Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

2,000 مدخل برای «نی»

باطنی صفت پرکاربرد

مربوط به درون یا آنچه آشکار نیست.

English انگلیسی internal, inner, hidden
Français فرانسوی interne, intérieur
Deutsch آلمانی innerlich, verborgen
العربية عربی باطني، داخلي

مترادف: درونی، نهانی · متضاد: ظاهری

مثال: قصد باطنی طرفین در تفسیر قرارداد اهمیت دارد.

بنيان اسم پرکاربرد

اساس، پایه و شالوده‌ای که چیزی بر آن استوار می‌شود.

English انگلیسی Foundation, Basis
Français فرانسوی Fondation, Base
Deutsch آلمانی Grundlage, Fundament
العربية عربی أساس، بنیان

مترادف: اساس، پایه، شالوده

مثال: بنیانِ این قانون بر عدالت استوار است.

بنیان اسم پرکاربرد

پایه، اساس و شالوده اصلی هر چیز مانند نهاد خانواده.

English انگلیسی Foundation, Basis
Français فرانسوی Fondation, Base
Deutsch آلمانی Fundament, Basis
العربية عربی أساس، بنیان

مترادف: پایه، شالوده · متضاد: روبنا

مثال: خانواده بنیان اصلی جامعه را تشکیل می‌دهد.

بیانی صفت پرکاربرد

مربوط به بیان یا اظهارات (مانند اظهارات شهود).

English انگلیسی Declaratory, Expressive
Français فرانسوی Déclaratif
Deutsch آلمانی Deklaratorisch
العربية عربی بیانی

مترادف: اظهاری

مثال: شهادت شهود، ادله‌ای بیانی در اثبات دعواست.

‌بيني اسم پرکاربرد

عضو صورت؛ در متون حقوقی (پزشکی قانونی) در بحث دیات کاربرد دارد.

English انگلیسی Nose
Français فرانسوی Nez
Deutsch آلمانی Nase
العربية عربی أنف

مثال: دیه شکستن بینی در قانون مجازات اسلامی مشخص شده است.

تلفنی صفت نسبی پرکاربرد

هر آنچه مربوط به ارتباطات از راه دور صوتی باشد که در استناد به ادله الکترونیکی کاربرد دارد.

English انگلیسی Telephonic
Français فرانسوی Téléphonique
Deutsch آلمانی Telefonisch
العربية عربی هاتِفیّ

متضاد: حضوری

مثال: ابلاغیه تلفنی در موارد خاص قانونی است.

تلفني صفت/قید پرکاربرد

انجام عملی از طریق وسیله ارتباطی تلفن.

English انگلیسی by phone, telephonic
Français فرانسوی par téléphone
Deutsch آلمانی telefonisch
العربية عربی هاتفیاً

متضاد: حضوری

مثال: ابلاغ اوراق قضایی در موارد فوری می‌تواند به صورت تلفنی نیز انجام شود (ماده ۷۵ قانون آیین دادرسی مدنی).

ثانیا قید پرکاربرد

در درجه دوم، سپس (برای تفکیک بندهای حقوقی).

English انگلیسی secondly
Français فرانسوی deuxièmement
Deutsch آلمانی zweitens
العربية عربی ثانياً

مترادف: دوم اینکه، دیگر آنکه · متضاد: اولاً

مثال: ثانیاً خوانده هیچ‌گونه ادله‌ای ارائه نکرده است.

ثانيا قید پرکاربرد

در مرتبه دوم، پس از مورد اول.

English انگلیسی Secondly
Français فرانسوی Deuxièmement
Deutsch آلمانی zweitens
العربية عربی ثانیاً

مترادف: در درجه دوم · متضاد: اولاً

مثال: ثانیاً، خوانده باید خسارات وارده را جبران نماید.

ثانيه اسم پرکاربرد

واحد زمان برابر با یک‌شصتم دقیقه که در محاسبات حقوقی و مهلت‌های قانونی اهمیت دارد.

English انگلیسی Second
Français فرانسوی Seconde
Deutsch آلمانی Sekunde
العربية عربی ثانیة

مثال: مهلتِ قانونیِ اعتراض، بر حسبِ روز و ساعت و ثانیه محاسبه می‌شود.

جهانی صفت پرکاربرد

مربوط به تمام جهان یا سطح بین‌المللی.

English انگلیسی global, universal
Français فرانسوی mondial, universel
Deutsch آلمانی global, weltweit
العربية عربی عالمي، دولي

مترادف: بین‌المللی، گیتی‌سو · متضاد: محلی، داخلی

مثال: حقوق بشر استانداردی جهانی دارد.

جهاني صفت پرکاربرد

مربوط به کلِ جهان یا دارایِ اعتبارِ بین‌المللی.

English انگلیسی Global, International
Français فرانسوی Mondial, International
Deutsch آلمانی Global, Weltweit
العربية عربی عَالمِیّ

مترادف: بین‌المللی، همگانی · متضاد: محلی، ملی

مثال: سازمان‌های جهانی بر رعایتِ حقوقِ بشر تأکید دارند.

جوانی اسم پرکاربرد

دوره اولیه زندگی انسان پیش از میان‌سالی که در حقوق کیفری و مدنی دارای احکام خاص اهلیت و مسئولیت است.

English انگلیسی youth, young age
Français فرانسوی jeunesse
Deutsch آلمانی Jugend
العربية عربی شباب، حداثة

مترادف: دورۀ شباب — پیری · متضاد: پیری، کهولت

مثال: سن جوانی در برخی حمایت‌های قانونی تعریف مشخصی دارد.

حسینی صفت نسبی پرکاربرد

منسوب به حسین.

English انگلیسی Hosseini
Français فرانسوی Hosseini
Deutsch آلمانی Hosseini
العربية عربی حسینی

مثال: وکیلِ پرونده آقای حسینی است.

حسيني صفت نسبی پرکاربرد

منسوب به حسین؛ نام خانوادگی رایج در ایران.

English انگلیسی Hosseini
Français فرانسوی Hosseini
Deutsch آلمانی Hosseini
العربية عربی حسینی

مثال: آقای حسینی به عنوان وکیل پرونده معرفی شد.

خمینی اسم خاص پرکاربرد

نام خانوادگی بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران.

English انگلیسی Khomeini
Français فرانسوی Khomeyni
Deutsch آلمانی Chomeini
العربية عربی الخُمَينيّ

مثال: قوانین جمهوری اسلامی بر پایه اندیشه‌های امام خمینی (ره) تدوین شده است.

خميني اسم پرکاربرد

نام خانوادگی، منتسب به خمین و به ویژه اشاره کننده به بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران.

English انگلیسی Khomeini فرançais: Khomeiny
Deutsch آلمانی Chomeini
العربية عربی الخمینی

مثال: وصیت‌نامه امام خمینی (ره) مبنای قانونی مهمی در حقوق اساسی است.

دانیم فعل پرکاربرد

آگاه بودن از چیزی یا علم داشتن به آن.

English انگلیسی to know
Français فرانسوی savoir, connaître
Deutsch آلمانی wissen, kennen
العربية عربی علم، عرف

مترادف: شناختن، آگاه بودن · متضاد: ندانستن، جهل

مثال: ما به حقوق خود دانیم.

دخانی صفت پرکاربرد

مربوط به دخانیات و مواد مشتق از تنباکو.

English انگلیسی Tobacco (adj)
Français فرانسوی Tabagique
Deutsch آلمانی Tabak-
العربية عربی تبغي، دخاني

مثال: فروش مواد دخانی به افراد زیر هجده سال جرم است.

درونی صفت پرکاربرد

مربوط به داخل؛ داخلی.

English انگلیسی internal, inner
Français فرانسوی interne, intérieur
Deutsch آلمانی innerlich, intern
العربية عربی داخلي

مترادف: داخلی، باطنی · متضاد: بیرونی، خارجی

مثال: اختلافات درونی شرکت باید از طریق مجمع حل شود.

دنیای اسم پرکاربرد

جهان، گیتی و محل زندگی انسان‌ها در حیات زمینی.

English انگلیسی world
Français فرانسوی monde
Deutsch آلمانی Welt
العربية عربی دنیا، عالم

مترادف: جهان، گیتی — متضاد: آخرت

مثال: تعهدات مالی مربوط به امور دنیا و ترکه متوفی است.

دیونی اسم (جمع) پرکاربرد

بدهی‌ها یا تعهدات مالی که بر عهده شخصی است.

English انگلیسی Debts
Français فرانسوی Dettes
Deutsch آلمانی Schulden
العربية عربی ديون

مترادف: بدهی‌ها، مطالبات · متضاد: طلب‌ها

مثال: دیونی که متوفی بر عهده داشته باید از ماترک پرداخت شود (ماده ۸۶۸ قانون مدنی).

رسانی اسم / پسوند سازنده اسم مصدر پرکاربرد

رسانیدن، ابلاغ یا تحویل دادن چیزی به مقصد.

English انگلیسی delivery, conveyance
Français فرانسوی acheminement, livraison
Deutsch آلمانی Übermittlung, Zustellung
العربية عربی إيصال، تبليغ

مترادف: ابلاغ، ارسال

مثال: خدمات رسانی به شهروندان از وظایف دولت است.

رساني اسم (حاصل مصدر) پرکاربرد

عملِ به مقصد رساندن یا ابلاغ کردن.

English انگلیسی Delivery / Conveyance
Français فرانسوی Livraison / Transmission
Deutsch آلمانی Zustellung / Übermittlung
العربية عربی إیصال / إبلاغ

مترادف: ابلاغ، تحویل

مثال: رساندن اوراق قضایی به خوانده از وظایف مامور ابلاغ است.

روانی صفت پرکاربرد

مربوط به روح و ذهن؛ در حقوق (مانند سلامت روان) اهمیت دارد.

English انگلیسی Mental, psychological
Français فرانسوی Mental, psychologique
Deutsch آلمانی Psychisch, geistig
العربية عربی نَفسیّ، رُوحانیّ

مترادف: ذهنی، روحی · متضاد: جسمی

مثال: سلامت روان متهم در زمان ارتکاب جرم باید توسط پزشکی قانونی بررسی شود.

رواني صفت پرکاربرد

مربوط به سلامت ذهن؛ در حقوق کیفری و مدنی برای تعیین اهلیت یا مسئولیت کیفری اهمیت دارد.

English انگلیسی Mental
Français فرانسوی Mental
Deutsch آلمانی Psychisch
العربية عربی نفسي

مترادف: ذهنی · متضاد: جسمی

مثال: جنون و اختلال روانی می‌تواند رافع مسئولیت کیفری باشد (ماده ۱۴۹ قانون مجازات اسلامی).

روشنی اسم پرکاربرد

واضح بودن و آشکار بودن یک امر حقوقی یا مفاد سند بدون ابهام.

English انگلیسی clarity, clearness
Français فرانسوی clarté, lucidité
Deutsch آلمانی Klarheit, Eindeutigkeit
العربية عربی وضوح، جلاء

مترادف: وضوح، صراحت — ابهام · متضاد: ابهام، اجمال

مثال: روشنی مفاد قرارداد مانع از بروز اختلافات حقوقی آینده می‌شود.

روغني صفت پرکاربرد

چیزی که آغشته به روغن است یا ماهیت روغنی دارد.

English انگلیسی oily, greasy
Français فرانسوی huileux
Deutsch آلمانی ölig
العربية عربی زيتي، دهني

مترادف: چرب · متضاد: خشک

مثال: ضایعات روغنی باید طبق مقررات زیست‌محیطی دفع شوند.

روغنی صفت پرکاربرد

مربوط به روغن؛ در حقوق تجارت، کالایی که استانداردهای خاصی برای تولید و توزیع دارد.

English انگلیسی Oily
Français فرانسوی Huileux
Deutsch آلمانی Ölig
العربية عربی زيتي

مترادف: چرب

مثال: مواد روغنی باید دارای برچسب سلامت باشند.

زمانی صفت نسبی / قید پرکاربرد

مربوط به زمان یا در بر گیرندهٔ وقت و هنگام.

English انگلیسی temporal, temporary
Français فرانسوی temporel
Deutsch آلمانی zeitlich
العربية عربی زمانی، مؤقت

مترادف: موقتی — مقتاضی · متضاد: دائمی — همیشگی

مثال: این حکم زمانی است و با تغییر شرایط بازنگری می‌شود.

زماني صفت پرکاربرد

منسوب به زمان یا مربوط به یک مقطع زمانی خاص.

English انگلیسی Temporal, Timely
Français فرانسوی Temporel
Deutsch آلمانی Zeitlich
العربية عربی زماني

مترادف: موقتی، مقطعی · متضاد: دائمی

مثال: قراردادهای زمانی محدودیت اعتبار دارند.

زمینی صفت پرکاربرد

مربوط به خشکی یا اموالِ غیرمنقولِ واقع بر روی زمین.

English انگلیسی land, terrestrial
Français فرانسوی terrestre
Deutsch آلمانی Land-, irdisch
العربية عربی أرضي

مترادف: خاکی · متضاد: هوایی، دریایی

مثال: حمل‌ونقل زمینی تابع مقررات خاص خود است.

زميني صفت پرکاربرد

مربوط به زمین، خشکی یا غیرهوایی.

English انگلیسی terrestrial, land
Français فرانسوی terrestre
Deutsch آلمانی terrestrisch, landbasiert
العربية عربی أرضي

مترادف: خاکی · متضاد: هوایی، دریایی

مثال: حمل و نقل زمینی هزینه کمتری دارد.

شنیدم فعل پرکاربرد

دریافت صدا با گوش یا آگاه شدن از خبری.

English انگلیسی heard
Français فرانسوی entendu
Deutsch آلمانی gehört
العربية عربی سمعتُ

مترادف: استماع‌کردن — گوش‌دادن · متضاد: نگفتن — ناشنیده گرفتن

مثال: من اظهارات متهم را در جلسه دادگاه شنیدم.

شنیدن فعل پرکاربرد

دریافت صدا توسط گوش یا استماع اظهارات در دادگاه.

English انگلیسی To hear
Français فرانسوی Entendre
Deutsch آلمانی Hören
العربية عربی سماع

مترادف: استماع کردن

مثال: قاضی باید اظهارات شهود را بشنود.

شنیده صفت مفعولی پرکاربرد

مطلبی که توسط گوش دریافت شده یا در دادگاه استماع شده است.

English انگلیسی Heard
Français فرانسوی Entendu
Deutsch آلمانی Gehört
العربية عربی مَسموع

مترادف: استماع‌شده · متضاد: ناشنیده

مثال: اظهاراتِ شنیده شده در جلسه دادگاه صورت‌جلسه شد.

قرآنی صفت پرکاربرد

منسوب به قرآن کریم که در قوانین و مقررات به عنوان منبع اصلی حقوقی شناخته می‌شود.

English انگلیسی Quranic
Français فرانسوی Coranique
Deutsch آلمانی Koranisch
العربية عربی قرآنی

مثال: احکام قرآنی مبنای بسیاری از قوانین مدنی و کیفری ایران است.

قرآني صفت پرکاربرد

منسوب به قرآن؛ در حقوق ایران به عنوان منبع اصلی قانون‌گذاری و تفسیر قوانین شرعی اهمیت دارد.

English انگلیسی Quranic
Français فرانسوی Coranique
Deutsch آلمانی Koranisch
العربية عربی قرآني

مثال: احکام قرآنی مبنای بسیاری از قوانین مدنی و کیفری ایران است.

مبانی اسم (جمع: مبانی) پرکاربرد

اصول، پایه‌ها و زیربناهای حقوقی که یک حکم یا قانون بر آن‌ها استوار است.

English انگلیسی Basis, Foundations, Principles
Français فرانسوی Fondements, Principes
Deutsch آلمانی Grundlagen, Prinzipien
العربية عربی مبانٍ، أسس

مترادف: اصول، پایه‌ها

مثال: مبانیِ حقوقیِ این دادنامه نیازمند بررسی دقیق است.

مباني اسم پرکاربرد

پایه و اساسِ یک حکم، نظریه یا تصمیم قضایی که استدلال بر آن استوار است.

English انگلیسی Basis, Foundation
Français فرانسوی Base, Fondement
Deutsch آلمانی Grundlage, Basis
العربية عربی أساس، مبدأ

مترادف: پایه، اساس، بنیاد

مثال: مبانی حقوقی این رأی بر اساس قانون مدنی است.

مبتنی صفت پرکاربرد

چیزی که بر پایه یا اساسِ موضوعی دیگر استوار است.

English انگلیسی Based on, Founded on
Français فرانسوی Basé sur, Fondé sur
Deutsch آلمانی Basierend auf
العربية عربی مَبنیّ عَلی، قائِم عَلی

مترادف: متکی، مستند

مثال: رأی دادگاه مبتنی بر قانون است.

مبتني صفت پرکاربرد

چیزی که بر پایه یا اساس چیزی دیگر استوار است.

English انگلیسی Based on
Français فرانسوی Basé sur
Deutsch آلمانی Basierend auf
العربية عربی مبنی علی

مترادف: متکی، مستند

مثال: رأی دادگاه باید مبتنی بر قانون و ادله باشد (اصل ۱۶۶ قانون اساسی).

مجانی صفت پرکاربرد

انجام کاری یا ارائه خدمتی بدون دریافت عوض یا ثمن که در عقود تبرعی مطرح است.

English انگلیسی Free, Gratuitous
Français فرانسوی Gratuit
Deutsch آلمانی Kostenlos
العربية عربی مجانی، بلاعوض

مترادف: رایگان · متضاد: پولی، معوض

مثال: عقود تبرعی مانند هبه، عقودی مجانی هستند.

مجاني صفت پرکاربرد

عملی که بدون دریافتِ عوض یا ثمن انجام شود (مانند هبه).

English انگلیسی Free, Gratuitous
Français فرانسوی Gratuit
Deutsch آلمانی Kostenlos, Unentgeltlich
العربية عربی مجانی، بلاعوض

مترادف: رایگان، بلاعوض · متضاد: پولی، معوض

مثال: عقودِ مجانی مانند هبه، نیازمندِ قبضِ عینِ موهوبه هستند.

محسنی اسم (نام خانوادگی) پرکاربرد

نام خانوادگی رایج در ایران که به معنای منسوب به «محسن» (نیکوکار) است.

English انگلیسی Mohseni (Surname)
Français فرانسوی Mohseni
Deutsch آلمانی Mohseni
العربية عربی محسنی

مثال: آقای محسنی به عنوان وکیل پرونده معرفی شد.

معاني اسم پرکاربرد

مفهوم، مقصود و مدلول یک لفظ یا عبارت حقوقی.

English انگلیسی meaning, sense
Français فرانسوی sens, signification
Deutsch آلمانی Bedeutung, Sinn
العربية عربی معنى، دلالة

مترادف: مفهوم، مقصود

مثال: معنی و مفهوم این ماده قانونی کاملاً روشن است.

معانی اسم پرکاربرد

مفهوم و مقصودی که از یک واژه یا عبارت حقوقی استنباط می‌شود.

English انگلیسی Meaning, Definition
Français فرانسوی Sens, Signification
Deutsch آلمانی Bedeutung, Sinn
العربية عربی مَعنى، مَفاهیم

مترادف: مفهوم، مقصود، دلالت

مثال: برای تفسیر قانون، باید به معانی کلمات توجه کرد.

معدني صفت پرکاربرد

مربوط به معدن؛ در حقوق، مواد استخراج‌شده از زمین که تابع قانون معادن است.

English انگلیسی Mineral
Français فرانسوی Minéral
Deutsch آلمانی Mineralisch
العربية عربی معدنی

مترادف: کانی

مثال: بهره‌برداری از مواد معدنی نیازمند پروانه اکتشاف است.

معدنی صفت نسبی پرکاربرد

مربوط به استخراج مواد از زمین؛ در حقوق، اموال معدنی تابع قوانین خاص خود هستند.

English انگلیسی Mineral
Français فرانسوی Minéral
Deutsch آلمانی Mineralisch
العربية عربی معدنی

مترادف: کان‌شناختی

مثال: بهره‌برداری از حقوق معدنی نیازمند اخذ پروانه از وزارت صمت است.

معینی صفت نسبی / اسم خاص پرکاربرد

منتسب به معین، یا نام خانوادگی رایج.

English انگلیسی Moeini
Français فرانسوی Moeini
Deutsch آلمانی Moeini
العربية عربی معینی

مثال: پرونده آقای معینی در شعبه دوم دادگاه حقوقی در جریان است.

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین