Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

1,869 مدخل برای «نا»

جانشینان اسم پرکاربرد

کسی که به جایِ دیگری در حق یا تعهدی قرار می‌گیرد (قائم‌مقام).

English انگلیسی Successor, Substitute
Français فرانسوی Successeur, Substitut
Deutsch آلمانی Nachfolger, Stellvertreter
العربية عربی خلف، بديل

مترادف: قائم‌مقام، جایگزین · متضاد: سلف

مثال: ورثه، جانشینانِ متوفی در حقوق و دیونِ او هستند (ماده ۸۶۸ قانون مدنی).

جنابعالي پرکاربرد

ضمیر احترام‌آمیز برای خطاب به شخص دوم (شما).

English انگلیسی your excellency, you (formal)
Français فرانسوی votre excellence, vous (formel)
Deutsch آلمانی Eure Exzellenz, Sie (höflich)
العربية عربی جنابك، سعادتك

مترادف: شما، حضرتعالی · متضاد: تو

مثال: درخواست می‌گردد جنابعالی دستور فرمایید اقدام مقتضی صورت پذیرد.

جنابعالی ضمیر (ادبی/احترام) پرکاربرد

ضمیرِ خطابِ مؤدبانه برای مخاطب در مکاتبات و لوایحِ حقوقی.

English انگلیسی You (formal), Your Excellency
Français فرانسوی Vous (formel)
Deutsch آلمانی Sie (höflich)
العربية عربی جنابکم، حضرتکم

مترادف: شما

مثال: «جنابعالی» به عنوانِ وکیلِ پرونده، باید لایحهٔ دفاعیه را تقدیم کنید.

دعوتنامه اسم پرکاربرد

نامه‌ای که برای دعوت فردی به جلسه، دادگاه یا مراسمی فرستاده می‌شود.

English انگلیسی invitation, summons
Français فرانسوی invitation
Deutsch آلمانی Einladung
العربية عربی دعوة، خطاب دعوة

مترادف: دعوت‌نامه، احضاریه

مثال: دعوتنامه رسمی برای شرکت در کمیسیون ارسال شد.

زيربنائي صفت پرکاربرد

مربوط به اصول و مبانی اصلی یک نظام یا ساختار حقوقی.

English انگلیسی Fundamental, Structural
Français فرانسوی Fondamental
Deutsch آلمانی Grundlegend
العربية عربی أساسی، جوهری

مترادف: بنیادی، اساسی · متضاد: روبنایی، فرعی

مثال: اصلاحات زیربنایی در قانون تجارت ضروری است.

زيربنايي صفت پرکاربرد

مربوط به ساختار اصلی و اساسی یک پروژه یا نظام حقوقی.

English انگلیسی Infrastructural / Fundamental
Français فرانسوی Infrastructurel / Fondamental
Deutsch آلمانی Infrastrukturell / Grundlegend
العربية عربی بِنْیَوِیّ / أَساسِیّ

مترادف: بنیادی، اساسی · متضاد: روبنایی

مثال: اصلاحات زیربنایی در قانون تجارت ضروری است.

زیربنایی صفت پرکاربرد

آنچه مربوط به شالوده و اساس یک امر یا ساختار حقوقی باشد.

English انگلیسی Infrastructural, Fundamental
Français فرانسوی Infrastructurel
Deutsch آلمانی Infrastrukturell
العربية عربی أساسی، بنیوی

مترادف: بنیادی، اساسی · متضاد: روبنایی، فرعی

مثال: اصلاحات زیربنایی در نظام قضایی ضروری است.

سرنشینان اسم پرکاربرد

کسی که در وسیله نقلیه سوار است.

English انگلیسی Passenger, Occupant
Français فرانسوی Passager, Occupant
Deutsch آلمانی Insasse, Fahrgast
العربية عربی راكب

مترادف: مسافر

مثال: مسئولیت جبران خسارت جانی سرنشینان بر عهده بیمه‌گر است.

شناورهاي اسم پرکاربرد

وسایل نقلیه آبی مانند کشتی و قایق که بر روی آب شناور می‌مانند.

English انگلیسی vessels, watercraft
Français فرانسوی navires, bâtiments
Deutsch آلمانی Wasserfahrzeuge, Schiffe
العربية عربی عائمات، سُفُن

مترادف: کشتی‌ها، قایق‌ها

مثال: تردد شناورهای تجاری در آب‌های داخلی قانونمند است.

شناورهای اسم (جمع) پرکاربرد

وسایلِ نقلیهٔ دریایی (کشتی، قایق و غیره).

English انگلیسی Vessels, Floating crafts
Français فرانسوی Navires, Embarcations
Deutsch آلمانی Wasserfahrzeuge, Schiffe
العربية عربی سُفُن، عائمات

مترادف: کشتی‌ها، وسایلِ دریایی

مثال: ثبتِ شناورهای دریایی در سازمانِ بنادر و دریانوردی الزامی است.

فناورانه صفت پرکاربرد

مربوط به فناوری و تکنولوژی‌های نوین.

English انگلیسی Technological
Français فرانسوی Technologique
Deutsch آلمانی technologisch
العربية عربی تِکنولوجی، تِقَنی

مترادف: تکنولوژیک · متضاد: سنتی

مثال: شرکت‌های فناورانه از حمایت‌های قانونی برخوردارند.

لواسانات اسم (مکان) پرکاربرد

نام شهری در استان تهران.

English انگلیسی Lavasan
Français فرانسوی Lavasan
Deutsch آلمانی Lavasan
العربية عربی لواسان

مثال: حوزه قضایی لواسانات مستقل از تهران است.

متضامناً قید پرکاربرد

به صورتِ مسئولیتِ مشترک و تضامنی که در آن هر یک از بدهکاران مسئولِ پرداختِ تمامِ دین هستند.

English انگلیسی Jointly and severally
Français فرانسوی Solidairement
Deutsch آلمانی gesamtschuldnerisch
العربية عربی بالتضامن

مترادف: مشترکاً · متضاد: انفراداً

مثال: ضامنین در اسنادِ تجاری متضامناً مسئولِ پرداختِ وجهِ سند هستند (ماده ۲۴۹ قانون تجارت).

مسلمانان اسم/صفت پرکاربرد

پیرو دین اسلام؛ در حقوق ایران، احوال شخصیه مسلمانان تابع مذهب آنان است.

English انگلیسی Muslim
Français فرانسوی Musulman
Deutsch آلمانی Muslim
العربية عربی مسلم

مترادف: پیرو اسلام · متضاد: غیرمسلمان

مثال: نکاح مسلمان با غیرمسلمان تابع مقررات قانون مدنی است.

نوجوانان اسم پرکاربرد

فردی که سن شرعی و قانونی بلوغ را پشت سر گذاشته اما هنوز به سن رشد کامل نرسیده است (در حقوق کیفری دارای رتبه سنی خاص).

English انگلیسی adolescent, juvenile
Français فرانسوی adolescent
Deutsch آلمانی Jugendlicher
العربية عربی مراهق، حدث

مترادف: جوان — نامطمئن · متضاد: سالمند، کودک

مثال: دادگاه اطفال و نوجوانان به جرایم این افراد رسیدگی می‌کند.

هواشناسي اسم پرکاربرد

دانش و سازمانی که وضعیت جوی را بررسی و پیش‌بینی می‌کند.

English انگلیسی Meteorology
Français فرانسوی Météorologie
Deutsch آلمانی Meteorologie
العربية عربی أرصاد جوية

مثال: گزارش سازمان هواشناسی در پرونده‌های خسارت جوی معتبر است.

هواشناسی اسم پرکاربرد

دانش بررسی جو که گزارش‌های آن در دعاوی حقوقی مربوط به حوادث قهری (فورس ماژور) مستند قرار می‌گیرد.

English انگلیسی Meteorology
Français فرانسوی Météorologie
Deutsch آلمانی Meteorologie
العربية عربی أرصاد جویة

مثال: گزارش سازمان هواشناسی برای اثبات قوه قهریه در قراردادها قابل استناد است.

ودادنامه اسم پرکاربرد

نامطمئن (احتمالاً خطای تایپی در واژه اصلی؛ اگر منظور «دادنامه» باشد: رأی مکتوب دادگاه).

English انگلیسی Judgment, Verdict
Français فرانسوی Jugement
Deutsch آلمانی Urteil
العربية عربی حکم قضائی

مترادف: رأی دادگاه

مثال: دادنامه پس از ابلاغ، قابل تجدیدنظرخواهی است.

وصیتنامه اسم پرکاربرد

سندی که در آن شخص برای بعد از فوت خود درباره اموال یا امور دیگر تعیین تکلیف می‌کند (ماده ۸۲۵ قانون مدنی).

English انگلیسی Will, Testament
Français فرانسوی Testament
Deutsch آلمانی Testament
العربية عربی وصیة

مترادف: وصیت

مثال: وصیت‌نامه رسمی اعتبار قانونی بالایی دارد.

پرسشنامه اسم پرکاربرد

مجموعه‌ای از سوالات مکتوب که برای جمع‌آوری اطلاعات یا داده‌ها در تحقیقات یا امور اداری استفاده می‌شود.

English انگلیسی Questionnaire
Français فرانسوی Questionnaire
Deutsch آلمانی Fragebogen
العربية عربی استبیان، استمارة

مترادف: فرم سوالات

مثال: متهم باید پرسشنامه مربوط به سوابق خود را تکمیل کند.

کارکنانی اسم پرکاربرد

کسانی که در استخدام یک کارفرما هستند و در قبال کار، مزد دریافت می‌کنند.

English انگلیسی Employee, Staff
Français فرانسوی Employé, Personnel
Deutsch آلمانی Arbeitnehmer, Mitarbeiter
العربية عربی موظف، عامل

مترادف: کارمند، کارگر · متضاد: کارفرما

مثال: حقوق کارکنان دولت طبق قانون مدیریت خدمات کشوری تعیین می‌شود.

كاركناني اسم پرکاربرد

افرادی که در استخدام یک سازمان یا نهاد هستند.

English انگلیسی Employee, Staff
Français فرانسوی Employé, Personnel
Deutsch آلمانی Mitarbeiter, Angestellte
العربية عربی موظف، عامل

مترادف: کارمند، پرسنل · متضاد: کارفرما

مثال: حقوق کارکنانی که در بخش خصوصی فعالند تابع قانون کار است.

گوناگونی صفت (شکلِ مشتق/مرکب) پرکاربرد

دارای انواع و اقسام مختلف و متنوع.

English انگلیسی various, diverse
Français فرانسوی diverse, varie
Deutsch آلمانی verschieden, vielfältig
العربية عربی متنوع، مختلف

مترادف: متنوع، متفات، گاتب · متضاد: یکسان، مشابه، یگانه

مثال: این پرونده ابعاد گوناگونی دارد.

آئين‌نامه اسم مجموعه مقررات مصوب برای اجرای قانون (املای دیگر آیین‌نامه). پرکاربرد

English انگلیسی regulation
Français فرانسوی règlement
Deutsch آلمانی Verordnung
العربية عربی لائحة التنفيذ

مترادف: ضوابط، مقررات

مثال: آئین‌نامه دادگاه‌های عمومی و انقلاب ابلاغ شد.

آئین‌نامه اسم پرکاربرد

مجموعه قواعد و مقرراتی که برای اجرای قانون توسط مراجع صلاحیت‌دار تصویب می‌شود.

English انگلیسی by-law, regulation
Français فرانسوی règlement
Deutsch آلمانی Verordnung, Geschäftsordnung
العربية عربی لائحة، نظام

مترادف: مصوبه، دستورالعمل

مثال: این آین‌نامه در هیئت وزیران به تصویب رسید.

ازدادنامه اسم (با حرف اضافه «از») پرکاربرد

به معنای «از متن یا مفاد دادنامه» که در ارجاعات حقوقی به کار می‌رود.

English انگلیسی From the judgment
Français فرانسوی Du jugement
Deutsch آلمانی Aus dem Urteil
العربية عربی من الحکم القضائي

مثال: از دادنامه صادره چنین استنباط می‌شود که حکم قطعی است.

استثنائاً قید پرکاربرد

به صورت موردی که از قاعده کلی خارج است.

English انگلیسی Exceptionally
Français فرانسوی Exceptionnellement
Deutsch آلمانی Ausnahmsweise
العربية عربی استثناءً

مترادف: به‌طور استثنایی · متضاد: قاعدتاً

مثال: استثنائاً در این پرونده، مهلت تجدیدنظر تمدید شد.

استثنائات اسم (جمع) پرکاربرد

موارد خاصی که از حکم کلی خارج شده‌اند.

English انگلیسی Exceptions
Français فرانسوی Exceptions
Deutsch آلمانی Ausnahmen
العربية عربی استثناءات

مترادف: موارد خاص، تبصره‌ها · متضاد: قواعد کلی

مثال: استثنائات قانون تجارت در مورد شرکت‌های تعاونی اعمال می‌شود.

بازرگانان اسم پرکاربرد

کسی که شغل معمولی خود را معاملات تجاری قرار می‌دهد (ماده ۱ قانون تجارت).

English انگلیسی Merchant, Trader
Français فرانسوی Commerçant
Deutsch آلمانی Kaufmann
العربية عربی تاجر

مترادف: تاجر · متضاد: غیرتاجر

مثال: بازرگانان مکلف به داشتن دفاتر تجاری هستند.

بالمناصفه قید پرکاربرد

به صورت نصف‌نصف یا تقسیم مساوی.

English انگلیسی Equally, Fifty-fifty
Français فرانسوی À parts égales
Deutsch آلمانی Zu gleichen Teilen
العربية عربی بالمناصفة

مترادف: نصف به نصف، مساوی

مثال: هزینه‌های دادرسی بالمناصفه پرداخت می‌شود.

برنامه‌ها اسم پرکاربرد

طرح یا مجموعه‌ای از اقدامات برای رسیدن به هدف.

English انگلیسی Program, Plan
Français فرانسوی Programme, Plan
Deutsch آلمانی Programm, Plan
العربية عربی برنامج، خطة

مترادف: طرح، نقشه

مثال: برنامه‌های توسعه اقتصادی باید اجرا شوند.

بشناسنامه اسم پرکاربرد

سند رسمی هویت اشخاص که توسط سازمان ثبت احوال صادر می‌شود.

English انگلیسی Birth certificate
Français فرانسوی Acte de naissance
Deutsch آلمانی Geburtsurkunde
العربية عربی شهادة المیلاد

مترادف: سجل احوال

مثال: شناسنامه سند رسمی اثبات هویت و تابعیت ایرانی است.

بنابمراتب قید پرکاربرد

عبارتی که در متون حقوقی برای نتیجه‌گیری از مطالب پیشین به کار می‌رود.

English انگلیسی Based on the aforementioned, Accordingly
Français فرانسوی En conséquence, Vu ce qui précède
Deutsch آلمانی Aufgrund des Vorstehenden
العربية عربی بِنَاءً عَلی ما سَبَق

مترادف: بنابراین، بدین‌جهت

مثال: بنا بر مراتب فوق، دادگاه حکم به رد دعوی صادر می‌نماید.

تصويبنامه اسم پرکاربرد

سندی است که هیئت وزیران یا کمیسیون‌های متشکل از وزرا در اجرای وظایف اجرایی خود صادر می‌کنند.

English انگلیسی Executive decree, Approval
Français فرانسوی Décret
Deutsch آلمانی Verordnung
العربية عربی قرار، مرسوم

مترادف: مصوبه، آیین‌نامه

مثال: تصویب‌نامه هیئت وزیران در خصوص تعرفه‌های گمرکی ابلاغ شد.

تصویبنامه اسم پرکاربرد

سندی که حاوی تصمیمات هیئت وزیران یا کمیسیون‌های مربوطه است.

English انگلیسی Decree, Executive order
Français فرانسوی Décret
Deutsch آلمانی Verordnung, Dekret
العربية عربی قرار، مرسوم

مترادف: مصوبه

مثال: تصویب‌نامه‌های هیئت وزیران نباید مخالف قوانین جاری کشور باشد (اصل ۱۳۸ قانون اساسی).

توافقنامه اسم پرکاربرد

سندی کتبی که حاوی تفاهم و تعهدات طرفین نسبت به یک موضوع مشخص است.

English انگلیسی Agreement
Français فرانسوی Accord
Deutsch آلمانی Vereinbarung
العربية عربی اتفاقیة

مترادف: قرارداد، تفاهم‌نامه

مثال: توافق‌نامه فی‌مابین طرفین در دفتر اسناد رسمی ثبت گردید.

حقوقدانان اسم پرکاربرد

شخصی که دارای دانش تخصصی در علم حقوق است و به تفسیر و تحلیل قوانین می‌پردازد.

English انگلیسی Jurist, Legal scholar
Français فرانسوی Juriste
Deutsch آلمانی Jurist, Rechtsgelehrter
العربية عربی حقوقی، فقیه قانون

مترادف: وکیل، قاضی، کارشناس حقوق

مثال: حقوقدانان بر تفسیر ماده ۳ قانون مدنی اختلاف نظر دارند.

روانشناسی اسم پرکاربرد

دانشِ مطالعهٔ رفتار و فرآیندهای ذهنی انسان.

English انگلیسی Psychology
Français فرانسوی Psychologie
Deutsch آلمانی Psychologie
العربية عربی علم النفس

مترادف: روان‌کاوی (در برخی کاربردها)

مثال: نظریهٔ روان‌شناسی در پرونده‌های کیفری برای تشخیصِ سلامتِ روانِ متهم کاربرد دارد.

شکایتنامه اسم پرکاربرد

نوشته‌ای که در آن تظلم‌خواهی و شکایت از فردی مطرح می‌شود.

English انگلیسی complaint letter, petition
Français فرانسوی plainte écrite
Deutsch آلمانی Beschwerdeschrift
العربية عربی لائحة شكوى، عريضة دعوى

مترادف: شکواییه، دادخواست

مثال: شاکی شکایتنامه خود را تسلیم کلانتری کرد.

شیوه‌نامه اسم پرکاربرد

دستورالعملی که روش انجام کار یا اجرای مقرراتی را تعیین می‌کند.

English انگلیسی Guideline, Procedure
Français فرانسوی Directive, Procédure
Deutsch آلمانی Richtlinie
العربية عربی لائحة، توجیهات

مترادف: دستورالعمل، آیین‌نامه

مثال: شیوه‌نامه اجرایی این قانون توسط هیئت وزیران تصویب شد.

ضمانتنامه اسم پرکاربرد

سندی که به موجب آن شخص یا موسسه‌ای تعهد می‌کند در صورت عدم انجام تعهد توسط متعهد اصلی، خسارت را جبران کند.

English انگلیسی Guarantee, Warranty
Français فرانسوی Garantie, Caution
Deutsch آلمانی Garantie, Bürgschaft
العربية عربی ضمان، کفالة

مترادف: تعهدنامه، گارانتی

مثال: پیمانکار موظف به ارائه ضمانت‌نامه حسن انجام کار است.

مرزنشينان اسم پرکاربرد

افرادی که در مناطق مرزی کشور سکونت دارند و طبق قوانین خاص از تسهیلات یا تکالیف ویژه‌ای برخوردارند.

English انگلیسی Border residents
Français فرانسوی Frontaliers
Deutsch آلمانی Grenzanwohner
العربية عربی سُکّان الحدود

مترادف: ساکنان مرز

مثال: مرزنشینان از معافیت‌های گمرکی خاصی برخوردارند.

پناهندگان اسم (جمع) پرکاربرد

اشخاصی که به دلیل ترس موجه از آزار و اذیت به کشور دیگری گریخته‌اند.

English انگلیسی Refugees
Français فرانسوی Réfugiés
Deutsch آلمانی Flüchtlinge
العربية عربی لاجئون

مترادف: پناهجویان

مثال: وضعیت حقوقی پناهندگان در ایران تابع کنوانسیون ۱۹۵۱ ژنو و قوانین داخلی است.

پژوهشنامه اسم پرکاربرد

نوشته‌ای که حاویِ نتایجِ یک تحقیق یا بررسیِ علمی است.

English انگلیسی Research paper, Thesis
Français فرانسوی Mémoire, Thèse
Deutsch آلمانی Forschungsarbeit, Dissertation
العربية عربی رسالة بحثية

مترادف: رساله، مقالهٔ علمی

مثال: پژوهشنامهٔ حقوقی در مجلهٔ علمی منتشر شد.

کارشناسان اسم پرکاربرد

شخصی متخصص که در امورِ فنی یا تخصصی به دادگاه نظر می‌دهد (ماده ۲۵۷ قانون آیین دادرسی مدنی).

English انگلیسی Expert
Français فرانسوی Expert
Deutsch آلمانی Sachverständiger
العربية عربی الخبیر

مترادف: متخصص، خبره

مثال: کارشناسانِ رسمی دادگستری نظریه خود را اعلام کردند.

كارشناسان اسم پرکاربرد

فرد متخصص در امری خاص که نظر او در دادگاه به عنوان دلیل یا اماره استفاده می‌شود.

English انگلیسی Expert
Français فرانسوی Expert
Deutsch آلمانی Sachverständiger
العربية عربی خبیر

مترادف: متخصص، خبره

مثال: ارجاع به کارشناس رسمی دادگستری برای تعیین قیمت ملک الزامی است.

بخشنامه‌ای اسم پرکاربرد

دستورالعملی که از سوی مقام مافوق برای تبیین یا اجرای قانون به زیرمجموعه‌ها ابلاغ می‌شود.

English انگلیسی Circular, Directive
Français فرانسوی Circulaire
Deutsch آلمانی Rundschreiben
العربية عربی مَنشور، تَعلیمات

مترادف: دستورالعمل

مثال: بخشنامه‌ای در خصوص نحوه ثبت اسناد صادر شد.

بخشنامه‌ها اسم (جمع) پرکاربرد

دستورالعمل‌های اداری که از سوی مقامات مافوق برای تبیین یا اجرای قوانین صادر می‌شود.

English انگلیسی Circulars, Directives
Français فرانسوی Circulaires
Deutsch آلمانی Rundschreiben, Richtlinien
العربية عربی تعمیمات، منشورات

مترادف: دستورالعمل‌ها، آیین‌نامه‌ها

مثال: بخشنامه‌های دولتی نباید مخالف قانون باشند.

برنامه‌های اسم (جمع) پرکاربرد

مجموعه‌ای از طرح‌ها و اقداماتِ پیش‌بینی‌شده برای رسیدن به هدفی خاص در چارچوبِ قوانین.

English انگلیسی Programs, Plans
Français فرانسوی Programmes
Deutsch آلمانی Programme
العربية عربی برامج

مترادف: طرح‌ها، نقشه‌ها

مثال: برنامه‌های توسعه اقتصادی باید با سیاست‌های کلی نظام همسو باشد.

برنامه‌هاي اسم پرکاربرد

طرح و نقشه‌ای برای انجام امور؛ در حقوق اداری به برنامه‌های توسعه یا بودجه اشاره دارد.

English انگلیسی Program, Plan
Français فرانسوی Programme
Deutsch آلمانی Programm, Plan
العربية عربی برنامج

مترادف: طرح، نقشه

مثال: برنامه‌های توسعه پنج‌ساله توسط مجلس تصویب می‌شود.

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین