قواعدی که ریشه در ذات بشر و عقل دارند و مستقل از وضع قانونگذار بشری، عادلانه تلقی میشوند.
English انگلیسی
Natural laws
🔊
Français فرانسوی
Droit naturel
🔊
Deutsch آلمانی
Naturrecht
🔊
العربية عربی
القانون الطبيعي
🔊
مترادف: حقوق فطری · متضاد: قوانین موضوعه
وضعیتی که در آن گروهی از افراد به صورت تضامنی یا اشتراکی در برابر یک خسارت مسئول شناخته میشوند.
English انگلیسی
Collective liability / Joint liability
🔊
Français فرانسوی
Responsabilité collective
🔊
Deutsch آلمانی
Gesamtschuldnerische Haftung
🔊
العربية عربی
المسؤولیة الجماعیة
🔊
مترادف: مسئولیت تضامنی · متضاد: مسئولیت فردی
موضوعی حقوقی یا فقهی که تمامی فقها یا حقوقدانان بر سر حکم آن اتفاقنظر دارند.
English انگلیسی
Consensus issue / Unanimous matter
🔊
Français فرانسوی
Question faisant l'unanimité
🔊
Deutsch آلمانی
Konsensuelle Frage
🔊
العربية عربی
المسألة الإجماعیة
🔊
مترادف: حکم اجماعی · متضاد: مساله اختلافی
ادای دینِ دیگری بدونِ داشتنِ تکلیفِ قانونی یا قراردادی و بدونِ قصدِ دریافتِ عوض (مجانی).
English انگلیسی
Gratuitous payment, Voluntary payment
🔊
Français فرانسوی
Paiement à titre gratuit
🔊
Deutsch آلمانی
Unentgeltliche Zahlung
🔊
العربية عربی
التبرع بالوفاء
🔊
مترادف: ایفای دین تبرعی · متضاد: پرداخت معوض
کالاهایی که به کشور وارد شده اما به دلایلی مانند عدم انطباق با اسناد یا عدم ترخیص، به خارج از کشور بازگردانده میشوند.
English انگلیسی
Returned Goods
🔊
Français فرانسوی
Marchandises en retour
🔊
Deutsch آلمانی
Rückwaren
🔊
العربية عربی
البضائع المرجعة
🔊
مترادف: کالای برگشتی · متضاد: کالای وارداتی (قطعی)
پدیدهها یا مجموعههای گیاهی و جانوری نادر یا در حال انقراض که به دلیل ارزشهای علمی یا طبیعی تحت حفاظت قرار میگیرند.
English انگلیسی
National Natural Monument
🔊
Français فرانسوی
Monument naturel national
🔊
Deutsch آلمانی
Nationales Naturdenkmal
🔊
العربية عربی
معلم طبيعي وطني
🔊
مترادف: اثر طبیعی
شیوهای از انتخابات که در آن رأیدهندگان به جای یک نفر، به فهرستی از نامزدها یا گروهی از افراد رأی میدهند.
English انگلیسی
Block vote, Plurality-at-large
🔊
Français فرانسوی
Vote en bloc
🔊
Deutsch آلمانی
Blockwahl
🔊
العربية عربی
الانتخاب الجماعي
🔊
مترادف: رأی بلوکی · متضاد: انتخابات فردی
فرآیند حقوقی که طی آن فردی که قبلاً تابعیت ایرانی خود را ترک کرده، مجدداً به تابعیت ایران بازمیگردد (ماده ۹۸۷ قانون مدنی).
English انگلیسی
Reinstatement of Nationality, Renaturalization
🔊
Français فرانسوی
Réintégration dans la nationalité
🔊
Deutsch آلمانی
Wiedereinbürgerung
🔊
العربية عربی
استعادة الجنسية
🔊
مترادف: اعاده تابعیت · متضاد: ترک تابعیت
اقدامی مشابه تأمین خواسته که در آن مدعی برای حفظ موضوع دعوا (مدعیبه) درخواست توقیف آن را مینماید.
English انگلیسی
Security for the claim
🔊
Français فرانسوی
Saisie conservatoire de l'objet du litige
🔊
Deutsch آلمانی
Sicherung des Streitgegenstandes
🔊
العربية عربی
تأمین المدعی به
🔊
مترادف: تأمین خواسته (در معنای عام)
رابطه سیاسی، حقوقی و معنوی که فرد را به دولت جمهوری اسلامی ایران مرتبط میسازد و حقوق و تکالیف متقابلی ایجاد میکند.
English انگلیسی
Iranian Nationality, Iranian Citizenship
🔊
Français فرانسوی
Nationalité iranienne
🔊
Deutsch آلمانی
Iranische Staatsangehörigkeit
🔊
العربية عربی
الجنسية الإيرانية
🔊
مترادف: شهروندی ایران · متضاد: تابعیت خارجی
اختیاری که قانون به زوج میدهد تا محل سکونت خانواده را تعیین کند (ماده ۱۱۱۴ قانون مدنی).
English انگلیسی
Right to determine the matrimonial home
🔊
Français فرانسوی
Droit de fixer le domicile conjugal
🔊
Deutsch آلمانی
Recht zur Bestimmung der ehelichen Wohnung
🔊
العربية عربی
حق تعیین المسکن
🔊
مترادف: حق انتخاب مسکن
حقی که مرتهن (طلبکار) به موجب عقد رهن بر عین مرهونه پیدا میکند تا در صورت عدم پرداخت دین، طلب خود را از آن استیفا کند.
English انگلیسی
Mortgagee's real right, Secured interest
🔊
Français فرانسوی
Droit réel du créancier gagiste
🔊
Deutsch آلمانی
Dingliches Recht des Pfandgläubigers
🔊
العربية عربی
الحق العینی للمرتهن
🔊
مترادف: حق وثیقه · متضاد: حق دینی
دلیلی که عیناً همان ادعای مدعی است و نیاز به اثبات جداگانه ندارد (مانند اقرار).
English انگلیسی
Evidence identical to the claim
🔊
Français فرانسوی
Preuve identique à la prétention
🔊
Deutsch آلمانی
Beweis, der mit dem Anspruch identisch ist
🔊
العربية عربی
الدلیل عین المدعی
🔊
متضاد: دلیل خارج از مدعا
نهادها یا سازمانهایی که وظیفه ارائه خدمات رفاهی، حمایتی یا اجتماعی به شهروندان را بر عهده دارند.
English انگلیسی
Social welfare agencies, Social services
🔊
Français فرانسوی
Services sociaux
🔊
Deutsch آلمانی
Sozialbehörden
🔊
العربية عربی
المؤسسات الاجتماعية
🔊
مترادف: سازمانهای رفاهی، نهادهای حمایتی
بناها یا مستحدثاتی که بدون اخذ مجوزهای قانونی (مانند پروانه ساخت) یا برخلاف ضوابط شهرسازی احداث شدهاند.
English انگلیسی
Unauthorized construction, Illegal structure
🔊
Français فرانسوی
Construction illégale
🔊
Deutsch آلمانی
Schwarzbau
🔊
العربية عربی
بناء غیر مرخص
🔊
مترادف: ساختوساز غیرمجاز · متضاد: اعیانی مجاز
تابعیتی که فرد پس از تولد و در طول زندگی بر اساس شرایط قانونی (مانند ازدواج یا اقامت) به دست میآورد.
English انگلیسی
Acquired Nationality, Naturalization
🔊
Français فرانسوی
Nationalité acquise
🔊
Deutsch آلمانی
Erworbene Staatsangehörigkeit
🔊
العربية عربی
الجنسية المكتسبة
🔊
مترادف: تابعیت تحصیلی · متضاد: تابعیت اصلی (تولدی)
نوعی مالکیت که در آن ابزار تولید یا منابع در اختیار جامعه یا دولت قرار دارد.
English انگلیسی
Social ownership
🔊
Français فرانسوی
Propriété sociale
🔊
Deutsch آلمانی
Sozialeigentum
🔊
العربية عربی
الملکیة الاجتماعیة
🔊
مترادف: مالکیتِ عمومی · متضاد: مالکیتِ خصوصی
تعهدِ گیرندهٔ عاریه به جبرانِ خسارت در صورتِ تعدی، تفریط یا شرطِ ضمان (ماده ۶۴۲ و ۶۴۳ قانون مدنی).
English انگلیسی
Liability of the borrower (in commodatum)
🔊
Français فرانسوی
Responsabilité de l'emprunteur
🔊
Deutsch آلمانی
Haftung des Entleihers
🔊
العربية عربی
مسؤولیة المستعیر
🔊
مترادف: ضمانِ عاریه · متضاد: عدمِ مسئولیتِ مستعیر (در حالتِ عادی)
نوعی همکاری اقتصادی که در آن طرفین برای کسب سود، آوردههای نقدی یا غیرنقدی خود را در هم میآمیزند بدون آنکه لزوماً شخصیت حقوقی مستقلی ایجاد کنند.
English انگلیسی
Profit-sharing Agreement
🔊
Français فرانسوی
Contrat de participation aux bénéfices
🔊
Deutsch آلمانی
Gewinnbeteiligungsvertrag
🔊
العربية عربی
عقد المشارکة فی الربح
🔊
مترادف: مشارکت در سود · متضاد: قراردادهای با سود ثابت (مانند قرض ربوی)
روشی برای فریب افراد جهت افشای اطلاعات محرمانه یا انجام اقدامات امنیتی ناخواسته با سوءاستفاده از خطاهای انسانی و روانشناسی.
English انگلیسی
Social Engineering
🔊
Français فرانسوی
Ingénierie sociale
🔊
Deutsch آلمانی
Social Engineering
🔊
العربية عربی
الهندسة الاجتماعیة
🔊
مترادف: فریب روانشناختی
خودداریِ خوانده (مدعیعلیه) از پاسخگویی یا ادای سوگند در مقامِ دفاع.
English انگلیسی
Defendant's refusal to plead/swear
🔊
Français فرانسوی
Refus du défendeur
🔊
Deutsch آلمانی
Weigerung des Beklagten
🔊
العربية عربی
نکول المدعی علیه
🔊
مترادف: نکول خوانده · متضاد: پاسخ به دعوا
دعوایی که شخص ثالثی برای تقویت موضع یکی از اصحاب دعوا (خواهان یا خوانده) وارد دادرسی میشود.
English انگلیسی
Incidental intervention, Accessory intervention
🔊
Français فرانسوی
Intervention accessoire
🔊
Deutsch آلمانی
Nebenintervention
🔊
العربية عربی
التدخل التبعي
🔊
مترادف: ورود ثالث غیرمستقل · متضاد: ورود ثالث اصلی
قراردادی که پیمانکار اصلی برای انجام بخشی از پروژه با شخص ثالث (پیمانکار فرعی) منعقد میکند.
English انگلیسی
Subcontracting
🔊
Français فرانسوی
Sous-traitance
🔊
Deutsch آلمانی
Subunternehmervertrag
🔊
العربية عربی
المقاولة من الباطن
🔊
مترادف: پیمانکاری دستدوم · متضاد: پیمانکاری عمومی
آگهی مربوط به تعیین حدود املاک در جریان ثبت عمومی و اجباری.
English انگلیسی
Notice of property delimitation
🔊
Français فرانسوی
Avis de délimitation
🔊
Deutsch آلمانی
Vermessungsbekanntmachung
🔊
العربية عربی
إعلان تعيين الحدود
🔊
مترادف: آگهی تحدید حدود
سندی که پس از قطعیت مالیات صادر و به مؤدی ابلاغ میشود تا نسبت به پرداخت آن اقدام نماید.
English انگلیسی
Final Tax Assessment Notice
🔊
Français فرانسوی
Avis de mise en recouvrement
🔊
Deutsch آلمانی
Steuerbescheid (nach Rechtskraft)
🔊
العربية عربی
إشعار الضریبة القطعیة
🔊
مترادف: برگ قطعی · متضاد: برگ تشخیص
سیستمی در حقوق تابعیت که بر اساس آن، صرفِ تولد در خاک یک کشور موجب اعطای تابعیت آن کشور میشود (خاک).
English انگلیسی
Jus soli, Birthright citizenship
🔊
Français فرانسوی
Droit du sol
🔊
Deutsch آلمانی
Ius soli, Geburtsortsprinzip
🔊
العربية عربی
حق الإقليم، جنسية محل الولادة
🔊
مترادف: سیستم خاک، حق الإقليم · متضاد: تابعیت نسبی (سیستم خون)
اصل حاکمیت اراده که بر اساس آن، آثار عقد تابع اراده و قصد واقعی طرفین است.
English انگلیسی
Principle of party autonomy
🔊
Français فرانسوی
Principe de l'autonomie de la volonté
🔊
Deutsch آلمانی
Grundsatz der Privatautonomie
🔊
العربية عربی
تبعیة العقد للقصد
🔊
مترادف: حاکمیت اراده · متضاد: تحمیل اراده
مشخص کردن دقیق میزان یا نوع مهریه در زمان عقد نکاح که باید معلوم و معین باشد.
English انگلیسی
Determination of dower amount
🔊
Français فرانسوی
Détermination du montant de la dot
🔊
Deutsch آلمانی
Bestimmung der Höhe der Morgengabe
🔊
العربية عربی
تعیین مقدار المهر
🔊
مترادف: تعیین مهریه · متضاد: مجهول بودن مهر
دلالتی که ناشی از قرارداد (وضع) واضع برای دلالت لفظ بر معناست.
English انگلیسی
Conventional verbal signification
🔊
Français فرانسوی
Signification conventionnelle verbale
🔊
Deutsch آلمانی
Konventionelle verbale Bedeutung
🔊
العربية عربی
الدلالة الوضعیة اللفظیة
🔊
مترادف: دلالت لفظی · متضاد: دلالت عقلی، دلالت طبعی
شرطی که به موجب آن فروشنده از مسئولیت در برابر عیوب احتمالی کالا سلب مسئولیت میکند.
English انگلیسی
Disclaimer of warranty, Exemption clause for defects
🔊
Français فرانسوی
Clause de non-garantie des vices
🔊
Deutsch آلمانی
Gewährleistungsausschluss
🔊
العربية عربی
شرط البراءة من العيب
🔊
مترادف: شرط اسقاط خیار عیب، شرط عدم مسئولیت · متضاد: ضمان درک، ضمان عیب
سندی نهایی که پس از تکمیل عملیات موضوع پیمان و تحویل موقت، بر اساس مقادیر واقعی کار انجامشده و صورتجلسات نهایی تنظیم و تسویه حساب نهایی را مشخص میکند.
English انگلیسی
Final Payment Certificate, Final Account
🔊
Français فرانسوی
Décompte final
🔊
Deutsch آلمانی
Schlussrechnung
🔊
العربية عربی
الحساب الختامی، المستخلص الختامی
🔊
مترادف: صورتحساب نهایی · متضاد: صورتوضعیت موقت
سندی که در آن مقادیر کار انجامشده توسط پیمانکار در بازههای زمانی مشخص (معمولاً ماهانه) محاسبه و برای تأیید و پرداخت به کارفرما ارائه میشود.
English انگلیسی
Progress Payment Certificate, Interim Payment Certificate
🔊
Français فرانسوی
Décompte mensuel, Situation de travaux
🔊
Deutsch آلمانی
Abschlagszahlung, Bautagesbericht (در معنای گزارش کار)
🔊
العربية عربی
مستخلص الأعمال، کشف الحساب المؤقت
🔊
مترادف: صورتوضعیت ماهانه · متضاد: صورتوضعیت قطعی
وضعیتی که در آن رأی دادگاه قابل اعتراض عادی (مانند تجدیدنظر یا فرجام) نیست.
English انگلیسی
Finality of a criminal judgment
🔊
Français فرانسوی
Caractère définitif d'une décision pénale
🔊
Deutsch آلمانی
Rechtskraft (im Strafrecht)
🔊
العربية عربی
قطعية الحكم الجزایی
🔊
مترادف: قطعیت حکم · متضاد: قابل اعتراض بودن رأی
شخص حقیقی یا حقوقی (مانند دادگاه یا نهاد داوری) که در صورت عدم توافق طرفین، داور را تعیین میکند.
English انگلیسی
Appointing authority
🔊
Français فرانسوی
Autorité de nomination
🔊
Deutsch آلمانی
Ernennungsbehörde
🔊
العربية عربی
جهة تعیین المحکّم
🔊
مترادف: مقام ناصب
پروانهای که به منظور بهرهبرداری تجاری یا انتفاعی از شکار و صید (مانند شکارگاههای خصوصی) صادر میشود.
English انگلیسی
Commercial hunting license
🔊
Français فرانسوی
Permis commercial
🔊
Deutsch آلمانی
Gewerbliche Jagderlaubnis
🔊
العربية عربی
رخصة تجارية
🔊
مترادف: مجوز انتفاعی · متضاد: پروانه غیرانتفاعی (پژوهشی/معیشتی)
اصطلاحی در حقوقِ تقسیماتِ کشوری یا ثبتِ احوال که به واحدِ جغرافیاییِ دارای سکنه اشاره دارد.
English انگلیسی
A population center
🔊
Français فرانسوی
Un centre de population
🔊
Deutsch آلمانی
Ein Bevölkerungszentrum
🔊
العربية عربی
مرکز سکانی
🔊
مترادف: کانونِ جمعیتی · متضاد: بیابان، منطقهٔ خالی از سکنه
پیوند حقوقی و سیاسی یک شخص حقوقی با دولت متبوع که بر اساس اقامتگاه اصلی یا محل ثبت تعیین میشود.
English انگلیسی
Nationality of a legal person / Corporate nationality
🔊
Français فرانسوی
Nationalité d'une personne morale
🔊
Deutsch آلمانی
Staatsangehörigkeit einer juristischen Person
🔊
العربية عربی
جنسية الشخص الاعتباري
🔊
مترادف: تابعیت شرکت
فرآیند بهروزرسانی مبالغ صورتوضعیتها بر اساس شاخصهای تورم و تغییرات قیمتها در طول دوره اجرای پیمان.
English انگلیسی
Price Adjustment
🔊
Français فرانسوی
Révision des prix
🔊
Deutsch آلمانی
Preisanpassung
🔊
العربية عربی
تعدیل الأسعار
🔊
مترادف: تعدیل آحاد بها
شاخهای از حقوق که به قواعد حاکم بر بهرهبرداری، حفاظت و مدیریت منابع طبیعی (آب، خاک، جنگل، معادن) میپردازد.
English انگلیسی
Natural resources law
🔊
Français فرانسوی
Droit des ressources naturelles
🔊
Deutsch آلمانی
Naturressourcenrecht
🔊
العربية عربی
قانون الموارد الطبيعية
🔊
مترادف: حقوق منابع طبیعی
حالتی که در آن دلیلِ ارائهشده، دایره شمولش از مدعای اصلی کمتر است و نمیتواند تمام مدعا را اثبات کند.
English انگلیسی
Argument narrower than the claim
🔊
Français فرانسوی
Argument plus étroit que la prétention
🔊
Deutsch آلمانی
Beweis enger als die Behauptung
🔊
العربية عربی
الدلیل أخص من المدعی
🔊
مترادف: دلیل ناقص · متضاد: دلیل اعم از مدعی
سندی که مالکیتِ فرد را بر بخشی از یک ملک (به صورت سهم مشاعی) در کنار سایر شرکا اثبات میکند.
English انگلیسی
Certificate of co-ownership, Undivided title deed
🔊
Français فرانسوی
Titre de propriété indivise
🔊
Deutsch آلمانی
Miteigentumsanteil (Grundbuchauszug)
🔊
العربية عربی
سند ملکیة مشاع
🔊
مترادف: سند مشاع · متضاد: سند مالکیت مفروزی
شرطی در قرارداد (معمولاً بیع) که به موجبِ آن، فروشنده از مسئولیتِ ناشی از عیوبِ احتمالیِ کالا سلبِ مسئولیت میکند.
English انگلیسی
Disclaimer of warranty for defects
🔊
Français فرانسوی
Clause de non-garantie des vices cachés
🔊
Deutsch آلمانی
Gewährleistungsausschlussklausel
🔊
العربية عربی
شرط البراءة من العیب
🔊
مترادف: شرطِ عدمِ مسئولیتِ ناشی از عیب · متضاد: ضمانِ درک، ضمانِ عیب
فرآیندِ قانونی یا عرفیِ تعیینِ جانشینِ پادشاه یا حاکم در نظامهای سلطنتی.
English انگلیسی
Designation of the Crown Prince
🔊
Français فرانسوی
Désignation du prince héritier
🔊
Deutsch آلمانی
Bestimmung des Thronfolgers
🔊
العربية عربی
تعیین ولی العهد
🔊
مترادف: ولیعهدسازی، جانشینگزینی
اقدام موجر در قرار دادن عین مستأجره در اختیار مستأجر به نحوی که بتواند از آن انتفاع ببرد.
English انگلیسی
Delivery of leased property
🔊
Français فرانسوی
Délivrance de la chose louée
🔊
Deutsch آلمانی
Übergabe der Mietsache
🔊
العربية عربی
تسلیم العین المؤجرة
🔊
مترادف: تحویل عین مستأجره · متضاد: حبس عین مستأجره
حقی که برای شخص نسبت به مالِ متعلق به دیگری ایجاد میشود و به او اجازه میدهد از آن مال استفاده کند یا بر آن تسلط داشته باشد.
English انگلیسی
Real right over another's property, Jus in re aliena
🔊
Français فرانسوی
Droit réel sur la chose d'autrui
🔊
Deutsch آلمانی
Dingliches Recht an fremder Sache
🔊
العربية عربی
حق عینی علی مال الغیر
🔊
مترادف: حق عینی تبعی (در برخی موارد) · متضاد: حق دینی
مسئولیت نگهدارنده یا غاصب نسبت به رد عین مالِ غیر که در تصرف اوست و تلف یا ناقص شده است.
English انگلیسی
Liability for guaranteed corporeal property
🔊
Français فرانسوی
Responsabilité des corps certain garantis
🔊
Deutsch آلمانی
Haftung für garantierte Sachen
🔊
العربية عربی
ضمان الأعیان المضمونة
🔊
مترادف: ضمان اموال مضمونه · متضاد: ضمان امانی
نهاد قدیمی در نظام قضایی ایران که وظیفه تعقیب جرایم و حفظ حقوق عمومی را بر عهده داشت و اکنون با دادسرا جایگزین شده است.
English انگلیسی
Public Prosecution Office
🔊
Français فرانسوی
Ministère public
🔊
Deutsch آلمانی
Staatsanwaltschaft
🔊
العربية عربی
النیابة العامة
🔊
مترادف: دادسرا، دادستانی
فرآیندی که طی آن یک تبعه خارجی با رعایت شرایط قانونی، تابعیت ایران را کسب میکند (مواد ۹۷۹ تا ۹۸۵ قانون مدنی).
English انگلیسی
Naturalization (in Iran)
🔊
Français فرانسوی
Naturalisation (en Iran)
🔊
Deutsch آلمانی
Einbürgerung (im Iran)
🔊
العربية عربی
اکتساب الجنسیة الإیرانیة
🔊
مترادف: تابعیت اکتسابی · متضاد: تابعیت اصلی (تولدی)
پایان دادن به تصرفات مستأجر در عین مستأجره پس از انقضای مدت اجاره یا فسخ آن.
English انگلیسی
Eviction, Vacation of premises
🔊
Français فرانسوی
Expulsion, Libération des lieux
🔊
Deutsch آلمانی
Räumung der Mietsache
🔊
العربية عربی
إخلاء العین المؤجرة
🔊
مترادف: رفع ید · متضاد: تصرف
حقی است مالی تبعی که به موجب آن مرتهن برای استیفای طلب خود نسبت به عین مرهونه حق تقدم دارد.
English انگلیسی
Accessory real right of the pledgee
🔊
Français فرانسوی
Droit réel accessoire du créancier gagiste
🔊
Deutsch آلمانی
Aksessorisches Pfandrecht
🔊
العربية عربی
الحق العینی التبعی للمرتهن
🔊
مترادف: حق رهن · متضاد: حق عینی اصلی
تعریفها و معادلهای بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز بهطورِ کامل بهوسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.