اثر خط زدن حواله‌کرد چک در مطالبه وجه آن توسط ثالث

رأی دادگاه بدوی در خصوص دعوی آقای م.ح. فرزند ع. به وکالت از آقای ….ر. فرزند ع. به طرفیت 1- م.ف. فرزند ع. 2- شرکت خ.ت. (سهامی خاص) 3- ه.م. فرزند ش. 4- د.پ. فرزند ف. 5- ب.ق. 6- شرکت صنایع بسته بندی پ. (سهامی خاص) به خواسته صدور حکم به پرداخت وجه یک فقره چک به شماره 693599-26/2/89 بانک الف. به مبلغ 000/000/725 ریال به انضمام خسارات دادرسی و خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ صدور چک تا اجرای حکم و وصول آن مستنداً به مدارک پیوست که پس از طی تشریفات و ضوابط قانونی پرونده به این شعبه ارجاع و سپس به کلاسه فوق به ثبت رسیده است صرف نظر از ملاحظه اظهارات بلاوجه وکیل محترم تعرفه شده خواندگان (بنام آقای ب.) به شرح صورت مجلس مورخ 1/5/91، لیکن از منظر دادگاه ملاحظه اصل چک در ید خواهان ظهور در اشتغال ذمه، مدیونیت و بدهکاری خواندگان (متضامناً) و ایضاً استحقاق خ. م. ب. مطالبه وجه مندرج در ستون خواسته دارد به علاوه اینکه تاکنون و به حکایت اوراق و محتویات پرونده مستند ابرازی خواهان مصون از هرگونه ایراد و اعتراضی بوده در نتیجه بقای دین خواندگان احراز و استصحاب می گردد. لهذا با وصف مراتب فوق و مستنداً به مواد 310 و 313 از قانون تجارت و 519 از قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی، تبصره الحاقی به ماده 2 اصلاحی ناظر به ماده 19 از قانون صدور چک، دادگاه دعوی وکیل خواهان را محمول بر صحت و اصالت تشخیص [داده و] درنتیجه حکم به محکومیت خواندگان متضامناً به پرداخت مبلغ 000/000/725 ریال به عنوان اصل خواسته و سپس پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل و خسارت تأخیر تأدیه از تاریخ سررسید الی اجرای حکم از باب تسبیب د. ح. خ. [صادر و اعلام می کند]. رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز [از تاریخ ابلاغ] قابل تجدیدنظر م. ب.. رئیس شعبه 8 دادگاه عمومی حقوقی تهران ـ میردیلمی رأی دادگاه تجدیدنظر استان پرونده بیانگر اعتراض و تجدیدنظرخواهی آقای ج.ب. به وکالت از بانو ه.م. و آقایان م.ف. و شرکت خ.ت. و شرکت صنایع بسته بندی پ. و ب.ق. و د.پ. از دادنامه شماره 00504-15/5/91 شعبه 8 دادگاه حقوقی تهران به طرفیت آقای ….ر. با وکالت آقای م.ح. به موجب آن تجدیدنظر خ. ه. محکوم به پرداخت وجه یک فقره چک به شماره 693599-26/2/89 به مبلغ 000/000/725 ریال و هزینه دادرسی و تأخیر تأدیه و حق الوکاله به نحو تضامن شده اند. ب. ت. ب. مندرجات پرونده و ملاحظه لایحه و دادخواست تجدیدنظرخواهی و مداقه در اظهارات و دفاعیات طرفین در مراحل رسیدگی و دادرسی و مستندات ابرازی طرفین [که] حکایت از این [دارد] که موضوع دعوی از بابت قرارداد شماره 109/8-28/9/88 که در متن چک نیز نوشته شده است و قسمت حواله کرد چک نیز خط خورده است، م. ب. و طرفین خط خوردن حواله کرد را قبول دارند و قرارداد طرفین در صورت بروز اختلاف به داوری توافق شده است از آنجائی که چک موضوع پرونده از بابت قرارداد بوده است و اختلاف در قرارداد به داوری احاله شده است و بدین اعتبار قسمت حواله کرد چک خط خورده است یعنی اختیار و حق حواله کرد با امضا ظهر و واگذاری به دیگری به اعتبار قرارداد طرفین سلب شده است بدین جهت دارنده چک با حسن نیت نمی باشد و نمی تواند وجه چک را از صادرکنندگان مطالبه نماید و فقط دارنده اولیه مطابق چک و قرارداد می تواند از صادرکننده مطالبه نماید بنابراین اعتراض و تجدیدنظرخواهی را وارد تشخیص داده و به استناد ماده 538 از قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را نقض نموده و حکم بطلان دعوی صادر و اعلام می گردد رأی صادره قطعی است. رئیس شعبه 43 دادگاه تجدیدنظر استان تهران ـ مستشار دادگاه دشتبانی ـ رفعت فهرست دادگاه بدوی دادگاه تجدیدنظر استان نقد رأی اثر خط زدن حواله کرد چک در مطالبه وجه آن توسط ثالث در تاریخ 31 فروردین 1392، دادگاه بدوی به دعوی مطرح‌شده در خصوص مطالبه وجه یک فقره چک به مبلغ 725,000,000 ریال و خسارات دادرسی و تاخیر تادیه رسیدگی نمود. دادگاه با استناد به مواد 310 و 313 قانون تجارت و 519 قانون آیین دادرسی، اصل چک را به عنوان دلیلی بر بدهکاری خواندگان تلقی کرده و حکم به محکومیت آنان به پرداخت مبلغ خواسته و هزینه‌های دادرسی صادر کرد. پس از آن، تجدیدنظرخواهی توسط وکیل خواندگان به دلیل وجود اختلاف در قرارداد مرتبط با چک و توافق به داوری به عمل آمد. دادگاه تجدیدنظر با بررسی مستندات و اظهارات طرفین به این نتیجه رسید که دارنده چک به دلیل خط خوردن حواله‌کرد، حق مطالبه وجه را ندارد و تنها دارنده اولیه می‌تواند از صادرکننده مطالبه نماید. بر این اساس، دادگاه تجدیدنظر به استناد ماده 538 قانون آیین دادرسی، دادنامه بدوی را نقض و حکم به بطلان دعوی صادر کرد. رای صادره قطعی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1392/01/31 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در صورت خط خوردن حواله کرد چک، دارنده اولیه حق ظهر نویسی و انتقال آن به دیگری را نداشته است. منتقل الیه نیز دارنده با حسن نیت تشخیص داده نمی شود و نمی تواند وجه چک را خارج از شرایط تعیین شده قرارداد مبنا برای وصول جک از صادرکنندگان مطالبه کند در خصوص دعوی آقای م.ح. فرزند ع. به وکالت از آقای ….ر. فرزند ع. به طرفیت 1 - م.ف. فرزند ع. 2 - شرکت خ.ت. (سهامی خاص) 3 - ه.م. فرزند ش. 4 - د.پ. فرزند ف. 5 - ب.ق. 6 - شرکت صنایع بسته بندی پ. (سهامی خاص) به خواسته صدور حکم به پرداخت وجه یک فقره چک به شماره 693599 - 26/2/89 بانک الف. به مبلغ 725/000/000 ریال به انضمام خسارات دادرسی و خسارت تاخیر تادیه از تاریخ صدور چک تا اجرای حکم و وصول آن مستندا به مدارک پیوست که پس از طی تشریفات و ضوابط قانونی پرونده به این شعبه ارجاع و سپس به کلاسه فوق به ثبت رسیده است صرف نظر از ملاحظه اظهارات بلاوجه وکیل محترم تعرفه شده خواندگان (به نام آقای ب.) به شرح صورت مجلس مورخ 1/5/91 ، لیکن از منظر دادگاه ملاحظه اصل چک در ید خواهان ظهور در اشتغال ذمه، مدیونیت و بدهکاری خواندگان (متضامنا) و ایضا استحقاق خ. م. ب. مطالبه وجه مندرج در ستون خواسته دارد به علاوه اینکه تاکنون و به حکایت اوراق و محتویات پرونده مستند ابرازی خواهان مصون از هرگونه ایراد و اعتراضی بوده در نتیجه بقای دین خواندگان احراز و استصحاب می‌گردد. لهذا با وصف مراتب فوق و مستندا به مواد 310 و 313 از قانون تجارت و 519 از قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی، تبصره الحاقی به ماده 2 اصلاحی ناظر به ماده 19 از قانون صدور چک، دادگاه دعوی وکیل خواهان را محمول بر صحت و اصالت تشخیص [داده و] درنتیجه حکم به محکومیت خواندگان متضامنا به پرداخت مبلغ 725/000/000 ریال به عنوان اصل خواسته و سپس پرداخت هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل و خسارت تاخیر تادیه از تاریخ سررسید الی اجرای حکم از باب تسبیب د. ح. خ. [صادر و اعلام می کند]. رای صادره حضوری و ظرف بیست روز [از تاریخ ابلاغ] قابل تجدیدنظر م. ب.. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - میردیلمی رای دادگاه تجدیدنظر استان پرونده بیانگر اعتراض و تجدیدنظرخواهی آقای ج.ب. به وکالت از بانو ه.م. و آقایان م.ف. و شرکت خ.ت. و شرکت صنایع بسته بندی پ. و ب.ق. و د.پ. از دادنامه شماره --- - 15/5/91 شعبه --- دادگاه حقوقی تهران به طرفیت آقای ….ر. با وکالت آقای م.ح. به موجب آن تجدیدنظر خ. ه. محکوم به پرداخت وجه یک فقره چک به شماره 693599 - 26/2/89 به مبلغ 725/000/000 ریال و هزینه دادرسی و تاخیر تادیه و حق الوکاله به نحو تضامن شده اند. ب. ت. ب. مندرجات پرونده و ملاحظه لایحه و دادخواست تجدیدنظرخواهی و مداقه در اظهارات و دفاعیات طرفین در مراحل رسیدگی و دادرسی و مستندات ابرازی طرفین [که] حکایت از این [دارد] که موضوع دعوی از بابت قرارداد شماره 109/8 - 28/9/88 که در متن چک نیز نوشته شده است و قسمت حواله کرد چک نیز خط خورده است، م. ب. و طرفین خط خوردن حواله کرد را قبول دارند و قرارداد طرفین در صورت بروز اختلاف به داوری توافق شده است از آنجائی که چک موضوع پرونده از بابت قرارداد بوده است و اختلاف در قرارداد به داوری احاله شده است و بدین اعتبار قسمت حواله کرد چک خط خورده است یعنی اختیار و حق حواله کرد با امضا ظهر و واگذاری به دیگری به اعتبار قرارداد طرفین سلب شده است بدین جهت دارنده چک با حسن نیت نمی‌باشد و نمی تواند وجه چک را از صادرکنندگان مطالبه نماید و فقط دارنده اولیه مطابق چک و قرارداد می‌تواند از صادرکننده مطالبه نماید بنابراین اعتراض و تجدیدنظرخواهی را وارد تشخیص داده و به استناد ماده 538 از قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه معترض عنه را نقض نموده و حکم بطلان دعوی صادر و اعلام می‌گردد رای صادره قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه