شخصی که با تقدیمِ دادخواست یا طرحِ دعوا، تظلمخواهی کرده و از دادگاه تقاضایِ رسیدگی و صدورِ حکم به نفعِ خود را دارد.
English انگلیسی
Plaintiff, Claimant, Petitioner
🔊
Français فرانسوی
Demandeur, Plaignant
🔊
Deutsch آلمانی
Kläger, Antragsteller
🔊
العربية عربی
المدّعي
🔊
مترادف: خواهان، شاکی · متضاد: خوانده، مدعیعلیه
مؤسسهای آموزشی و پژوهشی که دارای شخصیت حقوقی مستقل بوده و به اعطای مدارک علمی در سطوح مختلف میپردازد.
English انگلیسی
University
🔊
Français فرانسوی
Université
🔊
Deutsch آلمانی
Universität
🔊
العربية عربی
جامعة
🔊
مترادف: دانشگاه
محیط طبیعی یا نیمهطبیعی که یک گونه یا جمعیت جانوری در آن زندگی میکند و نیازهای حیاتی خود را تأمین مینماید.
English انگلیسی
Habitat
🔊
Français فرانسوی
Habitat
🔊
Deutsch آلمانی
Lebensraum
🔊
العربية عربی
الموئل، الموطن
🔊
مترادف: زیستبوم (در معنای محدودتر)
اصطلاحی در متون قدیمی یا محلی برای اشاره به شاهدی که در محضر قاضی حاضر شده و شهادت میدهد (گاهی به معنای شاهدِ کذّاب یا شاهدِ اجارهای نیز در برخی متون ادبی/حقوقیِ عرفی به کار رفته است).
English انگلیسی
≈ Witness (in court)
🔊
Français فرانسوی
≈ Témoin
🔊
Deutsch آلمانی
≈ Zeuge
🔊
العربية عربی
شاهد
🔊
مترادف: گواه
در حقوق historic، اموال اختصاصی پادشاه یا اموال عمومی تحت تملک حاکم.
English انگلیسی
Crown property
🔊
Français فرانسوی
Biens de la Couronne
🔊
Deutsch آلمانی
Krongut
🔊
العربية عربی
أموال الملك، أموال السلطان
🔊
مترادف: اموال سلطنتی، اموال تاج · متضاد: اموال خصوصی
اعتراض محکومعلیه غایب به حکم غیابی صادره از دادگاه.
English انگلیسی
Opposition to a default judgment, Objection
🔊
Français فرانسوی
Opposition
🔊
Deutsch آلمانی
Einspruch gegen ein Versäumnisurteil
🔊
العربية عربی
اعتراض الغائب، المعارضة
🔊
مترادف: اعتراض به حکم غیابی · متضاد: فرجامخواهی، تجدیدنظرخواهی (نسبت به احکام حضوری)
شخصی که به دلیل ترس موجه از آزار و اذیت به دلایل نژادی، مذهبی، ملیتی یا عقیدتی، خارج از کشور متبوع خود است و نمیتواند یا نمیخواهد به آن بازگردد.
English انگلیسی
Refugee
🔊
Français فرانسوی
Réfugié
🔊
Deutsch آلمانی
Flüchtling
🔊
العربية عربی
لاجئ
🔊
مترادف: پناهنده سیاسی · متضاد: تبعه، شهروند
محلی که شخص در آنجا سکونت دارد و مرکز مهم امور اوست.
English انگلیسی
Domicile, Residence
🔊
Français فرانسوی
Domicile
🔊
Deutsch آلمانی
Wohnsitz
🔊
العربية عربی
موطن، محل الإقامة
🔊
مترادف: محل سکونت، مأوا · متضاد: محل غیبت، اقامتگاه انتخابی (در برخی موارد)
وضعیتی حقوقی که در آن انتساب جرم به شخص منتفی است یا ثابت نشده است (اصل برائت).
English انگلیسی
Innocence
🔊
Français فرانسوی
Innocence
🔊
Deutsch آلمانی
Unschuld
🔊
العربية عربی
براءة
🔊
مترادف: پاکی، مبرا بودن · متضاد: مجرمیت، گناهکاری
مکانی که محکومعلیه به موجب حکم دادگاه برای گذراندن مجازات اقامت اجباری به آنجا فرستاده میشود.
English انگلیسی
Place of exile, Place of banishment
🔊
Français فرانسوی
Lieu d'exil
🔊
Deutsch آلمانی
Verbannungsort
🔊
العربية عربی
منفی، مکان النفی
🔊
مترادف: محل اقامت اجباری · متضاد: محل اقامت اختیاری
ایراد و اعتراض به صلاحیت شاهد از نظر عدالت، ذینفع بودن یا سایر موانع قانونی برای سلب اعتبار شهادت او.
