دعوای ابطال معامله فضولی — به زبانِ ساده
معامله فضولی زمانی محقق می‌شود که شخصی مال غیر را بدون داشتن سمت، ولایت، وصایت یا وکالت و به عنوان اصیل بفروشد یا معامله کند. مالک اصلی پس از آگاهی از این معامله، حق دارد آن را تنفیذ کرده و نافذ سازد یا اینکه آن را رد کند. در صورت رد معامله توسط مالک، دادخواست ابطال معامله فضولی مطرح می‌شود تا بی‌اعتباری آن از ابتدا اعلام گردد. این دعوا به دنبال احقاق حق مالک و بازگرداندن وضعیت به حالت قبل از معامله است.
چه کسی از چه کسی شکایت می‌کند؟
خواهان و خوانده
خواهان: مالک اصلی مال / خوانده: اصیل (خریدار فضولی) و در صورت لزوم شخصِ فضول (فروشنده غیرمجاز).
این دعوا دقیقاً چیست؟
ماهیت
مالی؛ ترافعی.
کجا باید شکایت کنم؟
مرجع صالح
دادگاه حقوقی محل وقوع ملک یا اقامتگاه خوانده.
چه مدارکی لازم است؟
مدارک لازم
سند مالکیت یا دلیل اثبات مالکیت خواهان، قرارداد مستحدثه (در صورت وجود نسخه)، استشهادیه یا شهادت شهود (در صورت نیاز).
مهلت‌ها چیست؟
مهلت‌ها
مهلت خاصی برای رد معامله وجود ندارد، اما تاخیر غیرمنجه ممکن است به عنوان تنفیذ ضمنی تلقی شود. مهلت تجدیدنظرخواهی ۲۰ روز از تاریخ ابلاغ رای است.
چقدر هزینه دارد؟
هزینه
بر اساس ارزش مالی خواسته (ارزش منطقه ای یا ارزش روز ملک/مال موضوع معامله) محاسبه و دریافت می‌شود.
مراحلِ کار چیست؟
مراحل
- ۱. تنظیم دادخواست ابطال معامله فضولی
- ۲. ثبت در دفاتر خدمات الکترونیک قضایی
- ۳. ارجاع به دادگاه صالح و تعیین وقت رسیدگی
- ۴. حضور در جلسه دادگاه و ارائه مستندات
- ۵. صدور رای و ابلاغ آن
- ۶. درخواست صدور اجراییه در صورت قطعیت.
چه چیزی از دادگاه بخواهم؟
ابطال معامله فضولی مورخ [تاریخ] نسبت به [مشخصات مال/ملک] و اعلام رد آن.
📍 این دعوا را در کدام شهر و کدام دادگاه طرح کنم؟ ←
پرسش‌های متداول
آیا معامله فضولی خودبهخود باطل است؟
خیر، چنین معاملهای غیرنافذ است و صحت آن منوط به اجازه مالک است.
اگر مالک سکوت کند معامله نافذ می‌شود؟
سکوت دلیل بر تنفیذ نیست، مگر اینکه قرائنی بر رضایت دلالت کند.
آیا خریدار فضولی میتواند خسارت بگیرد؟
بله، خریدار جاهل به فضولی بودن، برای ثمن و خسارات میتواند به فضول رجوع کند.
هزینه دادرسی این دعوا چگونه محاسبه می‌شود؟
مطابق ارزش مالی موضوع معامله مندرج در دادخواست.
راهنمای کامل: راهنمای جامع دعوای ابطال سند رسمی و قراردادها در حقوق ایران ←
برای نمونهٔ دادخواست، قوانین، آرا و نظریاتِ این دعوا: صفحهٔ کاملِ دعوای ابطال معامله فضولی ←
این متن با کمکِ هوش مصنوعی و گاه با کنترلِ کارشناس، به زبانِ ساده تهیه شده؛ برای پروندهٔ خودتان با وکیل مشورت کنید. گاه عبارت‌ها در هر پرونده معنای خاصِ خود را دارند و ممکن است خطا داشته باشد.