(1)- وضعیت ارجاع طلاق به داوری به صرف اعطای وکالت در طلاق (2)- وضعیت ارجاع به داوری در فرض جلب نظر مشاور خانواده

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ ۱۳۹۹/۸/۱۷ خانم م. ب. بطرفیت همسرش اقای ع. ف. ا. ش.دادخواستی بخواسته صدور حکم طلاق از طریق اعمال وکالت در طلاق موضوع وکالتنامه رسمی شماره *مورخ ۱۳۹۹/۶/۱۱ دفتر اسناد رسمی ۵۴ *تقدیم نموده که حسب الارجاع در شعبه *جهت ایجاد صلح و سازش بین طرفین ثبت شده و شورا پس از تشکیل جلسه و استماع اظهارات طرفین سرانجام بلحاظ عدم حصول سازش بین انان پرونده را به دادگاه عمومی و انقلاب *ارسال نموده که حسب الارجاع در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. مرکز مشاوره خانواده وابسته به سازمان بهزیستی طی گزارش مورخ ۹۹/۶/۲۵ نظریه خود را مبنی بر اعطای مهلت و فرصت مجدد به زوج جهت جبران گذشته تقدیم داشته است.در جلسه رسیدگی مورخ ۱۴۰۰/۱/۲۵ که با حضور زوجین تشکیل گردیده خواهان ( زوجه ) اظهار داشت اظهاراتم بشرح دادخواست نقدیمی است. دو فرزند مشترک باسامی م. ۱۱ ساله و ی. ۵ ساله می باشند که حضانت م. با زوج م. ب.. و من می توانم ۳ روز در هفته ایشان را ملاقات نمایم و بموجب سند رسمی ارائه شده حضانت دخترم هم با من م. ب.. و توافق کرده ایم که زوج ماهیانه مبلغ چهار صد هزار تومان به عنوان نفقه دخترم پرداخت نماید. و ایشان می تواند دو روز در هفته وی را ملاقات نماید. تمامی حقوق مالی خود را در ازای طلاق ابرای مینمایم تا نوع طلاقم خلعی باشد. و جهیزیه خود را مسترد نموده ام ز. د. م. دفاع با تقدیم لایحه دفاعیه اظهار داشت اظهاراتم بشرح لایحه تقدیمی است.بنده حاضر نیستم همسرم را طلاق نمیدهم. قبول دارم. که حضانت ی. را به زوجه داده ام و باید ماهیانه چهار صد هزار تومان بابت نفقه ی. به خانم …. مرکز پزشکی قانونی استان *طی گواهی مورخ ۱۳۹۹/۱۲/۱۷ نتیجه ازمایش بارداری زوجه را منفی اعلام نموده است. سرانجام دادگاه پس از اظهار عقیده قاضی مشاور ختم دادرسی را اعلام و بموجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۱/۳۰ پس از ذکر خواسته خواهان و اعلام احراز رابطه زوجیت بین طرفین با اعلام اینکه زوجه بموجب وکالتنامه استنادی حق وکالت در طلاق را از زوج دریافت نموده است.و دادگاه اعطای حق زوج به زوجه را مبتنی بر اراده زوج و حصول توافق بین طرفین تلقی مینماید. و ب. ت. ب. عدم تاثیر مساعی و نصایح دادگاه در حصول سازش بین طرفین برای ادامه زندگی و توجها به نظریه مرکز مشاوره و نیز اصرار زوجه بر طلاق و لحاظ نظریه قاضی مشاور لذا دعوی خ. ر. و. تشخیص و باستناد ماده ۲۶ قانون حمایت خانواده گواهی عدم امکان سازش بین زوجین صادره به زوجه اجازه داده به دفتر رسمی طلاق مراجعه و با اعمال وکالت موضوع وکالتنامه استنادی نسبت به اجرای طلاق از نوع باین و ثبت ان اقدام نماید. و عده طلاق را سه ۳ طهر اعلام داشته است.و توضیح داده که زوجه تمامی حقوق مالی خود را در ازای طلاق ابرای نموده است. زوجین دارای دو فرزند مشترک بنام های م. ۱۱ ساله و ی. ۵ ساله می باشند و حسب سند رسمی شماره ۱۸۲۳۶ مورخ ۹۹/۶/۱۱ حضانت ی. با زوجه و حضانت م. با زوج م. ب.. و زوج مکلف است.