Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

2,000 مدخل برای «دی»

ابلاغ عادی حقوقی

رساندن اوراق قضایی یا اداری به مخاطب به روش‌های معمول غیررسمی (غیر از ابلاغ قانونی).

English انگلیسی Ordinary service of process
Français فرانسوی Signification ordinaire
Deutsch آلمانی Einfache Zustellung
العربية عربی تبلاغ عادی

مترادف: ابلاغ ساده · متضاد: ابلاغ قانونی، ابلاغ واقعی

اجازه بعدی حقوقی

رضایتِ مؤخرِ مالک یا صاحب حق نسبت به معامله‌ای که فضول انجام داده است، که موجب نفوذ آن می‌شود.

English انگلیسی Subsequent ratification
Français فرانسوی Ratification ultérieure
Deutsch آلمانی Nachträgliche Genehmigung
العربية عربی الإجازة اللاحقة

مترادف: تنفیذ · متضاد: رد معامله

اجبار مادی حقوقی

فشاری فیزیکی و خارجی که اراده شخص را به طور کامل سلب کرده و او را به انجام عملی وادار می‌کند.

English انگلیسی Physical duress, Physical compulsion
Français فرانسوی Contrainte physique
Deutsch آلمانی Physischer Zwang
العربية عربی الإکراه المادی

مترادف: اکراه ملجئ، اجبار فیزیکی · متضاد: اختیار، رضایت

ادعاء جدید حقوقی

ادعایی که در جریان رسیدگی به دعوای اصلی، به عنوان دعوای جدید مطرح می‌شود (مانند دعوای متقابل).

English انگلیسی New claim, Counterclaim
Français فرانسوی Demande nouvelle
Deutsch آلمانی Neuer Anspruch, Widerklage
العربية عربی ادعاء جدید

مترادف: دعوای طاری · متضاد: دعوای اصلی

اعمال تصدی حقوقی

اقداماتی که دولت مانند اشخاص خصوصی انجام می‌دهد و در آن از امتیازات قدرت عمومی استفاده نمی‌کند (مانند فعالیت‌های اقتصادی).

English انگلیسی Acts of Management, Commercial Acts of State
Français فرانسوی Actes de gestion
Deutsch آلمانی Fiskalische Handlungen
العربية عربی أعمال الإدارة (أعمال التسيير)

مترادف: تصرفات تصدی‌گرایانه · متضاد: اعمال حاکمیت

اقرار بدین حقوقی

اقرار به وجود دینی بر ذمه خود که منشأ آن قرارداد یا واقعه حقوقی است.

English انگلیسی Admission of debt, Acknowledgment of liability
Français فرانسوی Reconnaissance de dette
Deutsch آلمانی Schuldanerkenntnis
العربية عربی الإقرار بالدین

مترادف: اقرار به بدهی · متضاد: انکار دین

انتقال دین حقوقی

قراردادی که به موجب آن بدهیِ مدیون به شخص ثالثی منتقل می‌شود (مانند حواله یا قرارداد انتقال دین).

English انگلیسی Assignment of debt, Debt assumption
Français فرانسوی Cession de dette
Deutsch آلمانی Schuldübernahme
العربية عربی حوالة الدین

مترادف: حواله · متضاد: انتقال طلب

بازار عادی حقوقی

بازاری که معاملات در آن به صورت معمول و خارج از تشریفات خاص بورس یا بازارهای سازمان‌یافته انجام می‌شود.

English انگلیسی Over-the-counter (OTC) market (در برخی متون)
Français فرانسوی Marché de gré à gré
Deutsch آلمانی Außerbörslicher Handel
العربية عربی السوق العادی

مترادف: بازار غیررسمی · متضاد: بازار رسمی، بازار بورس

بینه تعدیل حقوقی

شهادتی که در آن شهود، عدالت و وثاقتِ شهودِ اصلی را تأیید می‌کنند.

English انگلیسی Testimony of character, Tazkiyah
Français فرانسوی Témoignage de moralité
Deutsch آلمانی Zeugnis über die Glaubwürdigkeit
العربية عربی بینة التعدیل

مترادف: تزکیه شهود · متضاد: بینه جرح

تاخیرتادیه حقوقی

خسارتی که به دلیل دیرکرد در پرداخت دینِ پولی به طلبکار تعلق می‌گیرد (خسارت تأخیر تأدیه).

English انگلیسی Late payment damages, Interest on arrears
Français فرانسوی Dommages-intérêts moratoires
Deutsch آلمانی Verzugsschaden
العربية عربی تعویض عن التأخیر فی الأداء

مترادف: خسارت دیرکرد · متضاد: پرداخت به موقع

تادیهٔ ثمن حقوقی

پرداخت مبلغی که در عقد بیع به عنوان عوض مبیع تعیین شده است.

English انگلیسی Payment of the price
Français فرانسوی Paiement du prix
Deutsch آلمانی Kaufpreiszahlung
العربية عربی أداء الثمن

مترادف: پرداخت بها، پرداخت ثمن · متضاد: استنکاف از تأدیه ثمن

تبدیل تعهد حقوقی

جایگزین کردنِ تعهدِ جدید به جای تعهدِ سابق که موجبِ سقوطِ تعهدِ نخستین می‌شود.

English انگلیسی Novation
Français فرانسوی Novation
Deutsch آلمانی Schuldumwandlung, Novation
العربية عربی تجدید الالتزام

مترادف: تجدیدِ دین · متضاد: بقای تعهد

تحدید حدود حقوقی

عملیات فنی و حقوقی برای تعیین دقیق مرزها و حدود اربعه ملک با حضور همسایگان و نماینده ثبت جهت جلوگیری از تداخل و تعارض.

English انگلیسی Demarcation, Boundary Determination
Français فرانسوی Bornage
Deutsch آلمانی Grenzfeststellung, Vermessung
العربية عربی تحدید الحدود، مسح الأراضي

مترادف: میخ‌کوبی، تعیین مرز · متضاد: رفع حدود (در معنای حقوقی)

تصدیق نامه حقوقی

سند رسمی یا عادی که در آن مقام صلاحیت‌دار یا شخص حائز صلاحیت، وقوع امری یا صحت مدرکی را گواهی می‌کند.

English انگلیسی Certificate, Attestation
Français فرانسوی Certificat, Attestation
Deutsch آلمانی Bescheinigung, Zertifikat
العربية عربی شهادة، صك تصدیق

مترادف: گواهی‌نامه، سند گواهی

تعدیل شاهد حقوقی

اثبات عدالت و صلاحیت شاهد توسط طرف مقابل یا دادگاه در پاسخ به جرح شاهد.

English انگلیسی Rehabilitation of a witness, Credibility verification
Français فرانسوی Réhabilitation du témoin
Deutsch آلمانی Zeugenbestätigung
العربية عربی تعدیل الشاهد

مترادف: اثبات عدالت شاهد · متضاد: جرح شاهد

تعهدیکطرفه حقوقی

عقدی یا ایقاعی که در آن تنها یک طرف ملزم به انجامِ تعهد است و طرفِ دیگر تعهدی ندارد.

English انگلیسی Unilateral Obligation, Unilateral Contract
Français فرانسوی Engagement unilatéral
Deutsch آلمانی Einseitige Verpflichtung
العربية عربی الالتزام من جانب واحد

مترادف: تعهد یک‌جانبه · متضاد: تعهد متقابل (Bilateral Obligation)

جرم متمادی حقوقی

جرمی که عنصر مادی آن در طول زمان استمرار دارد و تا زمانی که فعل مجرمانه ادامه دارد، جرم در حال وقوع است.

English انگلیسی Continuing crime
Français فرانسوی Infraction continue
Deutsch آلمانی Dauerdelikt
العربية عربی الجریمة المستمرة

مترادف: جرم مستمر · متضاد: جرم آنی

جنایت عمدی حقوقی

جنایتی که در آن مرتکب با قصد رفتار و قصد نتیجه (یا علم به وقوع نتیجه) عمل مجرمانه را انجام دهد.

English انگلیسی Intentional crime
Français فرانسوی Crime intentionnel
Deutsch آلمانی Vorsätzliche Straftat
العربية عربی الجناية العمدية

مترادف: جرم عمدی · متضاد: جنایت غیرعمدی

حبس تادیبی حقوقی

مجازاتِ سالبِ آزادی که برای جرایمِ سبک‌تر (جنحه) در قوانینِ قدیمی‌تر پیش‌بینی می‌شد تا جنبهٔ اصلاحی داشته باشد.

English انگلیسی Correctional imprisonment
Français فرانسوی Emprisonnement correctionnel
Deutsch آلمانی Zuchthaus (تاریخی)
العربية عربی الحبس التأدیبی

مترادف: حبس جنحه‌ای · متضاد: حبس جنایی

حبس تکدیری حقوقی

اصطلاحی غیرحقوقی برای اشاره به حبس‌های کوتاه‌مدت یا بازداشت‌های ناشی از جرمِ تکدی‌گری.

English انگلیسی Detention for vagrancy (≈)
Français فرانسوی Détention pour vagabondage (≈)
Deutsch آلمانی Haft wegen Bettelei (≈)
العربية عربی الحبس بسبب التسول

مترادف: بازداشتِ متکدیان

حقوق ورودی حقوقی

مجموع حقوق گمرکی و سود بازرگانی که برای ورود کالا به کشور اخذ می‌شود.

English انگلیسی Import Duties
Français فرانسوی Droits d'importation
Deutsch آلمانی Einfuhrabgaben
العربية عربی الرسوم الجمرکیة

مترادف: عوارض ورودی · متضاد: حقوق صادراتی

خسارت عمدی حقوقی

خسارتی که در اثرِ فعلِ زیان‌بارِ عمدیِ فاعل (با قصدِ ایرادِ ضرر) ایجاد شده است.

English انگلیسی Intentional tort, Willful damage
Français فرانسوی Faute intentionnelle
Deutsch آلمانی Vorsätzliche Schädigung
العربية عربی الضرر العمدی

مترادف: ضرر عمدی · متضاد: خسارت غیرعمدی

خسارت مادی حقوقی

زیانی که به اموال، دارایی یا منافعِ اقتصادیِ شخص وارد می‌شود (در مقابلِ خسارتِ معنوی).

English انگلیسی Material damage, Pecuniary loss
Français فرانسوی Dommage matériel
Deutsch آلمانی Sachschaden, Vermögensschaden
العربية عربی الضرر المادی

مترادف: خسارت مالی · متضاد: خسارت معنوی

رطل بغدادی حقوقی

واحد اندازه‌گیری وزن در فقه و معاملات سنتی، معادل ۱۲۸ و ۴/۷ درهم شرعی (تقریباً ۴۰۸ گرم).

English انگلیسی Baghdad Ratl
Français فرانسوی Ratl de Bagdad
Deutsch آلمانی Bagdad-Ratl
العربية عربی الرطل البغدادی

زمان تادیه حقوقی

موعد یا سررسیدی که تعهد باید در آن زمان ایفا شود (ماده ۲۸۰ قانون مدنی).

English انگلیسی Time of performance
Français فرانسوی Temps du paiement
Deutsch آلمانی Leistungszeit
العربية عربی زمان الوفاء

مترادف: موعد پرداخت، سررسید

زیادی عینی حقوقی

در حقوق مدنی، به افزایشِ ارزشِ مالِ موردِ تعهد یا مالِ موردِ اختلاف که ناشی از عملِ شخص یا عواملِ خارجی باشد و به عینِ مال افزوده شود.

English انگلیسی Objective increase, Accretion
Français فرانسوی Augmentation objective
Deutsch آلمانی Objektive Werterhöhung
العربية عربی الزيادة العينية

مترادف: افزایش عینی · متضاد: نقصان عینی

سند دیداری حقوقی

سندی که به محض ارائه به صادرکننده یا بانک، باید پرداخت شود (مانند چک دیداری).

English انگلیسی Sight Draft, Sight Bill
Français فرانسوی Effet à vue
Deutsch آلمانی Sichtwechsel
العربية عربی سَنَدٌ لَدَی الاِطِّلاع

مترادف: سند عندالمطالبه · متضاد: سند مدت‌دار (وعده‌دار)

شهود تعدیل حقوقی

گواهانی که به عدالت و درستیِ شاهدِ اصلی شهادت می‌دهند (مترادف با تزکیه).

English انگلیسی Witnesses of probity / Adil witnesses فرançais: Témoins d'adélia (ta'dil) Deutsch: Zeugen der Redlichkeit
العربية عربی شهود التعدیل

مترادف: شهود تزکیه · متضاد: شهود جرح

صاحب دیوان حقوقی

در نظام‌های اداری قدیم، رئیس یا مسئول دیوان (اداره یا وزارتخانه) که وظایف نظارتی و اجرایی داشته است.

English انگلیسی Head of the Divan, Chief of Bureau
Français فرانسوی Chef de bureau, Directeur de chancellerie
Deutsch آلمانی Kanzleileiter, Behördenleiter
العربية عربی رئيس الديوان

مترادف: رئیس اداره، مدیر دیوان · متضاد: مرئوس

صلح بر دیه حقوقی

توافق میان جانی و مجنی‌علیه (یا اولیای دم) برای پرداخت مبلغی کمتر یا بیشتر از دیهٔ قانونی یا به صورت اقساط یا غیر آن، در ازای اسقاط حق قصاص یا دیه.

English انگلیسی Settlement on blood money
Français فرانسوی Transaction sur le prix du sang
Deutsch آلمانی Vergleich über das Blutgeld
العربية عربی الصلح علی الدیة

مترادف: سازش بر دیه · متضاد: مطالبه دیه قانونی

ظن انسدادی حقوقی

نظریه‌ای در اصول فقه که بر اساس آن، در صورت انسداد باب علم و علمی به احکام شرعی، عمل به ظن مطلق (حتی ظن غیرمعتبر) واجب می‌شود.

العربية عربی الظن الانسدادی

مترادف: ظن مطلق · متضاد: ظن خاص

عام افرادی حقوقی

عامی که افراد و اشخاص را در بر می‌گیرد در برابر عام احوالی یا ازمنی.

English انگلیسی Generic term regarding persons
Français فرانسوی Généralité relative aux personnes
Deutsch آلمانی Personenbezogener Allgemeinbegriff
العربية عربی العام الأفرادی

مترادف: عام اشخاص · متضاد: عام احوالی، عام ازمنی

عوارض بلدی حقوقی

وجهی که شهرداری‌ها بر اساس مصوبات قانونی از شهروندان برای اداره امور شهر دریافت می‌کنند.

English انگلیسی Municipal dues, Municipal taxes
Français فرانسوی Taxes municipales, Impôts locaux
Deutsch آلمانی Kommunale Abgaben, Gemeindesteuern
العربية عربی رسوم بلدية

مترادف: عوارض شهری، مالیات محلی

مال تقدیری حقوقی

مالی که وجود خارجی ندارد اما شرعاً یا قانوناً فرض می‌شود وجود دارد.

English انگلیسی Hypothetical property, Constructive property
Français فرانسوی Biens fictifs
Deutsch آلمانی Fiktives Vermögen
العربية عربی المال التقديري، المال الافتراضي

مترادف: مال فرضی، مال حکمی · متضاد: مال عینی، مال موجود

مدیر تصفیه حقوقی

شخص حقیقی یا حقوقی که پس از انحلال شرکت، مسئولیت اداره امور باقی‌مانده، وصول مطالبات و پرداخت دیون را بر عهده دارد.

English انگلیسی Liquidator
Français فرانسوی Liquidateur
Deutsch آلمانی Liquidator
العربية عربی مصفی الشرکة

مترادف: مدیر تصفیه شرکت · متضاد: مدیر شرکت (در زمان فعالیت)

مدیون جدید حقوقی

شخصی که در قراردادِ انتقالِ دین (حواله یا تبدیل تعهد)، جایگزینِ مدیونِ اصلی شده و پرداختِ بدهی را بر عهده می‌گیرد.

English انگلیسی New debtor, Transferee
Français فرانسوی Nouveau débiteur
Deutsch آلمانی Schuldübernehmer
العربية عربی المحال علیه (در حواله)، المدین الجدید

مترادف: انتقال‌گیرنده دین · متضاد: مدیون سابق، مدیون اصلی

مدیون سابق حقوقی

شخصی که پیش از انتقالِ دین یا تبدیلِ تعهد، مسئولِ پرداختِ بدهی بوده و با انتقالِ دین، ذمه‌اش بری می‌شود.

English انگلیسی Original debtor, Transferor
Français فرانسوی Débiteur originaire, Cédant
Deutsch آلمانی Ursprünglicher Schuldner
العربية عربی المحیل (در حواله)، المدین الأصلی

مترادف: مدیون اصلی · متضاد: مدیون جدید

مدیون معسر حقوقی

بدهکاری که به دلیل نداشتن مال یا دسترسی نداشتن به آن، قادر به پرداخت دین خود نیست.

English انگلیسی Insolvent debtor فرansوی: Debiteur insolvables
Deutsch آلمانی Zahlungsunfähiger Schuldner
العربية عربی المدین المعسر

مترادف: بدهکار ناتوان · متضاد: مدیون موسر

هش دیجیتال حقوقی

الگوریتمی ریاضی که داده‌ها را به رشته‌ای از کاراکترها با طول ثابت تبدیل می‌کند تا اصالت و تمامیت داده تأیید شود.

English انگلیسی Digital Hash
Français فرانسوی Empreinte numérique, Hachage
Deutsch آلمانی Digitaler Hash, Hashwert
العربية عربی البصمة الرقمية، التجزئة

مترادف: اثر انگشت دیجیتال

هیئت مدیره حقوقی

رکنِ تصمیم‌گیرنده و اداره‌کنندهٔ شرکت که توسطِ مجمعِ عمومیِ عادی انتخاب می‌شود و دارای اختیاراتِ لازم برای ادارهٔ شرکت است.

English انگلیسی Board of Directors
Français فرانسوی Conseil d'administration
Deutsch آلمانی Vorstand, Aufsichtsrat (بسته به ساختار)
العربية عربی مجلس الإدارة

مترادف: هیئتِ رئیسه

هیات مدیره حقوقی

رکن اجرایی شرکت که وظیفه اداره امور شرکت و نمایندگی آن را بر عهده دارد و توسط مجمع عمومی انتخاب می‌شود.

English انگلیسی Board of Directors
Français فرانسوی Conseil d'administration
Deutsch آلمانی Vorstand (در AG) / Geschäftsführung (در GmbH)
العربية عربی مجلس الإدارة

مترادف: هیأت‌مدیره · متضاد: مجمع عمومی (رکن تصمیم‌گیرنده)

وقایع مادی حقوقی

حوادثی که صرفاً جنبه مادی دارند و بدون قصد ایجاد اثر حقوقی رخ می‌دهند، هرچند قانون‌گذار بر آن‌ها اثر حقوقی بار می‌کند.

English انگلیسی Material facts
Français فرانسوی Faits matériels
Deutsch آلمانی Tatsächliche Vorgänge
العربية عربی الوقائع المادیة

مترادف: اعمال مادی · متضاد: اعمال حقوقی

پدیدآورنده حقوقی

شخصی که اثر ادبی، هنری یا علمی را پدید می‌آورد.

English انگلیسی Creator, Author
Français فرانسوی Créateur, Auteur
Deutsch آلمانی Urheber
العربية عربی المبتکر، المنشئ

مترادف: خالق اثر · متضاد: استفاده‌کننده، ناقل حق

کارگر عادی حقوقی

شخصی که در ازای دریافت حق‌السعی، به دستور کارفرما در امور عمومی و غیرتخصصی کار می‌کند.

English انگلیسی Ordinary Worker, Unskilled Worker
Français فرانسوی Ouvrier ordinaire, Manœuvre
Deutsch آلمانی Ungelernter Arbeiter
العربية عربی العامل العادی

مترادف: کارگر ساده · متضاد: کارگر متخصص

آزادی دریاه حقوقی

اصل حقوق بین‌الملل مبنی بر اینکه آب‌های بین‌المللی و آزاد متعلق به هیچ کشوری نبوده و همه دولت‌ها حق کشتیرانی و بهره‌برداری صلح‌آمیز از آن را دارند.

English انگلیسی Freedom of the seas
Français فرانسوی Liberté des mers
Deutsch آلمانی Freiheit der Meere
العربية عربی حرية البحار

مترادف: آزادی کشتیرانی در دریاهای آزاد · متضاد: کنترل انحصاری دریاها، حاکمیت بر تمام دریاها

آزادی سیاسی حقوقی

حق شهروندان در مشارکت در حاکمیت، تعیین سرنوشت سیاسی، انتخابات، انتقاد از حکومت و فعالیت‌های سیاسی.

English انگلیسی Political freedom
Français فرانسوی Liberté politique
Deutsch آلمانی Politische Freiheit
العربية عربی حرية سياسية

مترادف: حقوق سیاسی · متضاد: استبداد، سلب حقوق سیاسی، دیکتاتوری

آزادی عقیده حقوقی

مصونیتِ اندیشه و باورهای درونی انسان از تعرض و اجبار.

English انگلیسی Freedom of belief, Freedom of thought
Français فرانسوی Liberté de pensée, Liberté de conviction
Deutsch آلمانی Glaubensfreiheit, Gedankenfreiheit
العربية عربی حریة الاعتقاد، حریة الفکر

مترادف: آزادی اندیشه · متضاد: تفتیش عقاید

آزادی مسکوک حقوقی

≈ آزادیِ گردشِ پول و ارز و ضربِ سکه (در حقوقِ ایران، این موضوع تحتِ حاکمیتِ انحصاریِ دولت/بانک مرکزی است و «آزادی» به معنایِ مطلقِ آن وجود ندارد).

English انگلیسی ≈ Freedom of coinage, Freedom of currency
Français فرانسوی ≈ Liberté de frappe monétaire
Deutsch آلمانی ≈ Münzfreiheit
العربية عربی ≈ حریة صک العملة

متضاد: انحصارِ ضربِ سکه

آزادی مشروط حقوقی

آزادیِ محکوم به حبس پیش از پایان دوره محکومیت، مشروط به رعایت دستورات دادگاه و عدم ارتکاب جرم در دوره آزمایشی.

English انگلیسی Parole, Conditional release
Français فرانسوی Libération conditionnelle
Deutsch آلمانی Bedingte Entlassung
العربية عربی الإفراج الشرطی

مترادف: آزادی تحت نظارت · متضاد: حبس کامل

آگهی تحدیدی حقوقی

آگهی است که در آن تاریخ و ساعت دقیق تعیین حدود و حقوق ارتفاقی ملک توسط نقشه‌بردار و نمایندهٔ ثبت به اطلاع مجاورین و ذی‌نفعان می‌رسد.

English انگلیسی Notice of Boundary Determination
Français فرانسوی Avis de bornage
Deutsch آلمانی Grenzfeststellungsbekanntmachung
العربية عربی إعلان تحدید الحدود

مترادف: آگهی تحدید حدود

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین