دعوای استرداد سند (غیرمالی) — به زبانِ ساده
دعوای استرداد سند زمانی مطرح می‌شود که سندی (مانند چک، سفته، سند مالکیت یا قرارداد) نزد شخصی امانت بوده یا به هر دلیلی در اختیار او قرار گرفته و اکنون او از بازگرداندن آن خودداری میکند. این دعوا برای بازپس‌گیری اصل سند است و ماهیت آن غیرمالی است، زیرا هدف، بازگرداندن خودِ سند است نه ارزش مالی آن.
چه کسی از چه کسی شکایت میکند؟
خواهان و خوانده
خواهان (صاحب سند) علیه خوانده (شخصی که سند را در اختیار دارد).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل اقامت خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مدارک اثبات‌کننده مالکیت سند، مدارک اثبات‌کننده امانت دادن سند (مانند رسید، پیامک، شهادت شهود)، مدارک شناسایی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی ندارد. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی برای مطالبه سند
- ۲. تنظیم دادخواست
- ۳. ثبت در دفاتر خدمات قضایی
- ۴. ارجاع به شعبه
- ۵. رسیدگی و صدور رأی
- ۶. اجرای حکم (در صورت امتناع خوانده، اجرای احکام اقدام به اخذ سند میکند).
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
صدور حکم مبنی بر استرداد سند [نوع سند، مثلاً چک شماره ...] به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا می‌توان برای استرداد سند شکایت کیفری کرد؟
بله، اگر بتوانید ثابت کنید که سند به امانت داده شده و خوانده با سوءنیت از استرداد آن خودداری میکند، می‌توان تحت عنوان «خیانت در امانت» شکایت کرد.
اگر سند گم شده باشد چه؟
در این صورت دعوای استرداد سند موضوعیت ندارد و باید برای ابطال سند و صدور سند المثنی اقدام کرد.
آیا هزینه دادرسی این دعوا زیاد است؟
خیر، به عنوان دعوای غیرمالی، هزینه دادرسی آن اندک است.
اگر خوانده بگوید سند را ندارم چه؟
دادگاه به ادعای او رسیدگی میکند؛ اگر ثابت شود سند نزد او بوده و اکنون نیست، ممکن است به پرداخت خسارت محکوم شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ابطال، اصلاح و استرداد سند رسمی و عادی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای استرداد سند (غیرمالی) ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.