دعوای الغای حکم موت فرضی — به زبانِ ساده
الغای حکم موت فرضی زمانی مطرح میشود که شخصی که به حکم دادگاه غایب مفقودالاثر شناخته شده و حکم موت فرضی او صادر گردیده، زنده پیدا شود یا معلوم گردد که در زمان صدور حکم یا پس از آن زنده بوده است. در این حالت، شخص غایب یا هر ذینفع دیگری میتواند درخواست لغو حکم موت فرضی را به دادگاه ارائه دهد. این اقدام به منظور احیای حقوق مدنی و مالی شخص غایب و بازگرداندن وضعیت حقوقی او به حالت سابق انجام میشود. پس از صدور حکم الغاء، آثار حقوقی موت فرضی زائل میگردد.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: شخص غایب که بازگشته یا هر ذینفع دیگر (مانند ورثه یا همسر). خوانده: دادستان و افرادی که اموال غایب بین آن‌ها تقسیم شده یا ورثه.
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
غیرمالی؛ امور حسبی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل اقامت غایب (یا دادگاهی که حکم موت فرضی را صادر کرده است).
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
شناسنامه و کارت ملی خواهان، حکم قطعی موت فرضی قبلی، ادله اثبات حیات شخص غایب (مانند گواهی حضور، شهادت شهود یا حضور شخص در دادگاه).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای طرح دعوا وجود ندارد و به محض کشف حیات قابل طرح است؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس تعرفه دعاوی غیرمالی در امور حسبی محاسبه میگردد.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم درخواست الغای حکم موت فرضی
- ۲. ثبت درخواست در دفتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه صالح و تعیین وقت رسیدگی
- ۴. احراز حیات شخص غایب توسط دادگاه
- ۵. صدور حکم بر الغای حکم موت فرضی
- ۶. ابلاغ و قطعی شدن رای.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
اثباتِ زنده بودنِ شخصی که برای او حکم موت فرضی صادر شده بود، جهتِ بازگرداندنِ اموالِ باقیمانده و مطالبهٔ اموالی که مصرف شده یا به دیگری منتقل گردیده است.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: وضعیتِ اموالی که توسط وراث فروخته شده پس از الغای حکم موت فرضی / دیدگاه ۱: ورثه باید عین مال را در صورت وجود و بدل یا قیمت را در صورت تلف بدهند / دیدگاه ۲: معاملاتِ قطعیِ انجام‌شده معتبر است و فقط قیمت قابل مطالبه است
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احرازِ هویتِ قطعیِ شخصِ بازگشته، تعیینِ وضعیتِ اموالِ تلفشده و نحوهٔ تسویه حساب با ورثه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
تقاضای صدور حکم مبنی بر الغای حکم موت فرضی شماره ... صادره از شعبه ... دادگاه ...
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا شخص غایب خودش میتواند درخواست الغای حکم موت فرضی را بدهد؟
بله، شخص غایب پس از بازگشت یا هر ذینفع دیگری میتواند این درخواست را مطرح کند.
تکلیف اموالی که بین ورثه تقسیم شده چه میشود؟
پس از الغای حکم موت فرضی، اموال باقیمانده به غایب مسترد میشود و نسبت به اموال تلفشده قواعد خاصی اعمال میگردد.
تکلیف نکاح همسر غایب چه میشود؟
با صدور حکم الغای موت فرضی، اگر نکاح منتهی به ازدواج مجدد نشده باشد، رابطه زوجیت باقی است (در صورت ازدواج مجدد، حکم خاص دارد).
مرجع صالح برای این درخواست کجاست؟
دادگاهی که حکم موت فرضی را صادر کرده است.
راهنمای کامل: راهنمای حقوقی غایب مفقودالاثر و نحوه درخواست حکم موت فرضی در ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الغای حکم موت فرضی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.