1- طرح دعوا به قائم مقامی 2- اثر فقد شناسنامه بر وراثت

1- طرح دعوا به قائم مقامی 2- اثر فقد شناسنامه بر وراثت خ. م.: در شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان جوانرود، درخواست الزام به بازگرداندن یک قطعه زمین مزروعی به مساحت 6000 مترمربع مطرح گردید. خواهان ادعا نمود که مالکیت قانونی زمین مذکور به مورث او تعلق داشته و خوانده به طور غیرقانونی اقدام به تصرف آن کرده است. این درخواست با استناد به مواد 311، 317 و 323 قانون مدنی و مواد 515 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی مطرح شد و خواهان خواستار صدور حکم به مسترد کردن زمین و پرداخت خسارت دادرسی گردید. در جلسه رسیدگی اولیه، دادگاه به ادله خواهان توجه نکرد و حکم به رد خواسته صادر نمود. پس از صدور رای، فرجام‌خواهی به دیوان عالی کشور ارائه شد و استدلال گردید که دادگاه به دلایل ارائه شده توجهی نکرده و رابطه حقوقی میان طرفین را نادیده گرفته است. دیوان عالی کشور پس از بررسی مستندات و دلایل، رای دادگاه بدوی را نقض و پرونده را برای رسیدگی مجدد به همان دادگاه ارجاع نمود. این رای وفق بند الف ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی صادر گردیده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/04/30 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: 1 - در فرضی که شخص با استناد به سابقه معامله مورث خود، به قائم‌مقامی قهری، دعوایی را طرح می کند، رابطه حقوقی و وقوع عقد بیع بین مورث خواهان با خوانده برای طرح دعوی کافی است و لزومی ندارد که خواهان شخصا با خوانده رابطه حقوقی داشته باشد. 2 - فقد شناسنامه دلیل بر نفی وراثت نیست. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه دهم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/04/30 - 13 : 34 قاضی: سیدحجت اله میرمجیدی هشجین قاضی: غلامعلی صدقی قاضی: محمدهادی عبدالله پور خلاصه جریان پرونده در پرونده کلاسه بایگانی --- شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی شهرستان جوانرود آقای …. الف. به وکالت از آقای ح. ع. د. ب. ط. آقای …. ع. به خواسته صدور حکم الزام خوانده به رد عین یک قطعه زمین مزروعی دیم به بندر سی من مشاع معادل 6000 مترمربع واقع در پلاک --- اصلی قریه سیاران ناراب دهستان قبادی از توابع جوانرود با جلب نظر کارشناسی به انضمام خسارت دادرسی م. ب. 21 میلیون ریال تقدیم دادگاه نموده ضمن دادخواست توضیح داده مورث موکل مرحوم ع. ع. حسب خلاصه معاملات تنظیمی در دفترخانه ثبت اسناد رسمی شماره 20 پاوه مقدار 43 سهم مشاع آبی از 3513 و چهل سهم از 2297 سهم کل اراضی پلاک سه اصلی قریه سیالان ناراب دهستان قبادی را از آقای … نموده است خریدار ع. ع. مورث موکل در سال 1349 دار فانی را وداع گفته و موکل در زمره وراث حین الفوت وی م. ب. مع الاسف خوانده دعوی من غیر حق به نحو عدوان اقدام به غصب تصرف سی من معادل 6000 مترمربع از زمین زراعی ابتیاعی مورث موکل نموده و با مراجعات مکرر موکل به نام برده در جهت مسترد نمودن عین مال مغضوب تاکنون فایده ای نداده است لذا مستندا به مواد 311 و 317 و 323 از قانون مدنی و مواد 515 و 522 از قانون آیین دادرسی مدنی تقاضای صدور حکم به محکومیت خوانده به مسترد نمودن عین مال مغضوب به انضمام خسارات دادرسی را دارم در جلسه 95/1/30 خ. ا. د. مطالب ب. ش. د. تقدیمی است تقاضای رسیدگی دارم تقاضای استعلام از مراجع ذی صلاح و استماع شهادت