English انگلیسی
Impeachment of a witness
🔊
Français فرانسوی
Récusation du témoin
🔊
Deutsch آلمانی
Zeugenablehnung
🔊
العربية عربی
جرح الشاهد
🔊
مترادف: رد شاهد · متضاد: تعدیل شاهد
مقدار زمینی که در اطراف چاه برای بهرهبرداری صحیح و جلوگیری از ضرر به آن، طبق قانون تعیین شده است.
English انگلیسی
Well protection zone, Well easement
🔊
Français فرانسوی
Périmètre de protection de puits
🔊
Deutsch آلمانی
Brunnenschutzzone
🔊
العربية عربی
حریم البئر
🔊
اصطلاحی که به محلِ وقوعِ معامله یا فعالیتِ تجاری در بنگاهِ معاملاتی اشاره دارد.
English انگلیسی
In the agency, At the premises
🔊
Français فرانسوی
Dans l'agence
🔊
Deutsch آلمانی
In der Agentur
🔊
العربية عربی
فی الوکالة، فی المکتب
🔊
مترادف: در دفترِ معاملات
سندی که متصدی حملونقل صادر میکند و حاکی از تحویل کالا جهت حمل و شرایط قرارداد حمل است.
English انگلیسی
Bill of Lading (B/L), Waybill
🔊
Français فرانسوی
Connaissement, Lettre de voiture
🔊
Deutsch آلمانی
Frachtbrief, Konnossement
🔊
العربية عربی
بوليصة الشحن
🔊
مترادف: بارنامه
کارکنانِ مسئولِ نگهداری، ایمنی و نظارت بر راهها و جادهها.
English انگلیسی
Road maintenance workers, Highway patrol (if enforcement)
🔊
Français فرانسوی
Agents d'entretien routier
🔊
Deutsch آلمانی
Straßenwärter
🔊
العربية عربی
عمال الطرق، حراس الطرق
🔊
مترادف: متصدیانِ نگهداریِ راه
کسی که خود مستقیماً واقعهای را مشاهده کرده و برای ادای شهادت در دادگاه حاضر میشود.
English انگلیسی
Eyewitness, Direct witness
🔊
Français فرانسوی
Témoin direct
🔊
Deutsch آلمانی
Augenzeuge
🔊
العربية عربی
الشاهد العیان، الشاهد المباشر
🔊
مترادف: شاهد عیان · متضاد: شاهد فرع
شاهدی که دارای شرایط شرعی (عدالت، بلوغ، عقل، ایمان، طهارت مولد و عدم نفع شخصی) برای ادای شهادت است.
English انگلیسی
Just witness, Qualified witness
🔊
Français فرانسوی
Témoin digne de foi
🔊
Deutsch آلمانی
Glaubwürdiger Zeuge
🔊
العربية عربی
شاهدُ عَدل
🔊
مترادف: شاهد مقبول، شاهد شرعی · متضاد: شاهد فاسق، شاهد غیرعادل
شاهدی که مستقیماً واقعه را ندیده، بلکه از شاهد اصلی (شاهد اصل) شنیده و اکنون شهادتِ آن شاهد را نقل میکند.
English انگلیسی
Hearsay witness, Witness of the second degree
🔊
Français فرانسوی
Témoin par ouï-dire
🔊
Deutsch آلمانی
Zeuge vom Hörensagen
🔊
العربية عربی
شاهدُ الفَرع
🔊
مترادف: شاهد بر شهادت · متضاد: شاهد اصل
اصلی که بر اساس آن، الفاظ و عبارات قرارداد باید بر معنای عرفی و ظاهری آنها حمل شوند، مگر خلاف آن ثابت شود.
English انگلیسی
Literal Meaning, Plain Meaning Rule
🔊
Français فرانسوی
Sens littéral
🔊
Deutsch آلمانی
Wortlaut
🔊
العربية عربی
ظاهر الکلام
🔊
مترادف: ظاهر الفاظ · متضاد: باطن کلام، اراده باطنی
ابراز پشیمانی رسمی از سوی مسئولِ زیان، که در برخی دعاوی (مانند افترا یا توهین) به عنوان بخشی از جبران خسارت معنوی حکم میشود.
English انگلیسی
Apology
🔊
Français فرانسوی
Excuse, Présentation d'excuses
🔊
Deutsch آلمانی
Entschuldigung
🔊
العربية عربی
الاعتذار
🔊
مترادف: پوزشخواهی · متضاد: اصرار بر جرم
نقصی در مبیع یا مورد معامله که در زمان معامله قابل رؤیت و تشخیص توسط خریدار متعارف بوده است.
English انگلیسی
Patent defect, Apparent defect
🔊
Français فرانسوی
Vice apparent
🔊
Deutsch آلمانی
Offener Mangel
🔊
العربية عربی
العيب الظاهر
🔊
مترادف: عیب آشکار · متضاد: عیب پنهان
طرفین یک قرارداد یا پیمان که با یکدیگر توافق کرده و تعهداتی را پذیرفتهاند.
English انگلیسی
Contracting parties
🔊
Français فرانسوی
Parties contractantes
🔊
Deutsch آلمانی
Vertragsparteien
🔊
العربية عربی
متعاقدان، متعاهدان
🔊
مترادف: طرفین قرارداد، عاقدان
مکانی برای نگهداری محکومان به حبس جهت اجرای مجازات سلب آزادی.
English انگلیسی
Prison, Penitentiary
🔊
Français فرانسوی
Prison, Pénitencier
🔊
Deutsch آلمانی
Gefängnis, Justizvollzugsanstalt
🔊
العربية عربی
سجن
🔊
مترادف: زندان، بازداشتگاه
وضعیت حقوقی اعطا شده به فردی که به عنوان پناهنده شناخته شده و از حمایتهای قانونی کشور میزبان برخوردار است.
English انگلیسی
Asylum, Refugee status
🔊
Français فرانسوی
Droit d'asile
🔊
Deutsch آلمانی
Asylrecht
🔊
العربية عربی
حق اللجوء
🔊
مترادف: حق پناهندگی · متضاد: اخراج، استرداد
کسی که نسبت به ماهیت، شرایط و تبعات کاری که انجام میدهد، آگاهی و شناخت کامل دارد.
English انگلیسی
Informed worker, Aware worker
🔊
Français فرانسوی
Travailleur averti
🔊
Deutsch آلمانی
Informierter Arbeitnehmer
🔊
العربية عربی
العامل الواعي، العامل العارف
🔊
مترادف: کارگر مطلع · متضاد: کارگر ناآگاه
فرآیندِ قانونیِ تظلمخواهی و پیگیریِ حق از طریقِ مراجعِ قضایی.
English انگلیسی
Litigation, Seeking justice, Redress
🔊
Français فرانسوی
Action en justice, Recours
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtsverfolgung, Klageerhebung
🔊
العربية عربی
التقاضي، طلب العدالة
🔊
مترادف: تظلمخواهی، اقامهٔ دعوا
زمینهایی که در دورانِ پهلوی تحتِ مالکیتِ مستقیمِ شاه قرار داشت (املاکِ اختصاصی).
English انگلیسی
Royal land, Crown land
🔊
Français فرانسوی
Domaine royal
🔊
Deutsch آلمانی
Krongut
🔊
العربية عربی
أرض ملکیة خاصة للملک
🔊
مترادف: املاکِ اختصاصی · متضاد: زمینِ ملی، زمینِ موات
نهاد دولتی مسئول سیاستگذاری و اجرای پروژههای حملونقل جادهای، ریلی، دریایی و هوایی.
English انگلیسی
Ministry of Roads and Urban Development
🔊
Français فرانسوی
Ministère des Transports
🔊
Deutsch آلمانی
Verkehrsministerium
🔊
العربية عربی
وزارة الطرق
🔊
مترادف: وزارت راه و شهرسازی
شخصی که نسبت به رأی غیرقطعی دادگاه بدوی، درخواست تجدیدنظرخواهی میکند.
English انگلیسی
Appellant
🔊
Français فرانسوی
Appelant
🔊
Deutsch آلمانی
Berufungskläger
🔊
العربية عربی
المستأنف
🔊
مترادف: تجدیدنظرخواه · متضاد: پژوهشخوانده
سندی رسمی که دادگاه صادر میکند تا بلوغ فکری و توانایی شخص در اداره اموالش را تأیید نماید.
English انگلیسی
Certificate of maturity
🔊
Français فرانسوی
Certificat de majorité (ou de capacité)
🔊
Deutsch آلمانی
Reifezeugnis (im rechtlichen Sinne)
🔊
العربية عربی
شهادة الرشد
🔊
مترادف: حکم رشد · متضاد: حکم حجر
سند رسمی صادره از سوی پزشک یا مراجع قانونی که وقوع مرگ شخص را تأیید میکند.
English انگلیسی
Death Certificate
🔊
Français فرانسوی
Certificat de décès
🔊
Deutsch آلمانی
Totenschein, Sterbeurkunde
🔊
العربية عربی
شهادة الوفاة
🔊
مترادف: گواهی مرگ · متضاد: گواهی ولادت
سندی رسمی که دلالت بر احراز صلاحیت، مهارت یا دانش خاصی توسط دارنده آن دارد.
English انگلیسی
Certificate, License
🔊
Français فرانسوی
Certificat, Permis
🔊
Deutsch آلمانی
Bescheinigung, Führerschein (برای رانندگی)
🔊
العربية عربی
شهادة، رخصة
🔊
مترادف: تصدیقنامه
اصولی که فقیه برای استنباطِ حکمِ شرعی در مقامِ شک به آنها مراجعه میکند (معمولاً مترادف با اصولِ عملیه).
English انگلیسی
Jurisprudential principles
🔊
Français فرانسوی
Principes de jurisprudence
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtsgrundsätze
🔊
العربية عربی
الأصول الفقهیة (بمعنی الأصول العملیة)
🔊
مترادف: اصولِ عملیه
مکانی که افرادِ تحتِ قرارِ بازداشت یا محکومان به حبس در آن نگهداری میشوند.
English انگلیسی
Detention Center, Jail
🔊
Français فرانسوی
Centre de détention
🔊
Deutsch آلمانی
Haftanstalt
🔊
العربية عربی
سجن، معتقل
🔊
مترادف: زندان، ندامتگاه
اثبات عدالت و صلاحیت شاهد توسط طرف مقابل یا دادگاه در پاسخ به جرح شاهد.
English انگلیسی
Rehabilitation of a witness, Credibility verification
🔊
Français فرانسوی
Réhabilitation du témoin
🔊
Deutsch آلمانی
Zeugenbestätigung
🔊
العربية عربی
تعدیل الشاهد
🔊
مترادف: اثبات عدالت شاهد · متضاد: جرح شاهد
سندی که حاویِ توافقاتِ اولیه و غیرالزامآور (یا در مواردی الزامآور) طرفین در خصوصِ یک موضوعِ مشترک است.
English انگلیسی
Memorandum of Understanding (MoU)
🔊
Français فرانسوی
Protocole d'accord
🔊
Deutsch آلمانی
Absichtserklärung
🔊
العربية عربی
مذکرة تفاهم
🔊
مترادف: یادداشتِ تفاهم · متضاد: قراردادِ قطعی (در صورتِ غیرالزامآور بودن)
دادگاهی که در بخشهای تابعه شهرستان تشکیل میشود و صلاحیت رسیدگی به امور حقوقی و کیفری محدودی را دارد.
English انگلیسی
District court (small scale)
🔊
Français فرانسوی
Tribunal de section
🔊
Deutsch آلمانی
Amtsgericht
🔊
العربية عربی
محكمة الناحية
🔊
مترادف: دادگاه عمومی بخش · متضاد: دادگاه شهرستان
دادگاهی که بر اساس موازین شرعی به دعاوی رسیدگی میکند و در نظامهای حقوقی اسلامی یا تاریخی ایران وجود داشته است.
English انگلیسی
Sharia court
🔊
Français فرانسوی
Tribunal de la Charia
🔊
Deutsch آلمانی
Scharia-Gericht
🔊
العربية عربی
المحكمة الشرعية
🔊
مترادف: محکمه شرع · متضاد: دادگاه عرفی
مرجع قضایی بدوی که در کنار دادگاههای عمومی برای رسیدگی به دعاوی با نصاب مالی مشخص یا دعاوی با اهمیت کمتر پیشبینی شده است.
English انگلیسی
Peace Court
🔊
Français فرانسوی
Tribunal de paix
🔊
Deutsch آلمانی
Friedensgericht
🔊
العربية عربی
محكمة الصلح
🔊
مترادف: محکمه صلح · متضاد: دادگاه عالی
پاسخی است که خوانده در قبال دعوای خواهان ارائه میدهد و ناظر بر رد اصل حق یا ادعای او از طریق به چالش کشیدن مبنای حقوقی یا واقعیات ماهوی دعوا است.
English انگلیسی
Substantive defense, Defence on the merits
🔊
Français فرانسوی
Défense au fond
🔊
Deutsch آلمانی
Sachverteidigung, Materielle Einwendung
🔊
العربية عربی
الدفع الموضوعي
🔊
مترادف: دفاع در ماهیت · متضاد: دفاع شکلی
دلیلی که در مقام استنباط احکام شرعی توسط فقیه به کار میرود.
English انگلیسی
Juristic evidence, Jurisprudential evidence
🔊
Français فرانسوی
Preuve jurisprudentielle
🔊
Deutsch آلمانی
Jurisprudentieller Beweis
🔊
العربية عربی
الدلیل الفقاهی
🔊
مترادف: دلیل استنباطی
شخصی که با حضور در دادگاه یا ارائه استشهادنامه، عدم توانایی مالی مدیون برای پرداخت بدهی را گواهی میکند.
English انگلیسی
Witness of insolvency
🔊
Français فرانسوی
Témoin d'insolvabilité
🔊
Deutsch آلمانی
Zeuge der Zahlungsunfähigkeit
🔊
العربية عربی
شاهد الإعسار
🔊
مترادف: گواه اعسار · متضاد: شاهد ملائت
قرائن و اماراتی که از وضعیتِ ظاهری و اوضاع و احوالِ موجود در صحنه یا رفتارِ طرفین استنباط میشود و میتواند مبنای قضاوت قرار گیرد.
English انگلیسی
Circumstantial evidence, Evidence from circumstances
🔊
Français فرانسوی
Preuve par circonstances
🔊
Deutsch آلمانی
Indizienbeweis
🔊
العربية عربی
شاهدُ الحال
🔊
مترادف: قرائن و امارات، اوضاع و احوال · متضاد: دلیلِ مستقیم (شهادتِ صریح)
ملکه و قریحهٔ خاصِ استنباط و درکِ روحِ احکامِ فقهی که فقیه را در فهمِ مقاصدِ شریعت یاری میکند.
English انگلیسی
Juristic intuition, Legal sense
🔊
Français فرانسوی
Intuition juridique
🔊
Deutsch آلمانی
Juristisches Gefühl
🔊
العربية عربی
شمّ الفقاهة
🔊
مترادف: ذوقِ فقهی، قریحهٔ اجتهادی · متضاد: جمود بر متن
شخصی که نسبت به رأی قطعی دادگاه تجدیدنظر، به دیوان عالی کشور فرجامخواهی میکند.
English انگلیسی
Petitioner (in cassation)
🔊
Français فرانسوی
Demandeur en cassation
🔊
Deutsch آلمانی
Revisionskläger
🔊
العربية عربی
الطاعن بالنقض
🔊
مترادف: متقاضی فرجام · متضاد: فرجامخوانده
حادثهای خارجی، غیرقابل پیشبینی و غیرقابل اجتناب که مانعِ اجرای تعهد میشود و مسئولیت را ساقط میکند.
English انگلیسی
Force majeure / Act of God
🔊
Français فرانسوی
Force majeure
🔊
Deutsch آلمانی
Höhere Gewalt
🔊
العربية عربی
القوة القاهرة
🔊
مترادف: فورس ماژور، حادثه غیرمترقبه · متضاد: تقصیر
ماهیتی که نه بر اساس نص صریح قانون، بلکه بر مبنای برداشت و رویه معمول در عرف جامعه تعیین میشود.
English انگلیسی
Customary nature
🔊
Français فرانسوی
Nature coutumière
🔊
Deutsch آلمانی
Gewohnheitsrechtliche Natur
🔊
العربية عربی
الطبيعة العرفية
🔊
مترادف: ماهیت مبتنی بر عرف · متضاد: ماهیت قانونی
کسی که به ظاهر و بر اساس امارات قانونی یا سجلی، وارث متوفی شناخته میشود ولی ممکن است واقعاً وارث نباشد.
English انگلیسی
Apparent heir
🔊
Français فرانسوی
Héritier apparent
🔊
Deutsch آلمانی
Scheinbarer Erbe
🔊
العربية عربی
الوارث الظاهری
🔊
مترادف: وارث فرضی · متضاد: وارث واقعی
حق یا عملِ اعتراض به رأی غیرقطعی دادگاه بدوی و درخواست رسیدگی مجدد در دادگاه تجدیدنظر.
English انگلیسی
Appeal
🔊
Français فرانسوی
Appel
🔊
Deutsch آلمانی
Berufung
🔊
العربية عربی
الاستئناف
🔊
مترادف: تجدیدنظرخواهی
بردن مال دیگری از طریق توسل به وسایل متقلبانه و فریب دادن او.
English انگلیسی
Fraud, Swindling
🔊
Français فرانسوی
Escroquerie
🔊
Deutsch آلمانی
Betrug
🔊
العربية عربی
الاحتیال
🔊
مترادف: فریبکاری، تقلب · متضاد: صداقت، امانت
تعریفها و معادلهای بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز بهطورِ کامل بهوسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.