دعوای الزام به انتقال رسمی مبیع — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی مطرح میشود که خریدار با فروشنده قراردادی (بنگاهی یا عادی) برای خرید مالی (معمولاً ملک یا خودرو) منعقد کرده و تمام یا بخش عمده ثمن را پرداخته است، اما فروشنده از حضور در دفترخانه رسمی و انتقال سند رسمی به نام خریدار امتناع می‌کند. خریدار با این دادخواست از دادگاه می‌خواهد که فروشنده را به تنظیم سند رسمی انتقال محکوم کند.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: خریدار / خوانده: فروشنده (مالک رسمی)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی (در خصوص ملک: دادگاه محل وقوع ملک؛ در خصوص خودرو: محل اقامت خوانده یا محل تنظیم قرارداد)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مبایعه‌نامه یا قولنامه، رسیدهای پرداخت ثمن، گواهی عدم حضور صادره از دفترخانه اسناد رسمی، استعلام ثبتی (برای ملک)، کارت ملی
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت مرور زمان خاصی ندارد اما بهتر است در فرجه معقول پس از موعد دفترخانه اقدام شود؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از ابلاغ.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش منطقه ای ملک (منطقه‌بندی مالیاتی) یا ارزش اعلام‌شده در خواسته برای دعاوی مالی غیرمنقول.
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. حضور در دفترخانه رسمی در تاریخ مقرر و اخذ گواهی عدم حضور
- ۲. تنظیم و ثبت دادخواست در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع پرونده به دادگاه حقوقی
- ۴. بررسی مدارک و احراز مالکیت خوانده و صحت قرارداد
- ۵. صدور حکم به الزام به انتقال رسمی
- ۶. قطعیت حکم و صدور اجراییه
- ۷. معرفی نماینده دادگاه جهت امضای سند در صورت استنکاف محکوم‌علیه.
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
مقدم بودن تنظیم سند رسمی به اخذ مفاصا حساب‌های قانونی (مالیاتی و شهرداری) و الزام خواننده به حضور در دفترخانه و اخذ گواهی عدم حضور.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: آیا در صورت در رهن بودن ملک، دعوای الزام به انتقال رسمی بدون فک رهن مسموع است یا خیر / دیدگاه ۱: خیر، ابتدا باید فک رهن مطالبه یا همزمان خواسته شود / دیدگاه ۲: بله، دادگاه حکم به الزام به انتقال مقید به فک رهن صادر می‌کند.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
احراز مالکیت رسمی خواننده در سیستم کادستر، تفسیر اراده طرفین در صورت تاخیر در حضور در دفترخانه.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به حضور در دفترخانه اسناد رسمی و انتقال رسمی سند مالکیت پلاک ثبتی [شماره پلاک] به انضمام خسارات دادرسی و تأخیر تأدیه
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر فروشنده مالک رسمی نباشد چه باید کرد؟
باید دعوای الزام به انتقال به طرفیت تمام مالکان زنجیرני (از مالک رسمی تا فروشنده نهایی) اقامه شود.
آیا برای خودرو هم گواهی عدم حضور لازم است؟
برای خودرو ارسال اظهارنامه یا مراجعه به تعویض پلاک و اثبات امتناع فروشنده کفایت می‌کند، هرچند گواهی دفترخانه برای خودرو موضوعیت ندارد.
اگر ملک در رهن بانک باشد دعوا چطور است؟
باید همزمان خواستار فک رهن و الزام به انتقال رسمی شوید.
اگر فروشنده مجهولالمکان باشد چه کنیم؟
دادخواست به طرفیت خوانده مجهولالمکان از طریق نشر آگهی در دادگاه مطرح میشود.
راهنمای کامل: راهنمای جامع الزام به تنظیم سند رسمی و ایفای تعهدات قراردادی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به انتقال رسمی مبیع ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.