دعوای الزام به انتقال رسمی مورد معامله و تحویل مبیع — به زبانِ ساده
این دعوا زمانی طرح می‌شود که فروشنده مال غیرمنقول (یا منقول ثبت‌شده مانند خودرو) از حضور در دفترخانه اسناد رسمی برای انتقال سند مالکیت به نام خریدار خودداری می‌کند و همزمان مبیع را نیز تحویل نداده است. خریدار با استناد به قرارداد فی‌مابین، درخواست صدور حکم به الزام خوانده به تنظیم سند رسمی انتقال و همچنین تحویل مبیع را می‌نماید. این دعوا یکی از رایج‌ترین دعاوی ملکی در دادگاه‌های حقوقی است. هدف از این دعوا، تکمیل انتقال قانونی مالکیت و دسترسی فیزیکی به مال است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: خریدار / خوانده: فروشنده (و در صورت زنجیره‌ای بودن، ایادی مابقی)
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه عمومی حقوقی محل وقوع ملک (برای غیرمنقول)
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
مبایعه‌نامه یا قولنامه، گواهی عدم حضور صادره از دفترخانه اسناد رسمی، استعلام ثبتی (در صورت نیاز)، فیش‌های واریزی ثمن
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی ندارد اما باید در زمان معقول طرح شود؛ مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رأی است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
هزینه دادرسی مالی بر اساس ارزش معاملاتی ملک (منطقه‌بندی) یا تقویم خواسته در دعاوی غیرمنقول
محاسبه بر پایهٔ همین متن است؛ مبلغِ قطعی را دفترِ خدماتِ قضایی اعلام می‌کند.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. حضور در دفترخانه در روز مقرر و اخذ گواهی عدم حضور
- ۲. تنظیم دادخواست توأمان الزام به تنظیم سند رسمی و تحویل مبیع
- ۳. ثبت دادخواست و ارجاع به دادگاه حقوقی
- ۴. صدور رأی قطعی پس از طی مراحل دادرسی
- ۵. صدور اجراییه و ارسال اخطاریه به فروشنده
- ۶. حضور نماینده اجرای احکام در دفترخانه در صورت استنکاف فروشنده برای امضا سند
⭐نکتهٔ ویژهٔ این دعوا
این دعوا معمولاً «دعوای ترکیبی» است و باید همزمان با الزام به تنظیم سند، هزینه‌های دادرسیِ هر دو خواسته پرداخت شود؛ همچنین اگر ملک در رهن بانک باشد، باید فک رهن نیز به عنوان خواسته اضافه شود.
⚖جاهایی که دادگاه‌ها نظرِ متفاوت دارند
موضوع: امکانِ طرحِ همزمانِ تحویل و تنظیم سند / دیدگاه ۱: این دو خواسته کاملاً مرتبط هستند و باید در یک دادخواست مطرح شوند / دیدگاه ۲: تحویل مبیع باید پس از تنظیم سند رسمی صورت گیرد و طرح همزمان آن زودتر از موعد است.
❔پاسخِ قطعی ندارد؛ بستگی به برداشتِ دادگاه دارد
آیا قاضی برای تحویل مبیع، پرداختِ کاملِ ثمنِ معامله را شرطِ قطعی می‌داند یا خیر، آیا قاضی در صورتِ عدمِ پایان‌کارِ ساختمان، رأی به تنظیم سند می‌دهد یا خیر.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
الزام خوانده به حضور در دفترخانه اسناد رسمی و انتقال رسمی پلاک ثبتی ... و تحویل مبیع به انضمام خسارات دادرسی
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
اگر ملک در رهن بانک باشد دعوا قابل طرح است؟
بله، اما معمولاً باید فک رهن همزمان یا به عنوان خواسته متفرع درخواست شود.
گواهی عدم حضور چقدر اهمیت دارد؟
بسیار مهم است زیرا دلیل قطعی بر استنکاف فروشنده از حضور در دفترخانه است.
آیا می‌توان تحویل مبیع و تنظیم سند را در یک دادخواست خواست؟
بله، این دو خواسته کاملاً مرتبط بوده و به صورت توأمان قابل طرح است.
اگر فروشنده فوت کرده باشد خوانده چه کسی است؟
وراث فروشنده به عنوان خوانده طرف دعوا قرار میگیرند.
راهنمای کامل: راهنمای جامع الزام به تنظیم سند رسمی و ایفای تعهدات قراردادی ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای الزام به انتقال رسمی مورد معامله و تحویل مبیع ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.