باني اسم پرکاربرد
شخصی که ایجادکننده یا مؤسس یک نهاد، موقوفه یا بنا است.
English انگلیسی
Founder, initiator
🔊
Français فرانسوی
Fondateur
🔊
Deutsch آلمانی
Gründer
🔊
العربية عربی
مؤسس
🔊
مترادف: مؤسس، بنیانگذار
مثال: بانی موقوفه باید شرایط قانونی وقف را رعایت کند.
بدنی صفت پرکاربرد
مربوط به جسم انسان که در مباحث دیه و ضرب و جرح کاربرد دارد.
English انگلیسی
Physical, Bodily
🔊
Français فرانسوی
Physique, Corporel
🔊
Deutsch آلمانی
Körperlich
🔊
العربية عربی
جَسَدی، بَدَنی
🔊
مترادف: جسمانی · متضاد: روانی
مثال: صدمات بدنی وارده به شاکی باید توسط پزشکی قانونی معاینه شود.
بدني صفت نسبی پرکاربرد
مربوط به جسمِ انسان؛ در حقوقِ کیفری در جرایم علیه تمامیتِ جسمانی کاربرد دارد.
English انگلیسی
bodily, physical
🔊
Français فرانسوی
corporel
🔊
Deutsch آلمانی
körperlich
🔊
العربية عربی
بَدَنی، جَسَدی
🔊
مترادف: جسمانی · متضاد: روانی
مثال: ضرب و جرح، صدمات بدنی محسوب میشود.
بینی اسم پرکاربرد
عضو صورت، و در اصطلاح حقوقی گاهی بخشی از ترکیب پیشبینی.
English انگلیسی
nose, projection
🔊
Français فرانسوی
nez, prévision
🔊
Deutsch آلمانی
Nase, Vorhersage
🔊
العربية عربی
أنف، توقع
🔊
مثال: آسیب به بینی مشمول ارش است.
بيني اسم پرکاربرد
عضو صورت (در ترکیبها به معنای پیشبینی یا دیدن).
English انگلیسی
Nose (in context of prediction: Foresight)
🔊
Français فرانسوی
Nez (Prévision)
🔊
Deutsch آلمانی
Nase (Voraussicht)
🔊
العربية عربی
أنف (تنبؤ)
🔊
مثال: پیشبینی (بینی) در قراردادها برای جلوگیری از خسارت ضروری است.
ثانی صفت پرکاربرد
دوم، بعدی.
English انگلیسی
second
🔊
Français فرانسوی
second
🔊
Deutsch آلمانی
zweite
🔊
العربية عربی
ثان, ثانی
🔊
مترادف: دوم · متضاد: اول، نخست
مثال: خوانده ثانی در جلسه دادگاه حضور نیافت.
ثاني صفت/اسم پرکاربرد
دومین؛ در حقوق به معنای طرف دوم قرارداد یا مرحله دوم رسیدگی.
English انگلیسی
Second
🔊
Français فرانسوی
Second
🔊
Deutsch آلمانی
Zweiter
🔊
العربية عربی
ثانی
🔊
مترادف: دوم · متضاد: اول
مثال: خوانده ثانی در جلسه حاضر نشد.
جنین اسم پرکاربرد
فرزند در رحم مادر از زمان لقاح تا تولد.
English انگلیسی
foetus, fetus
🔊
Français فرانسوی
fœtus
🔊
Deutsch آلمانی
Fötus
🔊
العربية عربی
جنین
🔊
مترادف: رویان
مثال: سقط جنین در حقوق کیفری ایران جرم است.
حسنی صفت پرکاربرد
منسوب به حسن (نیکو) یا در اصطلاح حقوقی، «نیتِ حسنی» (حسن نیت).
English انگلیسی
Good (in good faith)
🔊
Français فرانسوی
De bonne foi
🔊
Deutsch آلمانی
gutgläubig
🔊
العربية عربی
حُسن (نِیّة)
🔊
مترادف: نیک، خیر · متضاد: سوء
مثال: قراردادها باید با حسن نیت اجرا شوند.
خانی اسم پرکاربرد
عنوانی تاریخی برای مالک بزرگ یا حاکم محلی؛ در حقوق کنونی کاربرد رسمی ندارد.
English انگلیسی
Khan, Landlord (historical)
🔊
Français فرانسوی
Khan
🔊
Deutsch آلمانی
Khan
🔊
العربية عربی
خان
🔊
مترادف: ارباب، مالک
خونی صفت پرکاربرد
مربوط به خون، خویشاوند نسبی، یا جرمی که با خونریزی همراه است.
English انگلیسی
blood, related by blood
🔊
Français فرانسوی
sanguin, de sang
🔊
Deutsch آلمانی
blutig, blutsverwandt
🔊
العربية عربی
دموي، بالقرابة
🔊
مترادف: نسبی · متضاد: سببی
مثال: قتل خونی دارای احکام خاص خود در قانون مجازات اسلامی است.
دنیا اسم پرکاربرد
عالم هستی یا زندگی مادی.
English انگلیسی
World
🔊
Français فرانسوی
Monde
🔊
Deutsch آلمانی
Welt
🔊
العربية عربی
دنیا، عالم
🔊
مترادف: جهان، گیتی · متضاد: آخرت
مثال: حقوق بینالملل در دنیای امروز اهمیت ویژهای دارد.
دینی اسم پرکاربرد
تعهد مالی که بر ذمه شخصی به نفع دیگری قرار دارد.
English انگلیسی
Debt, Liability
🔊
Français فرانسوی
Dette
🔊
Deutsch آلمانی
Schuld
🔊
العربية عربی
دَین
🔊
مترادف: بدهی، وام · متضاد: طلب
مثال: پرداخت دین از دیون ممتاز است.
ديني صفت پرکاربرد
منسوب به دین و احکام شرعی که در نظام حقوقی ایران مبنای قانونگذاری است.
English انگلیسی
Religious
🔊
Français فرانسوی
Religieux
🔊
Deutsch آلمانی
Religiös
🔊
العربية عربی
دِینیّ، شرعیّ
🔊
مترادف: مذهبی، شرعی · متضاد: عرفی، غیردینی
مثال: دادگاههای شرع به دعاوی دینی رسیدگی میکنند.
ذهنی صفت پرکاربرد
مربوط به فکر و اندیشه انسان.
English انگلیسی
Mental
🔊
Français فرانسوی
Mental
🔊
Deutsch آلمانی
Geistig
🔊
العربية عربی
ذهنی
🔊
مترادف: فکری، روانی · متضاد: عینی، مادی
مثال: سلامت ذهنی متهم در زمان ارتکاب جرم از شرایط مسئولیت کیفری است.
رهنی صفت پرکاربرد
مالی که به عنوان وثیقه برای تضمین دین در اختیار مرتهن قرار میگیرد.
English انگلیسی
Mortgaged, Pledged
🔊
Français فرانسوی
Hypothécaire
🔊
Deutsch آلمانی
Verpfändet
🔊
العربية عربی
مرهون
🔊
مترادف: وثیقهای · متضاد: آزاد، طلق
مثال: ملک مورد نظر در رهن بانک است.
رهني صفت پرکاربرد
مالی که به عنوان وثیقه دین در عقد رهن قرار داده شده است.
English انگلیسی
pledged, mortgaged
🔊
Français فرانسوی
mortgage, gage
🔊
Deutsch آلمانی
verpfändet
🔊
العربية عربی
مرهون
🔊
مترادف: وثیقهای، گروی · متضاد: آزاد، رهننشده
مثال: ملک رهنی بدون اجازه مرتهن قابل انتقال نیست (ماده نامطمئن قانون مدنی).
سخنی اسم پرکاربرد
کلام یا مطلبی که بیان میشود و میتواند دارای بار حقوقی (مانند اقرار یا شهادت) باشد.
English انگلیسی
Speech, Statement
🔊
Français فرانسوی
Parole, Déclaration
🔊
Deutsch آلمانی
Rede, Aussage
🔊
العربية عربی
کَلام، قَوْل
🔊
مترادف: کلام، گفتار · متضاد: سکوت
مثال: سخنی که متهم در جلسه دادگاه گفت، ثبت شد.
شدنی صفت پرکاربرد
آنچه از نظر قانونی یا عملی امکانپذیر و قابل اجرا باشد.
English انگلیسی
Feasible, Possible
🔊
Français فرانسوی
Faisable, Possible
🔊
Deutsch آلمانی
Machbar, Möglich
🔊
العربية عربی
ممکن، قابل التنفیذ
🔊
مترادف: ممکن، مقدور · متضاد: نشدنی، غیرممکن
مثال: اجرای این حکم با توجه به شرایط موجود شدنی نیست.
شهنی اسم (نام خانوادگی/خاص) پرکاربرد
نام خانوادگی خاص (قوم بختیاری).
English انگلیسی
Shahni
🔊
Français فرانسوی
Shahni
🔊
Deutsch آلمانی
Shahni
🔊
العربية عربی
شهني
🔊
مثال: آقای شهنی خوانده پرونده است.
ضمنی صفت پرکاربرد
امری که به دلالت التزامی یا اشاره از گفتار یا رفتار فهمیده شود نه صریح.
English انگلیسی
implicit, tacit
🔊
Français فرانسوی
implicite, tacite
🔊
Deutsch آلمانی
implizit, stillschweigend
🔊
العربية عربی
ضمني
🔊
مترادف: غیرصریح، پنهان · متضاد: صریح، آشکار
مثال: رضایت ضمنی مالک برای ورود به ملک احراز شد.
علني صفت پرکاربرد
آشکار، در حضور عموم (مربوط به اصل ۱۶۵ قانون اساسی).
English انگلیسی
Public, Open
🔊
Français فرانسوی
Public
🔊
Deutsch آلمانی
Öffentlich
🔊
العربية عربی
علنی
🔊
مترادف: آشکار · متضاد: غیرعلنی، محرمانه
مثال: محاکمات دادگاهها باید علنی باشد.
علنی صفت پرکاربرد
آشکار، قابل مشاهده برای عموم، در برابر غیرعلنی و سری.
English انگلیسی
public, open
🔊
Français فرانسوی
public
🔊
Deutsch آلمانی
öffentlich
🔊
العربية عربی
علنی، ججهوری
🔊
مترادف: آشکار، عمومی · متضاد: سری، غیرعلنی، محرمانه
مثال: طبق اصل ۱۶۵ قانون اساسی، محاکات دادگاهها باید علنی باشد.
مبنی صفت پرکاربرد
بر اساسِ، متکی بر یا دلالتکننده بر چیزی.
English انگلیسی
Based on, Founded on
🔊
Français فرانسوی
Fondé sur, Basé sur
🔊
Deutsch آلمانی
Basierend auf, Gegründet auf
🔊
العربية عربی
مبنیّ علیه
🔊
مترادف: متکی، بر اساس
مثال: دادنامه مبنی بر محکومیت خوانده صادر شد.
مبني صفت/قید پرکاربرد
بر اساسِ چیزی یا متکی بر امری بودن.
English انگلیسی
Based on, Founded on
🔊
Français فرانسوی
Fondé sur, Basé sur
🔊
Deutsch آلمانی
Basierend auf, Gegründet auf
🔊
العربية عربی
مَبنیٌّ عَلی
🔊
مترادف: متکی، مستند · متضاد: بیاساس
مثال: قرار صادره مبنی بر بازداشت موقت است.
مجنی اسم پرکاربرد
کسی که جرم بر او واقع شده و از آن آسیب دیده است.
