1-مصادیق نفقه زوجه2-شیربها

1-مصادیق نفقه زوجه2-شیربها خ. م.: در تاریخ 19 مرداد 1394، دیوان عالی کشور به پرونده‌ای رسیدگی کرد که در آن درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای صیغه طلاق و تقسیط مهریه مطرح شده بود. خواهان با اشاره به آسیب جسمی خوانده، ادامه زندگی مشترک را غیرممکن دانسته و درخواست طلاق و تقسیط مهریه را ارائه کرده بود. خوانده با درخواست طلاق موافقت نکرده و خواسته‌های خود شامل تامین مسکن و پرستاری را مطرح نمود. دادگاه بدوی پس از بررسی و استماع شهادت شهود، گواهی عدم امکان سازش را صادر و شرایط طلاق را مشخص کرد. خوانده به این رای تجدیدنظر خواهی کرد و در تاریخ 20 فروردین 1394، دادگاه تجدیدنظر رای بدوی را تایید نمود. در نهایت، فرجام‌خواهی به دیوان عالی کشور ارائه شد. دیوان با استناد به ماده 1107 قانون مدنی و بند 2 ماده 371 قانون آیین دادرسی، رای تجدیدنظر را در خصوص محاسبه هزینه‌های درمانی و کسر آن از نفقه و همچنین کسر مبلغ شیربهاء از مهریه نقض و رسیدگی مجدد را به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر ارجاع داد. سایر مفاد رای فرجام‌خواسته تایید و پرونده به دادگاه صادرکننده رای اعاده شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/05/19 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: از آنجایی که هزینه های درمانی جزء نفقه زوجه و از مصادیق آن بوده و بر عهده زوج است؛ کسر مبلغ پرداخت شده جهت هزینه های درمانی از نفقه جاری زوجه صحیح نیست. شیربهایی که زوج در زمان عقد به پدر زوجه می پردازد، از مصادیق هبه بوده و عرفا صرف تهیه جهیزیه می‌شود؛ بنابراین از آنجا که این مبلغ به زوجه پرداخت نشده، قابلیت محاسبه و کسر از میزان مهریه را ندارد. رای خلاصه جریان پرونده آقای ی. ش. با وکالت آقایان …. س. و ح. الف. در تاریخ 1392/11/01 د. ب. ط. خانم …. ج.ت. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق و نیز اعسار از پرداخت مهریه خوانده تقدیم دادگاه‌های عمومی خ... نموده و وکلای خواهان چنین توضیح داده‌اند طبق عقد نامه شماره... موکل اینجانبان با خوانده ازدواج کرده لیکن تا کنون زوجین زندگی مشترک را شروع نکرده‌اند و زوجه باکره م. ب. و چون زوجه در اثر تصادف رانندگی مصدوم و از نظر جسمی دچار آسیب شدید گردیده به نحوی که شروع زندگی مشترک و انجام وظایف زناشوئی از ناحیه مشارالیها غیرممکن م. ب. لذا تقاضای صدور حکم طلاق و اجرای آن را ازدادگاه محترم می‌نمائیم. ضمنا با عنایت به عدم توانایی زوج به پرداخت کل مهریه در یک مرحله استشهادیه مربوطه تقدیم و تقاضای صدور حکم اعسار تقسیط مهریه متعلق به زوجه را ب. ت. ب. وضعیت مالی و درآمد زوج داریم. دادخواست ظاهرا به مرکز مداخله در خانواده به منظور کاهش طلاق سازمان بهزیستی ارسال شده و گزارش مرکز مذکور حاکی از انعکاس اظهارات طرفین است که خواسته خواهان طلاق است ولی خوانده راضی به طلاق نیست و از زوج انتظار دارد که برای ایشان مسکن جداگانه در نظر گرفته و از وی پرستاری به عمل آورده و در صورت طلاق کلیه حقوق قانونی خویش را مطالبه می‌نماید. دادگاه با تعیین وقت رسیدگی طرفین را به دادرسی دعوت نموده آقای ی.ص. وکیل دادگستری نیز وکالت خوانده را به عهده گرفته در جلسه مقرر به تاریخ 1393/04/30 وکلای طرفین حضور یافته و مطالبی بیان داشته‌اند. وکیل خوانده لایحه‌ای تقدیم داشته که مورد ملاحظه دادگاه واقع شده است. دادگاه قرار استماع شهادت شهود خواهان را صادر نموده و اظهارات آنان را در مورد وضعیت مالی و درآمد خواهان استماع نموده سپس قرار ارجاع امر به کارشناسی را در مورد تعیین نفقه خوانده صادر نموده و نیز قرار ارجاع امر به داوری را داده است. زوجین داوران خود را معرفی نموده‌اند (آقای ق.ک. داور زوجه و آقای ف.ش. داور زوج) و کارشناس نیز نفقه خوانده را به تفکیک هر سال تعیین و اعلام نموده است. داوران نظریه خود را مبنی بر اینکه صلاح زوجین در طلاق و جدائی است اعلام می‌دارند وکیل خوانده علاوه بر مقادیری که به عنوان نفقه وسیله کارشناس اعلام شده هزینه‌های درمانی خوانده را نیز مطالبه نموده و خواهان نیز مدعی شده که مبلغ پنج میلیون تومان به عنوان شیربهاء به پدر زوجه پرداخته و نیز مقادیری از هزینه‌های درمانی زوجه را پرداخت کرده است و دادگاه برای اخذ توضیح در این موارد دستور تعین وقت رسیدگی و دعوت طرفین و وکلای آنان را داده است. جلسه مقرر در تاریخ 1393/08/27 با حضور وکلای طرفین و خواهان تشکیل شده است. خواهان فاکتور مقداری از هزینه‌های پزشکی خوانده را ارائه و نیز وسیله پرداخت پنج میلیون تومان به ‌عنوان شیربهاء به پدر خوانده را تقدیم داشته و تقاضا نموده که این هزینه‌ها نیز از میزان نفقه خوانده کسر شود وکیل خ. ا. د. پرداخت تمام مخارج و هزینه‌های زندگی به عهده زوج است و ارائه فاکتور و صورت‌حساب تحصیل حاصل است و تقاضای ارجاع هزینه‌های درمانی انجام شده برای خوانده به کارشناسی را نموده است و مبلغ پنج میلیون تومانی شیربها را نیز قبول نموده که پرداخت شده النهایه مطابق مرسوم به جهیزیه تبدیل شده و چون هبه بوده و تبدیل گردیده قابل مطالبه و استرداد نیست. سرانجام دادگاه در تاریخ 1393/10/15 در وقت فوق العاده ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره --- -- 1393/10/24 به صدور رای مبادرت و در مورد خواسته خ. م. ب. صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای صیغه طلاق ب. ت. ب. اینکه تلاش داوران جهت ایجاد سازش و انصراف خواهان از طلاق ثمری نداشته گواهی عدم امکان سازش صادر و مقرر داشته زوج می‌تواند پس از قطعیت آن به یکی از دفاتر رسمی ثبت طلاق مراجعه و نسبت به اجرای صیغه طلاق با شرایط مندرج در دادنامه که متضمن تعیین مقدار مهریه و نفقه و کسر و محاسبه هزینه‌های درمانی از میزان نفقه تعیین شده و نیز کسرو محاسبه مبلغ پنج میلیون تومان شیربهاء از میزان مهریه و نیز رد دعوی اعسار زوج از پرداخت مهریه به شرح منعکس در دادنامه صادره است م. ب. و متعاقب صدور و ابلاغ رای بدوی به طرفیت وکیل خوانده آقای ی. ص. به وکالت از خوانده تجدیدنظر خواهی به عمل آورده و پرونده در شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان زنجان مطرح گردیده و دادگاه مرقوم نیز در تاریخ 1394/01/20 با اعلام ختم رسیدگی به شرح دادنامه شماره --- -- 1394/01/20 به صدور رای مبادرت و با استدلال منعکس در دادنامه صادره تجدیدنظرخواهی را وارد ندانسته و ضمن رد آن دادنامه تجدیدنظر خواسته را تایید و رای خود را قابل فرجام‌خواهی در دیوان عالی کشور توصیف نموده است که پس از آن هم آقای ی. ص. به وکالت از خوانده خانم …. ج.ت. فرجام‌خواهی به عمل آورده که پس از تکمیل آن و تبادل لوایح پرونده جهت رسیدگی به فرجام‌خواهی ف. خ. ب. دیوان عالی کشور ارسال گردیده و پس از وصول حسب الارجاع در این شعبه مطرح و اینک رسیدگی به درخواست مطروحه در دستور کار شعبه قرار گرفته است. مفاد لوایح وکلای طرفین ف. خ. و فرجام‌خوانده حین شور قرائت می‌گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده نسبت به دادنامه شماره --- -- 1394/01/22 فرجام‌خواسته مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی خانم …. ج.ت. با وکالت آقای ی. ص. نسبت به دادنامه شماره --- -- 1394/01/22 صادره از شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان زنجان که به موجب آن دادنامه شماره --- -- 1393/10/24 صادره از شعبه اول دادگاه حقوقی خ... که مشعر است بر صدور گواهی عدم امکان سازش به منظور اجرای صیغه طلاق به درخواست زوج و تعیین حقوق زوجه به شرح منعکس در دادنامه تایید و استوار گردیده است. فرجام‌خواهی به عمل آمده صرفا از حیث محاسبه هزینه‌های درمانی انجام شده و کسر آن از نفقه جاری زوجه و نیز کسر مبلغ پنجاه میلیون ریال پرداختی زوج به پدر زوجه به عنوان شیربهاء وارد است زیرا ب. ت. ب. تعریف ماده 1107 قانون مدنی (اصلاحی 1381/08/19 ) از نفقه هزینه‌های درمانی نیز جزء نفقه زوجه و از مصادیق آن بوده و بر عهده زوج است. بنابراین کسر مبلغ مربوط به هزینه‌های درمانی از نفقه جاری زوجه صحیح نمی‌باشد و نیز پرداخت شیربهاء در ما نحن فیه از مصادیق هبه است که در عرف جامعه صرف تهیه جهیزیه می‌گردد و در واقع هبه تبدیل شده است به علاوه به زوجه پرداخت نشده و لذا محاسبه و کسر آن از مهریه زوجه قابل پذیرش نیست و لذا رای فرجام‌خواسته در دو مورد مذکور مستندا به بند 2 ماده 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی نقض و رسیدگی مجدد را در موارد مذکور به تجویز بند ج ماده 401 همان قانون به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان زنجان ارجاع می‌نماید. سایر مفاد رای فرجام‌خواسته که مطابق با موازین شرعی و قانونی صادر گردیده و اعتراض موثری هم در دیگر موارد به عمل نیامده ضمن رد فرجام خواهی فرجام خواسته مستندا به ماده 370 قانون یاد شده ابرام می‌گردد. مقرر می‌دارد پرونده به دادگاه صادر کننده رای اعاده شود. رئیس و عضو معاون شعبه --- دیوان عالی کشور محمد علی کریم‌پور - غلامرضا شاکری