اثبات وراثت از طریقی غیر از گواهی حصر وراثت

رأی دادگاه بدوی در خصوص دعوی آقایان و خانم ها 1-ن.ک. فرزند ل. 2- ش.س. 3- ک.س. 4- ف.س. 5- پ.س. با وکالت آقای م. الف.ت. و آقای ذ.م. به طرفیت خانم ها و آقایان 1ـ ر.م. فرزند ح. 2- ه.م. 3- ه.م. 4-الف.م. 5-م.م. 6-م.ص. 7-ع.ش. 8-م.ش. 9-ف.ش. 10-الف.ش. 11-ز.خ. 12-م.خ. 13-ف.الف. 14- س.الف. 15-ن.الف. 16-س.غ. 17-ه.م. 18-ث.م. 19- ق.م. 20- الف.م. 21- ت.م. 22- بنیاد مستضعفان با نمایندگی آقای م.الف. 23- اداره ثبت اسناد و املاک تهران خواندگان ردیف 4 و 5 و 6 و 7 و 8 و 9 و 10 با وکالت آقای م.ح. و آقای ع.ف. به خواسته صدور حکم مبنی بر اعتراض به پذیرش ثبت 96 شعیر از پلاک 90 اصلی و همچنین تقاضای ابطال اسناد رسمی نسبت به 48 شعیر پلاک ثبتی 2 فرعی از 90 اصلی به انضمام خسارات دادرسی م. ب. 51 میلیون ریال بدین شرح که مورث خ. ه. مالک شش دانگ پلاک ثبتی موضوع خواسته بوده است که ملک مذکور از طریق وراثت به خ. ه. ب. ارث رسیده و هرچند که مادر خ. ه. بنام خانم ع.م. ملک مذکور را به آقای ن.ک. انتقال داده و در هر زمان نیز به ایشان وکالت داده است مع الوصف مرحوم خانم ع.م. که تنها ورثه مرحوم غ.ک. فرزند م. مقنی م. ب. ملک موضوع دعوی را در سال 1289 توسط آقای ع.م. با سند عادی به آقای م.م. انتقال داده که پس از فوت وی با ناقل قانونی از طریق توارث به تنها ورثه ایشان مرحوم غ.ک. منتقل گردیده و پس از فوت وی نیز به مرحوم ع.م. که مادر خ. ه. م. ب. منتقل می گردد یعنی نامبرده وارث ماترک مرحوم غ.ک. می شود و ملک نیز در تصرف خ. ه. بوده است که مورث خواهان های ردیف 2 الی 5 ملک را به خواهان ردیف اول انتقال داده است ولی آقای ه.ش. درخواست ثبت پلاک مذکور را نموده و پس انداز انتشار آگهی های نوبتی مورد اعتراض مرحوم ح.م. مورث م. ا. خواندگان واقع شده که بر اساس آن گزارش اصلاحی فی مابین آن ها تنظیم می شود که قطعه اول واقع در سمت شرق به مساحت 1275 مترمربع در سهم آقای ح.م. و قطعه دوم به مساحت 1550 مترمربع واقع در سمت غرب در سهم آقای ه.ش. قرارگرفته است و قطعه اول پس از فوت آقای ح.م. بین فرزندان ایشان به اسامی آقایان ک. م. الف. و خ. و خانم ها م. و م. رسیده که آن ها درخواست ثبت می نماید و مورث خ. ه. ضمن اعتراض به استناد دو فقره سند قدیمی بیان می دارند که کل پلاک 90 متعلق به ایشان است و درخواست پذیرش ثبت نسبت به باقیمانده پلاک را نموده اند که موضوع به اداره کل ثبت تهران اعلام و از 96 شعیر باقیمانده از پلاک مذکور به نسبت 48 شعیر آن سند صادرشده و نسبت به 48 شعیر دیگر تاکنون سندی صادر نشده است لذا خ. ه. درخواست صدور رأی به شرح خواسته را نموده اند این دادگاه ب. ت. ب. اینکه بر اساس حکم مصادره اموال به شماره 2144 مورخ 5/3/59 دادگاه انقلاب اسلامی مشهد حکم به نفع مصادره اموال آقای ک.م. صادرشده است و بر اساس رأی وحدت رویه شماره 581 مورخ 2/12/71 هیئت عمومی دیوان عالی کشور رسیدگی به موضوع در صلاحیت دادگاه صادرکننده حکم مصادره اموال م. ب. لذا در خصوص آن قسمت از ملک که جزء املاک آقای ک.