(1)- اجرت المثل ایام زندگی مشترک در دوران نامزدی (2)- اثر باکره بودن زوجه علیرغم نزدیکی

رأی خلاصه جریان پرونده این است که آقای م.ش. فرزند الف. دادخواستی به خواسته‌ی صدور گواهی عدم امکان سازش منضم به تصویر عقدنامه و شناسنامه به طرفیت خانم ز.ر. تقدیم و اظهار داشته که در تاریخ 18/1/87 به موجب عقدنامه پیوست صادره از دفتر ازدواج شماره 6 حوزه ثبت ازدواج دائم کرده ولی مراسم عروسی انجام نشده، حال ب. ت. ب. اختلافات پیش آمده و فقد توافق اخلاقی و سوء رفتار نامبرده امکان ادامه زندگی مشترک وجود ندارد لذا مستنداً به ماده 1133 قانون مدنی درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش دارم و استدعای تقسیط مهریه را نیز دارم. پرونده به شعبه اول دادگاه عمومی ارجاع و جلسه دادرسی در تاریخ 6/7/89 با حضور متداعین تشکیل و خ. ا. د. عرائضم ب. ش. د. تقدیمی است، به لحاظ نداشتن تفاهم فرهنگی و اخلاقی با همسرم درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش دارم در ماه گذشته مواقعه بین ما انجام شده، البته از دبر و ازاله بکارت نشده، مراسم عروسی انجام نشده، رفت [و] آمد آنچنانی نداشتیم، راجع به مهریه هرچه قانون حکم کند عمل می‌شود. خ. ا. د. موافق نیستم، دلیلی خاص برای طلاق وجود ندارد، نمی‌دانم منظور ایشان از عدم تفاهم فرهنگی واجتماعی چیست، مهریه ام را می‌خواهم، اجرت‌المثل ایام زوجیت و سی ماه نفقه را بایستی بپردازد، ایشان مکرر از عقب با من نزدیکی کرده از تاریخ فروردین 87 الی اردیبهشت 88 به منزل ما رفت [و] آمد داشته و بعد قطع کرده، خ. د. ا. و خوانده دعوی تقابل اظهار کرده اگر منظور خانم … در حدود ملاعبه و بوسیدن و در یک بستر بودن انجام شده در رابطه با دادخواست تقدیمی خانم … را اعلام می‌کنم .دادخواست تقابل خانم ز.ر. این است که درتاریخ 8/1/87 ازدواج کردیم کلیه هزینه مشترک را خودم پرداختم روابط زوجیت برقرار گردیده چهارده ماه با هم زندگی کردیم کارهای مختلف را انجام داده‌ام نفقه و خرجی مرا نداده مبلغ 000/000/50 ریال برای خرید منزل مشترک برایش ارسال کرده‌ام، وام ازدواج خودم را که 000/000/10 ریال بوده به ایشان دادم ولی وی کمکی به من نکرده ضمن درخواست صدور حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی با تحقیق از شاهدان و عنداللزوم اجرای قرار و تعیین کارشناس دارم.خوانده طی لایحه‌ای در رابطه با دعوی تقابل اظهار داشته که دادخواست همسرش علیه وی بایستی در محل سکونت خوانده رسیدگی شود نه در چه من معلم شهرستان خود و ساکن آن می‌باشم . جلسه دادرسی در تاریخ 13/9/89 تشکیل و بدواً زوج اعلام کرده که حاضر به اتیان سوگند در مورد مواقعه است و دادگاه نیز با وجود اقرار وی به این امر مراسم انجام قسم را پذیرفته و مشارالیه سه بار به لفظ جلاله سوگند یاد کرده که مواقعه‌ئی انجام نشده است خانم … او را تکذیب کرده و اضافه کرده که مهریه ، نفقه معوقه و ایام عده و اجرت‌المثل می‌خواهد وی مجدداً درخواست اعسارش را تکرار کرده ، زوج نیز گفته مهریه حق او است ولی قادر به پرداخت دفعی و نقدی نیستم، اجرت-المثل و نفقه نیز مشخص است من ماهی دوبار به منزل ایشان رفت [و] آمد می‌کردم خانم … ما یک اطاق مستقل داشتیم او هم مرتب رفت [و] آمد می‌کرد، ز. ا. د. طبق عرف و قانون حاضر به پرداخت حقوق وی هستم درخواست صدور حکم طلاق دارم. دادگاه پس از استماع اظهارات متداعین، قرار ارجاع امر به کارشناس برای تعیین نفقه و اجرت‌المثل و قرار ارجاع به داور صادر کرده که زوج الف.ش. پدرش را تعرفه کرده داور زوج نظریه‌اش که مبتنی بر طلاق است ارائه کرده و مشخص نیست با زوجه و یا داورش مذاکره‌ئی کرده یا نه و ح.ر. داور زوجه مدعی شده که داور زوج راضی به ارائه نظریه مشترک نشده او نیز درخواست اتخاذ تصمیم در رابطه با مطالبات زوجه شده است و جلسه دادرسی برای تاریخ 3/8/90 تجدید شده است و جلسه با حضور زوجین و کارشناس تشکیل وخوانده مطالب قبلی را تکرار کرده که شوهرم وقتی می‌آمد می‌گفت من زن گرفتم باید کارها را انجام دهد. نظافت اطاق را انجام می‌دادم ، لباس هایش را اتو می‌کردم گرامرهای زبان را می‌نوشتم، حساب کتاب هایش را انجام می‌دادم، آن هم خودش می‌خواست تا من انجام دهم، می‌گفت زن گرفته‌اند که این کارها را انجام دهد. زوج نیز اظهار داشته کلیه مطالب خانم را رد می‌کنم من 7 الی 9 ماه به منزلشان رفت [و] آمد می‌کردم دو هفته و پس از مدتی هر سه هفته یکبار در مورد گرامرها و حساب کتاب اظهاراتش را تکذیب می‌کنم، زیر سقف مشترکی نیز نبودیم من شب جدا از ایشان می‌خوابیدم، کارشناس نیز نظریه‌اش را در مورد نفقه به مبلغ 000/260/49 ریال بابت 8/1/87 لغایت 30/8/90 و اجرت‌المثل را شش میلیون سیصد هشتاد سه هزار سیصد چهل ریال و در صورت عدم تعلق اجرت‌المثل پنج میلیون یک‌صدشش هزار ششصد هفتاد و دو ریال نحله تقدیم دادگاه کرده است . خ. ب. ن. کارشناس در مورد نفقه ایام عده، نحله و اجرت‌المثل اعتراض کرده، ولی نفقه معوقه را پذیرفته است ولی دادگاه بدان توجهی نکرده و اقدام به انشاء رأی کرده است و ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش، اظهارات زوج را مبنی بر انکار مواقعه انکار بعد‌الاقرار تلقی و اینکه زوجه مبادرت به تمکین خاص کرده، تعلق نفقه ایام عده و ماضی را حق زوجه تلقی و به استناد ایاب ذهاب زوج به منزل خوانده، او را مستحق اجرت‌المثل دانسته، ولی چون زوجه باکره می‌باشد، حکم به الزام خوانده دعوی تقابل به پرداخت نصف مهریه مسطوره در عقدنامه صادر کرده، زوجه باکره، و نوع طلاق بائن ذکر شده، از این دادنامه تجدیدنظرخواهی شده و اجمال مطالب معنونه در لایحه این است هزینه مشترک 14ماهه محاسبه نشده در مشهد منزل شخصی بنام الف. با زوج یک هفته زندگی کردیم ، پنج میلیون تومان او از من گرفته ، مشارالیها د. ا. م. به نظریه کارشناس بدوی در مورد نفقه اعتراض کرده و اضافه کرده تمام مهریه حق مسلم من است و ت. ن. خ. نیز استطاعت مالی دارد دادگاه تجدیدنظر مشارالیها را به پزشکی قانونی معرفی کرده که پاسخ حاکی است پرده بکارت از نوع حلقوی دندانه‌دار و سالم و بدون پارگی است و پس از وصول نظریه پزشکی قانونی مرجع مذکور با رد تجدیدنظرخواهی، دادنامه [را] تأیید کرده است. د. ا. م. نیز پس از ابلاغ رأی به خانم ز.