اثر بذل حقوق مالی بر پذیرش دعوی طلاق

رأی خلاصه جریان پرونده خانم …. ل. با وکالت آقای ب. ا. به طرفیت آقای ج. ن. بخواسته صدور گواهی عدم امکان سازش بانضمام مطالبه خسارات قانونی طرح دعوی کرده است بدین توضیح موکله بموجب سند ازدواج شماره ... - 86/9/17 دفتر ثبت ازدواج شماره ... ه. با مهریه تعداد1368 عدد سکه طلای تمام بهارآزادی که عندالمطالبه بر عهده زوج بوده با خوانده ازدواج دائمی نموده حاصل این ازدواج و رابطه زوجیت فرزند دختر بنام س. متولد90/2/20 م. ب.. نظر به عدم حصول تفاهم اخلاقی در جهت استمرار زندگی مشترک و ب. ت. ب. اینکه در خلال مدت زندگی مشترک ، رفتار زوج با موکل به نحوی بوده که تحمل ادامه زندگی، برای موکله مشکل و غیر ممکن گردیده و باعث ایجاد کراهت شدید در موکله شده بدین لحاظ و به سبب عدم امکان بازگشت موکله به زندگی مشترک با بذل کلیه مهریه خویش و همچنین نفقه و اجرت المثل ایام زندگی مشترک مستنداً به ماده 1146 قانون مدنی و سایر قوانین و مقررات جاری تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش و مطالبه کلیه خسارات قانونی اعم از هزینه دادرسی ، حق الوکاله وکیل و ... را دارد. در جریان رسیدگی زوج آقای د. الف. را وکیل رسمی خود انتخاب کرده است. وکیل خواهان لایحه دو صفحه ای تقدیم نموده که مفهوماً همان مطالب متن دادخواست است و اضافه نموده که دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر نمایند. در جلسه 94/1/29 وکیل خ. د. م. دفاع اظهار داشته موکل ( زوج ) زندگی خود را دوست دارد و به هیچ وجه حاضر به طلاق نمی باشد و حاضر به قبول آنچه خواهان بذل می کند نیست و مطابق نظریه مشورتی شماره 717184 مورخ 1379/7/4 کراهت زوجه از زوج به تنهایی عنوان عسر و حرج ندارد و نمی تواند مصداق آن باشد و همچنین مطابق نظریه مشورتی شماره 4283 / 7 مورخ 1378/6/3 چنانچه گواهی عدم امکان سازش صادر شده باشد بلحاظ بذل مهریه از ناحیه زوجه و قبل از اجرای صیغه طلاق هم اگر زوج منصرف شود الزام زوج به اجرای صیغه طلاق مجوز شرعی ندارد و نظریه مشورتی شماره 711780 مورخ 1377/3/30 ماده مورد استناد وکیل خواهان را که ماده 1146 قانون مدنی م. ب. و بر اساس آن درخواست طلاق کرده توضیح داده که ماده مذکور دلالت بر طلاق خلع دارد در واقع طلاق خلع را تعریف کرده بدین معنی که زن بواسطه کراهتی که از شوهر خود دارد در مقابل مالی که به شوهر میدهد ، طلاق میگیرد. ولی اگر شوهر راضی به این کار نباشد دادگاه نمی تواند زوج را ملزم به قبول آنچه زوجه بذل می کند بنماید حال ب. ت. ب. اینکه موکل دارای یک فرزند مشترک سه ساله م. ب. و زندگی خود و همسر خود را دوست دارد صرفاً بنا به اظهار موکل دخالت پدر زوجه علت طرح چنین دادخواست م. ب. لذا تقاضای رد دادخواست خواهان را استدعا نموده است. شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی ه. قرار ارجاع امر به داوری را صادر کرده است. زوج آقای م. ن. را به عنوان داور خود معرفی کرده است زوجه نیز آقای … ق. ر. را به عنوان داور خویش معرفی نموده است. وکیل ز. ط. ل. ای اضافه نموده که موکل حاضر به قبول بذل نمی باشد و حاضر به طلاق زوجه نیست و تمام حق و حقوق ایشان را نیز مطابق مقررات قانونی پرداخت می کند تقاضای رد دادخواست خواهان را نموده است. داور زوج نظریه خود را در تاریخ 94/4/3 ارائه نموده و در قسمت اخیر آن مرقوم داشته « به نظر اینجانب زوج و زوجه هیچ مشکلی با هم ندارند صرفاً دخالت های خانواده زوجه و اطرافیان موجب دوری و جدایی آنها از همدیگر شده است و خود زوجه هیج نقشی در طرح دادخواست طلاق نداشته و اگر خانواده ایشان اجازه دهد امکان صلح و سازش بین طرفین در حد بسیار قوی وجود دارد (ص 35) داور زوجه نیز نظریه خود را در 94/4/10 ارائه و مفهوماً مرقوم داشته که تلاش صلح و سازش وی مثمر ثمر واقع نشده است (ص 37) سرانجام شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی ه. بموجب شماره دادنامه 9409974160100408 مورخ 1394/4/18 چنین رأی صادر کرده است « رأی دادگاه : در خصوص دادخواست آقای ب. ا. به وکالت از خانم …. ل. به طرفیت آقای ج. ن. به وکالت آقای د. الف. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش بانضمام کلیه خسارات قانونی بدین توضیح که وکیل محترم خواهان ب. ش. د. بیان نموده اند موکل بموجب سند نکاحیه به شماره ... تنظیمی در دفتر رسمی ثبت ازدواج شماره ... ه. در سال 1386 با مهریه یکهزار و سیصد و شصت و هشت قطعه سکه طلای تمام بهار آزادی بصورت عندالمطالبه با خوانده ازدواج دائم نموده است و ثمره ازدواج یک فرزند مشترک به نام س. متولد 1390 م. ب. به جهت عدم تفاهم اخلاقی در طول زندگی مشترک و رفتار خوانده با موکل به نحوی بوده است که امکان ادامه زندگی مشترک را غیر ممکن نموده است و ایجاد کراهت شدید در موکل شده و موکل با بذل کلیه مهریه و نفقه و اجرت المثل ایام زندگی مشترک درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را دارند و وکیل محترم خوانده دفاعاً بیان نموده است موکل به زندگی مشترک با خواهان علاقمند می باشند و به هیچ وجه حاضر به طلاق زوجه نمی باشند موکل دارای فرزند مشترک م. ب. دخالت پدر زوجه درزندگی مشترک علت طرح دعوی گردیده است و مضافا" به اینکه کراهت زوجه از زوج به تنهائی عنوان عسر و حرج ندارد با عنایت به اوراق و محتویات پرونده و اظهارات و دفاعیات وکلا محترم متداعیین و ملاحظه نظریه داوران زوجین مضبوط در پرونده اولاً اینکه وکیل محترم خواهان ب. ش. د. ، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را به استناد ماده 1146 قانون مدنی بر مبنای کراهت زوجه و با بذل کلیه حق و حقوق قانونی موکل خود نموده است در حالی که وکیل زوج به شرح جلسه دادرسی اعلام نموده است که موکل ایشان به زندگی مشترک با خواهان علاقمند می باشند و به نحوی از قبول بذل امتناع نموده اند دادگاه نمی تواند در این خصوص زوج را ملزم به قبول مال نماید ثانیاً وکیل محترم خواهان دعوی ادفی دلیل که بیانگر سوء رفتار زوج باشد به نحوی که دوام زوجیت برای زوجه مقدور و میسر نباشد به دادگاه ارائه ننموده است لذا دادگاه توجهاً به مراتب فوق به استناد ماده 197 قانون آئین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوی را صادر و اعلام میدارد رأی صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان م. ب..»; این دادنامه در تاریخ 94/4/22 به ذینفع ابلاغ شده است خانم …. ل. طی دادخواستی نسبت به دادنامه 9409974160100408 یاد شده در تاریخ 94/5/12 تجدیدنظرخواهی نموده و زوج نیز طی لایحه ای مطالب خود را بیان داشته است شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی بموجب دادنامه شماره 9409974122500878 مورخ 1394/6/18 به شرح مندرج در آن دادنامه بدوی را تأیید کرده است این دادنامه (500878) در تاریخ 94/6/31 به زوجه ابلاغ شده است مشارالیها در تاریخ 94/7/18 طی دادخواستی به شرح منعکس در آن نسبت به دادنامه 9409974122500878 صادره از شعبه 5دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی فرجام خواهی کرده است. ف. خ. ن. لایحه خود را تقدیم داشته است پرونده به دیوانعالی کشور ارسال جهت رسیدگی به شعبه 19 دیوان ارجاع شده است کلیه محتویات پرونده به هنگام شور قرائت می شود .هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … سرائی عضوممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی میدهد رأی شعبه دیوان عالی کشور ف. خ. د. دادخواست و در جریان دادرسی موردی را که بیانگر عدم تعلق خاطر به همسرش را توجیه نماید ذکر نکرده و مطالب معنونه کلیاتی است که کافی بر احراز عسر و حرج او در زندگی مشترک باشد نیست. اظهار آمادگی برای بذل مهریه و سایر حقوق در مقابل طلاق مادام که از ناحیه زوج پذیرفته نشود کافی بر صدور دستور طلاق نمیباشد لذا استنباط دادگاه از محتویات پرونده و مطالب اعلام شده خالی از اشکال است از نظر تشریفات دادرسی نیز ایرادی بر آن وارد نیست لذا رأی فرجامخواسته بشماره 9409974122500878 شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی تأیید میگردد. شعبه 19 دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار مصطفی فاتحی - عبدالرضا کریمی صحنه سرائی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اثر بذل حقوق مالی بر پذیرش دعوی طلاق در تاریخ 18 آذر 1394، شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی به یک پرونده رسیدگی نمود که در آن خواسته‌ای مبنی بر صدور گواهی عدم امکان سازش و مطالبه خسارات قانونی مطرح شده بود. خ. ب. ا. به ماده 1146 قانون مدنی، عدم امکان ادامه زندگی مشترک را به دلیل رفتار خوانده و کراهت شدید از وی اعلام کرد و درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش و بذل کلیه مهریه و حقوق قانونی خود را ارائه داد. خوانده، به همراه وکیل خود، به عدم تمایل به طلاق و علاقه به ادامه زندگی مشترک اشاره کرده و ادعا نمود که دخالت‌های خانواده خواهان علت طرح دعوی است. <br>پس از بررسی محتویات پرونده و نظریه داوران، دادگاه به این نتیجه رسید که خواهان دلیلی مبنی بر سوء رفتار خوانده ارائه نکرده و بر این اساس، به استناد ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی، دعوی را باطل اعلام کرد. این رای به تجدیدنظرخواهی منجر شد و شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی، در تاریخ 18 شهریور 1394، رای بدوی را تایید کرد. فرجام‌خواهی نیز به دیوان عالی کشور ارسال گردید. دیوان عالی کشور پس از بررسی پرونده و عدم ارائه دلایل کافی از سوی فرجام‌خواه، رای تجدیدنظر را تایید و اعلام نمود که رای فرجام‌خواسته بدون اشکال است. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/09/18 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اظهار آمادگی زوجه برای بذل مهریه و سایر حقوق در مقابل طلاق، مادام که از ناحیه زوج پذیرفته نشود کافی بر صدور حکم طلاق نیست. رای خلاصه جریان پرونده خانم …. ل. با وکالت آقای ب. ا. به طرفیت آقای ج. ن. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش بانضمام مطالبه خسارات قانونی طرح دعوی کرده است بدین توضیح موکله به موجب سند ازدواج شماره... - 86/9/17 دفتر ثبت ازدواج شماره... ه. با مهریه تعداد 1368 عدد سکه طلای تمام بهارآزادی که عندالمطالبه بر عهده زوج بوده با خوانده ازدواج دائمی نموده حاصل این ازدواج و رابطه زوجیت فرزند دختر به نام س. متولد 90/2/20 م. ب.. نظر به عدم حصول تفاهم اخلاقی در جهت استمرار زندگی مشترک و ب. ت. ب. اینکه در خلال مدت زندگی مشترک، رفتار زوج با موکل به نحوی بوده که تحمل ادامه زندگی، برای موکله مشکل و غیر ممکن گردیده و باعث ایجاد کراهت شدید در موکله شده بدین لحاظ و به سبب عدم امکان بازگشت موکله به زندگی مشترک با بذل کلیه مهریه خویش و همچنین نفقه و اجرت المثل ایام زندگی مشترک مستندا به ماده 1146 قانون مدنی و سایر قوانین و مقررات جاری تقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش و مطالبه کلیه خسارات قانونی اعم از هزینه دادرسی، حق الوکاله وکیل و... را دارد. در جریان رسیدگی زوج آقای د. الف. را وکیل رسمی خود انتخاب کرده است. وکیل خواهان لایحه دو صفحه ای تقدیم نموده که مفهوما همان مطالب متن دادخواست است و اضافه نموده که دادگاه قرار ارجاع امر به داوری را صادر نمایند. در جلسه 94/1/29 وکیل خ. د. م. دفاع اظهار داشته موکل (زوج) زندگی خود را دوست دارد و به هیچ وجه حاضر به طلاق نمی‌باشد و حاضر به قبول آنچه خواهان بذل می کند نیست و مطابق نظریه مشورتی شماره 717184 مورخ 1379/07/04 کراهت زوجه از زوج به تنهایی عنوان عسر و حرج ندارد و نمی تواند مصداق آن باشد و همچنین مطابق نظریه مشورتی شماره 4283 / 7 مورخ 1378/06/03 چنانچه گواهی عدم امکان سازش صادر شده باشد به لحاظ بذل مهریه از ناحیه زوجه و قبل از اجرای صیغه طلاق هم اگر زوج منصرف شود الزام زوج به اجرای صیغه طلاق مجوز شرعی ندارد و نظریه مشورتی شماره 711780 مورخ 1377/03/30 ماده مورد استناد وکیل خواهان را که ماده 1146 قانون مدنی م. ب. و بر اساس آن درخواست طلاق کرده توضیح داده که ماده مذکور دلالت بر طلاق خلع دارد در واقع طلاق خلع را تعریف کرده بدین معنی که زن بواسطه کراهتی که از شوهر خود دارد در مقابل مالی که به شوهر میدهد، طلاق میگیرد. ولی اگر شوهر راضی به این کار نباشد دادگاه نمی تواند زوج را ملزم به قبول آنچه زوجه بذل می کند بنماید حال ب. ت. ب. اینکه موکل دارای یک فرزند مشترک سه ساله م. ب. و زندگی خود و همسر خود را دوست دارد صرفا بنا به اظهار موکل دخالت پدر زوجه علت طرح چنین دادخواست م. ب. لذا تقاضای رد دادخواست خواهان را استدعا نموده است. شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی ه. قرار ارجاع امر به داوری را صادر کرده است. زوج آقای م. ن. را به عنوان داور خود معرفی کرده است زوجه نیز آقای … ق. ر. را به عنوان داور خویش معرفی نموده است. وکیل ز. ط. ل. ای اضافه نموده که موکل حاضر به قبول بذل نمی‌باشد و حاضر به طلاق زوجه نیست و تمام حق و حقوق ایشان را نیز مطابق مقررات قانونی پرداخت می کند تقاضای رد دادخواست خواهان را نموده است. داور زوج نظریه خود را در تاریخ 94/4/3 ارائه نموده و در قسمت اخیر آن مرقوم داشته « به نظر اینجانب زوج و زوجه هیچ مشکلی با هم ندارند صرفا دخالت های خانواده زوجه و اطرافیان موجب دوری و جدایی آنها از همدیگر شده است و خود زوجه هیج نقشی در طرح دادخواست طلاق نداشته و اگر خانواده ایشان اجازه دهد امکان صلح و سازش بین طرفین در حد بسیار قوی وجود دارد (ص 35 ) داور زوجه نیز نظریه خود را در 94/4/10 ارائه و مفهوما مرقوم داشته که تلاش صلح و سازش وی مثمر ثمر واقع نشده است (ص 37 ) سرانجام شعبه اول دادگاه عمومی حقوقی ه. به موجب شماره دادنامه --- مورخ 1394/04/18 چنین رای صادر کرده است « رای دادگاه: در خصوص دادخواست آقای ب. ا. به وکالت از خانم …. ل. به طرفیت آقای ج. ن. به وکالت آقای د. الف. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش بانضمام کلیه خسارات قانونی بدین توضیح که وکیل محترم خواهان ب. ش. د. بیان نموده‌اند موکل به موجب سند نکاحیه به شماره... تنظیمی در دفتر رسمی ثبت ازدواج شماره... ه. در سال 1386 با مهریه یکهزار و سیصد و شصت و هشت قطعه سکه طلای تمام بهار آزادی به صورت عندالمطالبه با خوانده ازدواج دائم نموده است و ثمره ازدواج یک فرزند مشترک به نام س. متولد 1390 م. ب. به جهت عدم تفاهم اخلاقی در طول زندگی مشترک و رفتار خوانده با موکل به نحوی بوده است که امکان ادامه زندگی مشترک را غیر ممکن نموده است و ایجاد کراهت شدید در موکل شده و موکل با بذل کلیه مهریه و نفقه و اجرت المثل ایام زندگی مشترک درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را دارند و وکیل محترم خوانده دفاعا بیان نموده است موکل به زندگی مشترک با خواهان علاقمند می‌باشند و به هیچ وجه حاضر به طلاق زوجه نمی‌باشند موکل دارای فرزند مشترک م. ب. دخالت پدر زوجه درزندگی مشترک علت طرح دعوی گردیده است و مضافا به اینکه کراهت زوجه از زوج به تنهایی عنوان عسر و حرج ندارد با عنایت به اوراق و محتویات پرونده و اظهارات و دفاعیات وکلا محترم متداعیین و ملاحظه نظریه داوران زوجین مضبوط در پرونده اولا اینکه وکیل محترم خ. ب. ش. دادخواست، درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را به استناد ماده 1146 قانون مدنی بر مبنای کراهت زوجه و با بذل کلیه حق و حقوق قانونی موکل خود نموده است در حالی که وکیل زوج به شرح جلسه دادرسی اعلام نموده است که موکل ایشان به زندگی مشترک با خواهان علاقمند می‌باشند و به نحوی از قبول بذل امتناع نموده‌اند دادگاه نمی تواند در این خصوص زوج را ملزم به قبول مال نماید ثانیا وکیل محترم خواهان دعوی ادفی دلیل که بیانگر سوء رفتار زوج باشد به نحوی که دوام زوجیت برای زوجه مقدور و میسر نباشد به دادگاه ارائه ننموده است لذا دادگاه توجها به مراتب فوق به استناد ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر بطلان دعوی را صادر و اعلام میدارد رای صادره ظرف مدت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم محترم تجدیدنظر استان م. ب..»; این دادنامه در تاریخ 94/4/22 به ذینفع ابلاغ شده است خانم …. ل. طی دادخواستی نسبت به دادنامه --- یاد شده در تاریخ 94/5/12 تجدیدنظرخواهی نموده و زوج نیز طی لایحه ای مطالب خود را بیان داشته است شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی به موجب دادنامه شماره --- مورخ 1394/06/18 به شرح مندرج در آن دادنامه بدوی را تایید کرده است این دادنامه ( 500878 ) در تاریخ 94/6/31 به زوجه ابلاغ شده است مشارالیها در تاریخ 94/7/18 طی دادخواستی به شرح منعکس در آن نسبت به دادنامه --- صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی فرجام خواهی کرده است. ف. خ. ن. لایحه خود را تقدیم داشته است پرونده به دیوانعالی کشور ارسال جهت رسیدگی به شعبه --- دیوان ارجاع شده است کلیه محتویات پرونده به هنگام شور قرائت می‌شود.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … سرائی عضو ممیز و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد رای شعبه دیوان عالی کشور ف. خ. د. دادخواست و در جریان دادرسی موردی را که بیانگر عدم تعلق خاطر به همسرش را توجیه نماید ذکر نکرده و مطالب معنونه کلیاتی است که کافی بر احراز عسر و حرج او در زندگی مشترک باشد نیست. اظهار آمادگی برای بذل مهریه و سایر حقوق در مقابل طلاق مادام که از ناحیه زوج پذیرفته نشود کافی بر صدور دستور طلاق نمیباشد لذا استنباط دادگاه از محتویات پرونده و مطالب اعلام شده خالی از اشکال است از نظر تشریفات دادرسی نیز ایرادی بر آن وارد نیست لذا رای فرجامخواسته به شماره 9409974122500878 شعبه پنجم دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی تایید میگردد. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار