بسم الله الرحمن الرحیم
شماره دادنامه: ۵۱۲
تاریخ دادنامه: ۲۱؍۳؍۱۳۹۸
شماره پرونده: ۹۷؍۸۹۹
مرجع
رسیدگی: هیات عمومی
دیوان عدالت اداری
شاکی: آقای …
موضوع شکایت و خواسته: ابطال بند ۲ نامه شماره ۴۹۶۹؍۲۰۹؍۵-۱۳۹۴/۰۸/۲۷
اداره کل منابع انسانی وزارت
بهداشت، درمان و آموزش پزشکی
گردش کار: شاکی به موجب دادخواستی ابطال بند ۲ نامه شماره ۴۹۶۹؍۲۰۹؍۵-۲۷؍۸؍۱۳۹۴ اداره کل منابع انسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده است که:
ریاست محترم دیوان عدالت اداری
سلام علیکم
احتراماً به پیوست تصویر بخشنامه
سرپرست اداره کل منابع انسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی به شماره ۴۹۶۹؍۲۰۹؍۵-۲۷؍۸؍۱۳۹۴ با موضوعیت مغایرت با مواد ۲ و ۵ آیین نامه اجرایی قانون ارتقای بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب مجلس
شورای اسلامی که در آن عنوان نموده ضریب یک و نیم ایام شب و تعطیل موضوع ماده ۳ قانون ارتقای بهره وری و ماده ۵ آیین نامه اجرایی قانون مذکور از ساعات موظف تعیین شده در بند ۱ نامه فوق کسر نمی گردد از حیث قانونی مغایر با بند ۳ قانون ارتقای بهره وری و ماده ۵ آیین نامه اجرایی قانون بوده در نص صریح قانونی کاهش ساعات کاری ناشی از سابقه تا ۸ ساعت تقلیل در هفته تصریح گردیده و ضرایب ۵؍۱ شب کاری و ۲؍۱ ناشی از ماده آیین نامه اجرایی قانون نیز تصریح گردیده است و عملاً شیفتهای موظف
ماهانه را مشمول ماده ۵ آیین نامه اجرایی و ۳ قانون از حیث ضرایب شامل ندانسته و ضرایب را فقط به اضافه کار تعمیم داده و آن را مختص ساعات موظفی ماهیانه ندانسته لذا ب. ت. ب. اینکه مغایر با نص صریح قانونی و آیین نامه اجرایی آن در هر دو مورد م. ب.. ضرایب ۵؍۱ ناشی از شب کاری و ۲؍۱ عصر کاری را در شیفت موظفی مغفول گذاشته است تقاضای ابطال بخشنامه فوق مورد استدعا م. ب..»
متعاقباً آقای … به موجب لایحه ای که به شماره ۹۷-۸۹۹-۱- ۶؍۸؍۱۳۹۷ ثبت دفتر هیات عمومی شده است اعلام کرده است که:
«ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری
سلام علیکم
احتراماً در خصوص پرونده شماره ۹۷۰۰۸۹۹ (مانحن فیه ابطال بخشنامه ۴۹۶۹؍۲۰۹؍۵-۲۷؍۸؍۱۳۹۴ به استحضار می رساند:
۱- آیین نامه اجرایی قانون ارتقای بهره وری توسط هیات وزیران در مورخ ۲۰؍۱۰؍۱۳۸۸ به تصویب رسیده است.
۲- هیات وزیران به پیشنهاد مشترک
وزارتخانه های کار و رفاه و تامین اجتماعی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، وزارت دفاع و پشتیبانی
نیروهای مسلح، سازمان نظام
پرستاری، سازمان
نظام پزشکی آیین نامه اجرایی فوق را تصویب نموده است.
۳- سرپرست اداره کل منابع انسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خارج از وظایف و
حدود اختیارات اقدام به اضافه نمودن قید حذف ضرایب ۵؍۱ شب کاری ناشی از مواد ۲ و ۵ آیین نامه اجرایی و ضرایب ناشی از سابقه در خصوص شیفت مـوظفی نموده است و قـانونگذار هیـچ گونه قیدی در جهت عدم
اجرای قانون ارتقای بهره وری در خصوص شیفت موظفی تعیین ننموده است و مغایر با بند ۱ و ۳ قانون و ۲ و ۵ آیین نامه اجرایی عمل نموده است.»
متن مقرره مورد
اعتراض به شرح زیر است:
«جناب آقای … و معاون محترم اجرایی
معاونت درمان
موضوع بازگشت به نحوه اعمال قانون ارتقاء بهره وری در محاسبه ساعت موظف و غیر موظف گروه پرستاری
سلام علیکم
احتراماً بازگشت به نامه شماره ۱۹۷۷۹؍۴۰۰د-۴؍۸؍۱۳۹۴ در خصوص نحوه محاسبه ساعات موظف افراد در اجرای قانون ارتقای بهره وری به استحضار می رساند:
۱- ...........
۲- ضریب ۵؍۱ ایام شب و تعطیل موضوع ماده ۳ قانون ارتقای بهره وری و ماده ۵ آیین نامه اجرایی قانون مذکور از ساعات موظف تعیین شده در بند ۱ این نامه کسر نمی گردد. بلکه در کارکرد ماهانه فرد ثبت شده و در
ساعات کار غیر موظف محاسبه می شود بدین ترتیب فرد مورد بحث در بند ۱ چنانچه در ماه مورد نظر دو شیفت شب انجام داده بـاشد ۱۴ سـاعت کار ناشی از اعمال ضریب ۵؍۱ برای وی در ساعات غیر موظف مورد محاسبه قرار می گیرد.- سرپرست اداره کل منابع انسانی»
در پاسخ به شکایت مذکور، دفتر
امور حقوقی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی (معاونت حقوقی و امور مجلس) به موجب لایحه شماره ۱۹۵؍۱۰۷-۳۱؍۱؍۱۳۹۸ توضیح داده است که:
«ریاست محترم هیات عمومی دیوان عدالت اداری
با اهدای سلام
احتراماً در خصوص پرونده شماره بایگانی ۹۳۷۳۷ موضوع شکایت آقای … سام به خواسته ابطال بخشنامه شماره ۴۹۶۹؍۲۰۹؍د-۲۷؍۸؍۱۳۹۴ سرپرست وقت اداره کل منابع انسانی مراتب ذیل به استحضار می رسد: شاکی وفق
دادخواست تقدیمی ادعا نموده بخشنامه شماره ۴۹۶۹؍۲۰۹؍د-۲۷؍۸؍۱۳۹۴ سرپرست وقت اداره کل منابع انسانی وزارت بهداشت که برابر آن ضریب یک و نیم شب و ایام تعطیل موضوع بند۳ قانون ارتقاء بهره وری و ماده ۵ آیین نامه اجرایی قانون از ساعات موظف تعیین شده در بند ۱ بخشنامه مذکور کسر نمی گردد مغایر ماده ۳ قانون و ماده ۵ آیین نامه اجرایی مربوطه بوده و بر این اساس متقاضی ابطال بخشنامه گردیده است. به موجب بند ۳ قانون ارتقاء بهره وری، دولت می تواند ساعات کار بخشهای دولتی و غیردولتی در نوبت های شب و ایام تعطیل را با ضریب ۵؍۱ و در نوبت عصر با ضریب ۲؍۱ محاسبه نماید و همچنین مشمولین این ماده
اجازه کار بیش از دوازده ساعت متوالی را ندارند و می توانند حداکثر معادل نصب
ساعت کار موظف ماهانه، با توافق
کارفرما اضافه کار انجام دهند.
ماده ۵ آیین نامه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری نیز مقرر می دارد ساعات کار کارکنان بالینی در بخشهای دولتی و غیردولتی در نوبت های شب و ایام تعطیل با ضریب (۵؍۱) محاسبه می گردد. مشمولین این ماده اجازه کار بیش از دوازده ساعت متوالی را نداشته و می توانند در صورت نیاز ماهانه حداکثر (۸۰) ساعت بر اساس دستورالعمل ماده ۲ آیین نامه با توافق کارفرما اضافه کاری انجام دهند. با اعمال این ضریب هیچ یک از کارکنان مجاز به صرف زمان جهت خوابیدن در طی شیفتهای شب و ایام تعطیل نمی باشند. همان گونه که استحضار دارید برابر بند ۱ ماده واحده قانون ارتقاء بهره وری، ساعت کار هفتگی شاغلین موضوع این قانون ب. ت. ب. صعوبت کار، سابقه خدمت و کار در نوبت کاریهای غیرمتعارف، به تناسب در هفته حداکثر تا هشت ساعت تقلیل می یابد. همچنین وفق ماده ۲ آیین نامـه اجرایی قانون مـذکور میزان ساعات کـار کارکنان مشمول آیین نامه ۴۴ ساعت در هفته م. ب. و ب. ت. ب. صعوبت کار، سابقه خدمت و کار در نوبت کارهای غیر متعارف طبق دستورالعملی که به تفکیک مشاغل و نوع فعالیت توسط وزارتخانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح تعیین و ابلاغ می گردد، حـداکثر تا هشت سـاعت در هفته تقلیل می یـابد. ایـن دستورالعمل در بخشهـای دولتی و غیردولتی لازم الاجرا خواهد بود.
بنابراین از آنجا که سقف تقلیل ساعت کار بر اساس قانون حداکثر ۸ ساعت در هفته اعلام شده است حداکثر ۸ ساعت مذکور در ساعات موظفی کارمند مشمول قانون قابل احتساب بوده و امکان کسر ضریب ۵؍۱ شب و ایام تعطیل از ساعات موظف تعیین شده وجود نخواهد داشت بلکه در کارکرد ماهانه فرد ثبت شده و ساعات کار غیر موظف محاسبه می گردد. در غیر این صورت مشمولین ساعت موظفی خود را صرفاً با چند شیفت شب و تعطیل تکمیل می نمایند که این کار نقض غرض خواهد بود. بر این اساس تصویر نامه شماره ۳۴۶؍۲۰۹؍د-۲۷؍۱؍۱۳۹۸ اداره کل منابع انسانی وزارتخانه نیز جهت استحضار و بهره برداری ایفاد می گردد.»
هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ ۲۱؍۳؍۱۳۹۸ با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران و دادرسان شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با
اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است.
رای هیات عمومی
ب. ت. ب. اینکه بند ۳ قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب سال ۱۳۸۸ مقرر کرده است کـه «دولت می توانـد ساعات کار بخشهای دولتی و غیر دولتی در نـوبت های شب و ایام تعطیل را با ضریب ۵؍۱ و در نـوبت عصر بـا ضریب ۲؍۱ محاسبـه نماید...» و بین کسانی کـه ساعـات موظفی خـود را در نـوبت های فوق الاشاره اشتغال بـه کار دارند و یا کسانی که در ساعات غیر موظف (در قالب اضافه کار) انجام وظیفه می کنند، تفاوتی قایل نشده است، بنابراین از آنجایی که در ماده ۵ آیین نامه اجرایی قانون مذکور، هیات وزیران دستگاه های مجری را مکلف کـرده کـه سـاعات کـار کارکنان بالینی در بخشهای دولتی و غیردولتی در نوبت های شب و ایام تعطیل را با ضریب ۵؍۱ محاسبه کند و لفظ (می تواند) در بند ۳ قانون موصوف به موجب ماده ۵ آیین نامه مذکور از حالت اختیار خارج و افاده تکلیف می کند، بنابراین بند ۲ بخشنامه مورد شکایت در مقید کردن ضرایب فوق الاشاره به اضافه کار برخلاف اطلاق ماده ۳ قانون یاد شده بوده و به استناد بند ۱ ماده ۱۲ و ماده ۸۸ قانون تشکیلات و
آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال ۱۳۹۲ ابطال می شود.
مرتضی علی اشراقی-معاون قضایی دیوان عدالت اداری
text = matn.replace(regex, '$1');
$('#Div_1').html(text);
if (parseInt(navigator.appVersion)
$("a[name=copy_pre]").click(function () {
range.selectNodeContents(el);
sel.removeAllRanges();
sel.addRange(range);
showNotification1();
}.box.comment-form .form-group {
}fieldset {
}.btncss{
رای شماره 512 مورخ 1398/03/21 هیات عمومی دیوان عدالت ادرای
موضوع این شکایت، ابطال بند 2 نامه شماره 4969؍209؍5-1394/08/27 اداره کل منابع انسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی است. بر اساس این بند، ضریب یک و نیم ایام شب و تعطیل از ساعات موظف کسر نمیشود. شاکی ادعا کرده است که این بند با مواد 2 و 5 آییننامه اجرایی قانون ارتقای
بهرهوری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب مجلس شورای اسلامی مغایرت دارد و بهویژه با بند 3 قانون ارتقاء بهرهوری و ماده 5 آییننامه اجرایی آن در تضاد است. در پاسخ، دفتر امور حقوقی وزارت بهداشت اشاره کرده که قانونگذار هیچ قیدی برای عدم اجرای قانون در خصوص شیفت موظفی تعیین نکرده و بنابراین این اقدام خارج از اختیارات قانونی بوده است. در نهایت، هیات عمومی دیوان عدالت اداری ب. ت. ب. نص صریح بند 3 قانون ارتقاء بهرهوری و ماده 5 آییننامه اجرایی، بند 2 بخشنامه مورد شکایت را بر اساس بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال کرد.
3- سرپرست اداره کل منابع انسانی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی خارج از وظایف و حدود اختیارات اقدام به اضافه نمودن قید حذف ضرایب 5؍1 شب کاری ناشی از مواد 2 و 5 آییننامه اجرایی و ضرایب ناشی از سابقه در خصوص شیفت موظفی نموده است و قانونگذار هیچ گونه قیدی در جهت عدم اجرای قانون ارتقای بهره وری در خصوص شیفت موظفی تعیین ننموده است و مغایر با بند 1 و 3 قانون و 2 و 5 آییننامه اجرایی عمل نموده است.»
2- ضریب 5؍1 ایام شب و تعطیل موضوع ماده 3 قانون ارتقای بهره وری و ماده 5 آییننامه اجرایی قانون مذکور از ساعات موظف تعیین شده در بند 1 این نامه کسر نمی گردد. بلکه در کارکرد ماهانه فرد ثبت شده و در ساعات کار غیر موظف محاسبه میشود بدین ترتیب فرد مورد بحث در بند 1 چنانچه در ماه مورد نظر دو شیفت شب انجام داده باشد 14 ساعت کار ناشی از اعمال ضریب 5؍1 برای وی در ساعات غیر موظف مورد محاسبه قرار میگیرد.- سرپرست اداره کل منابع انسانی»
ماده 5 آییننامه اجرایی قانون ارتقاء بهره وری نیز مقرر میدارد ساعات کار کارکنان بالینی در بخشهای دولتی و غیردولتی در نوبت های شب و ایام تعطیل با ضریب (5؍1) محاسبه میگردد. مشمولین این ماده اجازه کار بیش از دوازده ساعت متوالی را نداشته و میتوانند در صورت نیاز ماهانه حداکثر (80) ساعت بر اساس دستورالعمل ماده 2 آییننامه با توافق کارفرما اضافه کاری انجام دهند. با اعمال این ضریب هیچ یک از کارکنان مجاز به صرف زمان جهت خوابیدن در طی شیفتهای شب و ایام تعطیل نمیباشند. همان گونه که استحضار دارید برابر بند 1 ماده واحده قانون ارتقاء بهره وری، ساعت کار هفتگی شاغلین موضوع این قانون ب. ت. ب. صعوبت کار، سابقه خدمت و کار در نوبت کاریهای غیرمتعارف، به تناسب در هفته حداکثر تا هشت ساعت تقلیل می یابد. همچنین وفق ماده 2 آییننامه اجرایی قانون مذکور میزان ساعات کار کارکنان مشمول آییننامه 44 ساعت در هفته م. ب. و ب. ت. ب. صعوبت کار، سابقه خدمت و کار در نوبت کارهای غیر متعارف طبق دستورالعملی که به تفکیک مشاغل و نوع فعالیت توسط وزارتخانه های بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح تعیین و ابلاغ میگردد، حداکثر تا هشت ساعت در هفته تقلیل می یابد. این دستورالعمل در بخشهای دولتی و غیردولتی لازم الاجرا خواهد بود.
ب. ت. ب. اینکه بند 3 قانون ارتقاء بهره وری کارکنان بالینی نظام سلامت مصوب سال 1388 مقرر کرده است که «دولت میتواند ساعات کار بخشهای دولتی و غیر دولتی در نوبت های شب و ایام تعطیل را با ضریب 5؍1 و در نوبت عصر با ضریب 2؍1 محاسبه نماید...» و بین کسانی که ساعات موظفی خود را در نوبت های فوق الاشاره اشتغال به کار دارند و یا کسانی که در ساعات غیر موظف (در قالب اضافه کار) انجام وظیفه می کنند، تفاوتی قائل نشده است، بنابراین از آنجایی که در ماده 5 آییننامه اجرایی قانون مذکور، هیات وزیران دستگاه های مجری را مکلف کرده که ساعات کار کارکنان بالینی در بخشهای دولتی و غیردولتی در نوبت های شب و ایام تعطیل را با ضریب 5؍1 محاسبه کند و لفظ (می تواند) در بند 3 قانون موصوف به موجب ماده 5 آییننامه مذکور از حالت اختیار خارج و افاده تکلیف می کند، بنابراین بند 2 بخشنامه مورد شکایت در مقید کردن ضرایب فوق الاشاره به اضافه کار برخلاف اطلاق ماده 3 قانون یاد شده بوده و به استناد بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال میشود.