مراسم قسامه توسط ادعا کنندگان.
English انگلیسی
Simultaneous Qasama
🔊
Français فرانسوی
Qasama simultanée
🔊
Deutsch آلمانی
Gleichzeitige Qasama
🔊
العربية عربی
القسامة الدفعية
🔊
متضاد: قسامه ترتیبی
قواعدی که توافق برخلاف آنها مجاز نیست و نظم عمومی یا اخلاق حسنه را حمایت میکنند.
English انگلیسی
Mandatory rules, Jus cogens (in international law), Peremptory norms
🔊
Français فرانسوی
Lois impératives, Ordre public
🔊
Deutsch آلمانی
Zwingendes Recht
🔊
العربية عربی
القواعد الآمرة
🔊
مترادف: قواعد تکلیفی، قوانین غیرقابل عدول · متضاد: قوانین تکمیلی (تفسیری)
عوضی که مستأجر در برابر منافع عین مستأجره به موجر میپردازد.
English انگلیسی
Rent, Rental
🔊
Français فرانسوی
Loyer
🔊
Deutsch آلمانی
Miete, Mietzins
🔊
العربية عربی
الأجرة، بدل الإيجار
🔊
مترادف: اجارهبها، کرایه
مالی که به عنوان وثیقه دین در عقد رهن داده میشود.
English انگلیسی
Pledged property, Collateral
🔊
Français فرانسوی
Bien gagé, Chose donnée en gage
🔊
Deutsch آلمانی
Verpfändete Sache
🔊
العربية عربی
المال المرهون
🔊
مترادف: عین مرهونه، مال مرهون · متضاد: مال طلق (آزاد)
مالی که بین دو یا چند نفر به صورت مشاع مشترک است.
English انگلیسی
Partnership property, Joint property
🔊
Français فرانسوی
Biens indivis, Biens de société
🔊
Deutsch آلمانی
Gesellschaftsvermögen, Miteigentum
🔊
العربية عربی
مال الشركة، المال المشاع
🔊
مترادف: مال مشاع، مال مشترک · متضاد: مال مفروز، مال اختصاصی
حقی که پدیدآورنده نسبت به اثرِ ادبی یا هنری خود دارد.
English انگلیسی
Intellectual property (Copyright)
🔊
Français فرانسوی
Propriété artistique, Droit d'auteur
🔊
Deutsch آلمانی
Urheberrecht
🔊
العربية عربی
الملکیة الفنیة، حق المؤلف
🔊
مترادف: حقِ مؤلف · متضاد: مالکیتِ عینِ معین
قضیهای که در آن دو امر نمیتوانند با هم جمع شوند، اما ممکن است هر دو با هم منتفی باشند.
English انگلیسی
Mutually exclusive
🔊
Français فرانسوی
Mutuellement exclusif
🔊
Deutsch آلمانی
Gegenseitig ausschließend
🔊
العربية عربی
مانعة الجمع
🔊
مترادف: ناسازگار · متضاد: قابلِ جمع
قضیهای که در آن دو امر نمیتوانند با هم منتفی باشند (حداقل یکی باید باشد)، اما ممکن است با هم جمع شوند.
English انگلیسی
Jointly exhaustive
🔊
Français فرانسوی
Collectivement exhaustif
🔊
Deutsch آلمانی
Gemeinsam erschöpfend
🔊
العربية عربی
مانعة الخلو
🔊
متضاد: قابلِ ارتفاع
توصیف و تحلیلِ یک عمل یا قرارداد بر اساس قواعد حقوقی برای تعیین آثار و احکامِ حاکم بر آن.
English انگلیسی
Legal nature
🔊
Français فرانسوی
Nature juridique
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtsnatur
🔊
العربية عربی
الطبيعة القانونية
🔊
مترادف: وصف حقوقی · متضاد: ماهیت غیرحقوقی
سندی است که بر مبنای عقد بیع (خرید و فروش) میان بایع و مشتری تنظیم میشود.
English انگلیسی
Deed of Sale, Bill of Sale
فرançais: Acte de vente, Compromis de vente
Deutsch: Kaufvertrag
🔊
العربية عربی
عقد البيع، سند البيع
🔊
مترادف: سند خرید و فروش، قرارداد بیع
فقیهی که تنها در برخی از ابواب فقهی توانایی استنباط احکام را دارد.
English انگلیسی
Mujtahid Mutajazzi (Partially qualified Mujtahid)
🔊
Français فرانسوی
Mujtahid partiel
🔊
Deutsch آلمانی
Teil-Mujtahid
🔊
العربية عربی
المجتهد المتجزئ
🔊
مترادف: مجتهد غیرمطلق · متضاد: مجتهد جامع الشرایط
حد قانونی شهر که خدمات شهری در آن ارائه میشود و ضوابط شهرسازی در آن لازمالاجراست.
English انگلیسی
City Limits, Municipal Boundary
🔊
Français فرانسوی
Limites de la ville, Périmètre urbain
🔊
Deutsch آلمانی
Stadtgebiet, Stadtgrenze
🔊
العربية عربی
حدود المدینة، النطاق العمرانی
🔊
مترادف: محدوده قانونی شهر · متضاد: حریم شهر (در برخی تعاریف)، خارج از محدوده
دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به پرونده را دارد و حکم صادر میکند.
English انگلیسی
Competent court, Trial court
🔊
Français فرانسوی
Tribunal compétent
🔊
Deutsch آلمانی
Zuständiges Gericht
🔊
العربية عربی
محکمة مختصة
🔊
مترادف: دادگاه صالح، مرجع رسیدگی
هیئتی از شهروندان عادی که در برخی نظامهای حقوقی برای رسیدگی به اتهامات کیفری و صدور رأی در کنار قاضی یا به تنهایی حضور دارند.
English انگلیسی
Jury, Jury trial
🔊
Français فرانسوی
Cour d'assises (به عنوان نهاد)، Jury
🔊
Deutsch آلمانی
Geschworenengericht
🔊
العربية عربی
محكمة المحلفين
🔊
مترادف: دادگاه هیئت منصفه · متضاد: محکمه قاضیمحور (Bench trial)
هزینههایی که برای دادرسی و اجرای احکام در مراجع قضایی پرداخت میشود.
English انگلیسی
Court costs, Legal expenses
🔊
Français فرانسوی
Frais de justice
🔊
Deutsch آلمانی
Gerichtskosten
🔊
العربية عربی
مصاریف التقاضی
🔊
مترادف: هزینه دادرسی
چهار مذهب اصلی فقه اهل سنت شامل حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی.
English انگلیسی
The four schools of Sunni jurisprudence
🔊
Français فرانسوی
Les quatre écoles juridiques sunnites
🔊
Deutsch آلمانی
Die vier Rechtsschulen des sunnitischen Islam
🔊
العربية عربی
المذاهب الأربعة
🔊
مترادف: مذاهب اهل سنت
تعهد یا فرآیندی که در آن طرفین قرارداد در صورت بروز دشواری در اجرا، موظف یا متمایل به گفتگو برای اصلاح شرایط قرارداد هستند.
English انگلیسی
Renegotiation
🔊
Français فرانسوی
Renégociation
🔊
Deutsch آلمانی
Neuverhandlung
🔊
العربية عربی
إعادة التفاوض
🔊
مترادف: بازنگری قراردادی · متضاد: اجرای قهری قرارداد
مزایدهای که در آن پیشنهادها در پاکتهای دربسته و به صورت مکتوب ارائه میشود.
English انگلیسی
Sealed-bid auction
🔊
Français فرانسوی
Enchère par plis cachetés
🔊
Deutsch آلمانی
Schriftliche Versteigerung
🔊
العربية عربی
المزاد الکتابی (المغلق)
🔊
مترادف: مزایده با پاکت دربسته · متضاد: مزایده شفاهی
موضوعی که در آن میان فقها یا حقوقدانان در خصوص حکم یا تفسیر آن اختلافنظر وجود دارد.
English انگلیسی
Controversial issue, Disputed point
🔊
Français فرانسوی
Question controversée
🔊
Deutsch آلمانی
Streitfrage
🔊
العربية عربی
مسألة خلافیة
🔊
مترادف: مورد اختلاف، مسأله اختلافی · متضاد: مسأله اجماعی، مسأله اتفاقی
موضوع یا پرسشی که برای حلوفصل آن باید به قواعد و مقررات حقوقی استناد کرد و دارای آثار قانونی است.
English انگلیسی
Legal issue, Legal question
🔊
Français فرانسوی
Question de droit
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtsfrage
🔊
العربية عربی
مسألة قانونیة
🔊
مترادف: موضوع حقوقی، قضیه حقوقی · متضاد: مسأله غیرحقوقی، مسأله اخلاقی
نادیده گرفتنِ جزئیات یا سختگیری نکردن در اجرایِ دقیقِ تعهدات یا مقررات، به نحوی که در عرفِ آن صنف یا جامعه پذیرفته شده است.
English انگلیسی
Customary indulgence, Reasonable leniency
🔊
Français فرانسوی
Tolérance coutumière
🔊
Deutsch آلمانی
Übliche Nachsicht
🔊
العربية عربی
المسامحة العرفیة
🔊
مترادف: تسامحِ عرفی · متضاد: سختگیریِ قانونی، دقتِ وسواسگونه
بررسی مستقیم و حضوریِ مکان یا شیء مورد اختلاف توسط مقام قضایی یا کارشناس برای روشن شدن ابعاد دعوا.
English انگلیسی
Local inspection, View of premises
🔊
Français فرانسوی
Constat des lieux, Descente sur les lieux
🔊
Deutsch آلمانی
Ortsbesichtigung, Augenschein
🔊
العربية عربی
المعاينة، الكشف على المحل
🔊
مترادف: بازدید محل، معاینه محلی
بررسیِ مستقیمِ محلِ وقوعِ حادثه یا موضوعِ اختلاف توسطِ دادرس یا مدیرِ دفترِ دادگاه برای روشن شدنِ حقیقت.
English انگلیسی
Local inspection, View of the premises
🔊
Français فرانسوی
Descente sur les lieux
🔊
Deutsch آلمانی
Augenschein
🔊
العربية عربی
المعاینة المحلیة
🔊
مترادف: معاینه محل
دلالت کلام بر حکمِ غیرمنطوق، به گونهای که حکمِ آن مخالفِ حکمِ منطوق باشد.
English انگلیسی
Argumentum a contrario
🔊
Français فرانسوی
Argument a contrario
🔊
Deutsch آلمانی
Umkehrschluss
🔊
العربية عربی
مفهوم المخالفة
🔊
مترادف: دلیل خطاب · متضاد: مفهومموافق
دلالت کلام بر حکمِ غیرمنطوق، به گونهای که حکمِ آن موافقِ حکمِ منطوق باشد.
English انگلیسی
A fortiori argument
🔊
Français فرانسوی
Argument a fortiori
🔊
Deutsch آلمانی
Erst-recht-Schluss
🔊
العربية عربی
مفهوم الموافقة
🔊
مترادف: دلالت اولویت، قیاس اولویت · متضاد: مفهوممخالف
شخص حقیقی یا حقوقی دارای صلاحیت فنی که خدمات مشاوره، طراحی، نظارت یا مدیریت طرح را به کارفرما ارائه میدهد.
English انگلیسی
Consulting Engineer, Consultant
🔊
Français فرانسوی
Ingénieur-conseil
🔊
Deutsch آلمانی
Beratender Ingenieur
🔊
العربية عربی
مهندس استشاری
🔊
مترادف: مشاور فنی
روشی نظاممند برای بهبود ارزش یک پروژه یا محصول از طریق تحلیل کارکردها و کاهش هزینههای غیرضروری بدون کاهش کیفیت.
English انگلیسی
Value Engineering
🔊
Français فرانسوی
Ingénierie de la valeur
🔊
Deutsch آلمانی
Wertanalyse
🔊
العربية عربی
هندسة القیمة
🔊
مترادف: مدیریت ارزش · متضاد: کاهش هزینه (به معنای صرفهجویی کورکورانه)
توافقی میان دو یا چند طرف که تعهداتِ متقابل ایجاد میکند و معمولاً در سطحِ کلان یا بینالمللی استفاده میشود.
English انگلیسی
Agreement
🔊
Français فرانسوی
Accord, Convention
🔊
Deutsch آلمانی
Vereinbarung, Abkommen
🔊
العربية عربی
اتفاقیة
🔊
مترادف: توافقنامه · متضاد: اختلاف
نامطمئن (اصطلاح حقوقی رایجی نیست؛ احتمالاً اشاره به عوارض گمرکی یا مالیاتهای تکراری در مسیرهای تجاری قدیمی دارد).
English انگلیسی
≈ Repeated toll station
🔊
Français فرانسوی
≈ Poste de péage répété
🔊
Deutsch آلمانی
≈ Wiederholte Mautstelle
🔊
العربية عربی
≈ مکرر المکس
🔊
اصطلاحی در فقه شیعه برای فقیه جامعالشرایط که در زمان غیبت امام معصوم، نیابت عامه در امور حسبیه و قضاوت دارد.
English انگلیسی
Deputy of the Hidden Imam (General)
🔊
Français فرانسوی
Représentant de l'Imam caché
🔊
Deutsch آلمانی
Stellvertreter des verborgenen Imams
🔊
العربية عربی
نایب الغیبة
🔊
مترادف: نایب عام · متضاد: نایب خاص
نظریهای که مبنای مسئولیت را تعهد به جبران خسارت ناشی از فعالیتها یا اشیاء تحت کنترل شخص میداند.
English انگلیسی
Guarantee theory
🔊
Français فرانسوی
Théorie de la garantie
🔊
Deutsch آلمانی
Garantietheorie
🔊
العربية عربی
نظرية الضمان
🔊
مترادف: نظریه تضمین حق
تعریفها و معادلهای بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز بهطورِ کامل بهوسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.