وحدت رویه
رای وحدت رویه شماره 2 مورخ 1360/01/29 هیات عمومی دیوان عالی کشور | مسئولیت جبران خسارت ناشی از جرم توسط صغیر در نظام حقوقی ایران
خلاصه
صغیر در صورت ایراد خسارت یا جرم، خود ضامن و مسئول جبران خسارت است و محکومبه از اموال خود او استیفا میشود.
اصلِ حقوقی: صغیر در امور کیفری و مدنی خود مسئول جبران خسارت ناشی از جرم است و ولی قهری مسئولیتی ندارد.
مستند: مواد 1216 و 1183 قانون مدنی
کلیدواژهها: مسئولیت مدنی، صغیر، جبران خسارت، جرائم اطفال، ولی قهری
متنِ زیر هنوز بهوسیلهٔ کارشناس مرور و تأیید نشده است.
رای وحدت رویه شماره 2 مورخ 1360/01/29 هیات عمومی دیوان عالی کشور | مسئولیت جبران خسارت ناشی از جرم توسط صغیر در نظام حقوقی ایران
خ. م.:
مطابق مواد 1216 و 1183 قانون مدنی در صورتی که صغیر باعث ضرر غیر شود خود ضامن و مسوول جبران خسارت است و ولی او به علت عدم اهلیت صغیر نماینده قانونی وی م. ب. بنابراین جبران و ضرر و زیان ناشی از جرم در دادگاه جزا به عهده شخص متهم صغیر است و محکوم به مالی از اموال خود او استیفا خواهد شد.
ضرر و زیان ناشی از جرایم اطفال
از شعبه اول و شعبه دوم دیوانعالی کشور در مورد ضرر و زیان ناشی از جرایمی که اطفال مرتکب شده و اولیای قهری متهمان طرف دعوی قرار گرفتهاند رویههای مختلف اتخاذشده است بدین توضیح:
1 - در مورد اتهام داریوش و حسینعلی هر دو 17 ساله به شرکت در سرقت که پرونده امر در شعبه دوم دادگاه جزایی تنکابن قائممقام دادگاه اطفال مطرح بوده دادگاه در مورد ضرر و زیان ناشی از جرم که مورد مطالبه زیاندیده بوده است به این استدلال که در امور مدنی صغیر قانوناً مسوولیتی در قبال زیاندیده از جرم ندارد و مسوولیت متوجه ولی قهری او میشود ولی قهری هریک از متهمان را به پرداخت مبلغی د. ح. مدعی خصوصی محکوم کرده و این رای به موجب دادنامه شماره 2247/1 مورخ 1359/11/15 شعبه اول دیوانعالی کشور به این بیان تایید شده است از ناحیه ف. خ. ایراد و اعتراض موثری که موجب نقض حکم فرجامخواسته باشد بهعمل نیامده از جهت رعایت اصول و موازین قانونی و تطبیق مورد با قانون و تعیین کیفر و ضرر و زیان هم اشکالی مشهود نیست لذا حکم را ابرام مینماید.
2- درباره اتهام امیرعلی 17 ساله به اتهام ازاله بکارت شعبه اول دادگاه اطفال تهران با تعیین کیفر متهم پدر او را به ولایت از فرزندش به پرداخت مبلغی به مدعی خصوصی محکوم کرده پس از تایید رای در دادگاه استان و طرح قضیه در مرحله فرجام شعبه دوم دیوانعالی کشور به موجب رای شماره 253/2 مورخ 1359/3/8 چنین رای داده است:
در قسمت محکومیت مدنی پدر متهم این اشکال بر حکم وارد است که مسوولیت مدنی ناشی از جرم در دادگاه جزا متوجه شخص متهم است که مورد تعقیب جزایی قرار گرفته و مداخله ولی متهم صغیر در دادگاه منحصراً از حیث دفاع از حقوق مولی علیه اوست و محکوم کردن ولی متهم در دادگاه جزا در حالی که مستقیماً طرف دعوی نبوده جایز به نظر نمیرسد بنا به مراتب حکم فرجامخواسته از این حیث مخدوش تشخیص و نقض میشود.
ن. ب. ا. آرا یادشده در موارد مشابه متعارض است به استناد ماده واحده قانون وحدترویه قضایی مصوب سال 1328 طرح قضیه در هیات عمومی دیوانعالی کشور تقاضا میشود.
از طرف رییس دیوانعالی کشور - آقای …
به تاریخ روز شنبه 1360/1/29 جلسه هیات عمومی تشکیل گردید:
پس از بررسی و قرائت گزارش و استماع عقیده معاون اول دادستان کل کشور مبنی بر تایید دادنامه شعبه دوم دیوان عالی کشور چنین اظهارنظر نمودند:
رای هیات عمومی دیوانعالی کشور
مطابق مواد 1216 و 1183 قانون مدنی در صورتی که صغیر باعث ضرر غیر شود خود ضامن و مسوول جبران خسارت است و ولی او به علت عدم اهلیت صغیر نماینده قانونی وی م. ب. بنابراین جبران و ضرر و زیان ناشی از جرم در دادگاه جزا به عهده شخص متهم صغیر است و محکوم به مالی از اموال خود او استیفا خواهد شد. بنا به مراتب مذکور رای شعبه دوم دیوانعالی کشور از نظر توجه مسوولیت جبران خسارت ناشی از جرم به شخص صغیر صحیح و منطبق با موازین قانونی است. این رای طبق ماده واحده قانون مربوط به وحدترویه مصوب 1328 در موارد مشابه برای شعب دیوانعالی کشور و دادگاهها لازمالاتباع است.
#
آرای وحدت رویه هیات عمومی دیوان عالی کشور
موارد مرتبط 24
نظریات مشورتی 13
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2228 مورخ 1396/09/20
ماده 1216 قانون مدنی مصوب 1307
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/95/1454 مورخ 1395/06/17
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1400/1654 مورخ 1400/12/21
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
مسوولیت کیفری سفیه در جرایم مالی
ماده 1216 قانون مدنی مصوب 1307
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/852 — 1400/08/04
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/1400/1654 — 1400/12/21
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه ٧/١٤٠٢/٤٨
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه ٧/١٤٠٤/٨٤١
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/96/2228 مورخ 1396/09/20 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص مرجع تعیین مددکار اجتماعی، پزشک و روانپزشک موضوع بندهای الف و ب ماده 203 قانون آیین دادرسی کیفری با اصلاحات و
ماده 1216 قانون مدنی مصوب 1307
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1400/1654 مورخ 1400/12/21 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص عدم اعمال ماده ۳ قانون نحوه اجرای محکومیت های مالی مصوب 1394در مورد محکوم علیه کمتر از هجده سال تمام با اصل
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/48 مورخ 1402/04/30 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1216 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 1454/95/7 مورخ 1395/06/17 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی مسئولیت کیفری و نحوه جبران خسارت در صورت ارتکاب بزه سرقت توسط طفل کمتر از 15 و 18 سال با اصلاحات و الحا
ماده 1216 قانون مدنی مصوب 1307
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/48 مورخ 1402/04/30
ماده 1216 قانون مدنی
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
مسولیت طفل در صورت تقصیر سرپرست وی
ماده 1216 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی تقصیر طفل یا محجور در تحقق مسئولیت مدنی
ماده 1216 قانون مدنی بین محجورین و بالغین تفاوتی قائل نیست
مواد مرتبط 1
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 1216 — قانون مدنی
مطابق مواد 1216 و 1183 قانون مدنی در صورتی که صغیر باعث ضرر غیر شود خود ضامن و مسوو ل جب
دکترین 8
-
مقاله
هماستناد
نقدی بر ماده 1216 قانون مدنی و پیشنهاد نظریه مسئولیت منصفانه در مورد صغار و مجانین (مطالعه تطبیقی)
ماده 1216 قانون مدنی و پیشنهاد نظریه مسئولیت منصفانه در مورد صغار و مجانین
-
مقاله
هماستناد
مسئولیت ناشی از فعل اشخاصی که تحت مراقبت و مواظبت دیگری هستند(مسئولیت سرپرست و محافظ صغیر یا مجنون)
ماده 1216 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
دعاوی مربوط به اصل ۴۹ قانون اساسی — اگر چه اطفال دارای مسؤولیت کیفری نیستند
ماده 1216 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
دعاوی مربوط به اصل ۴۹ قانون اساسی — ین رأی بموجب ماده ۲۷۰ قانون آیین
ماده 1216 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
دعاوی مربوط به اصل ۴۹ قانون اساسی — ین رأی بموجب ماده ۲۷۰ قانون آیین
ماده 1216 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
مسئولیت مدنی: رویکرد مسئولیت مدنی
ماده 1216 قانون مدنی و پیشنهاد نظریه مسیولیت منصفانه در مورد صغار و مجانین
-
مقاله
هماستناد
مسئولیت مدنی: مسئولیت مدنی در نگاه عدالت ترمیمی
ماده 1216 قانون مدنی و پیشنهاد نظریه مسیولیت منصفانه در مورد صغار و مجانین
-
مقاله
هماستناد
اهلیت و حجر و سن رشد در قانون مدنی ایران پس از اصلاحات سال 1361
ماده 1216 ق م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
