1
ریاست جمهوری
سازمان بر
نامه و
بودجه کشور
مرکز آمار ایران
«د
ستورالعمل پیاده سازی چارچوب
مدیریت
کیفیت آمارهای رسمی ایران»
ویرایش دوم
2
«د
ستورالعمل پیاده
سازی چارچوب
مدیریت کیفیت آمارهای رسمی ایران»
با هدف بهبود کیفیت آمارهای رسمی نظام آماری ایران و به استناد
بر
نامه
،ملی توسعه آمار کشور«د
ستورالعمل پی
اده سازی
چارچوب مدیریت
کیفیت آمارهای رسمی ایران »که به اختصار «د
ستورالعمل »نامیده می
شود، به شرح زیر ارائه می
شو .د
این نسخه، بر اساس تجربیات
و آسیب شناسی انجام شده از اجرای نسخه اول این
د
ستورالعمل در سال سوم بر
نامه ت دوین
.شده است
ماده1-
در این
د
ستورالعمل اصطالحات و عبارات در معانی مشرو
ح
زیر
به کار
:رفته است
•
چارچوب مدیریت کیفیت آمارهای رسمی نظام آماری ایران:
نظامی جامع و منسجم برای مدیریت کیفیت
.آمارها است این چارچوب که به اختصار«چارچوب کیفیت »نامیده می شود، دارای ساختاری سلسله مراتبی
چهار
،سطحی است. باالترین سطح این ساختار دارای چهار
حوزه کیفیت با عناوین«مدیریت نظام آماری»
،
«
مدیریت
محیط سازمانی»
،
«مدیریت فرآیندهای آماری »
و«مدیریت بروندادهای آماری» است. ذیل این سطح
ها
، اصل های
کیفیت قرار دارند
که شامل91
اصل است. این اصل
ها با توجه به موضوع، بین حوزه،های چهارگانه توزیع شده .اند
در زیرمجموعه ،ی هر اصل تعدادی«الزام »برای
تضمین کیفیت آن اصل، قرار می
گیرد. این الزام ها سطح سوم
ساختار چارچوب کیفیت را تشكیل می
دهند. سطح چهارم که پایین
ترین و آخرین
سطح سلسله مراتبی
چار چوب
،کیفیت است شامل اجزایی است که بر اساس آن
ها، اصل
ها و الزامات چارچوب، پیاده
سازی می.شوند
•
استقرار و پیاده
سازی چارچوب کیفیت: استقرار به معنا
ی رش ی پذ چارچوب ک
تیفی به
عنوان مبنا
ی ارتقا
ی
تیفیک آمارها
ی رسم
ی و فراهم کردن مقدمات پ
اده ی
ی ساز آن است. پ
اده ی
ی ساز به معنا
ی تی رعا
الزامات مورد نظر
چارچوب کیفیت
بر اساس اجزای آن
ها و انجام ارز
ی ها ی اب ی دوره
یا مناسب، فی تعر و اجرا
ی بهبودها
ی الزم ی برا
ارتقا
ی تیفیک آمارها
ی رسم
ی است.
•
نشان کیفیت:آمارهای رسمی ایران نشان دهنده استقرار و میزان
پیاده سازی چارچوب کیفیت در
دستگاه اجرایی
.است
نشان کیفیت به آن دسته از عناوین مندرج
در«فهرست آمارهای رسمی ایران »داده می
شود که پس از
ارزیابی
،کیفیت شایسته دریافت این نشان
تشخیص داده شوند.
•
:آمار رسمی
آماری که در نظام ملی آمار تولید و اطالع
رسانی می شود و عنوان آن در«
فهرست آمارهای رسمی
ایران »
.قرار گرفته است
•
:فهرست آمارهای رسمی ایران
فهرستی است حاوی عناوین و مشخصات شناس
نامه ای آمارهای رسمی ایران که
به منظور سیاستگذاری و بر
نامه
ریزی عمومی کشور توسط مرکز آمار ایران با همكاری دستگاه،ها و نهادهای ذیربط
تهیه و بازنگ
ری می
شود و به تصویب
شورای عالی آمار می.رسد
3
•
:نظام ملی آمار ایران
نظامی است متشكل از دستگاه ،ها و نهادهای ذیربط که حسب
قوانین مربوطه وظیفه تولید
اطالع رسانی و توسعه آمارهای رسمی کشور را با رعایت احكام این
د
ستورالعمل
و اصول بنیادین آمارهای رسمی بر
.عهده دارد
ماده2
-
دامنه کا
ر برد این
د
ستورالعمل ،
آخرین فهرست آمارهای رسمی نظام آماری ایران مصوب کمیسیون
تخصصی
شورای عالی آمار.است
ماده3
-
ارکان
دخیل در
:فرآیند اعطای نشان کیفیت عبارتند از
•
کمیسیون تخصصی شورای
عالی آمار
که به اختصار«کمیسیون تخصصی »نامیده می،شود
•
کمیته فنی
کیفیت آمارهای رسمی که به اختصار«کمیته فنی »نامیده می،شود
•
دبیرخانه
کیفیت
آمارهای رسمی که به اختصار«دبیرخانه کیفیت »نامیده می.شود
ماده4
-
اعضای
کمیسیون تخصصی:
اعضای کمیسیون تخصصی بر اساس مصوبه جلسه22
/
92
/
9731
و اصالحیه مصوبه جلسه40
/
40
/
9709
شو
رای
عای آ مار
در زمینه نظام آماری کشور
تعیین می.شوند
:تبصره در جلسات کمیسیون تخصصی شو
یرا
عالی آمار که مرتبط با موضوعات کیفیت آمارهای رسمی است،
نماینده سازمان
.ملی استاندارد ایران با حق رآی در جلسه حضور خواهند داشت
ماد ه5
-
شرح وظایف
کمیسیون تخصصی در حوزه مدیریت کیفیت آمارهای رسمی
با توجه به فعالیت جدید محول شده، وظایف زیر
در راستای این
د
ستورالعمل به وظایف کمیسیون تخصصی اضافه می .شود
سیاست گذاری در زمینه شیوه ارزیابی و بهبود کیفیت
آمار های رسمی
نظام آماری
بررسی و تصویب آیین
نامه
ها، دستورالعمل
ها، بر
نامه
ها، طرح ها و پیشنهادهای ارائه شده از سوی
دبیرخانه کیفی
ت
جهت
پیاده سازی چارچوب کیفیت در نظام آماری
بررسی و تصویب اصالحات « د
ستورالعمل کیفیت آمارهای رسمی ایران »و
دستورالعمل های اجرایی مرتبط با آن
تصو
بی طی شرا و ضوابط صدور و تمد
دی نشان ک
ی فیت
آمارهای رسمی ایران
بررسی
گزارش
های کمیته ف نی
در زمینه نشان کیفیت و
تصویب
نشان
استماع گزارش عملكرد ساالنه دبیرخانه کیفیت از گواهی
نامه
های اعطا شده، بررسی اثرب
خشی فرآیند کار و ات خاذ
سیاست
های الزم
ماده6
-
:ترکیب اعضای کمیته فنی
•
مدیر دفتر استانداردها،
نظارت
و ارزیابی طرح
های آماری
)مرکز آمار ایران (رئیس
•
ر
ئیس گروه ارزیابی کیفیت آمارهای مرکز آمار ایران (دبیر)
•
پنج نفر
از
کارشناسان کمیته
های آمار بخشی
عضو کمیسیون تخصصی با نظر اعضای کمیسیون
4
•
سه نفر از
کارشناسان کمیته
های آمار بخشی
داوطلب غیر عضو کمیسیون تخصصی با تصویب کمیسیون تخصصی
•
دو نفر از کارشناسان مرکز آمار ایران
با معرفی
رئیس کمیته فنی
•
یک نفر نماینده
سازمان ملی استاندارد ایران با معرفی رئیس
سازمان ملی استاندارد ایران
تبصره1
-
عضویت کمیته های آمار بخشی منتخب کمیسیون تخصصی در کمیته فنی، به مدت0
.سال است پس از
اتمام مدت زمان عضویت، فرآیند
انتخاب
مجدد
کمیته ها، بر اساس ماده6 انجام می.شود
تبصره2
- کمیته
های آمار بخشی منتخب موظف اند حداکثر94
روز پس از انتخاب، نماینده خود را برای عضویت در
کمیته فنی به دبیرخانه کیفیت معرفی نمایند. اعضای
کمیته فنی با حكم دبیر شورای
عالی آمار منصوب می .شوند
تبصره 3
-
اعضای کمیته فنی باید شخصا
.در جلسات کمیته شرکت و از اعزام فرد جانشین، خودداری کنند
تبصره 4
-
اعضای
کمیته
فنی
موظف
اند
عدم حضور خود را در جلسات کمیته، پیش از برگزاری جلسه به اطالع دبیر
.کمیته برسانند
تبصره 5
- جلسات کمیته فنی با حضور دو سوم اعضا رسمی
ت می
یابد و تصمیمات آن با رأی
اکثریت اعضای حاضر به
تصویب می
رسد.
تبصره 6
-
کی هر از اعضا
ی ته ی کم ی فن می،توانند حسب مورد از وجود حداکثر دو
کارشناس مطلع و صاحب نظر
به
عنوان مشاور بدون
حق رأی در جلسات کم
ته ی ی فن
استفاده
کنند
. حضور کارشناس
/کارشناسان در جلسه
ها دی با با
اطالع و د یی تأ سی رئ ته ی کم ی فن باشد.
ماده7
-
:شرح وظایف کمیته فنی
•
تهیه و
تنظیم آیین
نامه
ها و دستورالعمل
های مورد نیاز برای استقرار و پیاده سازی چارچوب کیفیت در نظام
آماری با مشارکت دبیرخانه کیفیت
•
ارائه
بر
نامه ،ها
طرح ها و پیشنهادها
به دبیرخانه کیفیت جهت ارائه ب ه
کمیسیون تخصصی
برای رفع مشكالت
اجرایی در زمینه ارتقاء کیفیت
آمارها
ی رسمی نظام آماری
•
ن یی تع
شرایط و ضوابط
صدور و تمدید نشان کیفت آمارهای رس
م
ی ایران
•
ارزیابی و
بررس
ی مستندات دستگاه های متقاضی نشان کیفیت و تهیه گزارش جهت ارائه به کمیسیون
تخصصی
•
تعامل و ارتباط با کارشناسان یا
نمایندگان دستگاه های اجرایی متقاضی نشان کیفیت
•
ت
هیه گزارش آسیب
شناسی از اجرای د
ستورالعمل
کیفیت
•
آموزش و هدایت دستگاه های اجرایی در مسیر
دریافت نشان کیفیت
•
بازنگری
د
ستورالعمل
کیفیت
و دستورالعمل
های
اجرای آن و ارائه
پیشنهاد بهبود در ف
رآی ند اعطای نشان
کیفیت
5
•
بازنگری چارچوب کیفیت بر اساس بازخورد حاصل
از ارزیابی
های صورت گرفته طی فرآی ند
پیاده سازی
چارچوب کیفیت و نظرات دستگاه
های اجرایی
ماده8
-
وظیفه
دبیرخانه کیفیت
را گروه مدیریت کیفیت
آمارهای مرکز آمار ایران
.برعهده دارد
ماده9
- شرح وظایف دبیرخانه کیفیت:
•
هماهنگ
ی فعالیت
های دستگاه
های تولید کننده آمار رسمی در زمینه کیفیت آمارها
•
انجام هماهنگی
های الزم برای برگزاری جلسه های
کمیته فنی
•
تنظیم و برر سی آیین
نامه
ها، د ستورالعمل
ها، بر
نامه
ها، طرح ها و پی شنهادها با م شارکت کمیته فنی و ارائه
آن
ها به کمیسیون تخصصی
•
بررسی
اولیه مدارک دریافتی از دبیرخانه کمیته
های آمار بخشی در ارتباط با درخواست نشان کیفیت و
ارائه
به کمیته
فنی
•
ارائه گزارش کمیته فنی در زمینه نتیجه بررسی درخواست دستگاه
های متقاضی نشان کیفیت به کمیسیون
تخصصی
•
تهیه گزارش ساالنه
از و ضعیت دریافت ن شان کیفیت برای فهر ست آمارهای ر سمی و ارائه به کمی سیون
تخصصی
•
نظارت بر اجرای مصوبه
های
کمیسیون تخصصی
و شورای عالی آمار در حوزه کیفیت آمارهای رسمی
•
م ستند سازی و بایگانی م صوبه
ها، آیین
نامه
ها، د ستورالعمل ،های اجرایی
صورت
جل سات
، گزارش
ها و سایر
اسناد مرتبط
ماده11
- انواع نشان
کیفیت آمارهای رسمی در نظام آماری ایران بر اساس نحوه
استقرار و پیاده
سازی
چارچوب کیفیت
صادر می
شود که شامل موارد ذیل است:
تقدیر
نامه
اهتمام به
پیاده
سازی چارچوب مدیریت کیفیت آمارهای رسمی
گواهی
نامه تعهد به کیفیت
گواهی
نامه
تضمین کی فیت
ماده11
- «تقدیر
نامه
اهتمام به
پیاده
سازی چارچوب مدیریت کیفیت آمارهای رسمی »
بر اساس شرایط و ضوابط اعالم
شده در«د
ستورالعمل صدور تقدیر
مه نا اهتمام به پیاده
سازی چارچوب مدیریت کیفیت آمارهای رسمی ایران« صادر می
شود.