ماهیانه مبلغ چهار صد هزار تومان بابت نفقه فرزند دختر به زوجه پرداخت نماید. و در خصوص ملاقات فرزند ان نیز زوجین حق دارند هر هفته بمدت دو روز از ساعت ۶ عصر روز چهارشنبه تا ۶ عصر روز جمعه فرزند خود را ملاقات نمایند و هر دو ملزم هستند زمینه ملاقات را برای دیگری فراهم نماید. مدت اعتبار اجرایی گواهی صادره پس از ابلاغ ان سه ۳ ماه است. ز. د. م. قانونی با تقدیم دادخواست نسبت به دادنامه صادره تجدیدنظرخواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *وضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۳/۸ با استدلال منعکس در ان و اعلام اینکه زوج برابر سند رسمی شماره ۱۸۲۳۸ مورخ ۱۳۹۹/۶/۱۱ دفتر اسناد رسمی شماره ۵۴ *وکالت در طلاق را به زوجه اعطای نموده و نیز ضمن عقد خارج لازم حق عزل وکیل ر. ا. خ. سلب و ساقط نموده و بعلاوه زوجه تمام حقوق مالی خ. ر. ب. ازای طلاق به زوج بذل نموده است.و در خصوص حضانت فرزند ان مشترک زوجین و ملاقات فرزند و نفقه فرزند تحت حضانت زوجه تعیین تکلیف بعمل امده است.لذا اعتراض زوج ت. ن. خ. را غیر موجه و دادنامه تجدیدنظرخواسته را مطابق موازین قانونی و اصول ایین دادرسی تشخیص و ضمن رد اعتراض ت. ن. خ. دادنامه تجدیدنظرخواسته راباستناد ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی تایید و استوار نموده است. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ ۱۴۰۰/۳/۱۷ به زوجین ابلاغ شد و سپس ز. د. ت. ۱۴۰۰/۳/۲۵ با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی و لایحه جوابیه به هنگام شور قرائت میگردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید.پس از قرائت گزارش اقای ح. ع. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده ، مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی متن رأی دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۳/۸ شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۱/۳۰ صادره از شعبه *که بموجب ان ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش به زوجه اجازه داده شده که با اعمال وکالت در طلاق موضوع وکالتنامه رسمی شماره ۱۸۲۳۸ مورخ ۱۳۹۹/۶/۱۱ نسبت به اجرای صیغه طلاق و مطلقه نمودن خود و ثبت رسمی ان با شرایط مصرح در رای اقدام نماید. قطع نظر از اعتراض ز. ف. خ. از حیث شکلی واجد ایراد قانونی بوده و در خور نقض م. ب.. زیرا مطابق ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده مصوب سال ۱۳۹۱ که از مقررات امره محسوب بوده در کلیه موارد درخواست طلاق بجز طلاق توافقی بمنظور ایجاد صلح و سازش بین زوجین ، ارجاع موضوع به داوری و اخذ نظریه داوران زوجین ، از الزامات قانونی بوده و دادگاه مکلف به انجام ان م. ب.. در مانحن فیه زوجه باستناد وکالتنامه ابرازی که بموجب ان از طرف زوج ، وکالت در طلاق به زوجه تفویض گردیده درخواست طلاق نموده است.و زوج هم در اظهارات خود عملا مخالفت خ. ر. ب. طلاق همسرش اعلام داشته است.و باین ترتیب چون دعوی طلاق مطروحه ، طلاق توافقی محسوب نبوده و صرف اعطای وکالت در طلاق از سوی زوج به زوجه نمی تواند بمنزله طلاق توافقی بین طرفین محسوب و الزام قانونی مقرر در ماده ۲۷ قانون حمایت خانواده را در ارجاع موضوع به داوری منتفی سازد و از طرفی هم اقدام دادگاه به جلب نظر مرکز مشاوره خانواده وابسته به سازمان بهزیستی در راستای مقررات ماده ۱۶ و بعد قانون حمایت خانواده بلحاظ اینکه جایگزین ارجاع امر بداوری محسوب نبوده تکلیف دادگاه را در اجرای مقررات ماده ۲۷ قانون مذکور از حیث ارجاع موضوع به داوری و جلب نظر داوران زوجین که از این طریق سازش بین انان محتمل بوده ساقط نمی نماید. و در هیچ یک از مراحل دادرسی هم از سوی دادگاه نسبت به اخذ نظریه داوران زوجین هیچ اقدامی بعمل نیامده است.بنابراین دادنامه فرجام خواسته که بدون توجه بمراتب مرقوم در فوق انشای گردیده واجد ایراد قانونی موثر بوده و بلحاظ نقص رسیدگی قابلیت ابرام ندارد. لهذا مستندا به بندهای ۳ و ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض کامل دادنامه فرجام خواسته رسیدگی مجدد به همان دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد. تا پس از تکمیل رسیدگی بشرح مرقوم در فوق نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید. ح. ع. ح. م. ه. رییس شعبه *مستشار دیوان عالی کشور فهرست خلاصه جریان پرونده متن رأی نقد رأی (1)- وضعیت ارجاع طلاق به داوری به صرف اعطای وکالت در طلاق (2)- وضعیت ارجاع به داوری در فرض جلب نظر مشاور خانواده در تاریخ 17 آبان 1399، درخواست طلاق از سوی ی. ا. ط. به دادگاه ارائه شد. پس از عدم توافق در مراحل مشاوره، پرونده به دادگاه عمومی ارجاع گردید. مرکز مشاوره خانواده پیشنهادی مبنی بر اعطای مهلت به طرف مقابل برای اصلاح وضعیت پیشین ارائه نمود. در جلسه رسیدگی، طرف دیگر درخواست طلاق و حضانت فرزندان مشترک را مطرح و تمامی حقوق مالی خود را در ازای طلاق بذل کرد. طرف مقابل در دفاعیات خود با طلاق مخالفت کرد، اما به نفقه فرزند دختر اذعان نمود. دادگاه با استناد به ماده 26 قانون حمایت خانواده، گواهی عدم امکان سازش صادر و اجازه ثبت طلاق را به طرف خواهان اعطا کرد. طرف مقابل به این تصمیم اعتراض کرد که در مرحله تجدیدنظر، دادگاه اعتراض را غیرموجه تشخیص داد و رای اولیه را تایید کرد. سپس، طرف مقابل به دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی کرد. دیوان در بررسی خود به نقص در رسیدگی و عدم ارجاع به داوری مطابق با ماده 27 قانون حمایت خانواده اشاره و رای را نقض و پرونده را به دادگاه ارجاع نمود تا پس از تکمیل رسیدگی، رای مقتضی صادر گردد. در تاریخ 1399/08/17 خانم م. ب. به طرفیت همسرش اقای ع. ف. ا. ش.دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق از طریق اعمال وکالت در طلاق موضوع وکالتنامه رسمی شماره *مورخ 1399/06/11 دفتر اسناد رسمی 54 *تقدیم نموده که حسب الارجاع در شعبه *جهت ایجاد صلح و سازش بین طرفین ثبت شده و شورا پس از تشکیل جلسه و استماع اظهارات طرفین سرانجام به لحاظ عدم حصول سازش بین انان پرونده را به دادگاه عمومی و انقلاب *ارسال نموده که حسب الارجاع در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. مرکز مشاوره خانواده وابسته به سازمان بهزیستی طی گزارش مورخ 99/6/25 نظریه خود را مبنی بر اعطای مهلت و فرصت مجدد به زوج جهت جبران گذشته تقدیم داشته است.در جلسه رسیدگی مورخ 1400/01/25 که با حضور زوجین تشکیل گردیده خواهان (زوجه) اظهار داشت اظهاراتم ب. ش. د. نقدیمی است. دو فرزند مشترک باسامی م. 11 ساله و ی. 5 ساله می‌باشند که حضانت م. با زوج م. ب.. و من می توانم 3 روز در هفته ایشان را ملاقات نمایم و به موجب سند رسمی ارائه شده حضانت دخترم هم با من م. ب.. و توافق کرده ایم که زوج ماهیانه مبلغ چهار صد هزار تومان به عنوان نفقه دخترم پرداخت نماید. و ایشان می‌تواند دو روز در هفته وی را ملاقات نماید. تمامی حقوق مالی خود را در ازای طلاق ابرای مینمایم تا نوع طلاقم خلعی باشد. و جهیزیه خود را مسترد نموده ام ز. د. م. دفاع با تقدیم لایحه دفاعیه اظهار داشت اظهاراتم به شرح لایحه تقدیمی است.بنده حاضر نیستم همسرم را طلاق نمیدهم. قبول دارم. که حضانت ی. را به زوجه داده ام و باید ماهیانه چهار صد هزار تومان بابت نفقه ی. به خانم …. مرکز پزشکی قانونی استان *طی گواهی مورخ 1399/12/17 نتیجه آزمایش بارداری زوجه را منفی اعلام نموده است. سرانجام دادگاه پس از اظهار عقیده قاضی مشاور ختم دادرسی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ 1400/01/30 پس از ذکر خواسته خواهان و اعلام احراز رابطه زوجیت بین طرفین با اعلام اینکه زوجه به موجب وکالتنامه استنادی حق وکالت در طلاق را از زوج دریافت نموده است.و دادگاه اعطای حق زوج به زوجه را مبتنی بر اراده زوج و حصول توافق بین طرفین تلقی مینماید. و ب. ت. ب. عدم تاثیر مساعی و نصایح دادگاه در حصول سازش بین طرفین برای ادامه زندگی و توجها به نظریه مرکز مشاوره و نیز اصرار زوجه بر طلاق و لحاظ نظریه قاضی مشاور لذا دعوی خ. ر. و. تشخیص و به استناد ماده 26 قانون حمایت خانواده گواهی عدم امکان سازش بین زوجین صادره به زوجه اجازه داده به دفتر رسمی طلاق مراجعه و با اعمال وکالت موضوع وکالتنامه استنادی نسبت به اجرای طلاق از نوع باین و ثبت ان اقدام نماید. و عده طلاق را سه 3 طهر اعلام داشته است.و توضیح داده که زوجه تمامی حقوق مالی خود را در ازای طلاق ابرای نموده است. زوجین دارای دو فرزند مشترک به نام های م. 11 ساله و ی. 5 ساله می‌باشند و حسب سند رسمی شماره 18236 مورخ 99/6/11 حضانت ی. با زوجه و حضانت م. با زوج م. ب.. و زوج مکلف است.ماهیانه مبلغ چهار صد هزار تومان بابت نفقه فرزند دختر به زوجه پرداخت نماید. و در خصوص ملاقات فرزند ان نیز زوجین حق دارند هر هفته به مدت دو روز از ساعت 6 عصر روز چهارشنبه تا 6 عصر روز جمعه فرزند خود را ملاقات نمایند و هر دو ملزم هستند زمینه ملاقات را برای دیگری فراهم نماید. مدت اعتبار اجرایی گواهی صادره پس از ابلاغ ان سه 3 ماه است. ز. د. م. قانونی با تقدیم دادخواست نسبت به دادنامه صادره تجدیدنظرخواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *وضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره *مورخ 1400/03/08 با استدلال منعکس در ان و اعلام اینکه زوج برابر سند رسمی شماره 18238 مورخ 1399/06/11 دفتر اسناد رسمی شماره 54 *وکالت در طلاق را به زوجه اعطای نموده و نیز ضمن عقد خارج لازم حق عزل وکیل ر. ا. خ. سلب و ساقط نموده و به علاوه زوجه تمام حقوق مالی خ. ر. ب. ازای طلاق به زوج بذل نموده است.