دعوای الزام به دادن زمین معوض یا قیمت روز آن — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح می‌شود که شهرداری یا دستگاه اجرایی ملکی را تملک کرده، اما به جای پرداخت نقدی قیمت، متعهد به واگذاری زمین معوض شده و به تعهد خود عمل نکرده است، یا اینکه تملک صورت گرفته اما بهای آن پرداخت نشده و مالک خواهان دریافت قیمت روز ملک است. این دعوا در دیوان عدالت اداری به عنوان الزام به انجام تعهد یا الزام به پرداخت حق مطرح می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان (مالک سابق)؛ خوانده (شهرداری یا دستگاه اجرایی تملک‌کننده).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (در دادگاه عمومی)؛ اما در دیوان عدالت اداری به عنوان الزام به انجام وظیفه قانونی مطرح می‌شود.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
شعب دیوان عدالت اداری (برای الزام به انجام وظیفه قانونی) یا دادگاه عمومی حقوقی (برای مطالبه بهای ملک).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
صورت‌جلسه تملک، توافق‌نامه (در صورت وجود)، سند مالکیت، مدارک اثبات عدم دریافت معوض یا قیمت.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای مطالبه حق وجود ندارد (مرور زمان در حقوق ایران در این موارد جاری نیست).
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی مالی (در دادگاه) یا غیرمالی (در دیوان).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه به شهرداری
- ۲. تنظیم دادخواست
- ۳. ثبت در دیوان یا دادگاه
- ۴. ارجاع به شعبه
- ۵. رسیدگی و صدور حکم
- ۶. اجرای حکم.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
در دعوای الزام به دادن زمین معوض یا قیمت روز آن، اثبات تعذرِ تحویل عینِ زمینِ معوض شرط مقدماتی برای مطالبه قیمت روز است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مبنای محاسبه قیمت روز (تاریخ تقدیم دادخواست یا تاریخ اجرای حکم) / دیدگاه ۱: تاریخ اجرای حکم / دیدگاه ۲: تاریخ صدور رأی قطعی
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز تعذرِ واگذاری زمین معوض، پذیرش نظریه کارشناسی در تعیین قیمت عادلانه روز، نحوه تعدیل تورم در تعهدات مالی دولت
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام شهرداری ... به واگذاری زمین معوض (یا پرداخت قیمت روز ملک پلاک ثبتی ...) به انضمام کلیه خسارات قانونی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا برای دریافت قیمت روز ملک باید به دیوان مراجعه کرد یا دادگاه؟
اگر تملک بر اساس توافق بوده، دادگاه حقوقی؛ اگر بر اساس تصمیم یک‌جانبه شهرداری بوده، دیوان عدالت اداری صلاحیت دارد.
قیمت روز ملک چگونه محاسبه می‌شود؟
توسط کارشناس رسمی دادگستری در زمان اجرای حکم.
اگر شهرداری بگوید بودجه نداریم، چه می‌شود؟
عدم وجود بودجه رافع مسئولیت شهرداری نیست و حکم دادگاه/دیوان باید اجرا شود.
آیا می‌توان همزمان هم زمین معوض خواست و هم قیمت روز؟
خیر، باید یکی را انتخاب کنید (معمولاً قیمت روز در صورت عدم امکان واگذاری معوض).
راهنمای کامل: راهنمای جامع دعاوی شهرداری، کمیسیون ماده ۱۰۰ و تخلفات ساختمانی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به دادن زمین معوض یا قیمت روز آن ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.