Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

220 مدخل برای «اص»

اصل حقوقی

قاعده یا مبنای بنیادین حقوقی که سایر احکام از آن استنباط می‌شوند.

English انگلیسی Principle, Rule, Origin
Français فرانسوی Principe, Règle
Deutsch آلمانی Prinzip, Grundsatz
العربية عربی أصل

مترادف: قاعده، مبنا، پایه · متضاد: فرع، استثنا

اصول حقوقی

قواعدِ بنیادین، مبانیِ کلی و زیربنایی که نظامِ حقوقی یا یک دانش بر پایهٔ آن‌ها استوار است.

English انگلیسی Principles
Français فرانسوی Principes
Deutsch آلمانی Prinzipien, Grundsätze
العربية عربی أصول

مترادف: مبانی، قواعدِ کلی · متضاد: فروع، جزئیات

اصیل حقوقی

کسی که خود مستقیماً طرفِ قرارداد یا دعواست و به نمایندگی از دیگری عمل نمی‌کند.

English انگلیسی Principal
Français فرانسوی Mandant, Partie principale
Deutsch آلمانی Vollmachtgeber, Auftraggeber
العربية عربی أصيل

مترادف: طرفِ اصلی، مباشر · متضاد: وکیل، نماینده، فضول

اصالت حقوقی

اصل بودن و عدم نیاز به اثباتِ خلافِ وضعیتِ موجود (مانند اصل برائت یا اصل صحت).

English انگلیسی Principle, Authenticity, Originality
Français فرانسوی Principe, Authenticité
Deutsch آلمانی Prinzip, Echtheit, Ursprünglichkeit
العربية عربی أصالة

مترادف: مبنا، ریشه، صحت · متضاد: فرع، بدعت، جعل

اصرار حقوقی

تکرار جرم پس از محکومیت قطعی یا پافشاری بر انجام فعل مجرمانه.

English انگلیسی Persistence, Recidivism (in criminal law)
Français فرانسوی Persistance, Récidive
Deutsch آلمانی Beharren, Rückfall
العربية عربی إصرار

مترادف: پافشاری، تکرار جرم · متضاد: توبه، انصراف

اصلاح حقوقی

بهبود بخشیدن به وضعیت حقوقی، یا تغییر در قانون برای رفع نواقص.

English انگلیسی Reform, Amendment, Rectification
Français فرانسوی Réforme, Amendement
Deutsch آلمانی Reform, Verbesserung, Änderung
العربية عربی إصلاح

مترادف: بهبود، ترمیم، اصلاح قانون · متضاد: افساد، تخریب

اصولی حقوقی

منسوب به اصول؛ در حقوق، به کسی گفته می‌شود که در استنباطِ احکام از روش‌هایِ علمیِ اصولِ فقه استفاده می‌کند یا مربوط به قواعدِ بنیادین است.

English انگلیسی Principled, Jurisprudential (in context of Usul)
Français فرانسوی Principel, Jurisprudentiel
Deutsch آلمانی prinzipiell, rechtswissenschaftlich
العربية عربی أصولي

مترادف: مبنایی، قاعده‌مند · متضاد: فقهی (در تقابلِ سنتی)، جزئی‌نگر

اصلاحی حقوقی

هرگونه تغییر، تعدیل یا تکمیل در متنِ قانون یا سندِ حقوقی که به منظور رفعِ نقص یا بهبودِ آن صورت می‌گیرد.

English انگلیسی Amendment, Amending
Français فرانسوی Amendement, Rectificatif
Deutsch آلمانی Änderung, Novellierung
العربية عربی إصلاحي، تعديلي

مترادف: تعدیلی، اصلاح‌کننده · متضاد: ابطالی، نسخ‌کننده

اصل خاک حقوقی

سیستمی که در آن تابعیت فرزند بر اساس محل تولد او در قلمرو حاکمیت یک کشور تعیین می‌شود.

English انگلیسی Jus soli
Français فرانسوی Droit du sol
Deutsch آلمانی Geburtsortsprinzip
العربية عربی حق الأرض

مترادف: سیستم خاک · متضاد: اصل خون

اصل خون حقوقی

سیستمی که در آن تابعیت فرزند بر اساس تابعیت والدین (پدر یا مادر) تعیین می‌شود.

English انگلیسی Jus sanguinis
Français فرانسوی Droit du sang
Deutsch آلمانی Abstammungsprinzip
العربية عربی حق الدم

مترادف: سیستم خون · متضاد: اصل خاک

اصل سند حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، در اثبات برخی دعاوی یا معاملات، وجود سند کتبی ضروری یا دارای اعتبار برتر است.

English انگلیسی Principle of documentary evidence
Français فرانسوی Principe de la preuve littérale
Deutsch آلمانی Urkundenbeweisprinzip
العربية عربی مبدأ الإثبات بالکتابة

مترادف: اصل کتبی بودن ادله · متضاد: اصل آزادی ادله اثبات دعوی

اصل صحت حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، اعمال و گفتار مسلمانان و اشخاص باید بر صحت و درستی حمل شود.

English انگلیسی Principle of validity / Presumption of validity
Français فرانسوی Principe de validité
Deutsch آلمانی Grundsatz der Gültigkeit
العربية عربی أصالة الصحة

مترادف: اصل صحت قراردادها · متضاد: اصل فساد

اصل عدم حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، در صورت شک در وجودِ چیزی، اصل بر عدمِ وجودِ آن است.

English انگلیسی Principle of non-existence, Presumption of absence
Français فرانسوی Présomption de non-existence
Deutsch آلمانی Vermutung der Nichtexistenz
العربية عربی أصالة العدم

مترادف: اصل عدم وجود · متضاد: اصل وجود

اصلاحیه حقوقی

سندی که برای تغییر، تعدیل یا رفعِ اشتباهاتِ موجود در متنِ اصلیِ یک قانون یا قرارداد وضع می‌شود.

English انگلیسی Amendment
Français فرانسوی Amendement, Rectification
Deutsch آلمانی Änderung, Novelle
العربية عربی تعدیل، إصلاح

مترادف: تعدیل‌نامه

اصل حلیت حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، اصل بر مباح بودن اشیاء و افعال است مگر آنکه دلیلی بر حرمت یا منع آن وجود داشته باشد.

English انگلیسی Principle of permissibility, Presumption of legality
Français فرانسوی Principe de licéité
Deutsch آلمانی Grundsatz der Zulässigkeit
العربية عربی أصالة الإباحة

مترادف: اصل اباحه · متضاد: اصل احتیاط، اصل منع

اصل عملم حقوقی

اصلی که بر اساس آن، عملِ فرد، ملاکِ انتسابِ مسئولیت یا آثارِ حقوقی است.

English انگلیسی Principle of action (as basis of liability)
Français فرانسوی Principe de l'acte
Deutsch آلمانی Prinzip der Handlung
العربية عربی أصالة العمل

اصل عملی حقوقی

قواعدی که در مقام شک و عدم دسترسی به دلیل، وظیفه مکلف را در مقام عمل تعیین می‌کنند.

English انگلیسی Practical principle
Français فرانسوی Principe pratique
Deutsch آلمانی Praktischer Grundsatz
العربية عربی الأصل العملي

مترادف: اصل عملی · متضاد: اماره

اصل لزوم حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، قراردادها پس از انعقاد، برای طرفین لازم‌الاجرا بوده و هیچ‌یک از طرفین حق برهم‌زدن آن را ندارند مگر در موارد قانونی.

English انگلیسی Principle of binding force of contracts, Pacta sunt servanda
Français فرانسوی Force obligatoire des contrats
Deutsch آلمانی Grundsatz der Vertragstreue, Pacta sunt servanda
العربية عربی مبدأ لزوم العقود، العقد شریعة المتعاقدین

مترادف: لزوم قرارداد، اعتبار قرارداد · متضاد: جواز (اصل‌جواز)

اصل مثبت حقوقی

اصلی است که بر اساس آن، از اثباتِ یک امرِ وجودی، لوازمِ عقلی یا عادیِ آن نیز اثبات می‌شود (در حقوق ایران، اصل مثبت حجت نیست).

English انگلیسی Positive presumption
Français فرانسوی Présomption positive
Deutsch آلمانی Positive Vermutung
العربية عربی الأصل المثبت

مترادف: استصحابِ مثبت · متضاد: اصلِ منفی

اصول فقه حقوقی

دانشی که به بررسیِ قواعدِ کلیِ استنباطِ احکامِ شرعی از منابعِ معتبر می‌پردازد.

English انگلیسی Principles of jurisprudence (Usul al-Fiqh)
Français فرانسوی Principes de droit islamique
Deutsch آلمانی Prinzipien der islamischen Rechtswissenschaft
العربية عربی أصول الفقه

مترادف: دانشِ اصول · متضاد: فقه (دانشِ استنباطِ احکامِ جزئی)

اصول کلی حقوقی

قواعد بنیادین و عام حقوقی که در تفسیر و اجرای قوانین مورد استناد قرار می‌گیرند.

English انگلیسی General principles of law
Français فرانسوی Principes généraux du droit
Deutsch آلمانی Allgemeine Rechtsgrundsätze
العربية عربی المبادئ العامة للقانون

مترادف: اصول حقوقی · متضاد: قواعد خاص

اصل اباحه حقوقی

اصلی که بر اساس آن، انجام هر کاری که منع قانونی یا شرعی نداشته باشد، مجاز است.

English انگلیسی Principle of Permissibility, Principle of Legality (in private law)
Français فرانسوی Principe de liberté
Deutsch آلمانی Grundsatz der Freiheit
العربية عربی أصالة الإباحة

مترادف: اصل آزادی، اصل اباحه شرعی · متضاد: اصل منع، اصل حظر

اصل برانت حقوقی

اصلی بنیادین در حقوق کیفری که بیان می‌دارد هر فردی تا زمانی که جرم او در دادگاه صالح اثبات نشده، بی‌گناه فرض می‌شود.

English انگلیسی Presumption of Innocence
Français فرانسوی Présomption d'innocence
Deutsch آلمانی Unschuldsvermutung
العربية عربی قرینة البراءة

مترادف: اصل برائت · متضاد: اصل مجرمیت (در نظام‌های تفتیشی قدیمی)

اصل برایت حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، وضعیتِ پیشینِ عدمِ مسئولیت یا عدمِ مالکیت، تا زمانِ اثباتِ خلافِ آن، باقی فرض می‌شود.

English انگلیسی Presumption of innocence
Français فرانسوی Présomption d'innocence
Deutsch آلمانی Unschuldsvermutung
العربية عربی أصل البراءة

مترادف: اصل عدم · متضاد: اصل اشتغال

اصل تخییر حقوقی

قاعده‌ای اصولی که در صورت شک در تکلیف و عدم امکان احتیاط و عدم جریان برائت، مکلف را در انتخاب یکی از طرفینِ شک مخیر می‌سازد.

English انگلیسی Principle of Choice
Français فرانسوی Principe de choix
Deutsch آلمانی Wahlprinzip
العربية عربی أصالة التخییر

متضاد: اصل احتیاط، اصل برائت

اصل تراضی حقوقی

توافق دو یا چند اراده برای ایجاد یک اثر حقوقی که رکن اصلی عقود است.

English انگلیسی Consensus
Français فرانسوی Consentement
Deutsch آلمانی Konsens
العربية عربی التراضی

مترادف: توافق اراده‌ها، رضایت · متضاد: اکراه، اشتباه

اصل تسلیط حقوقی

قاعده‌ای فقهی و حقوقی که به موجب آن هر مالکی حق دارد هرگونه تصرفی در مال خود انجام دهد مگر در مواردی که قانون استثنا کرده باشد.

English انگلیسی Principle of dominion, Principle of absolute ownership
Français فرانسوی Principe de la maîtrise, Principe de la propriété absolue
Deutsch آلمانی Grundsatz der Eigentümerherrschaft
العربية عربی قاعدة التسلیط

مترادف: قاعدهٔ سلطه · متضاد: محدودیت‌های قانونی مالکیت

اصل تعویض حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، در صورت عدم امکان اجرای تعهد به عین، باید بدل آن (مثل یا قیمت) تأدیه شود.

English انگلیسی Principle of substitution, Doctrine of surrogacy
Français فرانسوی Principe de subrogation
Deutsch آلمانی Surrogationsprinzip
العربية عربی قاعدة البدل، مبدأ التعویض

مترادف: قاعده بدل، اصل جایگزینی · متضاد: اصل عین‌گرایی (در اجرای تعهد)

اصل تناظر حقوقی

حقی که به موجب آن هر یک از طرفین دعوا باید از ادعاها، دلایل و مستندات طرف مقابل آگاه شده و فرصت کافی برای پاسخگویی به آن‌ها را داشته باشد.

English انگلیسی Principle of Contradiction, Adversarial Principle
Français فرانسوی Principe du contradictoire
Deutsch آلمانی Grundsatz des rechtlichen Gehörs
العربية عربی مبدأ الحضوریة، مبدأ المواجهة

مترادف: اصل ترافعی‌بودن، حق دفاع · متضاد: رسیدگی غیابی (در معنای مطلق)، رسیدگی یک‌جانبه

اصل غرامت حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن بیمه نباید منبع سود برای بیمه‌گذار باشد و صرفاً باید زیان واقعی او را جبران کند.

English انگلیسی Principle of indemnity
Français فرانسوی Principe indemnitaire
Deutsch آلمانی Schadensersatzprinzip
العربية عربی مبدأ التعویض

مترادف: اصل جبران خسارت · متضاد: بیمه سوداگرانه (قمارگونه)

اصل فریضه حقوقی

اصلی که بر اساس آن، انجامِ تکالیفِ قانونی یا شرعیِ معین، الزامی است.

English انگلیسی Principle of obligation, Duty principle
Français فرانسوی Principe de l'obligation
Deutsch آلمانی Prinzip der Verpflichtung
العربية عربی مبدأ الفریضة

مترادف: اصل وجوب · متضاد: اصل اباحه

اصل لاضرر حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، ضرر زدن به دیگران ممنوع است و باید جبران شود (قاعده لاضرر و لاضرار فی الاسلام).

English انگلیسی Principle of no-harm, No-harm rule
Français فرانسوی Principe de non-nuisance
Deutsch آلمانی Prinzip des Schadensverbots
العربية عربی قاعدة لا ضرر و لا ضرار

مترادف: قاعده لاضرر

اصلاح رای حقوقی

تصحیح اشتباهات در محاسبه، نگارش یا سایر خطاهای آشکار در متن رأی که بدون تغییر در ماهیت آن صورت می‌گیرد.

English انگلیسی Correction of judgment
Français فرانسوی Rectification d'un jugement
Deutsch آلمانی Berichtigung des Urteils
العربية عربی تصحیح الحکم

مترادف: تصحیح رأی

اصول عقلی حقوقی

قواعدی که عقلِ انسان بدونِ نیاز به نصِ خاص، آن‌ها را در مقامِ شک در تکلیف درک می‌کند.

English انگلیسی Rational principles
Français فرانسوی Principes rationnels
Deutsch آلمانی Vernunftprinzipien
العربية عربی الأصول العقلیة

مترادف: اصولِ عقلیه · متضاد: اصولِ نقلی (تعبدی)

اصول لفظی حقوقی

قواعدی که در استنباط احکام شرعی و حقوقی، برای تعیین مراد گوینده از الفاظ و عبارات به کار می‌رود.

English انگلیسی Principles of Interpretation (of language/text)
Français فرانسوی Principes d'interprétation (linguistique)
Deutsch آلمانی Auslegungsgrundsätze (sprachlich)
العربية عربی الأصول اللفظیة

مترادف: قواعد تفسیر، اصول استنباط · متضاد: اصول عملیه

اصالت داده حقوقی

اطمینان از اینکه داده همان چیزی است که ادعا شده و توسط منبع اصلی تولید شده و تغییر نیافته است.

English انگلیسی Data authenticity
Français فرانسوی Authenticité des données
Deutsch آلمانی Datenauthentizität
العربية عربی أصالة البیانات

مترادف: صحت داده · متضاد: جعل داده، دادهٔ مخدوش

اصاله الحل حقوقی

قاعده‌ای فقهی و اصولی که بیان می‌دارد در صورت شک در حلیت یا حرمتِ چیزی، اصل بر حلال بودن آن است.

English انگلیسی Principle of Permissibility, Presumption of Lawfulness
Français فرانسوی Principe de licéité
Deutsch آلمانی Grundsatz der Zulässigkeit
العربية عربی أصالة الحلّ

مترادف: اصل اباحه · متضاد: اصل احتیاط، اصل حظر

اصل احتیاط حقوقی

قاعده‌ای اصولی که در صورت شک در تکلیف (شبهه بدوی) یا شک در مکلف‌به (شبهه محصوره)، حکم به لزوم احتیاط و پرهیز از ارتکاب یا ترک عمل می‌کند.

English انگلیسی Principle of Precaution
Français فرانسوی Principe de précaution
Deutsch آلمانی Vorsorgeprinzip
العربية عربی أصالة الاحتیاط

مترادف: اصل احتیاطی · متضاد: اصل برائت، اصل تخییر

اصل طریقیت حقوقی

اصلی در اصول فقه که بر اساس آن، ادله و امارات، کاشف از واقع و طریق رسیدن به آن هستند، نه موضوعیت برای حکم.

English انگلیسی Principle of instrumentality (of evidence)
Français فرانسوی Principe de la nature instrumentale (de la preuve)
Deutsch آلمانی Prinzip der Instrumentalität (des Beweises)
العربية عربی أصالة الطریقیة

مترادف: طریقیت امارات · متضاد: اصل موضوعیت

اصل مساوات حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن، همه افراد در برابر قانون و مراجعِ قضایی دارای حقوق و تکالیفِ برابر هستند.

English انگلیسی Principle of equality
Français فرانسوی Principe d'égalité
Deutsch آلمانی Gleichheitsgrundsatz
العربية عربی مبدأ المساواة

مترادف: اصلِ برابری · متضاد: تبعیض

اصل موضوعی حقوقی

اصلی که در مقامِ شک در تکلیف، وظیفهٔ عملیِ مکلف را بدونِ کشفِ واقع تعیین می‌کند.

English انگلیسی Procedural principle, Presumption of procedure
Français فرانسوی Principe procédural
Deutsch آلمانی Verfahrensgrundsatz
العربية عربی الأصل الموضوعي

مترادف: اصلِ عملی · متضاد: اماره (اصلِ محرز)

اصلاحی ملک حقوقی

بخشی از ملک که در طرح‌های عمرانی شهرداری یا سازمان‌های دولتی برای تعریض معابر واقع می‌شود.

English انگلیسی Widening strip, Road widening part
Français فرانسوی Emprise de voirie
Deutsch آلمانی Straßenland, Abtretungsfläche
العربية عربی الجزء المقتطع للطريق، مساحة التطوير

مترادف: برِ اصلاحی، مساحتِ در طرح · متضاد: بخشِ باقی‌مانده ملک

اصول عملیه حقوقی

قواعدی که در مقامِ فقدانِ دلیلِ اجتهادی (اماره)، وظیفهٔ عملیِ مکلف را در مقامِ شک تعیین می‌کنند.

English انگلیسی Practical principles
Français فرانسوی Principes pratiques
Deutsch آلمانی Praktische Grundsätze
العربية عربی الأصول العملیة

مترادف: اصولِ فقاهتی · متضاد: امارات (اصولِ محرزه)

اصول فقاهی حقوقی

اصولی که فقیه برای استنباطِ حکمِ شرعی در مقامِ شک به آن‌ها مراجعه می‌کند (معمولاً مترادف با اصولِ عملیه).

English انگلیسی Jurisprudential principles
Français فرانسوی Principes de jurisprudence
Deutsch آلمانی Rechtsgrundsätze
العربية عربی الأصول الفقهیة (بمعنی الأصول العملیة)

مترادف: اصولِ عملیه

اصل استصحاب حقوقی

قاعده‌ای که بر اساسِ آن، بقای حالتِ سابق در صورتِ شک در حدوثِ حالتِ جدید، فرض می‌شود.

English انگلیسی Principle of Continuity, Presumption of Continuance
Français فرانسوی Principe de continuité
Deutsch آلمانی Prinzip der Kontinuität
العربية عربی أصل الاستصحاب

مترادف: استصحاب

اصل جانشینی حقوقی

حقی که به موجب آن بیمه‌گر پس از پرداخت خسارت، قائم‌مقام بیمه‌گذار در مراجعه به مسئول حادثه می‌شود.

English انگلیسی Principle of subrogation
Français فرانسوی Principe de subrogation
Deutsch آلمانی Subrogationsprinzip
العربية عربی مبدأ الحلول

مترادف: قائم‌مقامی بیمه‌گر

اصل پیشگیری حقوقی

قاعده‌ای که بر اساس آن در صورت وجود احتمال خطر جدی یا غیرقابل جبران برای محیط زیست، فقدان قطعیت علمی نباید مانع از اتخاذ تدابیر پیشگیرانه شود.

English انگلیسی Precautionary Principle
Français فرانسوی Principe de précaution
Deutsch آلمانی Vorsorgeprinzip
العربية عربی مبدأ الحيطة (أو مبدأ الاحتراز)

مترادف: اصل احتیاط · متضاد: اصل واکنش پس از وقوع

اصل عدم حادث حقوقی

اصلی که بیان می‌کند هرگاه در حدوثِ امری شک شود، اصل بر عدمِ وقوعِ آن در گذشته است.

English انگلیسی Principle of non-occurrence of an event
Français فرانسوی Présomption de non-événement
Deutsch آلمانی Vermutung der Nicht-Ereignis
العربية عربی أصالة عدم الحدوث

مترادف: استصحاب عدم حادث · متضاد: اصل حدوث

اصلاح خواسته حقوقی

تغییر در میزان، نوع یا کیفیتِ خواسته توسط خواهان در مهلت قانونی (پیش از پایان اولین جلسه دادرسی).

English انگلیسی Amendment of the claim
Français فرانسوی Modification de la demande
Deutsch آلمانی Klageänderung
العربية عربی تعدیل الطلبات

مترادف: تغییر خواسته · متضاد: تثبیت خواسته

اصول محاکمات حقوقی

مجموع قواعد و مقرراتی که تشریفات و نحوه رسیدگی به دعاوی در مراجع قضایی را تعیین می‌کند.

English انگلیسی Rules of Procedure, Procedural Law
Français فرانسوی Procédure, Droit procédural
Deutsch آلمانی Verfahrensrecht
العربية عربی أصول المحاکمات

مترادف: آیین دادرسی · متضاد: حقوق ماهوی

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین