دعوای استرداد سند (مالی) — به زبانِ ساده
دعوای استرداد سند زمانی مطرح میشود که شخصی سندی (اعم از عادی یا رسمی) را در اختیار دارد که متعلق به دیگری است یا به امانت نزد او بوده و از بازگرداندن آن خودداری می‌کند. این دعوا برای الزام دارنده سند به تحویل آن به مالک یا ذی‌نفع قانونی اقامه میشود. هدف از این دعوا، بازپس‌گیری سند برای اثبات حق یا انجام امور اداری و حقوقی است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: مالک سند یا کسی که سند به نام اوست یا ذی‌نفع در سند. خوانده: شخصی که سند را در اختیار دارد (متصرف سند).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی (اگر ارزش سند قابل تقویم باشد) یا غیرمالی (بسته به نوع سند و نظر دادگاه)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده یا محل وقوع عقد یا قرارداد (در صورت وجود قرارداد).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
کارت ملی، مدارک اثبات مالکیت سند (مانند رسید امانت، شهادت شهود، یا هر قرینه‌ای که نشان دهد سند نزد خوانده است)، کپی سند (در صورت وجود).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
محدودیت زمانی خاصی برای طرح دعوا وجود ندارد (مرور زمان در حقوق ایران در دعاوی حقوقی جاری نیست). مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز پس از ابلاغ است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی (در صورت عدم تقویم) یا مالی (در صورت تقویم بر اساس ارزش سند).
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ارسال اظهارنامه رسمی برای مطالبه سند.
- ۲. ثبت دادخواست در دفاتر خدمات قضایی.
- ۳. رسیدگی در دادگاه حقوقی.
- ۴. صدور حکم و اجرای آن از طریق واحد اجرای احکام.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به استرداد و تحویل سند [نوع سند، مثلاً سند مالکیت خودرو/ملک] به شماره [شماره سند] به انضمام کلیه خسارات دادرسی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر سند نزد خوانده نباشد چه باید کرد؟
دعوای استرداد سند رد میشود؛ باید دعوای اثبات مالکیت یا ابطال سند مطرح کنید.
آیا برای استرداد سند مالکیت ملک باید به اداره ثبت رفت؟
اگر سند در اختیار شخص است، دادگاه صالح است؛ اگر مفقود شده، باید از طریق اداره ثبت اقدام به اخذ سند المثنی کنید.
آیا می‌توان همزمان خسارت تأخیر در استرداد را خواست؟
بله، اگر ثابت کنید عدم استرداد سند باعث ورود خسارت مادی به شما شده است.
آیا این دعوا کیفری است؟
اگر سند با سوءنیت و به قصد تصاحب یا خیانت در امانت نزد خوانده مانده باشد، می‌تواند عنوان کیفری (خیانت در امانت) داشته باشد.
راهنمای کامل: راهنمای جامع ابطال، اصلاح و استرداد سند رسمی و عادی در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای استرداد سند (مالی) ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.