تبصره1
- تقدیر
نامه
پس از بررسی مستندات
دستگاه اجرایی با
تأیید کمیته فنی و تصویب7
چهارم اعضای حاضر در
جلسه کمیسیون تخصصی برای
مدیر واحد متولی تولید آمار با امضای رئیس کمیسیون تخصصی صادر می
ش.ود
تبصره2
-
«د
ستورالعمل
صدور
تقدیر
نامه اهتمام به پیاده سازی چارچوب
مدیریت کیفیت آمارهای رسمی ایران«
توسط کمیته فنی
بازنگری و پس از تصویب کمیسیون تخصصی،
توسط
دبیر شورای عالی آمار اطالع
رسانی می.شود
6
تبصره3
-
تمام دستگاه های اجرایی متولی آمارهای رسمی موظف هستند حداکثر تا
شش ماه
پس از ابالغ این
د
ستورالعمل
یا تصویب فهرست
ساالنه آمارهای رسمی ،
شرایط و ضوابط دریافت«تقدیر
نامه اهتمام به پیاده
ساز ی
چارچوب مدیریت کیفیت آمارهای رسمی »
را برای تمامی آمارهای رسمی خود
به طور کامل رعایت
.نمایند
ماده12
-
،شرایط
ضوابط مورد نیاز
و فرایند صدور
نشان«گواهی
نامه تعهد به کیفیت »
حداکثر ظرف مدت دو
سال پ س از
تصویب این
د
ستورالعمل ،
توسط کمیته فنی تهیه و توسط شورای
عالی آمار تصویب و ابالغ می.شود
ماده13
-
شرایط، ضوابط مورد نیاز و فرایند صدور نشان«گواهی
نامه تضمین کیفیت »
حداکثر ظرف مدت چهار
سال پ س
از تصویب این
د
ستورالعمل ،
توسط کمیته فنی
تهیه و توسط شورای عالی آمار تصویب و ابالغ می.شود
ماده14
- استفاده از خدمات کمیته
های آمار بخشی و شرکت های آماری دارای
رتبه 9
و2
در حوزه تخصصی مورد نظر
برای ارزیابی و
بررس
ی مستندات دستگاه.های متقاضی نشان کیفیت، مجاز است
ماده15
-
اعتبارات
الزم برای اجرای فر
ایند ارزیابی و اعطای نشان کیفیت ،
در
ردیف اعتبارات مرکز آمار ایران لحاظ می.شود
ماده16
-
این
د
ستورالعمل
بر حسب
ضرورت با همكاری اعضای
کمیسیون تخصصی
و
تصویب
شورای عالی آمار، بازنگری
.خواهد شد
ماده17
-
این
د
ستورالعمل در
93
ماده و94
تبصره در جلسه شماره922
کمیسیون تخصصی
شورای عالی آمار مورخ
94
/
94
/
9042
به تصویب
این
کمیسیون ر
سید و از تاریخ ابالغ، الزم
االجرا است.