Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

2,000 مدخل برای «ه‌»

قاعده تسلیط حقوقی

حقی که به موجب آن مالک می‌تواند هرگونه تصرفی در مال خود انجام دهد، مگر در مواردی که قانون استثنا کرده باشد.

English انگلیسی Principle of Dominion, Rule of Ownership
Français فرانسوی Principe de la propriété, Droit de disposer
Deutsch آلمانی Herrschaftsprinzip, Eigentumsfreiheit
العربية عربی قاعدة التسلیط

مترادف: قاعده سلطه · متضاد: قاعده منع تصرف، محدودیت مالکیت

قاعده حقوقی حقوقی

قاعده‌ای کلی، الزامی و ضمانت‌اجرادار که رفتار افراد را در جامعه تنظیم می‌کند.

English انگلیسی Legal Rule
Français فرانسوی Règle de droit
Deutsch آلمانی Rechtsnorm
العربية عربی القاعدة القانونیة

مترادف: هنجار حقوقی · متضاد: قاعده اخلاقی، توصیه

قاعده سلطنت حقوقی

قاعده‌ای که به مالک حق می‌دهد هرگونه تصرف و انتفاعی را که قانون منع نکرده، در مال خود انجام دهد.

English انگلیسی Rule of dominion / Rule of ownership
Français فرانسوی Droit de propriété / Droit de disposer
Deutsch آلمانی Eigentumsrecht / Herrschaftsrecht
العربية عربی قاعدة السلطنة (الناس مسلطون علی أموالهم)

مترادف: حق مالکیت، استیلا · متضاد: محدودیت مالکیت، سلب مالکیت

قاعده لاضرر حقوقی

قاعده‌ای فقهی که بر اساسِ آن، حکمِ شرعی یا قانونی که موجبِ ضررِ غیرمتعارف به دیگری شود، جعل نشده است.

English انگلیسی Rule of No-Harm (La Darar)
Français فرانسوی Règle de non-nuisance
Deutsch آلمانی Grundsatz des Schadensverbots
العربية عربی قاعدة لا ضرر ولا ضرار

مترادف: قاعدهٔ نفیِ ضرر

قاعده ماهوی حقوقی

قاعده‌ای که به حقوق و تکالیف اصلی اشخاص و ماهیت حق می‌پردازد، نه نحوه اقامه دعوا.

English انگلیسی Substantive rule
Français فرانسوی Règle de fond
Deutsch آلمانی Materielles Recht
العربية عربی القاعدة الموضوعية

مترادف: قاعده ماهوی · متضاد: قاعده شکلی

قاعده میسور حقوقی

قاعده‌ای که بیان می‌کند انجام بخشی از تکلیف که مقدور است، با عجز از بخش دیگر ساقط نمی‌شود.

English انگلیسی Rule of feasibility (partial performance)
Français فرانسوی Règle de la faisabilité partielle
Deutsch آلمانی Grundsatz der teilweisen Erfüllbarkeit
العربية عربی قاعدة المیسور

مترادف: قاعده میسور

قانون ماهوی حقوقی

قانونی که به تعیین حقوق، تکالیف و روابط حقوقی اشخاص می‌پردازد و در مقابل قانون شکلی قرار دارد.

English انگلیسی Substantive Law
Français فرانسوی Droit substantiel, Droit matériel
Deutsch آلمانی Materielles Recht
العربية عربی القانون الموضوعي

مترادف: قانون ماهوی · متضاد: قانون شکلی (Procedural Law)

قانون ماهیت حقوقی

اصطلاحی که به ذات و جوهر یک قاعده حقوقی یا ماهیت یک دعوا اشاره دارد (در متون حقوقی معمولاً به جای «قانون ماهوی» به کار می‌رود).

English انگلیسی Substantive nature
Français فرانسوی Nature substantielle
Deutsch آلمانی Materielle Natur
العربية عربی ماهية القانون

مترادف: ماهیت قانون · متضاد: شکل قانون

قبض موصی به حقوقی

تسلیم و تحویلِ مالِ موردِ وصیت به موصی‌له که در وصیتِ تملیکی شرطِ صحت یا لزوم نیست، اما در برخی فروضِ فقهی مطرح است.

English انگلیسی Possession of the bequeathed property
Français فرانسوی Prise de possession du legs
Deutsch آلمانی Inbesitznahme des Vermächtnisses
العربية عربی قبض الموصی به

مترادف: تسلیمِ موصی‌به

قبولی وثیقه حقوقی

پذیرش مال منقول یا غیرمنقول معرفی‌شده از سوی متهم یا شخص ثالث توسط مقام قضایی به عنوان تضمین حضور متهم.

English انگلیسی Acceptance of bail / Acceptance of surety
Français فرانسوی Acceptation du cautionnement
Deutsch آلمانی Annahme der Kaution / Annahme der Sicherheit
العربية عربی قبول الكفالة (الرهن القضائي)

مترادف: پذیرش تامین مالی · متضاد: رد وثیقه

قتل شبه عمد حقوقی

سلب حیاتِ انسانی توسط انسانی دیگر که در آن مرتکب قصدِ فعل دارد اما قصدِ نتیجه (قتل) را ندارد و فعلِ او نوعاً کشنده نیست.

English انگلیسی Manslaughter (≈)
Français فرانسوی Homicide involontaire (≈)
Deutsch آلمانی Fahrlässige Tötung (≈)
العربية عربی القتل شبه العمد

مترادف: شبه‌قتل · متضاد: قتل عمد، قتل خطای محض

قرعه اعلامی حقوقی

قرعه‌ای که صرفاً برای آشکار کردن حقی که از پیش وجود داشته یا تعیین مصداقِ مبهم به کار می‌رود.

English انگلیسی Declaratory lot
Français فرانسوی Tirage au sort déclaratif
Deutsch آلمانی Deklaratorisches Los
العربية عربی القرعة الکاشفة

مترادف: قرعه کاشفه · متضاد: قرعه تاسیسی

قرعه تاسیسی حقوقی

قرعه‌ای که موجب ایجاد حق جدیدی می‌شود که پیش از آن وجود نداشته است.

English انگلیسی Constitutive lot
Français فرانسوی Tirage au sort constitutif
Deutsch آلمانی Konstitutives Los
العربية عربی القرعة المنشئة

مترادف: قرعه منشئه · متضاد: قرعه اعلامی

قرینه تقابل حقوقی

اماره یا قرینه‌ای که از تقابل و تضاد میان دو حکم یا عبارت در قانون استنباط می‌شود.

English انگلیسی Argument from contraries, Contrasting presumption فرansوی: Argument a contrario
Deutsch آلمانی Umkehrschluss
العربية عربی قرينة التقابل، مفهوم المخالفة

مترادف: مفهوم مخالف · متضاد: قرینه موافق

قرینه صارفه حقوقی

قرینه‌ای که لفظ را از معنای ظاهری و حقیقی خود منصرف کرده و به معنای مجازی حمل می‌کند.

English انگلیسی Indicative context for metaphorical meaning
Français فرانسوی Élément d'interprétation restrictive
Deutsch آلمانی Auslegungshinweis
العربية عربی قرينة صارفة

مترادف: صارفه · متضاد: قرینه مؤکده

قرینه قطعیه حقوقی

قرینه‌ای که ایجاد قطع و یقین به مقصود کند و احتمال خلاف در آن راه نداشته باشد.

English انگلیسی Conclusive evidence, Definite clue
Français فرانسوی Présomption irréfragable
Deutsch آلمانی Unwiderlegbare Vermutung
العربية عربی قرينة قطعية

مترادف: اماره قطعیه، قطع · متضاد: قرینه ظنیه

قرینه مانعه حقوقی

قرینه‌ای که مانع از اراده معنای ظاهری یا تحقق اثر حقوقی خاصی شود.

English انگلیسی Preventive context, Barring presumption
Français فرانسوی Indice impéditif
Deutsch آلمانی Hinderndes Indiz
العربية عربی قرينة مانعة

مترادف: مانع · متضاد: قرینه مقتضیه

قرینه معینه حقوقی

قرینه‌ای که مردد را مشخص کرده و یکی از چند احتمال را تعیین می‌کند.

English انگلیسی Determining clue, Specification context
Français فرانسوی Indice déterminatif
Deutsch آلمانی Bestimmendes Indiz
العربية عربی قرينة معينة

مترادف: معینه

قرینه موضحه حقوقی

قرینه‌ای که ابهام را برطرف کرده و معنا را واضح و روشن می‌سازد.

English انگلیسی Clarifying context, Explanatory clue
Français فرانسوی Indice explicatif
Deutsch آلمانی Erklärendes Indiz
العربية عربی قرينة موضحة

مترادف: مبیّنه، مفسره · متضاد: قرینه مبهمه

قسامهٔ دفعی حقوقی

اصطلاحی در فقه و حقوق برای اجرای یکباره و همزمان مراسم قسامه توسط ادعا کنندگان.

English انگلیسی Simultaneous Qasama
Français فرانسوی Qasama simultanée
Deutsch آلمانی Gleichzeitige Qasama
العربية عربی القسامة الدفعية

متضاد: قسامه ترتیبی

قوانین آمره حقوقی

قواعدی که توافق برخلاف آن‌ها مجاز نیست و نظم عمومی یا اخلاق حسنه را حمایت می‌کنند.

English انگلیسی Mandatory rules, Jus cogens (in international law), Peremptory norms
Français فرانسوی Lois impératives, Ordre public
Deutsch آلمانی Zwingendes Recht
العربية عربی القواعد الآمرة

مترادف: قواعد تکلیفی، قوانین غیرقابل عدول · متضاد: قوانین تکمیلی (تفسیری)

مال الاجاره حقوقی

عوضی که مستأجر در برابر منافع عین مستأجره به موجر می‌پردازد.

English انگلیسی Rent, Rental
Français فرانسوی Loyer
Deutsch آلمانی Miete, Mietzins
العربية عربی الأجرة، بدل الإيجار

مترادف: اجاره‌بها، کرایه

مال الرهانه حقوقی

مالی که به عنوان وثیقه دین در عقد رهن داده می‌شود.

English انگلیسی Pledged property, Collateral
Français فرانسوی Bien gagé, Chose donnée en gage
Deutsch آلمانی Verpfändete Sache
العربية عربی المال المرهون

مترادف: عین مرهونه، مال مرهون · متضاد: مال طلق (آزاد)

مال الشراکه حقوقی

مالی که بین دو یا چند نفر به صورت مشاع مشترک است.

English انگلیسی Partnership property, Joint property
Français فرانسوی Biens indivis, Biens de société
Deutsch آلمانی Gesellschaftsvermögen, Miteigentum
العربية عربی مال الشركة، المال المشاع

مترادف: مال مشاع، مال مشترک · متضاد: مال مفروز، مال اختصاصی

مالکیت هنری حقوقی

حقی که پدیدآورنده نسبت به اثرِ ادبی یا هنری خود دارد.

English انگلیسی Intellectual property (Copyright)
Français فرانسوی Propriété artistique, Droit d'auteur
Deutsch آلمانی Urheberrecht
العربية عربی الملکیة الفنیة، حق المؤلف

مترادف: حقِ مؤلف · متضاد: مالکیتِ عینِ معین

مانعة الجمع حقوقی

قضیه‌ای که در آن دو امر نمی‌توانند با هم جمع شوند، اما ممکن است هر دو با هم منتفی باشند.

English انگلیسی Mutually exclusive
Français فرانسوی Mutuellement exclusif
Deutsch آلمانی Gegenseitig ausschließend
العربية عربی مانعة الجمع

مترادف: ناسازگار · متضاد: قابلِ جمع

مانعة الخلو حقوقی

قضیه‌ای که در آن دو امر نمی‌توانند با هم منتفی باشند (حداقل یکی باید باشد)، اما ممکن است با هم جمع شوند.

English انگلیسی Jointly exhaustive
Français فرانسوی Collectivement exhaustif
Deutsch آلمانی Gemeinsam erschöpfend
العربية عربی مانعة الخلو

متضاد: قابلِ ارتفاع

ماهیت حقوقی حقوقی

توصیف و تحلیلِ یک عمل یا قرارداد بر اساس قواعد حقوقی برای تعیین آثار و احکامِ حاکم بر آن.

English انگلیسی Legal nature
Français فرانسوی Nature juridique
Deutsch آلمانی Rechtsnatur
العربية عربی الطبيعة القانونية

مترادف: وصف حقوقی · متضاد: ماهیت غیرحقوقی

مبایعه نامه حقوقی

سندی است که بر مبنای عقد بیع (خرید و فروش) میان بایع و مشتری تنظیم می‌شود.

English انگلیسی Deed of Sale, Bill of Sale فرançais: Acte de vente, Compromis de vente Deutsch: Kaufvertrag
العربية عربی عقد البيع، سند البيع

مترادف: سند خرید و فروش، قرارداد بیع

مجتهد متجزی حقوقی

فقیهی که تنها در برخی از ابواب فقهی توانایی استنباط احکام را دارد.

English انگلیسی Mujtahid Mutajazzi (Partially qualified Mujtahid)
Français فرانسوی Mujtahid partiel
Deutsch آلمانی Teil-Mujtahid
العربية عربی المجتهد المتجزئ

مترادف: مجتهد غیرمطلق · متضاد: مجتهد جامع الشرایط

محدودهٔ شهر حقوقی

حد قانونی شهر که خدمات شهری در آن ارائه می‌شود و ضوابط شهرسازی در آن لازم‌الاجراست.

English انگلیسی City Limits, Municipal Boundary
Français فرانسوی Limites de la ville, Périmètre urbain
Deutsch آلمانی Stadtgebiet, Stadtgrenze
العربية عربی حدود المدینة، النطاق العمرانی

مترادف: محدوده قانونی شهر · متضاد: حریم شهر (در برخی تعاریف)، خارج از محدوده

محکمه حاکمه حقوقی

دادگاهی که صلاحیت رسیدگی به پرونده را دارد و حکم صادر می‌کند.

English انگلیسی Competent court, Trial court
Français فرانسوی Tribunal compétent
Deutsch آلمانی Zuständiges Gericht
العربية عربی محکمة مختصة

مترادف: دادگاه صالح، مرجع رسیدگی

محکمه منصفه حقوقی

هیئتی از شهروندان عادی که در برخی نظام‌های حقوقی برای رسیدگی به اتهامات کیفری و صدور رأی در کنار قاضی یا به تنهایی حضور دارند.

English انگلیسی Jury, Jury trial
Français فرانسوی Cour d'assises (به عنوان نهاد)، Jury
Deutsch آلمانی Geschworenengericht
العربية عربی محكمة المحلفين

مترادف: دادگاه هیئت منصفه · متضاد: محکمه قاضی‌محور (Bench trial)

مخارج عدلیه حقوقی

هزینه‌هایی که برای دادرسی و اجرای احکام در مراجع قضایی پرداخت می‌شود.

English انگلیسی Court costs, Legal expenses
Français فرانسوی Frais de justice
Deutsch آلمانی Gerichtskosten
العربية عربی مصاریف التقاضی

مترادف: هزینه دادرسی

مذاهب اربعه حقوقی

چهار مذهب اصلی فقه اهل سنت شامل حنفی، مالکی، شافعی و حنبلی.

English انگلیسی The four schools of Sunni jurisprudence
Français فرانسوی Les quatre écoles juridiques sunnites
Deutsch آلمانی Die vier Rechtsschulen des sunnitischen Islam
العربية عربی المذاهب الأربعة

مترادف: مذاهب اهل سنت

مذاکره مجدد حقوقی

تعهد یا فرآیندی که در آن طرفین قرارداد در صورت بروز دشواری در اجرا، موظف یا متمایل به گفتگو برای اصلاح شرایط قرارداد هستند.

English انگلیسی Renegotiation
Français فرانسوی Renégociation
Deutsch آلمانی Neuverhandlung
العربية عربی إعادة التفاوض

مترادف: بازنگری قراردادی · متضاد: اجرای قهری قرارداد

مزایده کتبی حقوقی

مزایده‌ای که در آن پیشنهادها در پاکت‌های دربسته و به صورت مکتوب ارائه می‌شود.

English انگلیسی Sealed-bid auction
Français فرانسوی Enchère par plis cachetés
Deutsch آلمانی Schriftliche Versteigerung
العربية عربی المزاد الکتابی (المغلق)

مترادف: مزایده با پاکت دربسته · متضاد: مزایده شفاهی

مسأله خلافی حقوقی

موضوعی که در آن میان فقها یا حقوق‌دانان در خصوص حکم یا تفسیر آن اختلاف‌نظر وجود دارد.

English انگلیسی Controversial issue, Disputed point
Français فرانسوی Question controversée
Deutsch آلمانی Streitfrage
العربية عربی مسألة خلافیة

مترادف: مورد اختلاف، مسأله اختلافی · متضاد: مسأله اجماعی، مسأله اتفاقی

مساله حقوقی حقوقی

موضوع یا پرسشی که برای حل‌وفصل آن باید به قواعد و مقررات حقوقی استناد کرد و دارای آثار قانونی است.

English انگلیسی Legal issue, Legal question
Français فرانسوی Question de droit
Deutsch آلمانی Rechtsfrage
العربية عربی مسألة قانونیة

مترادف: موضوع حقوقی، قضیه حقوقی · متضاد: مسأله غیرحقوقی، مسأله اخلاقی

مسامحه عرفی حقوقی

نادیده گرفتنِ جزئیات یا سخت‌گیری نکردن در اجرایِ دقیقِ تعهدات یا مقررات، به نحوی که در عرفِ آن صنف یا جامعه پذیرفته شده است.

English انگلیسی Customary indulgence, Reasonable leniency
Français فرانسوی Tolérance coutumière
Deutsch آلمانی Übliche Nachsicht
العربية عربی المسامحة العرفیة

مترادف: تسامحِ عرفی · متضاد: سخت‌گیریِ قانونی، دقتِ وسواس‌گونه

معاینهٔ محل حقوقی

بررسی مستقیم و حضوریِ مکان یا شیء مورد اختلاف توسط مقام قضایی یا کارشناس برای روشن شدن ابعاد دعوا.

English انگلیسی Local inspection, View of premises
Français فرانسوی Constat des lieux, Descente sur les lieux
Deutsch آلمانی Ortsbesichtigung, Augenschein
العربية عربی المعاينة، الكشف على المحل

مترادف: بازدید محل، معاینه محلی

معاینه محلی حقوقی

بررسیِ مستقیمِ محلِ وقوعِ حادثه یا موضوعِ اختلاف توسطِ دادرس یا مدیرِ دفترِ دادگاه برای روشن شدنِ حقیقت.

English انگلیسی Local inspection, View of the premises
Français فرانسوی Descente sur les lieux
Deutsch آلمانی Augenschein
العربية عربی المعاینة المحلیة

مترادف: معاینه محل

مفهوم مخالف حقوقی

دلالت کلام بر حکمِ غیرمنطوق، به گونه‌ای که حکمِ آن مخالفِ حکمِ منطوق باشد.

English انگلیسی Argumentum a contrario
Français فرانسوی Argument a contrario
Deutsch آلمانی Umkehrschluss
العربية عربی مفهوم المخالفة

مترادف: دلیل خطاب · متضاد: مفهوم‌موافق

مفهوم موافق حقوقی

دلالت کلام بر حکمِ غیرمنطوق، به گونه‌ای که حکمِ آن موافقِ حکمِ منطوق باشد.

English انگلیسی A fortiori argument
Français فرانسوی Argument a fortiori
Deutsch آلمانی Erst-recht-Schluss
العربية عربی مفهوم الموافقة

مترادف: دلالت اولویت، قیاس اولویت · متضاد: مفهوم‌مخالف

مهندس مشاور حقوقی

شخص حقیقی یا حقوقی دارای صلاحیت فنی که خدمات مشاوره، طراحی، نظارت یا مدیریت طرح را به کارفرما ارائه می‌دهد.

English انگلیسی Consulting Engineer, Consultant
Français فرانسوی Ingénieur-conseil
Deutsch آلمانی Beratender Ingenieur
العربية عربی مهندس استشاری

مترادف: مشاور فنی

مهندسی ارزش حقوقی

روشی نظام‌مند برای بهبود ارزش یک پروژه یا محصول از طریق تحلیل کارکردها و کاهش هزینه‌های غیرضروری بدون کاهش کیفیت.

English انگلیسی Value Engineering
Français فرانسوی Ingénierie de la valeur
Deutsch آلمانی Wertanalyse
العربية عربی هندسة القیمة

مترادف: مدیریت ارزش · متضاد: کاهش هزینه (به معنای صرفه‌جویی کورکورانه)

موافقت نامه حقوقی

توافقی میان دو یا چند طرف که تعهداتِ متقابل ایجاد می‌کند و معمولاً در سطحِ کلان یا بین‌المللی استفاده می‌شود.

English انگلیسی Agreement
Français فرانسوی Accord, Convention
Deutsch آلمانی Vereinbarung, Abkommen
العربية عربی اتفاقیة

مترادف: توافق‌نامه · متضاد: اختلاف

مکرر باجگاه حقوقی

نامطمئن (اصطلاح حقوقی رایجی نیست؛ احتمالاً اشاره به عوارض گمرکی یا مالیات‌های تکراری در مسیرهای تجاری قدیمی دارد).

English انگلیسی ≈ Repeated toll station
Français فرانسوی ≈ Poste de péage répété
Deutsch آلمانی ≈ Wiederholte Mautstelle
العربية عربی ≈ مکرر المکس

نایب الغیبه حقوقی

اصطلاحی در فقه شیعه برای فقیه جامع‌الشرایط که در زمان غیبت امام معصوم، نیابت عامه در امور حسبیه و قضاوت دارد.

English انگلیسی Deputy of the Hidden Imam (General)
Français فرانسوی Représentant de l'Imam caché
Deutsch آلمانی Stellvertreter des verborgenen Imams
العربية عربی نایب الغیبة

مترادف: نایب عام · متضاد: نایب خاص

نظریه تضمین حقوقی

نظریه‌ای که مبنای مسئولیت را تعهد به جبران خسارت ناشی از فعالیت‌ها یا اشیاء تحت کنترل شخص می‌داند.

English انگلیسی Guarantee theory
Français فرانسوی Théorie de la garantie
Deutsch آلمانی Garantietheorie
العربية عربی نظرية الضمان

مترادف: نظریه تضمین حق

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین