Ailexa — هوش مصنوعی + قانون home
حوزهٔ جستجوی شما حدوداً در چه زمینه‌ای است:
در جست‌جوی چه هستید؟ بعد از انتخابِ آنچه می‌خواهید، در کادرِ جستجوی بالا موضوع را بنویسید و «بگرد» را بزنید.

دیکشنری حقوقی

6,908 اصطلاحِ حقوقی با تعریف و معادلِ انگلیسی، فرانسوی، آلمانی و عربی · دو فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی (15,166 و 6,939 مدخل) · 9,970 واژهٔ پرکاربردِ فارسی

همه حقوقیِ چهارزبانه فرهنگِ حقوقیِ فارسی‌ـ‌انگلیسی واژه‌های پرکاربرد

2,000 مدخل برای «دی»

اداره بلدیه حقوقی

نهاد یا سازمان محلی که در گذشته وظایف شهرداری و مدیریت امور شهری را بر عهده داشت.

English انگلیسی Municipality, Municipal administration
Français فرانسوی Municipalité
Deutsch آلمانی Stadtverwaltung, Gemeinde
العربية عربی البلدية

مترادف: شهرداری

اعتبار جدید حقوقی

مبلغی که در بودجه کل کشور برای انجام هزینه‌های معین در طول یک سال مالی تصویب می‌شود.

English انگلیسی New Appropriation
Français فرانسوی Crédit nouveau
Deutsch آلمانی Neuer Kredit
العربية عربی اعتماد جدید

مترادف: بودجه مصوب، اعتبار مصوب · متضاد: اعتبار تکراری

انجمن بلدیه حقوقی

نهاد تصمیم‌گیرنده و نظارتی در سطح شهر که در قوانین قدیم ایران (مانند قانون بلدیه ۱۲۸۶) پیش‌بینی شده بود؛ معادل شهرداری یا شورای شهر.

English انگلیسی Municipal Council
Français فرانسوی Conseil municipal
Deutsch آلمانی Gemeinderat
العربية عربی مجلس البلدية

مترادف: شورای شهر، انجمن شهر

انشاء وجودی حقوقی

نوعی انشاء که در آن اراده بر ایجادِ یک اثر حقوقی جدید یا یک رابطه حقوقیِ ایجابی متمرکز است.

English انگلیسی Positive creation
Français فرانسوی Création positive
Deutsch آلمانی Positive Gestaltung
العربية عربی إنشاء وجودی

مترادف: انشاء ایجابی · متضاد: انشاء عدمی

بیع غیرعقدی حقوقی

اصطلاحی که در حقوق ایران به معنای دقیق وجود ندارد، اما ممکن است به انتقال مالکیت بدون عقد (مانند تملک قهری) اشاره داشته باشد.

English انگلیسی Non-contractual transfer (≈)
Français فرانسوی Transfert non contractuel (≈)
Deutsch آلمانی Nicht-vertragliche Übertragung (≈)
العربية عربی بیع غیر عقدی (نامطمئن)

متضاد: بیع عقدی

تادیه کننده حقوقی

شخصی که دین را پرداخت می‌کند (اعم از مدیون یا ثالث).

English انگلیسی Payer
Français فرانسوی Solvens
Deutsch آلمانی Leistender
العربية عربی الموفّی

مترادف: پرداخت‌کننده · متضاد: دریافت‌کننده تأدیه

تبدیل مدیون حقوقی

جایگزینی مدیون جدید به جای مدیون سابق با رضایت داین که منجر به بری شدن مدیون اول می‌شود.

English انگلیسی Novation by change of debtor
Français فرانسوی Novation par changement de débiteur
Deutsch آلمانی Schuldübernahme (در قالب نوواسیون)
العربية عربی تجدید الالتزام بتغییر المدین

مترادف: تبدیل تعهد شخصی (مدیون) · متضاد: بقای مدیون سابق

تعاقب ایادی حقوقی

انتقال مال مغصوب از یک غاصب به غاصب دیگر به صورت متوالی.

English انگلیسی Successive Possession (of stolen property)
Français فرانسوی Succession des mains (possession)
Deutsch آلمانی Sukzessiver Besitz
العربية عربی تعاقب الأيادي

مترادف: توالی ایادی · متضاد: استقرار ید

تعدی مستاجر حقوقی

انجام عملی غیرمجاز توسط مستأجر نسبت به عین مستأجره که موجب ورود خسارت یا خروج از حدود اذن مالک می‌شود (ماده ۴۹۳ قانون مدنی).

English انگلیسی Transgression, Abuse
Français فرانسوی Abus de jouissance
Deutsch آلمانی Überschreitung des Gebrauchs
العربية عربی تعدّی المستأجر

مترادف: تجاوز · متضاد: استفاده متعارف

تعدیل اقساط حقوقی

تغییرِ میزانِ اقساطِ محکوم‌به با توجه به تغییرِ وضعیتِ مالیِ مدیون یا نرخِ تورم.

English انگلیسی Adjustment of installments
Français فرانسوی Révision des échéances
Deutsch آلمانی Ratenanpassung
العربية عربی تعدیل الأقساط

مترادف: تغییر اقساط · متضاد: تثبیت اقساط

تعدیل قضایی حقوقی

مداخلهٔ قاضی در قرارداد برای تغییرِ مفادِ آن به منظورِ برقراریِ تعادلِ اقتصادی یا رفعِ عسر و حرج، بر اساسِ اختیاراتِ قانونی.

English انگلیسی Judicial Adjustment
Français فرانسوی Révision judiciaire
Deutsch آلمانی Richterliche Vertragsanpassung
العربية عربی التعدیل القضائی

مترادف: بازنگری قضایی · متضاد: تعدیل قراردادی (توسط طرفین)

تعدیل پیمان حقوقی

تغییر در مبلغ پیمان به دلیل تغییر شاخص‌های قیمت (تورم) یا تغییر در مقادیر کار یا شرایط اقتصادی در طول مدت اجرای پروژه.

English انگلیسی Price Adjustment, Escalation
Français فرانسوی Révision de prix, Actualisation
Deutsch آلمانی Preisanpassung, Stoffpreisgleitklausel
العربية عربی تعدیل الأسعار

مترادف: تعدیل قیمت

تودیع ودیعه حقوقی

سپردن مبلغ ودیعه نزد مرجع قانونی (مانند دایره اجرای احکام) در مواردی که موجر از دریافت آن خودداری می‌کند.

English انگلیسی Deposit of security money
Français فرانسوی Consignation du dépôt
Deutsch آلمانی Hinterlegung der Kaution
العربية عربی إيداع التأمین

مترادف: سپردن ودیعه · متضاد: استرداد ودیعه

جرم اعتیادی حقوقی

جرمی که تحقق آن منوط به تکرارِ فعل یا استمرارِ آن در طول زمان است (مانند تکدی‌گری یا ولگردی).

English انگلیسی Habitual crime
Français فرانسوی Infraction d'habitude
Deutsch آلمانی Gewohnheitsverbrechen
العربية عربی جریمة الاعتياد

مترادف: جرمِ عادت · متضاد: جرمِ آنی

جرم غیرعمدی حقوقی

جرمی که در آن مرتکب قصد ارتکاب رفتار مجرمانه یا نتیجه حاصله را ندارد، اما به دلیل بی‌احتیاطی، بی‌مبالاتی، عدم مهارت یا عدم رعایت نظامات دولتی واقع می‌شود.

English انگلیسی Involuntary crime, Unintentional offense
Français فرانسوی Infraction non intentionnelle
Deutsch آلمانی Fahrlässigkeitsdelikt
العربية عربی الجريمة غير العمدية، الخطأ الجنائي

مترادف: جرم خطایی · متضاد: جرم عمدی

حقوق دیوانی حقوقی

قواعد و مقررات مربوط به تشکیلات اداری، سازمان‌های دولتی و روابط میان کارمندان دولت و دستگاه‌های اجرایی.

English انگلیسی Administrative Law
Français فرانسوی Droit administratif
Deutsch آلمانی Verwaltungsrecht
العربية عربی القانون الإداري

مترادف: حقوق اداری · متضاد: حقوق خصوصی

دادرسی عادی حقوقی

رسیدگیِ قضایی که با تقدیمِ دادخواست و طیِ تشریفاتِ کاملِ آیینِ دادرسی (تبادلِ لوایح، جلسهٔ رسیدگی و غیره) انجام می‌شود.

English انگلیسی Ordinary proceedings
Français فرانسوی Procédure ordinaire
Deutsch آلمانی Ordentliches Verfahren
العربية عربی الدعوى العادية

مترادف: دادرسیِ ترافعیِ کامل · متضاد: دادرسیِ اختصاری، دادرسیِ فوری

داوری موردی حقوقی

داوری که توسط طرفین برای یک اختلاف خاص تنظیم شده و تحت نظارت هیچ سازمان دائمی نیست.

English انگلیسی Ad hoc Arbitration
Français فرانسوی Arbitrage ad hoc
Deutsch آلمانی Ad-hoc-Schiedsverfahren
العربية عربی التحکیم الخاص (أو الحر)

مترادف: داوری آزاد · متضاد: داوری نهادی

داوری نهادی حقوقی

داوری که تحت نظارت و طبق قواعدِ یک سازمان یا مرکز دائمی داوری انجام می‌شود.

English انگلیسی Institutional Arbitration
Français فرانسوی Arbitrage institutionnel
Deutsch آلمانی Institutionelle Schiedsgerichtsbarkeit
العربية عربی التحکیم المؤسسی

مترادف: داوری سازمانی · متضاد: داوری موردی

رسیدگی عادی حقوقی

روند معمولی و کامل دادرسی با رعایت تشریفات کامل قانونی و تبادل لوایح و جلسات متعدد.

English انگلیسی Ordinary proceedings
Français فرانسوی Procédure ordinaire
Deutsch آلمانی Ordentliches Verfahren
العربية عربی التقاضی العادی

مترادف: دادرسی ماهوی عمومی · متضاد: رسیدگی اختصاری، رسیدگی فوری

رونوشت عادی حقوقی

نسخه‌ای از سند که بدون گواهی مرجع رسمی یا سردفتر تهیه شده و فاقد اعتبار سند رسمی است.

English انگلیسی Simple copy, Uncertified copy
Français فرانسوی Copie simple
Deutsch آلمانی Einfache Abschrift
العربية عربی صورة عادية، نسخة غير مصدقة

مترادف: کپی ساده · متضاد: رونوشت رسمی

زیان دیرکرد حقوقی

مبلغی که به عنوان خسارت ناشی از تأخیر در انجام تعهد پولی (معمولاً وجه التزام) پرداخت می‌شود.

English انگلیسی Late payment interest, Delay damages
Français فرانسوی Intérêts moratoires
Deutsch آلمانی Verzugszinsen
العربية عربی تعويض التأخير، فوائد التأخير

مترادف: خسارت تأخیر تأدیه

سال اقتصادی حقوقی

دوره‌ای مالی دوازده ماهه که برای تنظیم بودجه و محاسبات تجاری یا مالیاتی شرکت‌ها و دولت‌ها استفاده می‌شود.

English انگلیسی Financial year, Economic year
Français فرانسوی Année financière, Année économique
Deutsch آلمانی Wirtschaftsjahr, Haushaltsjahr
العربية عربی السنة المالية، السنة الاقتصادية

مترادف: سال مالی، سال بودجه‌ای

شعبهٔ دیوان حقوقی

واحد قضاییِ متشکل از یک رئیس یا دادرس علی‌البدل در دیوان عدالت اداری که به پرونده‌های مطروحه رسیدگی می‌کند.

English انگلیسی Branch of the Administrative Court
Français فرانسوی Chambre du tribunal administratif
Deutsch آلمانی Kammer des Verwaltungsgerichts
العربية عربی دائرة دیوان المظالم

مترادف: شعبه رسیدگی‌کننده

شهادت وجودی حقوقی

شهادتی که بر وقوع یک امر یا وجود یک حق یا شیء دلالت کند.

English انگلیسی Positive testimony
Français فرانسوی Témoignage positif
Deutsch آلمانی Positive Zeugenaussage
العربية عربی الشهادة الوجودية، شهادة الإثبات

مترادف: شهادت اثباتی، شهادت وجودی · متضاد: شهادت عدمی، شهادت نفی

ضمان تقدیری حقوقی

ضمانی که تحقق آن منوط به تحقق شرط یا حادثه آینده است و فعلاً مستقر نشده است.

English انگلیسی Contingent liability, Potential liability
Français فرانسوی Responsabilité éventuelle
Deutsch آلمانی Eventualhaftung
العربية عربی الضمان التقدیرัต (الضمان الاحتماعی/التقديري)

مترادف: ضمان احتمالی، ضمان معلق · متضاد: ضمان منجز، ضمان حال

قرابت صعودی حقوقی

رابطه‌ی خویشاوندی بین فرد و کسانی که او از آن‌ها متولد شده است (پدر، مادر، اجداد).

English انگلیسی Ascendant kinship
Français فرانسوی Parenté en ligne directe ascendante
Deutsch آلمانی Aufsteigende Verwandtschaft
العربية عربی القرابة الصاعدة

مترادف: قرابت آبائی · متضاد: قرابت نزولی

قرابت عمودی حقوقی

رابطه‌ی خویشاوندی بین اشخاصی که یکی از دیگری متولد شده است (خط مستقیم).

English انگلیسی Direct kinship (Lineal kinship)
Français فرانسوی Parenté en ligne directe
Deutsch آلمانی Verwandtschaft in gerader Linie
العربية عربی القرابة العمودية

مترادف: قرابت در خط مستقیم · متضاد: قرابت در خط حواشی

قرار اعدادی حقوقی

قراری که برای آماده‌سازی مقدمات صدور رأی نهایی صادر می‌شود و ماهیت دعوا را حل نمی‌کند.

English انگلیسی Preparatory order (Interlocutory order)
Français فرانسوی Ordonnance préparatoire
Deutsch آلمانی Vorbereitender Beschluss
العربية عربی القرار الإعدادي

مترادف: قرار مقدماتی · متضاد: قرار قاطع دعوا

مالکیت فردی حقوقی

مالکیتِ متعلق به یک شخصِ حقیقی یا حقوقیِ واحد که مستقل از دیگران است.

English انگلیسی Individual ownership
Français فرانسوی Propriété individuelle
Deutsch آلمانی Einzeleigentum
العربية عربی الملکیة الفردیة

مترادف: مالکیتِ اختصاصی · متضاد: مالکیتِ اشتراکی

مالیات نقدی حقوقی

مالیاتی که به صورت وجه رایج (پول) پرداخت می‌شود (در مقابل مالیات جنسی).

English انگلیسی Cash tax
Français فرانسوی Impôt en espèces
Deutsch آلمانی Geldsteuer
العربية عربی ضريبة نقدية

مترادف: مالیات نقدی · متضاد: مالیات جنسی (In-kind tax)

مدیران شرکت حقوقی

اشخاص حقیقی یا حقوقی که اداره امور شرکت را بر اساس اساسنامه و قانون تجارت بر عهده دارند.

English انگلیسی Company directors / Board of directors
Français فرانسوی Administrateurs de société
Deutsch آلمانی Geschäftsführer / Vorstandsmitglieder
العربية عربی مديرو الشركة

مترادف: هیئت‌مدیره

مدیون متقلب حقوقی

بدهکاری که با سوءنیت و به قصد فرار از دین، اموال خود را پنهان یا منتقل می‌کند تا طلبکار به آن‌ها دسترسی نداشته باشد.

English انگلیسی Fraudulent debtor
Français فرانسوی Débiteur frauduleux
Deutsch آلمانی Betrügerischer Schuldner
العربية عربی المدین المماطل، المدین المحتال

مترادف: مدیون فراری از دین · متضاد: مدیون حسن‌نیت

مدیون مماطل حقوقی

بدهکاری که با وجود تمکن مالی و حلول اجل، از پرداخت دین خود به طلبکار خودداری یا در آن تعلل می‌کند.

English انگلیسی Delinquent debtor, Defaulting debtor
Français فرانسوی Débiteur en retard
Deutsch آلمانی säumiger Schuldner
العربية عربی المدین المماطل

مترادف: بدهکار متخلف · متضاد: مدیون خوش‌حساب

موسسات بلدی حقوقی

نهادهای عمومی غیردولتی که وظیفه اداره امور شهری و ارائه خدمات عمومی در محدوده شهرها را بر عهده دارند.

English انگلیسی Municipal institutions
Français فرانسوی Institutions municipales
Deutsch آلمانی Städtische Einrichtungen
العربية عربی المؤسسات البلدیة

مترادف: شهرداری‌ها، بلدیه · متضاد: موسسات دولتی

کسری موجودی حقوقی

عدم کفایت وجه موجود در حساب بانکی صادرکننده برای پرداخت تمام یا بخشی از مبلغ چک.

English انگلیسی Insufficient funds
Français فرانسوی Provision insuffisante
Deutsch آلمانی Mangelnde Kontodeckung
العربية عربی عدم كفاية الرصيد

مترادف: بی‌موجودی، عدم کفایت موجودی · متضاد: موجودی کامل

کمیسر سرحدی حقوقی

مقامی که مسئولیتِ نظارت و حل‌وفصلِ اختلافاتِ مرزی در سطحِ محلی را بر عهده دارد (معمولاً در قراردادهای مرزی).

English انگلیسی Border Commissioner
Français فرانسوی Commissaire de frontière
Deutsch آلمانی Grenzkommissar
العربية عربی مفوض الحدود

مترادف: مأمورِ مرزی

اطمینان عادی حقوقی

درجه‌ای از یقین که در عرف و رویه قضایی برای اثبات ادعا کافی دانسته می‌شود، بدون نیاز به قطعیت مطلق علمی.

English انگلیسی Ordinary certainty, Reasonable belief
Français فرانسوی Certitude ordinaire
Deutsch آلمانی Gewöhnliche Gewissheit
العربية عربی الاطمئنان العادی

مترادف: یقین عرفی · متضاد: شک، ظن غیرمعتبر

انصراف ارادی حقوقی

توقفِ داوطلبانهٔ عملیاتِ اجراییِ جرم توسطِ مرتکب پیش از تحققِ نتیجه.

English انگلیسی Voluntary withdrawal, Desistance
Français فرانسوی Désistement volontaire
Deutsch آلمانی Rücktritt vom Versuch
العربية عربی العدول عن الجريمة

مترادف: عدول از جرم · متضاد: ادامه جرم

تجدید مزایده حقوقی

برگزاریِ مجددِ مزایده به دلیلِ عدمِ فروشِ مال در نوبتِ اول یا ابطالِ مزایدهٔ قبلی.

English انگلیسی Resale, Re-auction
Français فرانسوی Nouvelle adjudication
Deutsch آلمانی Wiederholte Versteigerung
العربية عربی إعادة المزاد

مترادف: مزایدهٔ مجدد

تجدیدنظرخواه حقوقی

شخصی که نسبت به رأی غیرقطعی دادگاه بدوی، درخواست تجدیدنظرخواهی کرده است.

English انگلیسی Appellant
Français فرانسوی Appelant
Deutsch آلمانی Berufungskläger
العربية عربی المستأنف

مترادف: معترض، خواهان تجدیدنظر · متضاد: تجدیدنظرخوانده

تشدید مجازات حقوقی

افزایش مجازات قانونی تا حداکثر مقرر یا فراتر از آن در موارد خاص، به دلیل وجود جهات مشدده.

English انگلیسی Aggravation of punishment
Français فرانسوی Aggravation de la peine
Deutsch آلمانی Strafschärfung
العربية عربی تشدید العقوبة

متضاد: تخفیف مجازات

تعدیل قانونی حقوقی

تغییرِ مفادِ قرارداد به حکمِ مستقیمِ قانون‌گذار، بدونِ نیاز به مداخلهٔ قاضی یا توافقِ طرفین، معمولاً در شرایطِ بحرانی.

English انگلیسی Statutory Adjustment
Français فرانسوی Révision légale
Deutsch آلمانی Gesetzliche Vertragsanpassung
العربية عربی التعدیل القانونی

مترادف: تعدیل به حکم قانون · متضاد: تعدیل قضایی

خسارت دیرکرد حقوقی

اصطلاحی عامیانه و غیردقیق برای اشاره به خسارتِ تأخیر تأدیه یا وجه‌التزامِ قراردادی.

English انگلیسی Late payment penalty
Français فرانسوی Pénalité de retard
Deutsch آلمانی Verzugsstrafe
العربية عربی غرامة التأخیر

مترادف: جریمه تأخیر

دادیار اداری حقوقی

قاضی‌ای در دادسرا که به دستور دادستان انجام وظیفه می‌کند و عموماً در امور اداری یا تخصصیِ درون‌سازمانی یا دادسرا فعالیت دارد.

English انگلیسی Administrative Prosecutor فرansوی: Procureur administratif ≈
Deutsch آلمانی Verwaltungsstaatsanwalt ≈
العربية عربی مدعی عام اداری ≈

مترادف: قاضی تحقیق اداری

دادیار قضایی حقوقی

مقام قضایی در دادسرا که به نمایندگی از دادستان به تعقیب جرم، تحقیق مقدماتی و انجام امور کیفری می‌پردازد.

English انگلیسی Judicial Prosecutor, Deputy Prosecutor
Français فرانسوی Substitut du procureur
Deutsch آلمانی Staatsanwalt
العربية عربی معاون النیابة العامة، قاضی التحقیق

مترادف: معاون دادستان · متضاد: قاضی دادگاه (حاکم)

دلیل اجتهادی حقوقی

دلیلی که از منابع معتبر شرعی (کتاب، سنت، اجماع، عقل) استخراج شده و برای اثبات حکم شرعی به کار می‌رود.

English انگلیسی Ijtihadi proof / Legal evidence
Français فرانسوی Preuve ijtihadique
Deutsch آلمانی Idschtihadi-Beweis
العربية عربی الدلیل الاجتهادی

مترادف: اماره شرعی · متضاد: دلیل قطعی (در برخی تقسیمات)، اصل عملی

رای تجدیدنظر حقوقی

رأیی که دادگاه تجدیدنظر پس از رسیدگی به اعتراض نسبت به رأی بدوی صادر می‌کند.

English انگلیسی Appellate judgment / Judgment on appeal
Français فرانسوی Arrêt d'appel
Deutsch آلمانی Berufungsurteil
العربية عربی الحکم الاستئنافي

مترادف: حکم تجدیدنظر · متضاد: رأی بدوی

ربج قراردادی حقوقی

(احتمالاً منظور «رِبح» یا سودِ قراردادی است) سودی که بر اساسِ توافقِ طرفین در قرارداد تعیین می‌شود.

English انگلیسی Contractual interest, Contractual profit
Français فرانسوی Intérêt conventionnel
Deutsch آلمانی Vertraglicher Zins
العربية عربی ربح تعاقدی

مترادف: سودِ توافقی · متضاد: سودِ قانونی

رهن قراردادی حقوقی

رهنی که به موجب توافق و اراده طرفین (عقد) ایجاد می‌شود.

English انگلیسی Contractual pledge
Français فرانسوی Gage conventionnel
Deutsch آلمانی Vertragliches Pfandrecht
العربية عربی رهن اتفاقي

مترادف: رهن ارادی · متضاد: رهن قضایی، رهن اجباری

تعریف‌ها و معادل‌های بخشِ «حقوقیِ چهارزبانه» و «پرکاربرد» با کمکِ هوش مصنوعی گردآوری شده و هنوز به‌طورِ کامل به‌وسیلهٔ کارشناس مرور نشده است.

Designed & Developed by Hamed Rostami, Eng. & Attorney — © All Rights Reserved حامد رستمی، مهندس و وکیل دادگستری حقوق، با نگاهِ هوش مصنوعی و الگوریتم اینستاگرام تلگرام لینکدین