شهود دارم خوانده حاضر نشده لایحه ای نفرستاده دادگاه ختم رسیدگی را اعلام طی دادنامه شماره --- - 1395/01/30 ضمن انعکاس خواسته خواهان با عنایت به اوراق پرونده ملاحظه می‌گردد سند استنادی خواهان که به نام پدرش سند مالکیت نمی تواند باشد و مضافا اینکه خواهان احدی از وراث مرحوم ع. است و اینکه متن گواهی حصر وراثت آمده است وراث معرفی شده سند سجلی ندارد و اینکه بین خواهان و خوانده هیچ گونه رابطه حقوقی وجود ندارد لذا خواسته خواهان وارد نمی‌باشد مستندا به ماده 1257 قانون مدنی حکم به رد خواسته خواهان صادر می‌نماید این رای در تاریخ 1395/02/04 به وکیل خ. ا. ش. در تاریخ 1395/03/13 وکیل خواهان از رای مذکور فرجام خواهی نموده است وکیل خواهان ضمن بیان مطالب مذکور در دادخواست و جلسه اول دادگاه متذکر شده در جلسه اول دادگاه استعلام از مراجع ذی ربط و تحقیق از شهود را مورد استناد قرار داده است ب. ت. ب. اینکه سند رسمی به نام مورث صادر گردیده و از سند مورد معامله فک رهن گردیده و سند نزد موکل نبوده تقاضای استعلام از مرجع مربوطه و استماع شهادت شهود و جلب نظر کارشناسی گردیده. با بیان موارد بیشتر تقاضای نقض رای فرجام خواسته را نموده فرجام خوانده ضمن درستی رای فرجام خواسته در بند 2 لایحه پاسخیه آقای ح. ع. را فرد محجور و دیوانه اعلام و اضافه نموده زمینی از وی تصرف نکرده ام تا عدوان باشد اگر کسی در روستا تایید کند بنده زمین وی را تصرف کرده باشم فی بهاء و در غیر این صورت تقاضای تایید رای را دارم پرونده به کیفیت فوق به دیوان عالی کشور ارسال به این شعبه ارجاع به کلاسه فوق ثبت شده است. لوایح طرفین به هنگام شور قرائت می‌شود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردیده پس از قرائت گزارش عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه صدور رای فرجام خواسته بدون رسیدگی به دلایل استنادی وکیل ف. خ. محل ایراد قانونی است زیرا وکیل خ. د. د. تقدیمی ضمن پیوست نمودن برگ خلاصه معامله زمین مورد ادعا تقاضای استعلام از وضعیت ثبتی ملک از اداره ثبت اسناد و املاک و عنداللزوم شهادت شهود و جلب نظر کارشناسی را نموده ولکین دادگاه به هیچ یک از دلایل استنادی توجه و رسیدگی ننموده و استدلال دادگاه به اینکه سند استنادی به نام پدر خواهان سند مالکیت تلقی نمی شود (منظور از آن برگ خلاصه معامله م. ب.) بدون استعلام از وضعیت ثبتی ملک که مورد درخواست وکیل خواهان بوده کافی نیست استدلال دیگر دادگاه مبنی بر اینکه رابطه حقوقی بین خواهان و خوانده وجود ندارد نیز محل ایراد است زیرا خ. ب. ا. به سابقه معامله مورث خود و دیگر وراث به قائم مقامی قهری خ. ر. ب. نسبت سهم مالک و دادخواست تقدیم کرده است به عبارت دیگر لزومی ندارد که خود شخصا با خوانده رابطه حقوقی داشته باشد زیرا رابطه حقوقی و وقوع عقد بیع بین مورث خواهان با فروشنده کافی است که خواهان از باب قائم مقامی قهری به طرفیت متصرفین ملک و یا معارضین به عنوان ذینفع طرح دعوی نماید به علاوه فقد شناسنامه دلیل بر نفی وراثت نیست به خصوص که خوانده هم ایرادی نکرده است بنا به مراتب رای فرجام خواسته که بدون توجه و رسیدگی به جهات و مبانی فوق صادرگردیده محل ایراد قانونی است با نقض رای فرجام خواسته مستندا به بند الف از ماده 401 قانون آیین دادرسی مدنی پرونده برای رسیدگی به دادگاه صادرکننده رای منقوض ارجاع می‌نماید. شعبه دهم دیوان عالی کشور رئیس: م. هادی عبدالله پور مستشار: سیدحجت اله میرمجیدی عضو معاون: دکتر …