دعوای اعتراض نسبت به کسر نصاب مالکانه در اراضی — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی رخ می‌دهد که در جریان تفکیک یا افراز اراضی، دستگاه‌های متولی (مانند شهرداری یا وزارت راه) بیش از حد مجاز قانونی، سهمی از ملک را به عنوان «نصاب مالکانه» یا «سرانه خدمات» کسر کرده‌اند. مالک معتقد است کسر این مقدار غیرقانونی یا خارج از ضوابط طرح‌های جامع و تفصیلی است. این دعوا با هدف ابطال تصمیمات یا مصوبات مربوط به کسر نصاب غیرقانونی مطرح می‌شود.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: مالک یا مالکین ملک / خوانده: شهرداری، کمیسیون ماده ۵، یا سازمان مسکن و شهرسازی.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی (در قالب ابطال تصمیم)؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دیوان عدالت اداری.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت، نقشه تفکیکی، مصوبه یا نامه ابلاغی کسر نصاب، مدارک مربوط به سوابق ثبتی.
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت اعتراض به تصمیمات اداری در دیوان عدالت اداری ۳ ماه از تاریخ ابلاغ برای اشخاص داخل کشور است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی دعاوی غیرمالی در دیوان عدالت اداری.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. ثبت دادخواست در سامانه ساجد
- ۲. بررسی در شعبه دیوان
- ۳. استعلام از مرجع مربوطه
- ۴. صدور رأی
- ۵. در صورت نقض تصمیم، ابلاغ به دستگاه مربوطه جهت اصلاح.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این اعتراض معمولاً زمانی مطرح می‌شود که مالک معتقد است دستگاهِ اجرایی بیش از حدِ مجاز (نصابِ قانونی) از زمینِ او کسر کرده یا در تعیینِ سهمِ مالکانه مرتکبِ اشتباهِ محاسباتی شده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: مرجعِ رسیدگی به اعتراض / دیدگاه ۱: کمیسیون‌های ماده ۱۲ قانون زمین شهری / دیدگاه ۲: دادگاه‌های عمومی حقوقی (به عنوانِ دعوایِ مطالبهٔ حق).
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا مساحتِ کسرشده با نصابِ قانونیِ مندرج در قانونِ زمین شهری مطابقت دارد، آیا نقشه‌برداریِ انجام‌شده توسطِ دستگاهِ اجرایی دقیق بوده است، آیا مالکِ سابق در زمانِ تملک اعتراضی به کسرِ نصاب داشته است یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ابطال مصوبه/تصمیم [نام مرجع] مبنی بر کسر نصاب مالکانه از پلاک ثبتی [شماره پلاک] مازاد بر حد قانونی.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا کسر نصاب همیشه غیرقانونی است؟
خیر، کسر نصاب تا حد مجاز قانونی برای خدمات عمومی مجاز است، اعتراض زمانی است که بیش از حد قانونی باشد. / پرسش: آیا می‌توان خسارت هم گرفت؟ پاسخ: در دیوان عدالت اداری اصل بر ابطال تصمیم است، برای خسارت باید دادخواست جداگانه به دادگاه عمومی داد. / پرسش: مرجع تشخیص نصاب قانونی چیست؟ پاسخ: طرح‌های جامع و تفصیلی شهر و ضوابط شورای عالی شهرسازی. / پرسش: آیا این دعوا نیاز به وکیل دارد؟ پاسخ: با توجه به پیچیدگی‌های فنی شهرسازی، استفاده از وکیل متخصص توصیه می‌شود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع تغییر کاربری اراضی و ضوابط شهرسازی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای اعتراض نسبت به کسر نصاب مالکانه در اراضی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.