م. بوده است این دادگاه بنا به مراتب مذکور و ب. ت. ب. ایراد بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی طی لایحه شماره 2175 مورخ 5/9/90 و مستنداً به مواد 26 و بند یک ماده 84 و 89 و قانون آیین دادرسی مدنی این دادگاه قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. صلاحیت دادگاه انقلاب اسلامی مشهد صادر و اعلام می نماید. و در خصوص مابقی نیز ب. ت. ب. اینکه خ. ه. مدعی ذی حق و ذینفع بودن خویش به لحاظ وراثت م. ب. و ب. ت. ب. اینکه بر اساس مواد 360 و 364 قانون امور حسبی هرکسی که مدعی وراثت باشد و یا خود را ذینفع بداند می بایست بر مبنای قانون مذکور مبادرت به اخذ گواهی انحصار وراثت نماید و تا زمانی که گواهی انحصار وراثت ارائه ننموده است دعوی وی قابلیت استماع نخواهد داشت و در مانحن فیه خ. ه. گواهی حصر وراثتی از مرجع قضایی صالح اخذ ننموده اند تا بر مبنای آن سلسله مراتب ایادی که بر اساس وراثت بین آن ها حقوق مورد ادعا به خواهان منتقل گردیده است را برای دادگاه محرز نمایند و دعوی به کیفیت مطروحه قابلیت استماع ندارد لذا این دادگاه با استناد به مواد 360 و 364 قانون امور حسبی و ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی خ. ه. را به کیفیت مطروحه صادر و اعلام می نماید. قرار صادره حضوری محسوب و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه های تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه 107 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ کرمی رأی دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای ذ.م. به وکالت از 1- ن.ک. 2- س.س. 3-س.س. 4-ف.س. 5- پ.س. نسبت به آن بخش از دادنامه شماره 1055-9/12/90 صادره از شعبه 107 دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن قرار عدم استماع دعوای خ. ه. صادر گردیده وارد و محمول بر صحت بوده و بر استدلال و استنباط محکمه نخستین خدشه و اشکال قانونی وارداست. زیرا مدعی به هر صورتی که ذینفع بودن و صاحب سمت بودن خودش را برای محکمه ثابت نماید برای احراز سمت و نفع وی در دعوا کافی بوده و ارائه گواهی انحصار وراثت یکی از راه های ثبوت وراثت م. ب. و الزامی برای ارائه این گواهی وجود ندارد و مدعی می تواند به واسطه سایر ادله اثباتی وارثت خویش را اثبات نماید و غیرقابل استماع تشخیص دادن دعوای خ. ه. ب. دلیل عدم ارائه گواهی حصر وراثت صحیح نبوده و منطبق بر مقررات نمی باشد و دادگاه تکلیف دارد مطابق ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی، با ورود در ماهیت دعوا نسبت به فصل خصومت یا صدور حکم اقدام نماید. بنابراین، دادگاه مستنداً به ماده 353 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن قسمت از دادنامه که بر عدم استماع دعوا اشعار دارد، پرونده را برای ادامه رسیدگی عودت می دهد. رأی صادره قطعی است. رئیس شعبه 10 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه امی ـ ترابی فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی اثبات وراثت از طریقی غیر از گواهی حصر وراثت در تاریخ 16 بهمن 1392، دادگاه بدوی به دعوی مطروحه علیه خواندگان شامل اشخاص حقیقی و یک نهاد عمومی رسیدگی کرد. خواسته متقاضیان عبارت بود از اعتراض به پذیرش ثبت 96 شعیر از پلاک اصلی و ابطال اسناد رسمی 48 شعیر از پلاک ثبتی فرعی. متقاضیان ادعا کردند که مورث آن‌ها مالک شش دانگ پلاک ثبتی بوده و ملک از طریق وراثت به آن‌ها منتقل شده است. دادگاه بدوی با استناد به مواد 360 و 364 قانون امور حسبی و ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی، قرار عدم استماع دعوی را صادر کرد و اعلام نمود که متقاضیان گواهی حصر وراثت ارائه نکرده‌اند. همچنین، این قرار به دلیل عدم صلاحیت دادگاه در خصوص املاک مصادره شده نیز صادر گردید. <br>با این حال، در دادگاه تجدیدنظر، درخواست تجدیدنظر مورد پذیرش قرار گرفت و دادگاه اعلام کرد که ارائه گواهی حصر وراثت الزامی نیست و متقاضیان می‌توانند با ادله دیگر وارثت خود را اثبات کنند. بنابراین، دادگاه تجدیدنظر ضمن نقض قرار عدم استماع، پرونده را برای ادامه رسیدگی به دادگاه بدوی عودت داد. رای صادره از دادگاه تجدیدنظر قطعی و لازم‌الاجرا است. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/11/16 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: ارائه گواهی انحصار وراثت تنها یکی از راه های ثبوت وراثت به منظور احراز سمت و نفع مدعی در دعوا است بنابراین عدم استماع دعوا به دلیل عدم ارائه گواهی حصر وراثت صحیح نیست. در خصوص دعوی آقایان و خانم ها 1 - ن.ک. فرزند ل. 2 - ش.س. 3 - ک.س. 4 - ف.س. 5 - پ.س. با وکالت آقای م. الف.ت. و آقای ذ.م. به طرفیت خانم ها و آقایان 1 - ر.م. فرزند ح. 2 - ه.م. 3 - ه.م. 4 - الف.م. 5 - م.م. 6 - م.ص. 7 - ع.ش. 8 - م.ش. 9 - ف.ش. 10 - الف.ش. 11 - ز.خ. 12 - م.خ. 13 - ف.الف. 14 - س.الف. 15 - ن.الف. 16 - س.غ. 17 - ه.م. 18 - ث.م. 19 - ق.م. 20 - الف.م. 21 - ت.م. 22 - بنیاد مستضعفان با نمایندگی آقای م.الف. 23 - اداره ثبت اسناد و املاک تهران خواندگان ردیف 4 و 5 و 6 و 7 و 8 و 9 و 10 با وکالت آقای م.ح. و آقای ع.ف. به خواسته صدور حکم مبنی بر اعتراض به پذیرش ثبت 96 شعیر از پلاک --- اصلی و همچنین تقاضای ابطال اسناد رسمی نسبت به 48 شعیر پلاک ثبتی --- فرعی از --- اصلی به انضمام خسارات دادرسی م. ب. 51 میلیون ریال بدین شرح که مورث خ. ه. مالک شش دانگ پلاک ثبتی موضوع خواسته بوده است که ملک مذکور از طریق وراثت به خ. ه. ب. ارث رسیده و هرچند که مادر خ. ه. ب. نام خانم ع.م. ملک مذکور را به آقای ن.ک. انتقال داده و در هر زمان نیز به ایشان وکالت داده است مع الوصف مرحوم خانم ع.م. که تنها ورثه مرحوم غ.ک. فرزند م. مقنی م. ب. ملک موضوع دعوی را در سال 1289 توسط آقای ع.م. با سند عادی به آقای م.م. انتقال داده که پس از فوت وی با ناقل قانونی از طریق توارث به تنها ورثه ایشان مرحوم غ.ک. منتقل گردیده و پس از فوت وی نیز به مرحوم ع.م. که مادر خ. ه. م. ب. منتقل می‌گردد یعنی نامبرده وارث ماترک مرحوم غ.ک. می‌شود و ملک نیز در تصرف خ. ه. بوده است که مورث خواهان های ردیف 2 الی 5 ملک را به خواهان ردیف اول انتقال داده است ولی آقای ه.ش. درخواست ثبت پلاک مذکور را نموده و پس انداز انتشار آگهی های نوبتی مورد اعتراض مرحوم ح.م. مورث م. ا. خواندگان واقع شده که بر اساس آن گزارش اصلاحی فی مابین آن ها تنظیم می‌شود که قطعه اول واقع در سمت شرق به مساحت 1275 مترمربع در سهم آقای ح.م. و قطعه دوم به مساحت 1550 مترمربع واقع در سمت غرب در سهم آقای ه.ش. قرارگرفته است و قطعه اول پس از فوت آقای ح.م. بین فرزندان ایشان به اسامی آقایان ک. م. الف. و خ. و خانم ها م. و م. رسیده که آن ها درخواست ثبت می‌نماید و مورث خ. ه. ضمن اعتراض به استناد دو فقره سند قدیمی بیان می دارند که کل پلاک --- متعلق به ایشان است و درخواست پذیرش ثبت نسبت به باقیمانده پلاک را نموده‌اند که موضوع به اداره کل ثبت تهران اعلام و از 96 شعیر باقیمانده از پلاک مذکور به نسبت 48 شعیر آن سند صادرشده و نسبت به 48 شعیر دیگر تاکنون سندی صادر نشده است لذا خ. ه. درخواست صدور رای به شرح خواسته را نموده‌اند این دادگاه ب. ت. ب. اینکه بر اساس حکم مصادره اموال به شماره 2144 مورخ 5/3/59 دادگاه انقلاب اسلامی مشهد حکم به نفع مصادره اموال آقای ک.م. صادرشده است و بر اساس رای وحدت رویه شماره 581 مورخ 2/12/71 هیات عمومی دیوان عالی کشور رسیدگی به موضوع در صلاحیت دادگاه صادرکننده حکم مصادره اموال م. ب. لذا در خصوص آن قسمت از ملک که جزء املاک آقای ک.م. بوده است این دادگاه بنا به مراتب مذکور و ب. ت. ب. ایراد بنیاد مستضعفان انقلاب اسلامی طی لایحه شماره 2175 مورخ 5/9/90 و مستندا به مواد 26 و بند یک ماده 84 و 89 و قانون آیین دادرسی مدنی این دادگاه قرار عدم صلاحیت خ. ر. ب. صلاحیت دادگاه انقلاب اسلامی مشهد صادر و اعلام می‌نماید. و در خصوص مابقی نیز ب. ت. ب. اینکه خ. ه. مدعی ذی حق و ذینفع بودن خویش به لحاظ وراثت م. ب. و ب. ت. ب. اینکه بر اساس مواد 360 و 364 قانون امور حسبی هرکسی که مدعی وراثت باشد و یا خود را ذینفع بداند می‌بایست بر مبنای قانون مذکور مبادرت به اخذ گواهی انحصار وراثت نماید و تا زمانی که گواهی انحصار وراثت ارائه ننموده است دعوی وی قابلیت استماع نخواهد داشت و در مانحن فیه خ. ه. گواهی حصر وراثتی از مرجع قضایی صالح اخذ ننموده‌اند تا بر مبنای آن سلسله مراتب ایادی که بر اساس وراثت بین آن ها حقوق مورد ادعا به خواهان منتقل گردیده است را برای دادگاه محرز نمایند و دعوی به کیفیت مطروحه قابلیت استماع ندارد لذا این دادگاه با استناد به مواد 360 و 364 قانون امور حسبی و ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی خ. ه. را به کیفیت مطروحه صادر و اعلام می‌نماید. قرار صادره حضوری محسوب و ظرف مهلت بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - کرمی رای دادگاه تجدیدنظر استان تجدیدنظرخواهی آقای ذ.م. به وکالت از 1 - ن.ک. 2 - س.س. 3 - س.س. 4 - ف.س. 5 - پ.س. نسبت به آن بخش از دادنامه شماره --- - 9/12/90 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران که به موجب آن قرار عدم استماع دعوای خ. ه. صادر گردیده وارد و محمول بر صحت بوده و بر استدلال و استنباط محکمه نخستین خدشه و اشکال قانونی وارداست. زیرا مدعی به هر صورتی که ذینفع بودن و صاحب سمت بودن خودش را برای محکمه ثابت نماید برای احراز سمت و نفع وی در دعوا کافی بوده و ارائه گواهی انحصار وراثت یکی از راه های ثبوت وراثت م. ب. و الزامی برای ارائه این گواهی وجود ندارد و مدعی می‌تواند به واسطه سایر ادله اثباتی وارثت خویش را اثبات نماید و غیرقابل استماع تشخیص دادن دعوای خ. ه. ب. دلیل عدم ارائه گواهی حصر وراثت صحیح نبوده و منطبق بر مقررات نمی‌باشد و دادگاه تکلیف دارد مطابق ماده 3 قانون آیین دادرسی مدنی، با ورود در ماهیت دعوا نسبت به فصل خصومت یا صدور حکم اقدام نماید. بنابراین، دادگاه مستندا به ماده 353 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض آن قسمت از دادنامه که بر عدم استماع دعوا اشعار دارد، پرونده را برای ادامه رسیدگی عودت می دهد. رای صادره قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه