Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

2,000 مدخل برای «اس»

دارالاسلام حقوقی

سرزمینی که تحت حاکمیت قوانین اسلامی است و مسلمانان در آن امنیت دارند.

English انگلیسی Abode of Islam
Français فرانسوی Terre d'Islam
Deutsch آلمانی Haus des Islam
العربية عربی دار الإسلام

مترادف: بلاد مسلمین · متضاد: دارالحرب

درهم عباسی حقوقی

سکه نقره‌ای که در دوران خلافت عباسیان با خط کوفی و شعارهای اسلامی ضرب می‌شد و معیار وزن و عیار در معاملات بود.

English انگلیسی Abbasid Dirham
Français فرانسوی Dirham abbasside
Deutsch آلمانی Abbasidischer Dirham
العربية عربی الدرهم العباسی

عقوداسلامی حقوقی

مجموعه‌ای از قراردادهای مورد تأیید شرع اسلام که در نظام بانکی ایران برای اعطای تسهیلات و جذب سپرده استفاده می‌شود.

English انگلیسی Islamic contracts
Français فرانسوی Contrats islamiques
Deutsch آلمانی Islamische Verträge
العربية عربی العقود الإسلامیة

مترادف: عقود بانکی بدون ربا · متضاد: عقود ربوی

قرطاس بازی حقوقی

اصطلاحی عرفی و تحقیرآمیز برای توصیف کاغذبازی‌های اداری، تشریفات زائد و بروکراسیِ مخلِ کار.

English انگلیسی Red tape, Bureaucracy
Français فرانسوی Bureaucratie, Paperasserie
Deutsch آلمانی Bürokratie, Papierkram
العربية عربی البیروقراطیة، الروتين الإداري

مترادف: بروکراسی، کاغذبازی · متضاد: تسهیل اداری

قیاس اصولی حقوقی

سرایت دادن حکمِ یک موضوع (اصل) به موضوع دیگر (فرع) به دلیل وجود علت مشترک بین آن دو.

English انگلیسی Analogy, Juridical Analogy
Français فرانسوی Analogie
Deutsch آلمانی Analogie
العربية عربی القياس الأصولي

مترادف: قیاس · متضاد: تعبد، نص

قیاس منطقی حقوقی

استدلالی صوری که از مقدمات کلی به نتیجه جزئی می‌رسد (قیاس ارسطویی).

English انگلیسی Syllogism
Français فرانسوی Syllogisme
Deutsch آلمانی Syllogismus
العربية عربی قياس منطقي

مترادف: استنتاج منطقی · متضاد: استقراء

پاسخ داوری حقوقی

لایحه‌ای که خوانده در مقام دفاع از ادعاهای خواهان در داوری ارائه می‌دهد.

English انگلیسی Statement of Defence
Français فرانسوی Mémoire en défense
Deutsch آلمانی Klageerwiderung
العربية عربی لائحة الدفاع، مذكرة الرد

مترادف: دفاعیه، لایحه دفاعیه · متضاد: دادخواست داوری

آزادی سیاسی حقوقی

حق شهروندان در مشارکت در حاکمیت، تعیین سرنوشت سیاسی، انتخابات، انتقاد از حکومت و فعالیت‌های سیاسی.

English انگلیسی Political freedom
Français فرانسوی Liberté politique
Deutsch آلمانی Politische Freiheit
العربية عربی حرية سياسية

مترادف: حقوق سیاسی · متضاد: استبداد، سلب حقوق سیاسی، دیکتاتوری

اصل استصحاب حقوقی

قاعده‌ای که بر اساسِ آن، بقای حالتِ سابق در صورتِ شک در حدوثِ حالتِ جدید، فرض می‌شود.

English انگلیسی Principle of Continuity, Presumption of Continuance
Français فرانسوی Principe de continuité
Deutsch آلمانی Prinzip der Kontinuität
العربية عربی أصل الاستصحاب

مترادف: استصحاب

افشای اسرار حقوقی

انتشار یا در دسترس قرار دادن اطلاعات محرمانه یا سری که فرد به واسطه شغل یا حرفه به آن‌ها دسترسی داشته است.

English انگلیسی Disclosure of secrets
Français فرانسوی Divulgation de secrets
Deutsch آلمانی Offenbarung von Geheimnissen
العربية عربی إفشاء الأسرار

مترادف: فاش‌سازی اطلاعات · متضاد: کتمان اسرار

بهای خواسته حقوقی

مبلغی که خواهان در دادخواستِ خود برای دعوای مالی تعیین می‌کند و مبنای محاسبه هزینه دادرسی است.

English انگلیسی Value of the claim
Français فرانسوی Valeur du litige
Deutsch آلمانی Streitwert
العربية عربی قیمة الدعوی

مترادف: تقویم خواسته

حقوقی اساسی حقوقی

حقوقی که در قانون اساسی به عنوان حقوق بنیادین و ساختار نظام سیاسی و روابط قوا تعریف شده است.

English انگلیسی Constitutional rights
Français فرانسوی Droits constitutionnels
Deutsch آلمانی Verfassungsrechte
العربية عربی حقوق دستوریة (حقوق أساسیة)

مترادف: حقوق قانون اساسی · متضاد: حقوق عادی

خواسته مالی حقوقی

ادعایی که موضوع آن مطالبه وجه نقد، مال یا حقی است که دارای ارزش اقتصادی مستقیم است.

English انگلیسی Pecuniary claim
Français فرانسوی Demande pécuniaire
Deutsch آلمانی Vermögensrechtlicher Anspruch
العربية عربی الطلب المالي

مترادف: دعوای مالی · متضاد: خواسته غیر مالی

خواسته منجز حقوقی

خواسته‌ای که استحقاق آن در زمان طرح دعوی قطعی و بدون قید و شرط است.

English انگلیسی Unconditional claim, Certain claim
Français فرانسوی Demande certaine
Deutsch آلمانی Unbedingter Anspruch
العربية عربی الطلب المنجز

مترادف: خواسته قطعی · متضاد: خواسته معلق

درهم اسلامی حقوقی

درهمی که وزن و عیار آن مطابق با استانداردهای مورد تأیید شرع اسلام برای تعیین دیه و زکات است.

English انگلیسی Islamic Dirham
Français فرانسوی Dirham islamique
Deutsch آلمانی Islamischer Dirham
العربية عربی الدرهم الإسلامي

مترادف: درهم شرعی

طرق استنباط حقوقی

روش‌ها و منابعی که فقیه یا قاضی برای کشف حکم شرعی یا قانونی از ادله به کار می‌برد.

English انگلیسی Methods of inference, Sources of law
Français فرانسوی Méthodes d'interprétation, Sources du droit
Deutsch آلمانی Auslegungsmethoden, Rechtsquellen
العربية عربی طرق الاستنباط

مترادف: منابع حقوق، ادله اثبات

قانون اساسی حقوقی

عالی‌ترین سندِ حقوقیِ کشور که ساختارِ حکومت، حقوقِ ملت و روابطِ قوا را تعیین می‌کند.

English انگلیسی Constitution
Français فرانسوی Constitution
Deutsch آلمانی Verfassung
العربية عربی الدستور، القانون الأساسی

مترادف: قانونِ بنیادین

قانون اسلام حقوقی

مجموعه‌ای از احکام و قواعد شرعی که از منابع اسلامی (قرآن، سنت، اجماع، عقل) استخراج شده و در نظام حقوقی ایران منبع اصلی است.

English انگلیسی Islamic Law, Sharia
Français فرانسوی Droit islamique, Charia
Deutsch آلمانی Islamisches Recht, Scharia
العربية عربی الشریعة الإسلامیة

مترادف: شریعت، فقه · متضاد: حقوق عرفی (در تقابل با منبع الهی)

قرعه تاسیسی حقوقی

قرعه‌ای که موجب ایجاد حق جدیدی می‌شود که پیش از آن وجود نداشته است.

English انگلیسی Constitutive lot
Français فرانسوی Tirage au sort constitutif
Deutsch آلمانی Konstitutives Los
العربية عربی القرعة المنشئة

مترادف: قرعه منشئه · متضاد: قرعه اعلامی

قیاس اولویت حقوقی

نوعی استدلال که در آن حکمِ موردِ ضعیف‌تر به دلیل وجودِ اولویت در موردِ قوی‌تر (یا بالعکس) اثبات می‌شود.

English انگلیسی A fortiori argument
Français فرانسوی Argument a fortiori
Deutsch آلمانی Erst-recht-Schluss
العربية عربی قیاس الأولویت، مفهوم الموافقه (در برخی موارد)

مترادف: قیاس اولویت

واسطهٔ رشوه حقوقی

شخصی که بین راشی (دهنده) و مرتشی (گیرنده) برای تسهیل یا توافق بر سر رشوه ارتباط برقرار می‌کند.

English انگلیسی Bribery intermediary, Broker of bribery
Français فرانسوی Intermédiaire en corruption
Deutsch آلمانی Bestechungsvermittler
العربية عربی الوساطة فی الرشوة

مترادف: دلال رشوه

کارشناسی خط حقوقی

بررسی و تطبیق خط، امضا یا اثر انگشت توسط کارشناس رسمی دادگستری برای احراز اصالت یا جعل سند.

English انگلیسی Handwriting analysis, Forensic document examination
Français فرانسوی Expertise en écriture
Deutsch آلمانی Handschriftenuntersuchung
العربية عربی خبرة الخطوط

مترادف: کارشناسی خط و امضا

اجتماع اسباب حقوقی

وضعیتی که در آن چند عامل (سبب) با هم یا به ترتیب در وقوع یک نتیجه زیان‌بار نقش داشته‌اند.

English انگلیسی Concurrence of Causes
Français فرانسوی Concours de causes
Deutsch آلمانی Kausalitätskonkurrenz
العربية عربی اجتماع الأسباب

مترادف: تعدد اسباب · متضاد: انفراد سبب

اصلاح خواسته حقوقی

تغییر در میزان، نوع یا کیفیتِ خواسته توسط خواهان در مهلت قانونی (پیش از پایان اولین جلسه دادرسی).

English انگلیسی Amendment of the claim
Français فرانسوی Modification de la demande
Deutsch آلمانی Klageänderung
العربية عربی تعدیل الطلبات

مترادف: تغییر خواسته · متضاد: تثبیت خواسته

اهلیت استیفا حقوقی

توانایی قانونی شخص برای اجرای حقوق خود و انجام اعمال حقوقی (مانند قراردادها).

English انگلیسی Capacity to act
Français فرانسوی Capacité d'exercice
Deutsch آلمانی Geschäftsfähigkeit
العربية عربی أهلیة الأداء

مترادف: اهلیت ادا · متضاد: حجر، عدم اهلیت استیفا

تأمین خواسته حقوقی

توقیف اموال خوانده به درخواست خواهان، پیش از صدور حکم قطعی، برای تضمین اجرای حکم احتمالی.

English انگلیسی Attachment, Pre-judgment attachment
Français فرانسوی Saisie conservatoire
Deutsch آلمانی Arrest, dinglicher Arrest
العربية عربی الحجز التحفظي

مترادف: توقیف اموال · متضاد: رفع توقیف

تامین متناسب حقوقی

قراری که مقام قضایی برای دسترسی به متهم و حضور وی در مراحل دادرسی، متناسب با اهمیت جرم و وضعیت متهم صادر می‌کند.

English انگلیسی Appropriate bail / Proportionate precautionary measure
Français فرانسوی Mesure de sûreté proportionnée
Deutsch آلمانی Angemessene Sicherheitsleistung
العربية عربی تأمین متناسب

مترادف: قرار تأمین کیفری · متضاد: قرار بازداشت غیرمتناسب

حق پاسخ مجدد حقوقی

حقی که در صورت عدم درج پاسخ یا درج ناقص آن، برای شخص ذی‌نفع جهت پیگیری مجدد ایجاد می‌شود.

English انگلیسی Right of rejoinder (≈)
Français فرانسوی Droit de réplique (≈)
Deutsch آلمانی Recht auf erneute Gegendarstellung (≈)
العربية عربی حق الرد المجدد

مترادف: حق پیگیری پاسخ

دادگاه استان حقوقی

مرجع قضایی تجدیدنظر در سطح استان که به آرای دادگاه‌های عمومی و انقلاب شهرستان‌ها رسیدگی می‌کند.

English انگلیسی Provincial Court
Français فرانسوی Cour provinciale
Deutsch آلمانی Landesgericht
العربية عربی محكمة المحافظة

مترادف: دادگاه تجدیدنظر استان · متضاد: دادگاه بدوی

درخواست اصلی حقوقی

دعوایی که موضوع اصلی اختلاف میان خواهان و خوانده را تشکیل می‌دهد و مستقل از سایر دعاوی مطرح می‌شود.

English انگلیسی Principal claim, Main claim
Français فرانسوی Demande principale
Deutsch آلمانی Hauptantrag, Hauptklage
العربية عربی الدعوى الأصلية

مترادف: دعوای اصلی · متضاد: درخواست تبعی

درخواست تبعی حقوقی

دعوایی که به تبعیت از دعوای اصلی مطرح می‌شود و سرنوشت آن به دعوای اصلی وابسته است.

English انگلیسی Ancillary claim, Incidental claim
Français فرانسوی Demande incidente, Demande accessoire
Deutsch آلمانی Nebenantrag, Nebenklage
العربية عربی الدعوى التبعية

مترادف: دعوای تبعی، دعوای طاری · متضاد: درخواست اصلی

درخواست سازش حقوقی

تقاضای رسمی یکی از طرفین یا طرفین از مرجع صالح برای ارجاع اختلاف به سازش یا میانجیگری.

English انگلیسی Request for conciliation
Français فرانسوی Demande de conciliation
Deutsch آلمانی Güteantrag
العربية عربی طلب الصلح

مترادف: تقاضای سازش · متضاد: دادخواست (در معنای دعوای ترافعی)

رزیم دمکراسی حقوقی

شکل و شیوه اداره حکومت بر پایه اصول دمکراتیک و اراده عمومی.

English انگلیسی Democracy
Français فرانسوی Démocratie
Deutsch آلمانی Demokratie
العربية عربی الدیموقراطیة

مترادف: مردم‌سالاری · متضاد: استبداد، دیکتاتوری

سر پاسبان دو حقوقی

درجه‌ای در سلسله‌مراتب نظمیه قدیم که معادل درجه‌ای میانی در رسته سرپاسبان‌ها بود.

English انگلیسی ≈ Sergeant Second Class
Français فرانسوی ≈ Brigadier de deuxième classe
Deutsch آلمانی ≈ Polizeimeister (zweite Stufe)
العربية عربی عریف ثانٍ

سر پاسبان سه حقوقی

درجه‌ای در سلسله‌مراتب نظمیه قدیم که پایین‌ترین رتبه در رسته سرپاسبان‌ها بود.

English انگلیسی ≈ Sergeant Third Class
Français فرانسوی ≈ Brigadier de troisième classe
Deutsch آلمانی ≈ Polizeimeister (dritte Stufe)
العربية عربی عریف ثالث

سر پاسبان یک حقوقی

درجه‌ای در سلسله‌مراتب نظمیه قدیم که بالاترین رتبه در رسته سرپاسبان‌ها بود.

English انگلیسی ≈ Sergeant First Class
Français فرانسوی ≈ Brigadier de première classe
Deutsch آلمانی ≈ Polizeimeister (erste Stufe)
العربية عربی عریف أول

شناسهٔ صیادی حقوقی

کدِ ۱۶ رقمیِ مندرج بر روی چک‌های صیادی که برای استعلامِ وضعیتِ اعتباریِ صادرکننده و ثبتِ چک در سامانه استفاده می‌شود.

English انگلیسی Sayad ID (Unique check identifier)
Français فرانسوی Identifiant Sayad
Deutsch آلمانی Sayad-ID
العربية عربی معرف صیاد

مترادف: شناسهٔ یکتای چک

عام استغراقی حقوقی

عامی که حکم آن تک‌تک افراد موضوع را به طور استقلال شامل می‌شود.

English انگلیسی Universal distributive generic
Français فرانسوی Généralité distributive
Deutsch آلمانی Distributiver Begriff
العربية عربی العام الاستغراقي

مترادف: عام شمولی · متضاد: عام مجموعی، عام بدلی

عطف به ماسبق حقوقی

اعمالِ قانونِ جدید بر وقایع یا جرایمی که پیش از تصویبِ آن قانون رخ داده‌اند.

English انگلیسی Retroactivity, Ex post facto
Français فرانسوی Rétroactivité
Deutsch آلمانی Rückwirkung
العربية عربی الرجعیة، الأثر الرجعی

مترادف: عطف به ماسبق شدن · متضاد: عطف‌به‌ماسبق نشدن (اصلِ عدمِ عطف)

فرجام خواسته حقوقی

رأی یا تصمیمی که مورد اعتراضِ فرجامی قرار گرفته و تقاضای نقض آن از دیوان عالی کشور شده است.

English انگلیسی Decision appealed in cassation
Français فرانسوی Décision attaquée en cassation
Deutsch آلمانی Angefochtene Entscheidung (im Revisionsverfahren)
العربية عربی القرار المطعون فیه بالنقض

مترادف: رأی فرجام‌خواسته · متضاد: رأی قطعی

مهلت واخواست حقوقی

مهلت قانونی برای انجام تشریفات رسمی (واخواست) جهت اثبات عدم پرداخت یا عدم قبولی سند تجاری.

English انگلیسی Protest period
Français فرانسوی Délai de protêt
Deutsch آلمانی Protestfrist
العربية عربی ميعاد الاحتجاج

مترادف: مهلت اعتراض

ناسخ و منسوخ حقوقی

قاعده‌ای در فقه و اصول حقوق که به موجب آن حکم مؤخر (ناسخ)، حکم مقدم (منسوخ) را رفع می‌کند.

English انگلیسی Abrogating and abrogated, Repealing and repealed
Français فرانسوی Abrogeant et abrogé
Deutsch آلمانی Aufhebendes und aufgehobenes Gesetz
العربية عربی الناسخ والمنسوخ

مترادف: نسخ‌کننده و نسخ‌شده

ورقه استشهاد حقوقی

نوشته‌ای حاوی گواهی شهود که برای اثبات امری نزد مقامات ارائه می‌شود.

English انگلیسی Affidavit, Witness statement form فرান্সوی: Attestation testimoniale
Deutsch آلمانی Zeugenaussage (schriftlich)
العربية عربی ورقة استشهاد، صك الشهادة

مترادف: استشهادنامه

کارشناس رسمی حقوقی

شخصی که دارای صلاحیت علمی و تجربی لازم است و توسط کانون کارشناسان رسمی دادگستری یا مرکز وکلا، کارشناسان رسمی و مشاوران خانواده قوه قضاییه برای اظهارنظر در امور تخصصی تأیید شده است.

English انگلیسی Official Expert, Sworn Expert
Français فرانسوی Expert judiciaire, Expert assermenté
Deutsch آلمانی Öffentlich bestellter und vereidigter Sachverständiger
العربية عربی الخبیر الرسمی

مترادف: کارشناس دادگستری · متضاد: کارشناس غیررسمی

کارشناسی فنی حقوقی

ارجاع بررسی مسائل تخصصی و فنیِ یک پرونده به فرد یا هیئتی دارای تخصص در آن زمینه برای اظهارنظر.

English انگلیسی Technical Expertise / Expert Determination
Français فرانسوی Expertise technique
Deutsch آلمانی Technisches Gutachten
العربية عربی الخبرة الفنیة

مترادف: ارجاع به کارشناس

اهلیت استحقاق حقوقی

شایستگی شخص برای دارا شدن حقوق و تکالیف (اهلیت تمتع).

English انگلیسی Capacity to enjoy rights, Passive capacity
Français فرانسوی Capacité de jouissance
Deutsch آلمانی Rechtsfähigkeit
العربية عربی أهلية الوجوب

مترادف: اهلیت تمتع · متضاد: عدم اهلیت تمتع

اهلیت استیفاء حقوقی

توانایی قانونی شخص برای بهره‌برداری و اعمال حقوقی که داراست.

English انگلیسی Capacity to exercise, Capacity to enjoy and exercise
Français فرانسوی Capacité d'exercice
Deutsch آلمانی Ausübungsfähigkeit
العربية عربی أهلية الاستيفاء

مترادف: اهلیت تصرف · متضاد: حجر

تناسب در دفاع حقوقی

رعایت تعادل میان شدت حمله و شدت دفاع به نحوی که دفاع از حد ضرورت تجاوز نکند.

English انگلیسی Proportionality in self-defense
Français فرانسوی Proportionnalité de la légitime défense
Deutsch آلمانی Verhältnismäßigkeit der Notwehr
العربية عربی التناسب في الدفاع الشرعي

مترادف: تعادل در دفاع، رعایت حد ضرورت · متضاد: افراط در دفاع، تجاوز از حد دفاع

حق قابل اسقاط حقوقی

حقی است که صاحب آن می‌تواند با اراده خود آن را از بین ببرد و ساقط کند.

English انگلیسی Waivable right
Français فرانسوی Droit renunciable
Deutsch آلمانی Verzichtbares Recht
العربية عربی حق قابل للإسقاط

مترادف: حق قابل صرف‌نظر · متضاد: حق غیرقابل اسقاط

حکومت دمکراسی حقوقی

نظامی سیاسی که در آن قدرت حاکمیت ناشی از اراده مردم است و از طریق مشارکت مستقیم یا نمایندگان منتخب اعمال می‌شود.

English انگلیسی Democracy
Français فرانسوی Démocratie
Deutsch آلمانی Demokratie
العربية عربی الديمقراطية

مترادف: مردم‌سالاری · متضاد: استبداد، دیکتاتوری

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین