دعوای تصدیق خسارت — به زبانِ ساده
دعوای مطالبه خسارت زمانی مطرح میشود که شخصی به دلیل فعل یا ترک فعلِ دیگری، دچار زیان مالی یا جانی شده باشد و قصد داشته باشد این خسارت را از عامل زیان دریافت کند. این دعوا بر پایه قاعده «لاضرر» و مسئولیت مدنی استوار است و هدف آن بازگرداندن وضعیت زیان‌دیده به حالت پیش از ورود خسارت است. برای طرح این دعوا، وجود رابطه علیت بین فعلِ خوانده و خسارت وارده ضروری است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (شخص زیان‌دیده) علیه خوانده (شخصی که خسارت وارد کرده یا مسئول جبران آن است).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع خسارت (در صورت قرارداد، طبق توافق). اگر خسارت ناشی از جرم باشد، می‌تواند در دادگاه کیفری نیز مطرح شود.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مدارک اثبات مالکیت یا ذینفع بودن، نظریه کارشناس رسمی دادگستری (در صورت وجود)، تامین دلیل (در صورت نیاز)، شهادت شهود، فاکتورها و اسناد هزینه‌های انجام شده.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مرور زمان خاصی برای طرح دعوای حقوقی مسئولیت مدنی وجود ندارد، اما در دعاوی کیفری مرتبط، مهلت‌های مرور زمان تعقیب جرم حاکم است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی بر اساس مبلغ خواسته (درصد مشخصی از مبلغ تقویم شده) محاسبه میشود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تامین دلیل (در صورت نیاز)
- ۲. تقدیم دادخواست به دفاتر خدمات قضایی
- ۳. ارجاع به شعبه
- ۴. تعیین وقت رسیدگی
- ۵. ارجاع به کارشناس (در صورت لزوم)
- ۶. صدور حکم
- ۷. صدور اجراییه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در تصدیقِ خسارت (معمولاً در دیوان عدالت اداری)، اثباتِ رابطهٔ علیت بینِ فعلِ مأمور یا دستگاهِ اجرایی و خسارتِ وارده، رکنِ اصلی است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: صلاحیتِ رسیدگی به خسارت / دیدگاه ۱: دیوان عدالت اداری همزمان با ابطالِ مصوبه یا تصمیم، صلاحیتِ صدورِ حکمِ خسارت را دارد / دیدگاه ۲: دیوان فقط ابطال می‌کند و برای مطالبهٔ خسارت باید به دادگاه‌های عمومی حقوقی مراجعه کرد.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
میزانِ سخت‌گیری در اثباتِ ورودِ ضرر، پذیرشِ نظریهٔ کارشناسی، تفسیرِ قاضی از «تقصیر» در اعمالِ حاکمیتی.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
مطالبه خسارت وارده به [نوع مال] به مبلغ [مبلغ] ریال به انضمام کلیه خسارات دادرسی و حق‌الوکاله وکیل و خسارت تأخیر تأدیه.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای خسارت ناشی از تصادف رانندگی باید دادخواست حقوقی داد؟
خیر، معمولاً از طریق دادگاه کیفری (در صورت شکایت) یا مستقیم از طریق شرکت بیمه پیگیری میشود.
آیا می‌توان خسارت معنوی را هم مطالبه کرد؟
بله، اما اثبات آن دشوار است و باید در دادخواست به صورت مجزا تقویم شود.
اگر خوانده خسارت را قبول نداشته باشد چه میشود؟
دادگاه موضوع را به کارشناس رسمی دادگستری ارجاع میدهد.
آیا هزینه دادرسی در مرحله اجرای حکم هم گرفته میشود؟
خیر، هزینه دادرسی در ابتدای طرح دعوا پرداخت میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع مطالبه خسارت در حقوق ایران؛ انواع، مراحل و نحوه دریافت خسارت قانونی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای تصدیق خسارت ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.