ر. در تاریخ 26/3/91 در مهلت قانونی دادخواست فرجامی در تاریخ 14/4/91 ثبت دفتر دادگاه کرده و مدعی شده که 14 ماه با هم زندگی کرده‌اند لذا تصور اینکه رابطه زناشوئی نداشته باشند غیرعادی است و میزان نفقه نیز دقیق تعیین نشده است. چه نرخ تورم نادیده گرفته شده، ولی راجع به مهریه مطلبی را مطرح نکرده است. در لایحه فرجام-خوانده نیز مطالبی [آمده] از قبیل اینکه من هفته‌ئی 32 ساعت در شهر خود تدریس می‌کنم چگونه در منزل پدری وی زندگی مشترک داشته‌ام البته مهریه نفقه حق شرعی و قانونی و حق زوجه است، می‌پردازم، در مورد وجوهی که به بنده داده بود با نزولش پس گرفته ولی رسید پنج میلیون داده. لوایح به هنگام شور قرائت خواهد شد.هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیّز و بررسی اوراق پرونده اجمالاً مبنی بر نقض، نسبت به دادنامه شماره 00286- 31/2/91 فرجام-خواسته مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد رأی شعبه دیوان عالی کشور ن. ب. ا. ایاب ذهاب در دوران نامزدی و محرمیّت عرفاً شروع زندگی مشترک تلقی نمی‌شود، لذا محکومیت زوج به پرداخت اجرت‌المثل بی‌وجه است از طرفی زوجه مدعی مواقعه مکرر گردیده و زوج نیز صریحاً به انجام آن البته یکبار اقرار کرده است دادگاه نیز آن را احراز و در عرف و شرع نیز عمل انجام شده مواقعه تلقی می‌شود و به محض انجام مواقعه زوجه مالک کل مهریه می‌شود لذا فرجام خواهی وارد تشخیص و مستنداً به ماده 1082 و مفهوم مخالف ماده 1092 از قانون مدنی و مسئله 17 تحریر الوسیله فصل فی‌المهر کتاب نکاح تحریر‌الوسیله امام خمینی و بند 2 ماده 371 و بند ج ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته نقض و پرونده به شعبه هم‌عرض ارجاع می‌شود. مستشاران شعبه اول دیوان عالی کشور حیدری قاسمی - علیزاده فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی (1)- اجرت المثل ایام زندگی مشترک در دوران نامزدی (2)- اثر باکره بودن زوجه علیرغم نزدیکی در تاریخ 15 مهر 1391، دادنامه‌ای صادر شد که در آن، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش بر اساس ماده 1133 قانون مدنی مطرح گردید. خواهان ادعا کرد که به دلیل اختلافات و سوء رفتار طرف مقابل، ادامه زندگی مشترک غیرممکن است. در مقابل، خوانده بر عدم وجود دلایل کافی برای طلاق تاکید کرده و خواستار پرداخت مهریه و نفقه گردید. دادگاه در مراحل مختلف دادرسی، اظهارات طرفین را استماع و مستندات را مورد بررسی قرار داد و در نهایت، با صدور گواهی عدم امکان سازش، نفقه و اجرت‌المثل را به نفع خواهان تعیین نمود. این تصمیم در مرحله تجدیدنظر نیز تایید شد. با این حال، در مرحله فرجامی، خواهان به عدم محاسبه هزینه‌های مشترک و عدم تعیین دقیق نفقه اعتراض کرد و درخواست تجدیدنظر نمود. شعبه دیوان عالی کشور با استناد به مواد 1082 و 1092 قانون مدنی و دیگر مستندات، حکم به نقض دادنامه صادره و ارجاع پرونده به شعبه هم‌عرض صادر کرد. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/07/15 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: صرف رفت و آمد زوجه به منزل زوج در دوره نامزدی، زندگی مشترک محسوب نمی‌شود که زوجه را مستحق اجرت‌المثل نماید. در صورت نزدیکی از دبر و علیرغم باکره بودن زوجه، وی مستحق کل مهریه است. رای خلاصه جریان پرونده پرونده به شعبه اول دادگاه عمومی ارجاع و جلسه دادرسی در تاریخ 6/7/89 با حضور متداعین تشکیل و خ. ا. د. عرائضم ب. ش. د. تقدیمی است، به لحاظ نداشتن تفاهم فرهنگی و اخلاقی با همسرم درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش دارم در ماه گذشته مواقعه بین ما انجام شده، البته از دبر و ازاله بکارت نشده، مراسم عروسی انجام نشده، رفت [و] آمد آنچنانی نداشتیم، راجع به مهریه هرچه قانون حکم کند عمل می‌شود. خ. ا. د. موافق نیستم، دلیلی خاص برای طلاق وجود ندارد، نمی‌دانم منظور ایشان از عدم تفاهم فرهنگی واجتماعی چیست، مهریه ام را می‌خواهم، اجرت‌المثل ایام زوجیت و سی ماه نفقه را بایستی بپردازد، ایشان مکرر از عقب با من نزدیکی کرده از تاریخ فروردین 87 الی اردیبهشت 88 به منزل ما رفت [و] آمد داشته و بعد قطع کرده، خ. د. ا. و خوانده دعوی تقابل اظهار کرده اگر منظور خانم … در حدود ملاعبه و بوسیدن و در یک بستر بودن انجام شده در رابطه با دادخواست تقدیمی خانم … را اعلام می‌کنم.دادخواست تقابل خانم ز.ر. این است که در تاریخ 8/1/87 ازدواج کردیم کلیه هزینه مشترک را خودم پرداختم روابط زوجیت برقرار گردیده چهارده ماه با هم زندگی کردیم کارهای مختلف را انجام داده‌ام نفقه و خرجی مرا نداده مبلغ 50/000/000 ریال برای خرید منزل مشترک برایش ارسال کرده‌ام، وام ازدواج خودم را که 10/000/000 ریال بوده به ایشان دادم ولی وی کمکی به من نکرده ضمن درخواست صدور حکم اعسار از پرداخت هزینه دادرسی با تحقیق از شاهدان و عنداللزوم اجرای قرار و تعیین کارشناس دارم.خوانده طی لایحه‌ای در رابطه با دعوی تقابل اظهار داشته که دادخواست همسرش علیه وی بایستی در محل سکونت خوانده رسیدگی شود نه در چه من معلم شهرستان خود و ساکن آن می‌باشم. جلسه دادرسی در تاریخ 13/9/89 تشکیل و بدوا زوج اعلام کرده که حاضر به اتیان سوگند در مورد مواقعه است و دادگاه نیز با وجود اقرار وی به این امر مراسم انجام قسم را پذیرفته و مشارالیه سه بار به لفظ جلاله سوگند یاد کرده که مواقعه‌ئی انجام نشده است خانم … او را تکذیب کرده و اضافه کرده که مهریه، نفقه معوقه و ایام عده و اجرت‌المثل می‌خواهد وی مجددا درخواست اعسارش را تکرار کرده، زوج نیز گفته مهریه حق او است ولی قادر به پرداخت دفعی و نقدی نیستم، اجرتالمثل و نفقه نیز مشخص است من ماهی دوبار به منزل ایشان رفت [و] آمد می‌کردم خانم … ما یک اطاق مستقل داشتیم او هم مرتب رفت [و] آمد می‌کرد، ز. ا. د. طبق عرف و قانون حاضر به پرداخت حقوق وی هستم درخواست صدور حکم طلاق دارم. دادگاه پس از استماع اظهارات متداعین، قرار ارجاع امر به کارشناس برای تعیین نفقه و اجرت‌المثل و قرار ارجاع به داور صادر کرده که زوج الف.ش. پدرش را تعرفه کرده داور زوج نظریه‌اش که مبتنی بر طلاق است ارائه کرده و مشخص نیست با زوجه و یا داورش مذاکره‌ئی کرده یا نه و ح.ر. داور زوجه مدعی شده که داور زوج راضی به ارائه نظریه مشترک نشده او نیز درخواست اتخاذ تصمیم در رابطه با مطالبات زوجه شده است و جلسه دادرسی برای تاریخ 3/8/90 تجدید شده است و جلسه با حضور زوجین و کارشناس تشکیل وخوانده مطالب قبلی را تکرار کرده که شوهرم وقتی می‌آمد می‌گفت من زن گرفتم باید کارها را انجام دهد. نظافت اطاق را انجام می‌دادم، لباس هایش را اتو می‌کردم گرامرهای زبان را می‌نوشتم، حساب کتاب هایش را انجام می‌دادم، آن هم خودش می‌خواست تا من انجام دهم، می‌گفت زن گرفته‌اند که این کارها را انجام دهد. زوج نیز اظهار داشته کلیه مطالب خانم را رد می‌کنم من 7 الی 9 ماه به منزلشان رفت [و] آمد می‌کردم دو هفته و پس از مدتی هر سه هفته یکبار در مورد گرامرها و حساب کتاب اظهاراتش را تکذیب می‌کنم، زیر سقف مشترکی نیز نبودیم من شب جدا از ایشان می‌خوابیدم، کارشناس نیز نظریه‌اش را در مورد نفقه به مبلغ 49/260/000 ریال بابت 8/1/87 لغایت 30/8/90 و اجرت‌المثل را شش میلیون سیصد هشتاد سه هزار سیصد چهل ریال و در صورت عدم تعلق اجرت‌المثل پنج میلیون یک‌صدشش هزار ششصد هفتاد و دو ریال نحله تقدیم دادگاه کرده است. خ. ب. ن. کارشناس در مورد نفقه ایام عده، نحله و اجرت‌المثل اعتراض کرده، ولی نفقه معوقه را پذیرفته است ولی دادگاه بدان توجهی نکرده و اقدام به انشاء رای کرده است و ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش، اظهارات زوج را مبنی بر انکار مواقعه انکار بعد‌الاقرار تلقی و اینکه زوجه مبادرت به تمکین خاص کرده، تعلق نفقه ایام عده و ماضی را حق زوجه تلقی و به استناد ایاب ذهاب زوج به منزل خوانده، او را مستحق اجرت‌المثل دانسته، ولی چون زوجه باکره می‌باشد، حکم به الزام خوانده دعوی تقابل به پرداخت نصف مهریه مسطوره در عقدنامه صادر کرده، زوجه باکره، و نوع طلاق بائن ذکر شده، از این دادنامه تجدیدنظرخواهی شده و اجمال مطالب معنونه در لایحه این است هزینه مشترک 14 ماهه محاسبه نشده در مشهد منزل شخصی به نام الف. با زوج یک هفته زندگی کردیم، پنج میلیون تومان او از من گرفته، مشارالیها د. ا. م. به نظریه کارشناس بدوی در مورد نفقه اعتراض کرده و اضافه کرده تمام مهریه حق مسلم من است و ت. ن. خ. نیز استطاعت مالی دارد دادگاه تجدیدنظر مشارالیها را به پزشکی قانونی معرفی کرده که پاسخ حاکی است پرده بکارت از نوع حلقوی دندانه‌دار و سالم و بدون پارگی است و پس از وصول نظریه پزشکی قانونی مرجع مذکور با رد تجدیدنظرخواهی، دادنامه [را] تایید کرده است. د. ا. م. نیز پس از ابلاغ رای به خانم ز.ر. در تاریخ 26/3/91 در مهلت قانونی دادخواست فرجامی در تاریخ 14/4/91 ثبت دفتر دادگاه کرده و مدعی شده که 14 ماه با هم زندگی کرده‌اند لذا تصور اینکه رابطه زناشوئی نداشته باشند غیرعادی است و میزان نفقه نیز دقیق تعیین نشده است. چه نرخ تورم نادیده گرفته شده، ولی راجع به مهریه مطلبی را مطرح نکرده است. در لایحه ف. خ. ن. مطالبی [آمده] از قبیل اینکه من هفته‌ئی 32 ساعت در شهر خود تدریس می‌کنم چگونه در منزل پدری وی زندگی مشترک داشته‌ام البته مهریه نفقه حق شرعی و قانونی و حق زوجه است، می‌پردازم، در مورد وجوهی که به بنده داده بود با نزولش پس گرفته ولی رسید پنج میلیون داده. لوایح به هنگام شور قرائت خواهد شد.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیّز و بررسی اوراق پرونده اجمالا مبنی بر نقض، نسبت به دادنامه شماره --- - 31/2/91 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد رای شعبه دیوان عالی کشور