و در خصوص حضانت فرزند ان مشترک زوجین و ملاقات فرزند و نفقه فرزند تحت حضانت زوجه تعیین تکلیف به عمل امده است.لذا اعتراض زوج ت. ن. خ. را غیر موجه و دادنامه تجدیدنظرخواسته را مطابق موازین قانونی و اصول ایین دادرسی تشخیص و ضمن رد اعتراض ت. ن. خ. دادنامه تجدیدنظرخواسته رابه استناد ماده 358 قانون ایین دادرسی مدنی تایید و استوار نموده است. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ 1400/03/17 به زوجین ابلاغ شد و سپس ز. د. ت. 1400/03/25 با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجام خواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی و لایحه جوابیه به هنگام شور قرائت میگردد. دادنامه شماره *مورخ 1400/03/08 شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ 1400/01/30 صادره از شعبه *که به موجب ان ضمن صدور گواهی عدم امکان سازش به زوجه اجازه داده شده که با اعمال وکالت در طلاق موضوع وکالتنامه رسمی شماره 18238 مورخ 1399/06/11 نسبت به اجرای صیغه طلاق و مطلقه نمودن خود و ثبت رسمی ان با شرایط مصرح در رای اقدام نماید. قطع نظر از اعتراض ز. ف. خ. از حیث شکلی واجد ایراد قانونی بوده و در خور نقض م. ب.. زیرا مطابق ماده 27 قانون حمایت خانواده مصوب سال 1391 که از مقررات امره محسوب بوده در کلیه موارد درخواست طلاق به جزطلاق توافقی به منظور ایجاد صلح و سازش بین زوجین، ارجاع موضوع به داوری و اخذ نظریه داوران زوجین، از الزامات قانونی بوده و دادگاه مکلف به انجام ان م. ب.. در مانحن فیه زوجه به استناد وکالتنامه ابرازی که به موجب ان از طرف زوج، وکالت در طلاق به زوجه تفویض گردیده درخواست طلاق نموده است.و زوج هم در اظهارات خود عملا مخالفت خ. ر. ب. طلاق همسرش اعلام داشته است.و باین ترتیب چون دعوی طلاق مطروحه، طلاق توافقی محسوب نبوده و صرف اعطای وکالت در طلاق از سوی زوج به زوجه نمی‌تواند به منزله طلاق توافقی بین طرفین محسوب و الزام قانونی مقرر در ماده 27 قانون حمایت خانواده را در ارجاع موضوع به داوری منتفی سازد و از طرفی هم اقدام دادگاه به جلب نظر مرکز مشاوره خانواده وابسته به سازمان بهزیستی در راستای مقررات ماده 16 و بعد قانون حمایت خانواده به لحاظ اینکه جایگزین ارجاع امر بداوری محسوب نبوده تکلیف دادگاه را در اجرای مقررات ماده 27 قانون مذکور از حیث ارجاع موضوع به داوری و جلب نظر داوران زوجین که از این طریق سازش بین انان محتمل بوده ساقط نمی نماید. و در هیچ یک از مراحل دادرسی هم از سوی دادگاه نسبت به اخذ نظریه داوران زوجین هیچ اقدامی به عمل نیامده است.بنابراین دادنامه فرجام خواسته که بدون توجه بمراتب مرقوم در فوق انشای گردیده واجد ایراد قانونی موثر بوده و به لحاظ نقص رسیدگی قابلیت ابرام ندارد. لهذا مستندا به بندهای 3 و 5 ماده 371 و بند الف ماده 401 قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض کامل دادنامه فرجام خواسته رسیدگی مجدد به همان دادگاه محترم صادر کننده رای منقوض ارجاع میگردد. تا پس از تکمیل رسیدگی به شرح مرقوم در فوق نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید. رئیس شعبه *مستشار دیوان عالی کشور