English انگلیسی
Victim, Injured party
🔊
Français فرانسوی
Victime
🔊
Deutsch آلمانی
Opfer
🔊
العربية عربی
المجني عليه
🔊
مترادف: بزهدیده · متضاد: مجرم
مثال: رضایت مجنیعلیه در جرایم قابل گذشت موجب سقوط مجازات است (ماده ۱۰۳ قانون مجازات اسلامی).
مجني اسم پرکاربرد
کسی که جرم بر روی او واقع شده و صدمه دیده است (بزهدیده).
English انگلیسی
victim
🔊
Français فرانسوی
victime
🔊
Deutsch آلمانی
Opfer
🔊
العربية عربی
مجني عليه
🔊
مترادف: بزه دیده، قربانی · متضاد: مجرم، متهم
مثال: حقوق مجنیعلیه در آیین دادرسی کیفری تضمین شده است.
مدنی صفت پرکاربرد
مربوط به شهروندان، جامعه و قوانین غیرنظامی در برابر کیفری.
English انگلیسی
Civil
🔊
Français فرانسوی
Civil
🔊
Deutsch آلمانی
Zivil
🔊
العربية عربی
مدني
🔊
مترادف: غیرنظامی، حقوقی · متضاد: کیفری، جزا
مثال: حقوق مدنی روابط مالی و حقوقی اشخاص را تنظیم میکند.
مدني صفت پرکاربرد
مربوط به حقوق شهروندان و روابط خصوصی آنان.
English انگلیسی
civil
🔊
Français فرانسوی
civil
🔊
Deutsch آلمانی
zivil, bürgerlich
🔊
العربية عربی
مَدَنی
🔊
مترادف: حقوقی · متضاد: کیفری، جزایی
مثال: قانون مدنی ایران مبنای روابط حقوقی اشخاص است.
معنی اسم پرکاربرد
مفهوم، مقصود یا دلالتِ یک واژه یا عبارت.
English انگلیسی
Meaning, Definition
🔊
Français فرانسوی
Sens, Signification
🔊
Deutsch آلمانی
Bedeutung, Sinn
🔊
العربية عربی
معنى، دلالة
🔊
مترادف: مفهوم، مقصود
مثال: در تفسیرِ قانون، باید به معنیِ ظاهریِ کلمات توجه کرد.
معني اسم پرکاربرد
مفهوم یا مقصودی که از یک لفظ یا عمل استنباط میشود.
English انگلیسی
Meaning, Sense
🔊
Français فرانسوی
Sens, Signification
🔊
Deutsch آلمانی
Bedeutung, Sinn
🔊
العربية عربی
معنی، دلالة
🔊
مترادف: مفهوم، مقصود
مثال: در تفسیر قرارداد، باید به معنی عرفی کلمات توجه کرد.
ميني صفت پرکاربرد
پیشوندی به معنای کوچک یا خُرد که در اصطلاحات حقوقی و اداری برای اشاره به مقیاس کوچکتر از معمول به کار میرود.
English انگلیسی
Mini
🔊
Français فرانسوی
Mini
🔊
Deutsch آلمانی
Mini
🔊
العربية عربی
مصغر
🔊
مترادف: کوچک، خُرد · متضاد: کلان، بزرگ
مثال: مینیبوسهای تحت نظارت سازمان حملونقل باید دارای مجوز باشند.
مینی صفت پرکاربرد
پیشوندی برای نشان دادن کوچکی یا مقیاس کم (در حقوق معمولاً در ترکیب با خودرو یا واحدها).
English انگلیسی
Mini
🔊
Français فرانسوی
Mini
🔊
Deutsch آلمانی
Mini
🔊
العربية عربی
ميني (صغير)
🔊
مترادف: کوچک · متضاد: ماکسی، بزرگ
مثال: خودروی مینیبوس مشمول مقررات حملونقل عمومی است.
ونیز اسم (مکان) پرکاربرد
نام شهری در ایتالیا که در متون حقوقی ممکن است در قراردادهای بینالمللی یا حقوق خصوصی به عنوان محل وقوع عقد یا اقامتگاه ذکر شود.
English انگلیسی
Venice
🔊
Français فرانسوی
Venise
🔊
Deutsch آلمانی
Venedig
🔊
العربية عربی
البندقية (فينيسيا)
🔊
مثال: محل انعقاد قرارداد تجاری شهر ونیز تعیین شد.
ونیم ترکیب (حرف ربط + اسم) پرکاربرد
عبارت عددی به معنای یک عدد کامل به اضافه یکدوم.
English انگلیسی
and a half
🔊
Français فرانسوی
et demi
🔊
Deutsch آلمانی
und ein halb
🔊
العربية عربی
ونصف
🔊
مثال: مهلت مقرر دو سال و نیم تعیین شد.
چنین ضمیر/صفت اشاره پرکاربرد
اشاره به امری که پیشتر ذکر شده یا به کیفیتی خاص.
English انگلیسی
Such, Like this
🔊
Français فرانسوی
Tel, Ainsi
🔊
Deutsch آلمانی
Solch, Derartig
🔊
العربية عربی
هکذا، مثل هذا
🔊
مترادف: اینگونه
مثال: چنین حکمی فاقد وجاهت قانونی است.
چنين صفت/قید پرکاربرد
اشاره به کیفیت یا حالتی که پیشتر ذکر شده یا به آن اشاره میشود.
English انگلیسی
Such, Like this
🔊
Français فرانسوی
Tel, Ainsi
🔊
Deutsch آلمانی
Solch, Derartig
🔊
العربية عربی
هکذا، مثل هذا
🔊
مترادف: اینگونه، اینچنین · متضاد: چنان
مثال: چنین اقدامی خلافِ قانون است.
چيني صفت نسبی پرکاربرد
متعلق به کشور چین یا ساخته شده در آنجا.
English انگلیسی
Chinese
🔊
Français فرانسوی
chinois
🔊
Deutsch آلمانی
chinesisch
🔊
العربية عربی
صيني
🔊
مثال: کالای چینی وارداتی باید استانداردهای لازم را داشته باشد.
چینی صفت نسبی پرکاربرد
منسوب به کشور چین.
English انگلیسی
Chinese
🔊
Français فرانسوی
Chinois
🔊
Deutsch آلمانی
Chinesisch
🔊
العربية عربی
صینی
🔊
مثال: کالاهای چینی باید استانداردهای لازم را داشته باشند.
كاني اسم پرکاربرد
مادهای طبیعی و جامد که دارای ترکیب شیمیایی مشخص و ساختار اتمی منظم است.
English انگلیسی
Mineral
🔊
Français فرانسوی
Minéral
🔊
Deutsch آلمانی
Mineral
🔊
العربية عربی
مَعدَن
🔊
مترادف: معدنی
مثال: بهرهبرداری از کانیهای موجود در اراضی ملی تابع قانون معادن است.
کنید فعل پرکاربرد
انجام دادن کاری یا پدید آوردن امری.
English انگلیسی
to do, to make
🔊
Français فرانسوی
faire
🔊
Deutsch آلمانی
tun, machen
🔊
العربية عربی
فعل، قام بـ
🔊
مترادف: انجام دادن، ساختن
مثال: طرفین باید به تعهدات خود عمل کنند.
کنیم فعل پرکاربرد
انجام دادن کاری؛ در حقوق، برای ساخت افعال مرکب حقوقی (مانند اقامه کردن دعوا) به کار میرود.
English انگلیسی
To do
🔊
Français فرانسوی
Faire
🔊
Deutsch آلمانی
Tun
🔊
العربية عربی
فعل، قام بـ
🔊
مترادف: انجام دادن
مثال: خواهان باید دادخواست خود را تقدیم کنیم (در متن حقوقی: تقدیم کرد).
یعنی حرف (ربط/توضیح) پرکاربرد
واژهای برای توضیح، تفسیر یا معادلسازیِ یک مفهوم.
English انگلیسی
That is, Meaning, i.e.
🔊
Français فرانسوی
C'est-à-dire, Signifie
🔊
Deutsch آلمانی
das heißt, d.h.
🔊
العربية عربی
أي، بمعنى
🔊
مترادف: به عبارتِ دیگر، به معنایِ
مثال: این حکم قطعی است، یعنی قابلِ تجدیدنظرخواهی نیست.
يعني حرف (توضیحی) پرکاربرد
واژهای برای تبیین، تفسیر یا معادلسازیِ یک مفهوم.
English انگلیسی
That is, Meaning
🔊
Français فرانسوی
C'est-à-dire
🔊
Deutsch آلمانی
Das heißt
🔊
العربية عربی
أی
🔊
مترادف: به عبارت دیگر
مثال: عقد لازم، یعنی عقدی که هیچیک از طرفین حق فسخ آن را ندارند.
آیینی صفت پرکاربرد
مربوط به آیین، تشریفات یا رویه؛ در حقوق، به معنای شکلی و تشریفاتی.
English انگلیسی
Procedural, ritual
🔊
Français فرانسوی
Procédural
🔊
Deutsch آلمانی
Verfahrens-
🔊
العربية عربی
إجرائي، طقسي
🔊
مترادف: تشریفاتی، شکلی · متضاد: ماهوی
مثال: رعایت مقررات آیین دادرسی برای صحت حکم الزامی است.
ابنیه اسم پرکاربرد
هر چیز ساخته شده توسط انسان مانند ساختمان (جمع آن ابنیه است).
English انگلیسی
building, structure
🔊
Français فرانسوی
bâtiment, construction
🔊
Deutsch آلمانی
Gebäude, Bauwerk
🔊
العربية عربی
مبنى، بناء (ج. أبنية)
🔊
مترادف: ساختمان، عمارت
مثال: این ملک شامل چند باب ابنیه تجاری است.
ابنيه اسم (جمع) پرکاربرد
ساختمانها و مستحدثاتی که بر روی زمین احداث شدهاند.
English انگلیسی
Buildings, Structures
🔊
Français فرانسوی
Bâtiments
🔊
Deutsch آلمانی
Gebäude
🔊
العربية عربی
أبنیة
🔊
مترادف: ساختمانها، مستحدثات
مثال: در قرارداد مشارکت در ساخت، وضعیت ابنیه باید مشخص شود.
امینی اسم پرکاربرد
شخصی که مال یا حقی به او سپرده شده تا از آن نگهداری کند.
English انگلیسی
Trustee, Custodian
🔊
Français فرانسوی
Fiduciaire, Dépositaire
🔊
Deutsch آلمانی
Treuhänder
🔊
العربية عربی
أمین
🔊
مترادف: حافظ، متولی · متضاد: خائن
مثال: امین مکلف به حفظ عین مال است (ماده ۱۲۴۰ قانون مدنی).
ایمنی اسم پرکاربرد
حالتِ مصون بودن از خطر، آسیب یا زیان.
English انگلیسی
safety, security
🔊
Français فرانسوی
sécurité, sûreté
🔊
Deutsch آلمانی
Sicherheit
🔊
العربية عربی
سلامة، أمن
🔊
مترادف: امنیت، حفاظت · متضاد: خطر، ناامنی
مثال: رعایت مقررات ایمنی در کارگاه الزامی است.
ايمني اسم پرکاربرد
وضعیتِ مصونیت از خطر یا آسیب که رعایتِ آن در محیطهای کاری الزامی است.
English انگلیسی
Safety
🔊
Français فرانسوی
Sécurité
🔊
Deutsch آلمانی
Sicherheit
🔊
العربية عربی
سلامة، أمان
🔊
مترادف: امنیت، مصونیت · متضاد: خطر
مثال: کارفرما مسئولِ تأمینِ ایمنیِ محیطِ کار برای کارگران است (ماده ۹۱ قانون کار).
تعریفها و معادلهای بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز بهطورِ کامل بهوسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.