رأی
اثر عدم رعایت تشریفات شکلی ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی
رأی خلاصه جریان پرونده
مندرجات اوراق پرونده قضایی پیشرو ،حکایت از آن دارد که :در تاریخ 1393/9/6 خانم م. د. ، د. ب. ط. آقای س.م.ن. ه. ، به خواسته صدورحکم بر اثبات رابطه زوجیت دائم میان خواهان و خوانده، به دادگستری شهرستان مشهد تقدیم داشته که رسیدگی به موضوع ، به شعبه چهل و یکم دادگاه عمومی خانواده آن شهرستان ارجاع گردیده و پرونده امر با ثبت به کلاسه بایگانی 932271 در مدار رسیدگی قرار گرفته است. خواهان ب. ش. د. تقدیمی وضمن استناد به شهادت شهود توضیح داده است که مطابق دست نوشته عاقد محترم مرحوم ح.
آرام و استشهادیه پیوستی که به امضای چند تن از افراد مورد اعتماد رسیده و عنداللزوم جهت اداء شهادت در محضر دادگاه آمادگی دارند خوانده محترم دعوی در مورخه 1381/10/25 این جانبه را به عقد شرعی و دائمی خود در آورده و مهریه بنده نیز تعداد 114 عدد سکه بهار آزادی تعیین شده است .متأسفانه، خوانده دعوی که تبعه افغانستان نیز محسوب می گردد اینجانبه را بدون دلیل موجه و قانونی و شرعی رها نموده و نسبت به انجام وظایف و تکالیف زناشویی استنکاف می ورزد و علی رغم مراجعات مکرر نه تنها رابطه زوجیت را انکار می کند بلکه از پرداخت مهریه این جانبه نیز امتناع می نماید .
با عنایت به مراتب فوق و مستنداً به مواد 1062و 1082 قانون مدنی و مواد 198 و 515 قانون آیین دادرسی مدنی صدور حکم بر اثبات زوجیت م. ا. . ضمناً در خصوص ترک انفاق و عدم ثبت واقعه ازدواج شکایتی علیه خوانده در شعبه 130 دادگاه جزایی مطرح شده است که منتهی به صدور قرار اناطه گردیده است .به ضمیمه دادخواست تقدیمی ، تصاویر مصدق شناسنامه و کارت شناسایی ملی خواهان ، سند فوت مرحوم ع. ه. تخت کش که ظاهراً همسر قبلی خواهان بوده و به تاریخ 1379/2/7 وفات یافته است ،گواهی مورخ 1383/8/9 عاقد (امام جماعت مسجد چهارده معصوم(ع)-) و استشهادیه ای که هفت نفر مسجل ذیل آن، ادعای خواهان در مورد ازدواج دائم با خوانده با مهریه 114 سکه بهار آزادی و نیز رها نمودن خواهان توسط خوانده به مدت حدود 10 سال و عدم انجام تکالیف قانونی و شرعی توسط خوانده در برابر خواهان را گواهی نموده اند ، ارائه شده است.
همچنین تصویر اخطاریه مورخ 1393/7/24شعبه 130 دادگاه عمومی جزایی مشهد خطاب به خواهان که از او به عنوان شاکی خواسته شده است تا در جلسه رسیدگی مورخ 1393/9/4 آن دادگاه شرکت نماید نیز به ضمیمه دادخواست تقدیمی خواهان به دادگاه ارائه گردیده است . آقای م. الف. ، وکیل پ. ی. د. با ارائه وکالت نامه ، خ. ر. ب. وکالت از طرف خواهان معرفی نموده است .نخستین جلسه رسیدگی دادگاه به تاریخ 1393/9/29 برگزار می شود .خواهان و وکیل وی در دادگاه حضور یافته اند .
خوانده با وصف ابلاغ ،حاضر نشده و لایحه ای نیز به دادگاه نفرستاده است .وکیل خ. د. ا. جلسه اظهار داشته است که خواسته ب. ش. د. تقدیمی است با این توضیح که خوانده دعوی در مورخه 81/10/25 موکله اینجانب را به عقد شرعی و دائمی خود درمی آورد و مهریه مشارالیها نیز تعداد 114 عدد سکه بهار آزادی تعیین می شود .مشارالیهما پس از عقد نکاح ،مدتی در ایران زندگی و سپس به لحاظ اینکه خوانده در کشور روسیه تاجر م. ب. جهت زندگی به کشور روسیه عزیمت می نمایند. .مدت مدیدی است که خوانده محترم دعوی بدون دلیل وعذر شرعی ،موکله را بلاتکلیف رها نموده و از انجام تکالیف و وظایف شرعی و قانونی خود امتناع می ورزد و به لحاظ اینکه مشارالیه افغانی است دسترسی به وی نیز غیر ممکن است . دلایل اینجانب مبنی بر اثبات ادعای موکل عبارتند از
1- شهادت شهود که هم اکنون جهت ادای شهادت در محضر دادگاه حاضر گردیده اند
2-استشهادی که به امضای جمع زیادی از افرادی که کاملاً واقف به ازدواج مزبور هستند رسیده و عنداللزوم جهت ادای شهادت آمادگی دارند.
3- دست نوشته مورخ 1383/8/9 عاقد محترم مرحوم حاج آقای ح. الف. (قاضی اسبق دادگستری مشهد)
4- عکس های خانوادگی که موجود است .علیهذا صدور حکم مبنی بر اثبات زوجیت م. ا.. ضمناً آقایان و خانم ها ه. ر. ، ع. ص. ، س. ب. ، ن. پ. و الف. د. به عنوان شاهد معرفی می گردند. دادگاه مرجوع الیه در همین جلسه ب. ت. ب. درخواست وکیل خواهان، از پنج نفر شهود تعرفه شده از سوی وی تحقیق به عمل آورده و اظهارات گواهان را در اوراق تحقیق درج و منعکس نموده است .خانم …. د. ، احد از گواهان در شهادت خود اظهار داشته است که خواهرم درتاریخ 1381/10/25 با آقای ن.
ه. ازدواج کرده و بعد از یک ماه به خارج از کشور -مسکو - رفتند و در آن جا از این آقا باردار شده که آقای … ن. ه. خواهرم را وا دار به سقط جنین کردند وبعد از مدتی به ایران برگشتند و این آقا دیگر هیچ وقت ،حتی به دیدن خواهرم نیامد و ایشان را کاملاً ترک کردند . آقای ه. ر. ، گواه دیگر خواهان در شهادت خود گفته است که این جانب ه. ر. شاهد عقد آقای … ن. ه. با خانم م. د. در سال 81 بودم و عاقد حاج آقای ح. الف. بود در ضمن خانم د. مستاجر ما بودند بعد از مدت یک ماه از منزل ما مهاجرت به کشور روسیه کردند و بنده اطلاع دیگری ندارم .
سومین گواه، آقای ع. ص. نیز در گواهی خود اظهار داشته است اینجانب به عنوان شاهد عقد خانم م. د. و آقای … ن. ه. در سال 1381 بوده ام که در این عقد ، مهریه یکصد و چهارده سکه بهار آزادی تعیین شد. بعد از یک ماه پس از عقد نامبرده به همراه همسر ایشان عازم کشور روسیه شدند که اینجانب نیز به همراه خانواده به مدت یک سال همراه ایشان بودیم . در طول این مدت خانم د. باردار نیز شدند که به اصرار آقای ن. ه. اقدام به سقط جنین کردند . پس از برگشت به ایران علی رغم همسر بودن ایشان و طلاق نگرفتن ولی آقای ن.
از آن تاریخ به بعد هیچ مسئولیتی را به عنوان همسر تقبل نکرده و ترک انفاق کرده اند .گواه چهارم ،خانم س. ب. نیز در شهادت خودگفته است این جانب س. ب. در تاریخ 81/10/25 با حضور خواهر و داماد و دوست ایشان شاهد عقد این خانم با سیدن. ه. بودم و شاهد این بودم که مدت یک ماه یا دو ماه ایران بودند و بعد از آن به خارج رفتند و مدت 12 سال است که از ایشان خبری نبود . پنجمین و آخرین گواه ،خانم ن. پ. نیز در گواهی خود اظهار داشته است که اینجانب شاهد عقد و ازدواج خانم م.
د. و س.م.ن. ه. در نزد آقای ح. آرام بودم که آقای ح. الف.به صورت دائم عقد ایشان را جاری و مهریه 114 عدد سکه بهار آزادی تعیین شد و بعد از یک ماه پس از عقد آقای م. ن. ه. خانم م. د. را به روسیه جهت اقامت برد . ناگفته نماند خانم م. د. از شوهرش در مسکو حامله گردیده که با اصرار شوهرش بچه اش را سقط نموده و مدت زیادی هم می گذرد که از شوهرش خبری نیست .پس از برگزاری جلسه رسیدگی فوق الذکر، دادگاه از دفتر خواسته است تا به خوانده دعوی اخطار نماید که جهت ملاحظه اظهارات شهود و اخذ توضیح در دادگاه حاضر شود.
اخطاریه دادگاه در تاریخ 1393/10/7 به نحو قانونی به خوانده ابلاغ گردیده ، اما لایحه ای از خوانده در پرونده مشهود نیست و اوراق پرونده تا زمان صدور رأی بدوی نیز حکایتی از حضور خوانده در دادگاه ندارد. د. ا. م. دادگاه پرونده استنادی کلاسه 930601مطروحه در شعبه 130 دادگاه عمومی جزایی مشهد را از مرجع مربوط مطالبه نموده است . پرونده استنادی مزبور واصل شده و محتویات آن مورد ملاحظه دادگاه قرار گرفته اما دادگاه استخراج اوراق ضروری پرونده مزبور و تهیه تصویر از آنها و ضبط تصاویر اوراق پرونده استنادی در پرونده حاضر اکتفا نموده و صورت جلسه ای که حکایت از انعکاس خلاصه مفید پرونده استنادی در پرونده مطروحه مربوط به دعوی اثبات زوجیت باشد در پرونده مشاهده نمی شود.
مستفاد از مندرجات تصاویر اوراق پرونده استنادی کلاسه 930601مطروحه در شعبه130 دادگاه عمومی جزای مشهد آن است که خانم م. د. با وکالت آقای م. الف. ،شکایتی علیه آقای س.م.ن. ه. مبنی بر ترک انفاق شاکیه از سال 1382 و عدم ثبت رسمی واقعه ازدواج فی مابین ، مطرح نموده که پس از سیر مراحل تحقیق مقدماتی و دادسرایی پرونده حسب ظاهر ،با صدور قرار مجرمیت و کیفرخواست به دادگاه های عمومی جزایی ارسال و رسیدگی به موضوع به شعبه 130 آن دادگاه ارجاع شده است و دادگاه مرجوع الیه به موجب دادنامه شماره 580- 93مورخ 1393/9/4 به این استدلال که متهم-آقای س.م.ن.
ه. - منکر وقوع عقد ازدواج فی مابین خود و شاکیه گردیده و از طرفی ، شاکیه نیز از ارائه اصل سند نکاحیه (اعم از عادی و غیره) بنا به دلایل ، اظهار عجز نموده و در وضعیت موجود، اختلاف در اصل نکاح و زوجیت محرز است و رسیدگی به آن از خصایص و صلاحیت محاکم خانواده و طرح دعوی جداگانه ای م. ب. و چون ادامه رسیدگی به دعوی مطروحه منوط به اثبات زوجیت طرفین دعوی است لذا با استناد به ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری قرار اناطه صادر کرده است و شاکیه را مکلف نموده تا ظرف یک ماه موضوع را دردادگاه صالح پیگیری و گواهی آن را به دادگاه جزایی ارائه نماید درغیراین صورت آن دادگاه وفق مقررات تصمیم مقتضی را اتخاذ خواهد نمود سرانجام دادگاه مرجوع الیه در مورد دعوی اثبات زوجیت ،در تاریخ 1393/12/16 محتویات پرونده را مورد ملاحظه قرار داده و آن گاه ، ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه غیابی شماره 3784- 93 مورخ 1393/12/21پس از ذکر مقدمه ای مشتمل بر معرفی طرفین و مفاد خواسته خواهان و چگونگی اقامه دعوی و بیان خلاصه ای از اظهارات خواهان، با این استدلال که در تحقیقات معموله از شهود و گواهان تعرفه شده از ناحیه خواهان و نیز عکس های خانوادگی مجموعاً دلالت بر صحت ادعای داشته و خوانده با ابلاغ قانونی وقت در دادگاه حاضر نشده و ایراد و دفاعی به عمل نیاورده است ، دعوی خ.
ر. و. و ثابت تشخیص داده و با استناد به مواد 1257 و 1258 قانون مدنی حکم بر اثبات رابطه زوجیت دائم فی مابین خانم م. د. و آقای س.م.ن. ه. از تاریخ 1381/10/25 با مهریه تعداد 114 عدد سکه طلا ی بهار آزادی صادر نموده است . دادنامه غیابی فوق الذکر در تاریخ 1394/1/18 به نحو قانونی به خوانده دعوی ابلاغ گردیده و نام برده توسط وکیل خوانده-آقای ر. س. ، وکیل پ. ی. د.-در تاریخ 1394/3/5 با تقدیم دادخواست به دفتر دادگاه نخستین ، نسبت به دادنامه مذکور اعتراض و واخواهی نموده است.
وکیل واخواه ب. ش. د. واخواهی توضیح داده است که موکل تبعة کشور افغانستان م. ب. و واخواه (واخوانده، صحیح است . عضو ممیز.) فردی ایرانی است و طبق قانون ، ازدواج ایرانی با اتباع خارجه بدون اذن دولت جمهوری اسلامی ایران ممنوع م. ب. و ادعای ازدواج وا خوانده ،با موکل بدون اذن دولت جمهوری اسلامی بوده لذا قابلیت استماع نداشته و ندارد. خانم د. مبنای ادعای خود را شهادت شهود قرارداده بدون اینکه عقدنامه ای پیوست نماید. مگر امکان دارد عقدی خوانده شود ولو عادی ولی به صورت مکتوب ثبت و ضبط نشود.
علت سکوت 12ساله خانم د. و عدم طرح دعوی اعم از حقوقی و کیفری به جهت ثبت ، اثبات ازدواج ، نفقه ، مهریه و ... چه بوده است . شهادت شهود با یکدیگر همخوانی ندارد ضمن آنکه موکل هیچ یک از شهود را نمی شناسد و اصولاً منکر ازدواج با خانم … م. ب. .عاقد هیچ گاه شهادتش در محضر دادگاه محترم استماع نشده در دست نوشته ای که به وی منتسب گشته ، خود شهادتش را شهادت شهود بیان نموده و وی بیان کرده با شهادت شهود برای من محرز شد عقد توسط بنده خوانده شده .احد از شهود در پرونده کلاسه 930601/ 130 دادگاه عمومی مشهد صراحتاً بیان داشته موکل وا خوانده را در سال 82 یک طرفه طلاق داده لذا بر فرض صحت شهادت دعوی قابلیت استماع ندارد النهایه با عنایت به مطالب فوق الذکر تقاضای نقص دادنامه را دارد.سایر دفاعیات در جلسه رسیدگی بیان خواهد شد .در جلسه مقرر رسیدگی مورخ 1394/3/31 دادگاه نخستین که با هدف رسیدگی به دعوی واخواهی زوج خوانده برگزار گردیده ،وکلای طرفین و شخص زوجه واخوانده در دادگاه حضور یافته اند .
وکیل زوج واخواه در این جلسه ، اعتراض و واخواهی را ب. ش. د. تقدیمی اعلام و صدور حکم شایسته را از دادگاه تقاضا نموده است وکیل زوجه وا خ. ن. د. جلسه رسیدگی مزبور در پاسخ به اعتراض و واخواهی وکیل ز. ا. د. است که مطابق نظر علمای حقوق، عدم اذن دولت در ازدواج موکله با واخواه به عنوان فرد خارجی به هیچ وجه جزء ارکان صحت عقد نکاح نمی باشد بنابراین عدم تنفیذ عقد نکاح از ناحیه دولت موجب بطلان عقد نکاح نخواهد شد بلکه به محض جاری شدن صیغه عقد نکاح ، رابطه زوجیت محقق خواهد شد .
نظریه کمیسیون نشست قضایی مندرج در مجموعه نشست های قضایی در بحث تابعیت صفحات 333 و 334 مؤید این موضوع است و رویه قضایی نیز این گونه است.شهادت شهود به عنوان یکی از مهم ترین ادله اثبات دعوی مثبت ادعای موکله است و در این خصوص تعداد شش تن از شهود (پنج تن صحیح است . عضو ممیز)صراحتاً اظهارات خود را در محضر دادگاه بیان نموده اند و برخلاف ادعای وکیل محترم واخواه به هیچ وجه اظهارات آنها با یکدیگر تعارض ندارند . دست نوشته عاقد محترم مرحوم آقای ح.
الف. که معرف حضور می باشند و همچنین وجود عکس های خانوادگی موکله با واخواه که به رویت دادگاه نیز رسیده است دلیل بر رابطه زوجیت م. ب. .وقفه به وجودآمده در طرح دعوی نه تنها دلیل بر عدم رابطه زوجیت بین مشارالیهما نیست بلکه موکله در سال 63 نیز شکایتی را علیه واخوانده مطرح که منتهی به صدور برگ جلب واخواه شده و لکن به جهت عدم حضور مشارالیه در ایران وعدم دسترسی موکله بی خیال موضوع شده است . تمامی خویشاوندان واخواه از موضوع ازدواج فی مابین موکله و واخواه مطلع می باشند و لذا جهت کمک به موکله و جلوگیری از تضییع حقوق وی آمدن واخواه به ایران را به اطلاع موکل رسانده و این امر موجب دستگیری واخوانده شده است علی هذا صدور حکم مبنی بر تأیید دادنامه معترض عنه از محضر دادگاه محترم استدعا می گردد .
وکیل واخواه مجدداً و در پاسخ به اظهارات وکیل وا خ. ا. د. است عکس های خانوادگی مورد تأیید موکل نمی باشد و فتوشاپ است و موکل درخصوص ازدواج با خوانده شدیداً منکر م. ب. وهمان طور که سابقاً بیان شد هیچ عقدنامه ای ارائه نشده و عاقد در هیچ جلسه ای حاضر نشده و دست نوشته منتسب به وی نیز چنین نوشته شده بر اساس شهادت شهود برای من مشخص شد عقد توسط من جاری شده ، لهذا با عنایت به اینکه احد از شهود خود را صاحب خانه منزل استیجاری موکل و خانم د.
معرفی نموده تقاضا دارد برگ اجاره نامه خود با موکل را ارائه نماید چون موکل منکر چنین موضوعی است و با عنایت به این که احد از شهود اعلام نموده با موکل و خانم د. یک سال در روسیه زندگی می کرده در خصوص تاریخ ورود و خروج خانم د. از اداره گذرنامه استعلام شود که آیا واقعاً ایشان یک سال در روسیه سکونت داشته ، ضمن آن که ایشان در پرونده کلاسه 930601/ 130 عمومی مشهد صراحتاً اعلام داشته آقای ه. خانم د. را طلاق داده است که مطالبه و مطالعه آن پرونده م.
ا. ضمن آنکه عدم اقدام 12 ساله در خصوص حقوق قانونی ازدواج ادعایی خود بسیار سئوال برانگیز م. ب. النهایه با عنایت به مطالب فوق الذکر و اینکه ازدواج ایرانی با اتباع خارجه مستلزم اخذ مجوز م. ب. که در مانحن فیه چنین اجازه ای اخذ نشده تقاضای نقض دادنامه و رد دعوی واخوانده محترم م. ا. ضمناً موکل اینجانب تبعه افغانستان و ساکن کشور روسیه م. ب. و به شغل بازرگانی اشتغال دارد و در طول این مدت که واخوانده محترم مدعی ازدواج هستند بارها به ایران آمدو شد و رفت و آمد داشته است .
ضمناً ظرف 48ساعت آینده با موکل در روسیه تماس (جهت مواجهه حضوری ) گرفته خواهد شد و مراتب به محضر دادگاه محترم اعلام می گردد. وکیل واخوانده مجدداً اظهار داشته است علاوه بر دلایل و مطالب ذکرشده در صفحه قبل صورت جلسه معروض می دارم که علاوه بر عکس های موجود ، سی دی ها و فیلم هایی نیز وجود دارد که حکایت از رابطه زوجیت فیمابین دارد که عنداللزوم تقدیم خواهد شد . ضمناً موکله از واخواه حامله شده که با اصرار و اجبار مشارالیه، موکله بچه اش را کورتاژ نموده است که در اظهارات شهود نیز اشاره شده است .
دادگاه مرجوع الیه پس از برگزاری جلسه رسیدگی فوق الذکر پرونده را تا حضور واخواه در دادگاه در وقت نظارت 10 روزه قرارداده است. وکیل زوج واخواه با تقدیم لایحه مورخ 94/4/2 به دادگاه اعلام نموده حسب تماس تلفنی با موکل که در روسیه ساکن است مشارالیه عنوان نمود که پس از سیر مراحل اخذ ویزا تا اواسط شهریور ماه امسال یعنی حدوداً تا دو ماه و نیم دیگر به ایران خواهد آمد . دادگاه مجدداً از دفتر خواسته تا پرونده را در وقت نظارت قرار دهد .
زوجه واخوانده شخصاً لایحه ای در تاریخ 1394/4/31 به دادگاه تقدیم و طی آن تقاضا نموده که او را در وقت رسیدگی به دادگاه دعوت نموده و بین او و واخواه مواجهه حضوری دهند. واخوانده به ضمیمه لایحه مزبور یک حلقه سی دی (لوح فشرده ) مربوط به روابط خانوادگی خود و واخواه را به منظور اثبات ادعای خویش به دادگاه ، ارائه نموده است ( کما اینکه علی الظاهر، سابقاً و در مرحله رسیدگی غیابی نیز تعدادی عکس مربوط به خود و واخواه را نیز به دادگاه تقدیم داشته که به پوشه پرونده الصاق شده ، اما صورتجلسه یا دستوری از دادگاه که حکایت از تاریخ ارائه عکس های ابرازی از سوی زوجه واخوانده به دادگاه و ضبط آنها در پرونده باشد در پرونده مشهود نیست .
عضو ممیز.).در جلسه فوق العاده رسیدگی مورخ 1394/5/19 دادگاه ، شخص واخواه -آقای س.م.ن. ه. -در معیت وکیل خود در دادگاه حضور یافته است . بدواً دادگاه عکس های ابرازی از سوی زوجه واخوانده را به واخواه نشان داده است . واخواه با رویت یکی از عکس ها که حسب مندرجات صورت مجلس تنظیمی دادگاه شباهت زیادی باواخواه داشته ، اظهار داشته است که این عکس مربوط به خیلی سال قبل م. ب. . به گزارش دادگاه ، واخواه، سپس منکر شده و در ادامه اظهار خود گفته است این موضوع من و خانم د.
مربوط به دوازده سال قبل م. ب. قبلاً در ایران زندگی می کردم بعد برای کار به روسیه رفتم تقریباً 16 سال است در روسیه هستم و 12 سال پیش که به ایران آمدم که کارهای برادرم را انجام بدهم و ایشان را ببرم دیدم برای افاغنه ویزا سخت می دهند به منزل عمویم رفتم این خانم د. را در منزل عمویم دیدم این خانم را دو سه مرتبه در منزل عمویم دیدم و زن عمویم ایشان را می شناخت ایشان گفت اگر شما مشکلی ویزا دارید من می توانم مشکلتان را حل نمایم ایشان از من پول گرفتند و کار پاسپورت و ویزا را انجام دادند این مدت که من در ایران بودم گفتند به ما کمک کن ما هم به روسیه بیاییم گفتم کار و بار در روسیه خوب است اگر کاری از دستم بیاید انجام می دهم بعد به روسیه رفتم برادرم وزن برادرم هم آمدند بعد هم این خانم د.
به اتفاق داماد و دختران و پسرش به روسیه آمدند ایشان با مادر روسیه زندگی نمی کردند من زن دارم خانواده دارم . من ایشان را معرفی کردم که مشغول به کار بشوند . مدتی که این خانم … از کارایشان را بیرون کردند از من پول دستی خواستند که از روسیه بروند چون پول نداشتند تقریباً چهارده یا پانزده هزار دلار به ایشان دادم زن عمویم ضمانت آن ها را کرد . سالی یکی دومرتیه به ایران می آیم ولی آنها را ندیدم . پولی که به آنها دادم ندادند. من پاسپورت روسیه دارم امکان ندارد بتوانم دو زن داشته باشم چون من زن و فرزند داشتم اگر عاقد در محضر دادگاه شهادت بدهد که کجا عقد کرده است بهتر است.
ایشان بوی پول به دماغش خورده است می خواهد مجدداً از من پول بگیرد . هیچ گونه رابطه زوجیت فی مابین ما نبوده من قبول ندارم . شهودش را نمی شناسم من اطلاعی ندارم . خودم چندین سال است ایشان را پیدا نکرده ام تا پولم را وصول نمایم. ما هیچ گونه رابطه ای ب. غ. از مسائلی که گفتم نداشتیم حرف دیگری ندارم . دادگاه دستور تعیین وقت و دعوت طرفین به منظور انجام مواجه حضوری میان آنان را صادر و از واخوانده خواسته است که عاقد را در جلسه دادگاه به همراه خود آورده و حاضر کند.
در جلسه مقرر دادرسی مورخ 94/5/22 دادگاه که به منظور انجام مواجهه حضوری میان طرفین برگزار گردیده ، متداعیین در جلسه رسیدگی حضور یافته اند. دادگاه بدواً خطاب به زوجه واخوانده اظهارات مورخ 94/5/19 زوج وا خواه را که حاکی از عدم قبول زوجیت فی مابین از طرف مشارالیه بوده قرائت نموده و پرسیده است چه می گویید ؟ زوجه واخوانده جواباً اظهار داشته است قبول ندارم ایشان همسرم است دوازده سال قبل در سال 1381 اواخر سال با همدیگر ازدواج کردیم و به همدیگر از ایران رفتیم .
مهریه 114 سکه بهار آزادی بوده است .عقدنامه دست ایشان بوده ، من رونوشت دارم که عاقد هم اکنون مرحوم گردیده است . محل وقوع عقد منزل عاقد در [کوی] طلاب بوده است گواهی از عاقد گرفته ام و ضمیمه پرونده شده است .این عکس ها را در مسکو در منزل مشترک گرفته ایم این عکسها را از روی فیلم هایی خانوادگی گرفته ایم سی دی آن موجود است .و شاهد دارم. کارگری که در منزل ما کار می کند و ایشان را دیده اند و می شناسند. یک ماه بعد از ازدواجمان باهمدیگر از ایران رفتیم البته به همراه سه فرزند من .
حسب مندرجات صورت جلسه دادگاه، و بعد خواهان با حالت گریه اظهار داشته ن. آقا ، آه من تو را می گیرد لبخند نزن ، وجدانت را در نظر بگیر. زوج واخواه نیز در این جلسه و در پاسخ به اظهارات وا خ. گ. ا. من مشکلی با این خانم … . به این خانم … . همین ، زوجیتی در کار نبوده است اگر شاهدی دارند بیاید رودر رو بشوند. سال گذشته در مجلس دخترم آبروی مرا برد من دنبالشان می گشتم که پولم را بگیرم . تقریباً چهارده پانزده هزار دلار پول به ایشان قرض داده بودم .
واخوانده مجدداً اظهار داشته است به قرآن حاضرم قسم بخورم و سوگند یاد کنم که رابطه زوجیت دائم بین ما منعقد گردیده و ما زن و شوهر هستیم و ایشان مرا ترک کرده است . زوج واخواه هم دوباره اظهار داشته من حاضرم سوگند یاد کنم که زوجیتی بین ما نبوده است . زوجه واخوانده مجدداً گفته است باید هفت مرتبه به قرآن قسم بخورید من خودم حاضرم سوگند یاد کنم که شما شوهر من هستید . حرف های ایشان با حرف هایی که در دادگاه کیفری زده است متفاوت است .
این قدر نگویید . زوج وا خ. ا. د. شما می خواهید مرا سرکیسه کنید . چقدر قسم می خورید . من به پابوس امام ر. آمده ام اعتقاد دارم . دادگاه در این جلسه اظهارات احد از گواهان تعرفه شده از سوی زوجه واخوانده به نام خانم ن. پ. را که قبلاً استماع نموده و در این جلسه دادگاه حاضر بوده مجدداً و در حضور طرفین استماع نموده است . گواه نامبرده که اظهاراتش مجدداً در برگ تحقیق درج شده اظهار داشته من کارگر منزل خواهان بودم سبزی می بردم رفته بودم دیدم این آقا و این خانم با یکدیگر عقد کرده بودندو سپنج برای آنها آورده بودند .
ن. آقا دروغ نگو . من شمارا می شناسم . ن. آقا وجدانت را زیر پایت نگذار . همین قدر که فرشته خانم زن شما م. ب. این هم خانم … م. ب.. شما سیدی ، چطور حقیقت را کتمان می کنید. فرشته همسر دیگر ایشان است . خودش می گفت فرشته است . زوج واخواه پس از استماع اظهارات گواه خانم ن. پ، اظهار داشته است ایشان بوی پول به دماغش خورده است من این شاهد را تا به حال ندیده ام . اظهارات وی را قبول ندارم . نام همسر دیگرم ل. ر. است فرشته نیست. زوجه وا خ.
ا. د. سی دی را آورده ام . خودتان متوجه می شوید . یک خانواده با یک سری افراد غریبه فرق دارد. زوج مجدداً اظهار داشته است 14 یا 15 هزار دلار به ایشان دادم . ایشان به عوض آن گفت طلاهای دخترم را می دهم چون قصد کمک داشتم قبول نکردم . زوجه مجدداً گفته است حاضرم سوگند یاد گنم، ایشان همسر من است و رابطه زوجیت موجود م. ب. زوج هم گفته است من هم حاضرم سوگند یاد کنم ایشان همسر من نیست . سر انجام دادگاه مرجوع الیه در تاریخ 94/5/29 در وقت فوق العاده ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره 1010 - 94 مورخ 94/6/14 با این استدلال که واخواه دلیل موجهی که مستلزم نقض دادنامه واخواسته باشد ارائه ننموده است و توجهاً به محتویات پرونده و مدارک موجود و تحقیقات به عمل آمده ، اعتراض واخواه را وارد ندانسته و با استناد به ماده 197قانون آئین دادرسی مدنی ضمن رد واخواهی زوج ،دادنامه واخواسته را عیناً تایید و استوار نموده است .
دادنامه فوق الذکربه وکلای طرفین ابلاغ گردیده و وکیل زوج واخواه ظرف مهلت مقرر قانونی با تقدیم ;دادخواستی به دفتر دادگاه نخستین ، نسبت به دادنامه مزبور اعتراض و تقاضای تجدید نظر کرده است . مندرجات دادخواست تجدیدنظر خواهی وکیل زوج ، عمدتاً تکرار مطالب و مدافعاتی است که در مرحله رسیدگی واخواهی توسط او و موکل اش مطرح گردیده است . وکیل زوجه ت. ن. خ. با تقدیم لایحه ای به اعتراض و تجدیدنظر خواهی وکیل ز. پ. د. و به ضمیمه لایحه جوابیه خود تصویر دستور جلب زوج ت.
ن. خ. که از سوی دادیار شعبه اول دادسرای عمومی و انقلاب تهران در تاریخ 1383/8/12 و طی شماره .../ .../ پ ن صادر گردیده و طی آن از نیروهای انتظامی حوزه قضایی تهران بزرگ خواسته شده است تا زوج - آقای س.م.ن. ه. - را به اتهام ترک انفاق همسرش و عدم ثبت واقعه ازدواج با راهنمایی و هدایت شاکیه راساً جلب و به شعبه دادیاری اعزام دارند را ارائه نموده است. پس از ثبت دادخواست تجدیدنظر خواهی و انجام تشریفات قانونی و تبادل لوایح و ارسال پرونده به دفتر کل دادگاه های تجدیدنظر استان خراسان رضوی ، شعبه شانزدهم آن دادگاه ، حسب الارجاع ، عهده دار رسیدگی به موضوع شده است .
دادگاه تجدیدنظر مرجوع الیه نیز به موجب دادنامه شماره 1275 - 94 مورخ 1394/8/9 با این استدلال که حسب محتویات پرونده ، دادنامه معترض عنه بر اساس مستندات و دلایل موجود در پرونده و مطابق موازین قانونی صادر گردیده و از حیث رعایت اصول و تشریفات دادرسی نیز اشکالی بر آن وارد نیست و د. ا. م. از دادرسی ،دلیل موجه و موثری که موجبات نقض و بی اعتباری آن را فراهم آورد ، ارائه نشده است و درخواست تجدیدنظرخواهی با هیچ یک از جهات مندرج در بند های ذیل ماده 348 قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی مطابقت ندارد ، اعتراض ت.
ن. خ. نسبت به دادنامه معترض عنه را وارد ندانسته و با استناد به ماده 358 قانون فوق الذکر ضمن رد تجدیدنظر خواهی ، دادنامه تجدیدنظر خواسته را عیناً تایید و استوارنموده است . رای اخیرالذکر در تاریخ 1394/8/14 به وکیل زوج ت. ن. خ. به نحو قانونی ابلاغ گردیده و نامبرده با دارا بودن اختیار لازم و ظرف مهلت و فرجه مقرر قانونی، دادخواست اعتراض خود را در تاریخ 1394/8/17 به دفتر دادگاه صادر کننده رای تجدیدنظری تقدیم داشته و رسیدگی فرجامی راتقاضا نموده است .
مندرجات دادخواست فرجام خواهی وکیل زوج عمدتاً تکرارمطالب و مدافعاتی است که در مراحل پیشین دادرسی مطرح شده است . وکیل زوجه ف. خ. ن. با تقدیم لایحه ای به موارد اعتراض و فرجام خواهی وکیل ز. پ. د. است. پس از ثبت دادخواست فرجامی و انجام تشریفات قانونی و تبادل لوایح ، پرونده در تاریخ 1394/9/23 به دیوان عالی کشور ارسال و بعد از وصول به دبیرخانه دیوان ، رسیدگی به موضوع در تاریخ 1394/10/12 به این شعبه ارجاع گردیده و پرونده امر با ثبت به کلاسه فوق در نوبت بررسی قضایی قرار گرفته است .
گزارش پرونده و مندرجات دادخواست فرجام خواهی و نیز لایحه جوابیه وکیل ف. خ. ب. هنگام شور قرائت خواهد شد . هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … - عضو ممیز- و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رأی شعبه دیوان عالی کشور
فرجام خواهی آقای س.م.ن. ه. ، با وکالت آقای ر. س. ، وکیل پ. ی. د. ، نسبت به دادنامه شماره 1275- 94 مورخ 1394/8/9 شعبه شانزدهم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی که در مقام تایید دادنامه بدوی شماره 3784 - 93 مورخ 1393/8/9 و 1010 - 94 مورخ 1394/6/14 شعبه چهل و یکم دادگاه عمومی خانواده شهرستان مشهد اصدار یافته و متضمن حکم بر اثبات رابطه زوجیت دائم فیمابین ز.
ف. خ. و زوج فرجام خوانده - خانم م. د. - از تاریخ 1381/10/25 با مهریه یکصد و چهارده عدد سکه طلای تمام بهار آزادی م. ب. ، وارد و موجه بنظر نمی رسد ، زیرا به دلالت مندرجات اوراق پرونده و همان گونه که در گزارش عضوممیز نیز تفصیلاً انعکاس یافته است ، زوجه فرجام خوانده ، ب. ش. د. بدوی تقدیمی و توضیحات بعدی خود و وکیل تعرفه شده اش در جلسات رسیدگی و مراحل دادرسی و لوایح ارائه شده ، ضمن استناد به مجموعه ای از دلایل و مدارک و مستندات ، مدعی وجود رابطه زوجیت دائم میان خود و ز.
ف. خ. گردیده و صدور حکم بر اثبات رابطه زوجیت دائم فیمابین از تاریخ 1381/10/25 با صداقیه 114 سکه طلای تمام بهار آزادی را از دادگاه تقاضا نموده است و محکمه نخستین ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات زوجه و وکیل وی و مفاد و مودای شهادت پنج نفر گواه تعرفه شده از سوی زوجه و مجموعه عکس های خانوادگی ارائه شده توسط مشارالیها و مصون ماندن دعوی و مستندات آن از ناحیه ز. ف. خ.- در آن مقطع از دادرسی - ادعای زوجه فرجام خوانده را وارد و ثابت دانسته و به شرح دادنامه غیابی شماره 3784- 93 مورخ 1393/12/21و با استناد به مواد 1257 و 1258 قانون مدنی ، حکم بر اثبات رابطه زوجیت دائم بین طرفین از تاریخ 1381/10/25 با صداق و مهریه 114 عدد سکه تمام بهار آزادی صادر نموده است و به دنبال اعتراض و واخواهی وکیل زوج خوانده بدوی - ف.
خ. فعلی- نسبت به دادنامه غیابی مزبور و طرح مجدد پرونده امر در دادگاه نخستین و انجام یک سلسله رسیدگی ها و اقدامات قضایی، دادگاه، اعتراض و واخواهی وکیل زوج را وارد ندانسته و طی دادنامه شماره 1010- 94 مورخ 1394/6/14 ضمن رد واخواهی ، دادنامه معترض عنه را تایید و استوار نموده است و متعاقب اعتراض و تجدیدنظر خواهی وکیل زوج واخواه و مطرح شدن پرونده در دادگاه تجدیدنظر استان ، دادنامه تجدیدنظر خواسته در مرجع اخیرالذکر نیز عیناً تایید گشته است که بر این استنباط و تشخیص قضایی دادگاه خدشه و خللی وارد نگردیده است .
چه آن که محتویات و اوراق پرونده و مستندات و مدارک مضبوط در آن - از جمله ، موارد احصاء شده در بند های ذیل الذکر - و نیز اقدامات و رسیدگی های قضایی انجام شده ، من حیث المجموع ،مبین صحت ادعای زوجه فرجام خوانده بوده و وجود رابطه زوجیت شرعی و دائم فیمابین مشارالیها و ز. ف. خ. از تاریخ مرقوم و با صداقیه معلوم و مقرر اعلام شده از سوی زوجه فرجام خوانده را مدلل و ثابت می دارد :
1- مندرجات سند عادی مورخ 1383/8/9 و گواهی دست نویس منتسب به عاقد و مجری صیغه عقد نکاح منعقد شده میان طرفین - مرحوم حاج م. م. ح. آرام- که از قضات سابق دادگستری خراسان و امام جماعت مسجد چهارده معصوم علیهم السلام معرفی شده و اصالت مستند موصوف و صحت امضاء ذیل آن و صدور و انتساب متن و امضای سند عادی مزبور به مرحوم عاقد ، درهیچ یک از مراحل دادرسی ، مورد تعرض و تکذیب صریح ز. ف. خ. و وکیل وی قرار نگرفته است ( برگ چهاردهم پرونده ) و
2- متن و مندرجات استشهادیه تنظیمی پیوست دادخواست بدوی که هفت نفر از مطلعین و گواهان ، ذیل آن را تسجیل و امضاء نموده اند (برگ سوم پرونده ) و
3- مفاد و مودای شهادت پنج نفر از شهود تعرفه شده از سوی زوجه فرجام خوانده که با حضور در دادگاه و با رعایت تشریفات قانونی و اتیان به ادای شهادت مبادرت نموده و صحت مدعای زوجه را مورد تصدیق و گواهی قرار داده اند و حتی برخی از آنان ، به حضور خود در مجلس عقد و به این که شاهد جاری شدن صیغه نکاح دائم توسط عاقد مرحوم فیمابین زوجین با مهریه معلوم و مقرر اعلامی بوده اند ، تصریح نموده اند (برگ های 17 الی 21 پرونده ) و
4- مجموعه عکس های خانوادگی ارائه شده در مرحله رسیدگی غیابی و نیز فیلم های مضبوط در لوح فشرده (C.D.) ابرازی از سوی زوجه و وکیل وی در مرحله رسیدگی واخواهی در تاریخ 1394/4/31 (الصاق شده به پوشه پرونده قضایی پیوست و نیز برگ 49 همان پرونده ) و
5- اظهارات و مدافعات طرفین و وکلای آنان در جلسات رسیدگی بدوی (در مرحله واخواهی) ، خصوصاً ، اظهارات ز. ف. خ. در جلسه رسیدگی مورخ 1394/5/19 و نیز اظهارات نامبرده در جلسه مواجهه حضوری انجام شده میان زوجین از یک سو ، و بین ز. ف. خ. و احد از گواهان زوجه - به نام خانم ن. پ.- از سوی دیگر ، در تاریخ 1394/5/22 (برگ های 50 و 51و 54 الی 56 پرونده ) و
6- تصویر مصدق دستور جلب و بازداشت ز. ف. خ. که در تاریخ 1383/8/12 و در پی طرح شکایت کیفری زوجه فرجام خوانده علیه زوج مبنی بر ترک انفاق و عدم ثبت واقعه ازدواج ، توسط دادیار شعبه اول دادسرای عمومی و انقلاب تهران (ناحیه
23 - نیابت ) در پرونده کلاسه ../ .../ 1/ ن مرجع مزبور& nbsp; صدور یافته است (برگ 69 پرونده )
7- محتویات پرونده کیفری استنادی کلاسه 930601 مطروحه در شعبه 130 دادگاه جزایی مشهد ، موضوع شکایت کیفری مجدد زوجه فرجام خوانده علیه ز. ف. خ. مبنی بر ترک انفاق و عدم ثبت واقعه نکاحیه فیمابین زوجین که تصاویر برخی از اوراق پرونده مزبور (که به صدور قرار اناطه منتهی گردیده ) ، توسط دادگاه بدوی استخراج و تهیه و ضم پرونده حاضر گردیده است . (برگ های 25 الی 31 پرونده ) و
8- موجه و موثر نبودن دفاعیات وکیل ز. ف. خ. ، خصوصاً در این بخش که موکل وی دارای تابعیت افغانی و غیر ایرانی بوده و انجام و وقوع عقد نکاح میان او و زن تبعه ایرانی بدون اذن و اجازه دولت ایران ممنوع است ، چه آن که عدم اتیان تشریفات قانونی و شکلی مربوط به ازدواج تبعه ایرانی با تبعه خارجی ، مانع تشخیص صحت عقد نکاح و مخل اعتبار شرعی نکاح واقع شده میان زوجین - در فرض احراز وقوع آن - نمی باشد ، بنابراین و ب. ت. ب. مراتب اشعاری ، دادنامه های بدوی و فرجام خواسته که متکی بر ارزیابی ادله اثباتی و مبتنی بر استنباط قضایی و تشخیص دادگاه های محترم رسیدگی کننده بوده ، ب.
ت. ب. مجموع اوراق و محتویات پرونده و موارد احصاء شده هشت گانه پیشین ، موجهاً و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و از حیث ماهوی و از منظر رعایت اصول و قواعد دادرسی ، ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر آراء موصوف مترتب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که به مبانی استنباط و تشخیص دادگاه و مالاً اساس دادنامه فرجام خواسته خدشه و خللی وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازد فلذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. ، مستنداً به مادتین 370 و 396 قانون آئین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی ، دادنامه فرجام خواسته ابرام میگردد.
رئیس شعبه هشتم دیوان عالی کشور: حسن عباسیان مستشار: سیروس کیقبادی عضو معاون: جعفرپوربدخشان
فهرست
خلاصه جریان پرونده
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رأی
اثر عدم رعایت تشریفات شکلی ازدواج زن ایرانی با مرد خارجی
در تاریخ 28 اردیبهشت 1395، شعبهای از دیوان عالی کشور به پروندهای رسیدگی کرد که در آن ی. ا. ط. خواستار اثبات رابطه زوجیت دائم و پرداخت مهریه به میزان 114 سکه بهار آزادی بود. خواهان ادعا کرد که در تاریخ 25 دی 1381 به عقد طرف مقابل درآمده و به دلیل ترک انفاق و عدم انجام تکالیف زناشویی، درخواست صدور حکم بر اثبات زوجیت را مطرح نمود. وی با استناد به شهادت شهود و مستندات موجود، از جمله گواهی عاقد، مدارک خود را ارائه کرد.
دادگاه بدوی ب. ت. ب. عدم حضور طرف مقابل و اظهارات شهود، حکم به اثبات زوجیت صادر کرد. طرف مقابل به این حکم اعتراض و واخواهی کرد و ادعا نمود که ازدواج بدون اذن مراجع ذیصلاح انجام شده و همچنین به عدم وجود عقدنامه اشاره کرد. دادگاه بدوی و سپس دادگاه تجدیدنظر، اعتراض طرف مقابل را رد کرده و حکم اولیه را تایید کردند. دیوان عالی کشور نیز پس از بررسی مستندات و دلایل ارائه شده، ضمن رد فرجامخواهی، حکم دادگاههای پایینتر را تایید کرد و به این نتیجه رسید که رابطه زوجیت میان طرفین به درستی اثبات شده است.
این تصمیم بر اساس مواد 370 و 396 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ شد.
تاریخ دادنامه قطعی: 1395/02/28
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: عدم رعایت تشریفات قانونی و شکلی مربوط به ازدواج زن ایرانی با مرد تبعه خارج، مانع از صحت عقد و مخل اعتبار شرعی نکاح واقع شده میان زوجین -در فرض احراز وقوع آن- نیست.
رای شعبه دیوان عالی کشور
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه هشتم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/02/28 - 10 : 05 قاضی: سیروس کیقبادی قاضی: حسن عباسیان قاضی: جعفر پوربدخشان
مندرجات اوراق پرونده قضایی پیشرو ،حکایت از آن دارد که:در تاریخ 1393/09/06 خانم م.
د.، د. ب. ط. آقای س.م.ن. ه.، به خواسته صدور حکم بر اثبات رابطه زوجیت دائم میان خواهان و خوانده، به دادگستری شهرستان مشهد تقدیم داشته که رسیدگی به موضوع، به شعبه چهل و یکم دادگاه عمومی خانواده آن شهرستان ارجاع گردیده و پرونده امر با ثبت به کلاسه بایگانی --- در مدار رسیدگی قرار گرفته است. خواهان ب. ش. د. تقدیمی وضمن استناد به شهادت شهود توضیح داده است که مطابق دست نوشته عاقد محترم مرحوم حائری آرام و استشهادیه پیوستی که به امضای چند تن از افراد مورد اعتماد رسیده و عنداللزوم جهت اداء شهادت در محضر دادگاه آمادگی دارند خوانده محترم دعوی در مورخه 1381/10/25 این جانبه را به عقد شرعی و دائمی خود در آورده و مهریه بنده نیز تعداد 114 عدد سکه بهار آزادی تعیین شده است.متاسفانه، خوانده دعوی که تبعه افغانستان نیز محسوب میگردد اینجانبه را بدون دلیل موجه و قانونی و شرعی رها نموده و نسبت به انجام وظایف و تکالیف زناشویی استنکاف می ورزد و علی رغم مراجعات مکرر نه تنها رابطه زوجیت را انکار می کند بلکه از پرداخت مهریه این جانبه نیز امتناع مینماید.
با عنایت به مراتب فوق و مستندا به مواد 1062 و 1082 قانون مدنی و مواد 198 و 515 قانون آیین دادرسی مدنی صدور حکم بر اثبات زوجیت م. ا.. ضمنا در خصوص ترک انفاق و عدم ثبت واقعه ازدواج شکایتی علیه خوانده در شعبه --- دادگاه جزایی مطرح شده است که منتهی به صدور قرار اناطه گردیده است.به ضمیمه دادخواست تقدیمی، تصاویر مصدق شناسنامه و کارت شناسایی ملی خواهان، سند فوت مرحوم عباس همتی تخت کش که ظاهرا همسر قبلی خواهان بوده و به تاریخ 1379/02/07 وفات یافته است ،گواهی مورخ 1383/08/09 عاقد (امام جماعت مسجد چهارده معصوم(ع)-) و استشهادیه ای که هفت نفر مسجل ذیل آن، ادعای خواهان در مورد ازدواج دائم با خوانده با مهریه 114 سکه بهار آزادی و نیز رها نمودن خواهان توسط خوانده به مدت حدود 10 سال و عدم انجام تکالیف قانونی و شرعی توسط خوانده در برابر خواهان را گواهی نموده اند، ارائه شده است.
همچنین تصویر اخطاریه مورخ 1393/07/24 شعبه --- دادگاه عمومی جزایی مشهد خطاب به خواهان که از او به عنوان شاکی خواسته شده است تا در جلسه رسیدگی مورخ 1393/09/04 آن دادگاه شرکت نماید نیز به ضمیمه دادخواست تقدیمی خواهان به دادگاه ارائه گردیده است. آقای م. الف.، وکیل پ. ی. د. با ارائه وکالت نامه، خ. ر. ب. وکالت از طرف خواهان معرفی نموده است.نخستین جلسه رسیدگی دادگاه به تاریخ 1393/09/29 برگزار میشود.خواهان و وکیل وی در دادگاه حضور یافته اند.
خوانده با وصف ابلاغ ،حاضر نشده و لایحه ای نیز به دادگاه نفرستاده است.وکیل خ. د. ا. جلسه اظهار داشته است که خواسته ب. ش. د. تقدیمی است با این توضیح که خوانده دعوی در مورخه 81/10/25 موکله اینجانب را به عقد شرعی و دائمی خود درمی آورد و مهریه مشارالیها نیز تعداد 114 عدد سکه بهار آزادی تعیین میشود.مشارالیهما پس از عقد نکاح ،مدتی در ایران زندگی و سپس به لحاظ اینکه خوانده در کشور روسیه تاجر م. ب. جهت زندگی به کشور روسیه عزیمت می نمایند..مدت مدیدی است که خوانده محترم دعوی بدون دلیل وعذر شرعی ،موکله را بلاتکلیف رها نموده و از انجام تکالیف و وظایف شرعی و قانونی خود امتناع می ورزد و به لحاظ اینکه مشارالیه افغانی است دسترسی به وی نیز غیر ممکن است. دلایل اینجانب مبنی بر اثبات ادعای موکل عبارتند از
1 - شهادت شهود که هم اکنون جهت ادای شهادت در محضر دادگاه حاضر گردیده اند
2 - استشهادی که به امضای جمع زیادی از افرادی که کاملا واقف به ازدواج مزبور هستند رسیده و عنداللزوم جهت ادای شهادت آمادگی دارند.
3 - دست نوشته مورخ 1383/08/09 عاقد محترم مرحوم حاج آقای … (قاضی اسبق دادگستری مشهد)
4 - عکس های خانوادگی که موجود است.علیهذا صدور حکم مبنی بر اثبات زوجیت م. ا.. ضمنا آقایان و خانم ها … صویلاتیان، سمیه بخشی ازغندی، نزهت پروستان و ام البنین د. به عنوان شاهد معرفی می گردند. دادگاه مرجوع الیه در همین جلسه ب. ت. ب. درخواست وکیل خواهان، از پنج نفر شهود تعرفه شده از سوی وی تحقیق به عمل آورده و اظهارات گواهان را در اوراق تحقیق درج و منعکس نموده است.خانم ام البنین د.، احد از گواهان در شهادت خود اظهار داشته است که خواهرم در تاریخ 1381/10/25 با آقای … ه.
ازدواج کرده و بعد از یک ماه به خارج از کشور -مسکو - رفتند و در آن جا از این آقا باردار شده که آقای … ه. خواهرم را وا دار به سقط جنین کردند وبعد از مدتی به ایران برگشتند و این آقا دیگر هیچ وقت ،حتی به دیدن خواهرم نیامد و ایشان را کاملا ترک کردند. آقای … دیگر خواهان در شهادت خود گفته است که این جانب هادی رسولی شاهد عقد آقای … ه. با خانم م. د. در سال 81 بودم و عاقد حاج آقای … در ضمن خانم د. مستاجر ما بودند بعد از مدت یک ماه از منزل ما مهاجرت به کشور روسیه کردند و بنده اطلاع دیگری ندارم.
سومین گواه، آقای … در گواهی خود اظهار داشته است اینجانب به عنوان شاهد عقد خانم م. د. و آقای … ه. در سال 1381 بوده ام که در این عقد، مهریه یکصد و چهارده سکه بهار آزادی تعیین شد. بعد از یک ماه پس از عقد نامبرده به همراه همسر ایشان عازم کشور روسیه شدند که اینجانب نیز به همراه خانواده به مدت یک سال همراه ایشان بودیم. در طول این مدت خانم د. باردار نیز شدند که به اصرار آقای … ه. اقدام به سقط جنین کردند. پس از برگشت به ایران علی رغم همسر بودن ایشان و طلاق نگرفتن ولی آقای … از آن تاریخ به بعد هیچ مسئولیتی را به عنوان همسر تقبل نکرده و ترک انفاق کرده اند.گواه چهارم ،خانم … در شهادت خودگفته است این جانب سمیه بخشی در تاریخ 81/10/25 با حضور خواهر و داماد و دوست ایشان شاهد عقد این خانم با سیدناصر ه.
بودم و شاهد این بودم که مدت یک ماه یا دو ماه ایران بودند و بعد از آن به خارج رفتند و مدت 12 سال است که از ایشان خبری نبود. پنجمین و آخرین گواه ،خانم … در گواهی خود اظهار داشته است که اینجانب شاهد عقد و ازدواج خانم م. د. و س.م.ن. ه. در نزد آقای … که آقای … به صورت دائم عقد ایشان را جاری و مهریه 114 عدد سکه بهار آزادی تعیین شد و بعد از یک ماه پس از عقد آقای … ه. خانم م. د. را به روسیه جهت اقامت برد. ناگفته نماند خانم م.
د. از شوهرش در مسکو حامله گردیده که با اصرار شوهرش بچه اش را سقط نموده و مدت زیادی هم می گذرد که از شوهرش خبری نیست.پس از برگزاری جلسه رسیدگی فوق الذکر، دادگاه از دفتر خواسته است تا به خوانده دعوی اخطار نماید که جهت ملاحظه اظهارات شهود و اخذ توضیح در دادگاه حاضر شود. اخطاریه دادگاه در تاریخ 1393/10/07 به نحو قانونی به خوانده ابلاغ گردیده، اما لایحه ای از خوانده در پرونده مشهود نیست و اوراق پرونده تا زمان صدور رای بدوی نیز حکایتی از حضور خوانده در دادگاه ندارد.
د. ا. م. دادگاه پرونده استنادی کلاسه --- مطروحه در شعبه --- دادگاه عمومی جزایی مشهد را از مرجع مربوط مطالبه نموده است. پرونده استنادی مزبور واصل شده و محتویات آن مورد ملاحظه دادگاه قرار گرفته اما دادگاه استخراج اوراق ضروری پرونده مزبور و تهیه تصویر از آنها و ضبط تصاویر اوراق پرونده استنادی در پرونده حاضر اکتفا نموده و صورت جلسه ای که حکایت از انعکاس خلاصه مفید پرونده استنادی در پرونده مطروحه مربوط به دعوی اثبات زوجیت باشد در پرونده مشاهده نمی شود.
مستفاد از مندرجات تصاویر اوراق پرونده استنادی کلاسه --- مطروحه در شعبه --- دادگاه عمومی جزای مشهد آن است که خانم م. د. با وکالت آقای م. الف. ،شکایتی علیه آقای س.م.ن. ه. مبنی بر ترک انفاق شاکیه از سال 1382 و عدم ثبت رسمی واقعه ازدواج فی مابین، مطرح نموده که پس از سیر مراحل تحقیق مقدماتی و دادسرایی پرونده حسب ظاهر ،با صدور قرار مجرمیت و کیفرخواست به دادگاههای عمومی جزایی ارسال و رسیدگی به موضوع به شعبه --- آن دادگاه ارجاع شده است و دادگاه مرجوع الیه به موجب دادنامه شماره --- - 93 مورخ 1393/09/04 به این استدلال که متهمآقای س.م.ن.
ه. - منکر وقوع عقد ازدواج فی مابین خود و شاکیه گردیده و از طرفی، شاکیه نیز از ارائه اصل سند نکاحیه (اعم از عادی و غیره) بنا به دلایل، اظهار عجز نموده و در وضعیت موجود، اختلاف در اصل نکاح و زوجیت محرز است و رسیدگی به آن از خصایص و صلاحیت محاکم خانواده و طرح دعوی جداگانه ای م. ب. و چون ادامه رسیدگی به دعوی مطروحه منوط به اثبات زوجیت طرفین دعوی است لذا با استناد به ماده 13 قانون آیین دادرسی کیفری قرار اناطه صادر کرده است و شاکیه را مکلف نموده تا ظرف یک ماه موضوع را دردادگاه صالح پیگیری و گواهی آن را به دادگاه جزایی ارائه نماید درغیراین صورت آن دادگاه وفق مقررات تصمیم مقتضی را اتخاذ خواهد نمود سرانجام دادگاه مرجوع الیه در مورد دعوی اثبات زوجیت ،در تاریخ 1393/12/16 محتویات پرونده را مورد ملاحظه قرار داده و آن گاه، ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه غیابی شماره 3784 - 93 مورخ 1393/12/21 پس از ذکر مقدمه ای مشتمل بر معرفی طرفین و مفاد خواسته خواهان و چگونگی اقامه دعوی و بیان خلاصه ای از اظهارات خواهان، با این استدلال که در تحقیقات معموله از شهود و گواهان تعرفه شده از ناحیه خواهان و نیز عکس های خانوادگی مجموعا دلالت بر صحت ادعای داشته و خوانده با ابلاغ قانونی وقت در دادگاه حاضر نشده و ایراد و دفاعی به عمل نیاورده است، دعوی خ.
ر. و. و ثابت تشخیص داده و با استناد به مواد 1257 و 1258 قانون مدنی حکم بر اثبات رابطه زوجیت دائم فی مابین خانم م. د. و آقای س.م.ن. ه. از تاریخ 1381/10/25 با مهریه تعداد 114 عدد سکه طلا ی بهار آزادی صادر نموده است. دادنامه غیابی فوق الذکر در تاریخ 1394/01/18 به نحو قانونی به خوانده دعوی ابلاغ گردیده و نام برده توسط وکیل خواندهآقای ر. س.، وکیل پ. ی. دادگستریدر تاریخ 1394/03/05 با تقدیم دادخواست به دفتر دادگاه نخستین، نسبت به دادنامه مذکور اعتراض و واخواهی نموده است.
وکیل واخواه ب. ش. د. واخواهی توضیح داده است که موکل تبعه کشور افغانستان م. ب. و واخواه (واخوانده، صحیح است. عضو ممیز.) فردی ایرانی است و طبق قانون، ازدواج ایرانی با اتباع خارجه بدون اذن دولت جمهوری اسلامی ایران ممنوع م. ب. و ادعای ازدواج وا خوانده ،با موکل بدون اذن دولت جمهوری اسلامی بوده لذا قابلیت استماع نداشته و ندارد. خانم د. مبنای ادعای خود را شهادت شهود قرارداده بدون اینکه عقدنامه ای پیوست نماید. مگر امکان دارد عقدی خوانده شود ولو عادی ولی به صورت مکتوب ثبت و ضبط نشود.
علت سکوت 12 ساله خانم د. و عدم طرح دعوی اعم از حقوقی و کیفری به جهت ثبت، اثبات ازدواج، نفقه، مهریه و... چه بوده است. شهادت شهود با یکدیگر همخوانی ندارد ضمن آنکه موکل هیچ یک از شهود را نمی شناسد و اصولا منکر ازدواج با خانم ….عاقد هیچ گاه شهادتش در محضر دادگاه محترم استماع نشده در دست نوشته ای که به وی منتسب گشته، خود شهادتش را شهادت شهود بیان نموده و وی بیان کرده با شهادت شهود برای من محرز شد عقد توسط بنده خوانده شده.احد از شهود در پرونده کلاسه --- / 130 دادگاه عمومی مشهد صراحتا بیان داشته موکل وا خوانده را در سال 82 یک طرفه طلاق داده لذا بر فرض صحت شهادت دعوی قابلیت استماع ندارد النهایه با عنایت به مطالب فوق الذکر تقاضای نقص دادنامه را دارد.سایر دفاعیات در جلسه رسیدگی بیان خواهد شد.در جلسه مقرر رسیدگی مورخ 1394/03/31 دادگاه نخستین که با هدف رسیدگی به دعوی واخواهی زوج خوانده برگزار گردیده ،وکلای طرفین و شخص زوجه واخوانده در دادگاه حضور یافته اند.
وکیل زوج واخواه در این جلسه، اعتراض و واخواهی را ب. ش. د. تقدیمی اعلام و صدور حکم شایسته را از دادگاه تقاضا نموده است وکیل زوجه وا خ. ن. د. جلسه رسیدگی مزبور در پاسخ به اعتراض و واخواهی وکیل ز. ا. د. است که مطابق نظر علمای حقوق، عدم اذن دولت در ازدواج موکله با واخواه به عنوان فرد خارجی به هیچ وجه جزء ارکان صحت عقد نکاح نمیباشد بنابراین عدم تنفیذ عقد نکاح از ناحیه دولت موجب بطلان عقد نکاح نخواهد شد بلکه به محض جاری شدن صیغه عقد نکاح، رابطه زوجیت محقق خواهد شد.
نظریه کمیسیون نشست قضایی مندرج در مجموعه نشست های قضایی در بحث تابعیت صفحات 333 و 334 موید این موضوع است و رویه قضایی نیز این گونه است.شهادت شهود به عنوان یکی از مهم ترین ادله اثبات دعوی مثبت ادعای موکله است و در این خصوص تعداد شش تن از شهود (پنج تن صحیح است. عضو ممیز)صراحتا اظهارات خود را در محضر دادگاه بیان نمودهاند و برخلاف ادعای وکیل محترم واخواه به هیچ وجه اظهارات آنها با یکدیگر تعارض ندارند. دست نوشته عاقد محترم مرحوم آقای … که معرف حضور میباشند و همچنین وجود عکس های خانوادگی موکله با واخواه که به رویت دادگاه نیز رسیده است دلیل بر رابطه زوجیت م.
ب..وقفه به وجودآمده در طرح دعوی نه تنها دلیل بر عدم رابطه زوجیت بین مشارالیهما نیست بلکه موکله در سال 63 نیز شکایتی را علیه واخوانده مطرح که منتهی به صدور برگ جلب واخواه شده و لکن به جهت عدم حضور مشارالیه در ایران وعدم دسترسی موکله بی خیال موضوع شده است. تمامی خویشاوندان واخواه از موضوع ازدواج فی مابین موکله و واخواه مطلع میباشند و لذا جهت کمک به موکله و جلوگیری از تضییع حقوق وی آمدن واخواه به ایران را به اطلاع موکل رسانده و این امر موجب دستگیری واخوانده شده است علی هذا صدور حکم مبنی بر تایید دادنامه معترض عنه از محضر دادگاه محترم استدعا میگردد.
وکیل واخواه مجددا و در پاسخ به اظهارات وکیل وا خ. ا. د. است عکس های خانوادگی مورد تایید موکل نمیباشد و فتوشاپ است و موکل در خصوص ازدواج با خوانده شدیدا منکر م. ب. وهمان طور که سابقا بیان شد هیچ عقدنامه ای ارائه نشده و عاقد در هیچ جلسه ای حاضر نشده و دست نوشته منتسب به وی نیز چنین نوشته شده بر اساس شهادت شهود برای من مشخص شد عقد توسط من جاری شده، لهذا با عنایت به اینکه احد از شهود خود را صاحب خانه منزل استیجاری موکل و خانم د.
معرفی نموده تقاضا دارد برگ اجاره نامه خود با موکل را ارائه نماید چون موکل منکر چنین موضوعی است و با عنایت به این که احد از شهود اعلام نموده با موکل و خانم د. یک سال در روسیه زندگی می کرده در خصوص تاریخ ورود و خروج خانم د. از اداره گذرنامه استعلام شود که آیا واقعا ایشان یک سال در روسیه سکونت داشته، ضمن آن که ایشان در پرونده کلاسه --- / 130 عمومی مشهد صراحتا اعلام داشته آقای ه. خانم د. را طلاق داده است که مطالبه و مطالعه آن پرونده م.
ا. ضمن آنکه عدم اقدام 12 ساله در خصوص حقوق قانونی ازدواج ادعایی خود بسیار سئوال برانگیز م. ب. النهایه با عنایت به مطالب فوق الذکر و اینکه ازدواج ایرانی با اتباع خارجه مستلزم اخذ مجوز م. ب. که در مانحن فیه چنین اجازه ای اخذ نشده تقاضای نقض دادنامه و رد دعوی واخوانده محترم م. ا. ضمنا موکل اینجانب تبعه افغانستان و ساکن کشور روسیه م. ب. و به شغل بازرگانی اشتغال دارد و در طول این مدت که واخوانده محترم مدعی ازدواج هستند بارها به ایران آمدو شد و رفت و آمد داشته است.
ضمنا ظرف 48 ساعت آینده با موکل در روسیه تماس (جهت مواجهه حضوری) گرفته خواهد شد و مراتب به محضر دادگاه محترم اعلام میگردد. وکیل واخوانده مجددا اظهار داشته است علاوه بر دلایل و مطالب ذکرشده در صفحه قبل صورت جلسه معروض می دارم که علاوه بر عکس های موجود، سی دی ها و فیلم هایی نیز وجود دارد که حکایت از رابطه زوجیت فیمابین دارد که عنداللزوم تقدیم خواهد شد. ضمنا موکله از واخواه حامله شده که با اصرار و اجبار مشارالیه، موکله بچه اش را کورتاژ نموده است که در اظهارات شهود نیز اشاره شده است.
دادگاه مرجوع الیه پس از برگزاری جلسه رسیدگی فوق الذکر پرونده را تا حضور واخواه در دادگاه در وقت نظارت 10 روزه قرارداده است. وکیل زوج واخواه با تقدیم لایحه مورخ 94/4/2 به دادگاه اعلام نموده حسب تماس تلفنی با موکل که در روسیه ساکن است مشارالیه عنوان نمود که پس از سیر مراحل اخذ ویزا تا اواسط شهریور ماه امسال یعنی حدودا تا دو ماه و نیم دیگر به ایران خواهد آمد. دادگاه مجددا از دفتر خواسته تا پرونده را در وقت نظارت قرار دهد.
زوجه واخوانده شخصا لایحه ای در تاریخ 1394/04/31 به دادگاه تقدیم و طی آن تقاضا نموده که او را در وقت رسیدگی به دادگاه دعوت نموده و بین او و واخواه مواجهه حضوری دهند. واخوانده به ضمیمه لایحه مزبور یک حلقه سی دی (لوح فشرده) مربوط به روابط خانوادگی خود و واخواه را به منظور اثبات ادعای خویش به دادگاه، ارائه نموده است (کما اینکه علی الظاهر، سابقا و در مرحله رسیدگی غیابی نیز تعدادی عکس مربوط به خود و واخواه را نیز به دادگاه تقدیم داشته که به پوشه پرونده الصاق شده، اما صورتجلسه یا دستوری از دادگاه که حکایت از تاریخ ارائه عکس های ابرازی از سوی زوجه واخوانده به دادگاه و ضبط آنها در پرونده باشد در پرونده مشهود نیست.
عضو ممیز.).در جلسه فوق العاده رسیدگی مورخ 1394/05/19 دادگاه، شخص واخواه -آقای س.م.ن. ه. -در معیت وکیل خود در دادگاه حضور یافته است. بدوا دادگاه عکس های ابرازی از سوی زوجه واخوانده را به واخواه نشان داده است. واخواه با رویت یکی از عکس ها که حسب مندرجات صورت مجلس تنظیمی دادگاه شباهت زیادی باواخواه داشته، اظهار داشته است که این عکس مربوط به خیلی سال قبل م. ب.. به گزارش دادگاه، واخواه، سپس منکر شده و در ادامه اظهار خود گفته است این موضوع من و خانم د.
مربوط به دوازده سال قبل م. ب. قبلا در ایران زندگی می کردم بعد برای کار به روسیه رفتم تقریبا 16 سال است در روسیه هستم و 12 سال پیش که به ایران آمدم که کارهای برادرم را انجام بدهم و ایشان را ببرم دیدم برای افاغنه ویزا سخت می دهند به منزل عمویم رفتم این خانم د. را در منزل عمویم دیدم این خانم را دو سه مرتبه در منزل عمویم دیدم و زن عمویم ایشان را می شناخت ایشان گفت اگر شما مشکلی ویزا دارید من می توانم مشکلتان را حل نمایم ایشان از من پول گرفتند و کار پاسپورت و ویزا را انجام دادند این مدت که من در ایران بودم گفتند به ما کمک کن ما هم به روسیه بیاییم گفتم کار و بار در روسیه خوب است اگر کاری از دستم بیاید انجام می دهم بعد به روسیه رفتم برادرم وزن برادرم هم آمدند بعد هم این خانم د.
به اتفاق داماد و دختران و پسرش به روسیه آمدند ایشان با مادر روسیه زندگی نمی کردند من زن دارم خانواده دارم. من ایشان را معرفی کردم که مشغول به کار بشوند. مدتی که این خانم … از کارایشان را بیرون کردند از من پول دستی خواستند که از روسیه بروند چون پول نداشتند تقریبا چهارده یا پانزده هزار دلار به ایشان دادم زن عمویم ضمانت آن ها را کرد. سالی یکی دومرتیه به ایران می آیم ولی آنها را ندیدم. پولی که به آنها دادم ندادند. من پاسپورت روسیه دارم امکان ندارد بتوانم دو زن داشته باشم چون من زن و فرزند داشتم اگر عاقد در محضر دادگاه شهادت بدهد که کجا عقد کرده است بهتر است.
ایشان بوی پول به دماغش خورده است می خواهد مجددا از من پول بگیرد. هیچ گونه رابطه زوجیت فی مابین ما نبوده من قبول ندارم. شهودش را نمی شناسم من اطلاعی ندارم. خودم چندین سال است ایشان را پیدا نکرده ام تا پولم را وصول نمایم. ما هیچ گونه رابطه ای ب. غ. از مسائلی که گفتم نداشتیم حرف دیگری ندارم. دادگاه دستور تعیین وقت و دعوت طرفین به منظور انجام مواجه حضوری میان آنان را صادر و از واخوانده خواسته است که عاقد را در جلسه دادگاه به همراه خود آورده و حاضر کند.
در جلسه مقرر دادرسی مورخ 94/5/22 دادگاه که به منظور انجام مواجهه حضوری میان طرفین برگزار گردیده، متداعیین در جلسه رسیدگی حضور یافته اند. دادگاه بدوا خطاب به زوجه واخوانده اظهارات مورخ 94/5/19 زوج وا خواه را که حاکی از عدم قبول زوجیت فی مابین از طرف مشارالیه بوده قرائت نموده و پرسیده است چه می گویید ؟ زوجه واخوانده جوابا اظهار داشته است قبول ندارم ایشان همسرم است دوازده سال قبل در سال 1381 اواخر سال با همدیگر ازدواج کردیم و به همدیگر از ایران رفتیم.
مهریه 114 سکه بهار آزادی بوده است.عقدنامه دست ایشان بوده، من رونوشت دارم که عاقد هم اکنون مرحوم گردیده است. محل وقوع عقد منزل عاقد در [کوی] طلاب بوده است گواهی از عاقد گرفته ام و ضمیمه پرونده شده است.این عکس ها را در مسکو در منزل مشترک گرفته ایم این عکسها را از روی فیلم هایی خانوادگی گرفته ایم سی دی آن موجود است.و شاهد دارم. کارگری که در منزل ما کار می کند و ایشان را دیده اند و می شناسند. یک ماه بعد از ازدواجمان باهمدیگر از ایران رفتیم البته به همراه سه فرزند من.
حسب مندرجات صورت جلسه دادگاه، و بعد خواهان با حالت گریه اظهار داشته ناصر آقا، آه من تو را میگیرد لبخند نزن، وجدانت را در نظر بگیر. زوج واخواه نیز در این جلسه و در پاسخ به اظهارات وا خ. گ. ا. من مشکلی با این خانم …. به این خانم …. همین، زوجیتی در کار نبوده است اگر شاهدی دارند بیاید رودر رو بشوند. سال گذشته در مجلس دخترم آبروی مرا برد من دنبالشان می گشتم که پولم را بگیرم. تقریبا چهارده پانزده هزار دلار پول به ایشان قرض داده بودم.
واخوانده مجددا اظهار داشته است به قرآن حاضرم قسم بخورم و سوگند یاد کنم که رابطه زوجیت دائم بین ما منعقد گردیده و ما زن و شوهر هستیم و ایشان مرا ترک کرده است. زوج واخواه هم دوباره اظهار داشته من حاضرم سوگند یاد کنم که زوجیتی بین ما نبوده است. زوجه واخوانده مجددا گفته است باید هفت مرتبه به قرآن قسم بخورید من خودم حاضرم سوگند یاد کنم که شما شوهر من هستید. حرف های ایشان با حرف هایی که در دادگاه کیفری زده است متفاوت است. این قدر نگویید.
زوج وا خ. ا. د. شما می خواهید مرا سرکیسه کنید. چقدر قسم می خورید. من به پابوس امام ر. آمده ام اعتقاد دارم. دادگاه در این جلسه اظهارات احد از گواهان تعرفه شده از سوی زوجه واخوانده به نام خانم … را که قبلا استماع نموده و در این جلسه دادگاه حاضر بوده مجددا و در حضور طرفین استماع نموده است. گواه نامبرده که اظهاراتش مجددا در برگ تحقیق درج شده اظهار داشته من کارگر منزل خواهان بودم سبزی می بردم رفته بودم دیدم این آقا و این خانم با یکدیگر عقد کرده بودندو سپنج برای آنها آورده بودند.
ناصر آقا دروغ نگو. من شمارا می شناسم. ناصر آقا وجدانت را زیر پایت نگذار. همین قدر که فرشته خانم زن شما م. ب. این هم خانم …. شما سیدی، چطور حقیقت را کتمان می کنید. فرشته همسر دیگر ایشان است. خودش می گفت فرشته است. زوج واخواه پس از استماع اظهارات گواه خانم … داشته است ایشان بوی پول به دماغش خورده است من این شاهد را تا به حال ندیده ام. اظهارات وی را قبول ندارم. نام همسر دیگرم لیلا ر. یی است فرشته نیست. زوجه وا خ. ا. د. سی دی را آورده ام.
خودتان متوجه می شوید. یک خانواده با یک سری افراد غریبه فرق دارد. زوج مجددا اظهار داشته است 14 یا 15 هزار دلار به ایشان دادم. ایشان به عوض آن گفت طلاهای دخترم را می دهم چون قصد کمک داشتم قبول نکردم. زوجه مجددا گفته است حاضرم سوگند یاد گنم، ایشان همسر من است و رابطه زوجیت موجود م. ب. زوج هم گفته است من هم حاضرم سوگند یاد کنم ایشان همسر من نیست. سر انجام دادگاه مرجوع الیه در تاریخ 94/5/29 در وقت فوق العاده ختم رسیدگی را اعلام و به شرح دادنامه شماره --- - 94 مورخ 94/6/14 با این استدلال که واخواه دلیل موجهی که مستلزم نقض دادنامه واخواسته باشد ارائه ننموده است و توجها به محتویات پرونده و مدارک موجود و تحقیقات به عمل آمده، اعتراض واخواه را وارد ندانسته و با استناد به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن رد واخواهی زوج ،دادنامه واخواسته را عینا تایید و استوار نموده است.
دادنامه فوق الذکربه وکلای طرفین ابلاغ گردیده و وکیل زوج واخواه ظرف مهلت مقرر قانونی با تقدیم دادخواستی به دفتر دادگاه نخستین، نسبت به دادنامه مزبور اعتراض و تقاضای تجدید نظر کرده است. مندرجات دادخواست تجدیدنظر خواهی وکیل زوج، عمدتا تکرار مطالب و مدافعاتی است که در مرحله رسیدگی واخواهی توسط او و موکل اش مطرح گردیده است. وکیل زوجه ت. ن. خ. با تقدیم لایحه ای به اعتراض و تجدیدنظر خواهی وکیل ز. پ. د. و به ضمیمه لایحه جوابیه خود تصویر دستور جلب زوج ت.
ن. خ. که از سوی دادیار شعبه اول دادسرای عمومی و انقلاب تهران در تاریخ 1383/08/12 و طی شماره 83 / 1913 / پ ن صادر گردیده و طی آن از نیروهای انتظامی حوزه قضایی تهران بزرگ خواسته شده است تا زوج - آقای س.م.ن. ه. - را به اتهام ترک انفاق همسرش و عدم ثبت واقعه ازدواج با راهنمایی و هدایت شاکیه راسا جلب و به شعبه دادیاری اعزام دارند را ارائه نموده است. پس از ثبت دادخواست تجدیدنظر خواهی و انجام تشریفات قانونی و تبادل لوایح و ارسال پرونده به دفتر کل دادگاههای تجدیدنظر استان خراسان رضوی، شعبه شانزدهم آن دادگاه، حسب الارجاع، عهده دار رسیدگی به موضوع شده است.
دادگاه تجدیدنظر مرجوع الیه نیز به موجب دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/08/09 با این استدلال که حسب محتویات پرونده، دادنامه معترض عنه بر اساس مستندات و دلایل موجود در پرونده و مطابق موازین قانونی صادر گردیده و از حیث رعایت اصول و تشریفات دادرسی نیز اشکالی بر آن وارد نیست و د. ا. م. از دادرسی ،دلیل موجه و موثری که موجبات نقض و بی اعتباری آن را فراهم آورد، ارائه نشده است و درخواست تجدیدنظرخواهی با هیچ یک از جهات مندرج در بند های ذیل ماده 348 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی مطابقت ندارد، اعتراض ت.
ن. خ. نسبت به دادنامه معترض عنه را وارد ندانسته و با استناد به ماده 358 قانون فوق الذکر ضمن رد تجدیدنظر خواهی، دادنامه تجدیدنظر خواسته را عینا تایید و استوارنموده است. رای اخیرالذکر در تاریخ 1394/08/14 به وکیل زوج ت. ن. خ. به نحو قانونی ابلاغ گردیده و نامبرده با دارا بودن اختیار لازم و ظرف مهلت و فرجه مقرر قانونی، دادخواست اعتراض خود را در تاریخ 1394/08/17 به دفتر دادگاه صادر کننده رای تجدیدنظری تقدیم داشته و رسیدگی فرجامی راتقاضا نموده است.
مندرجات دادخواست فرجام خواهی وکیل زوج عمدتا تکرارمطالب و مدافعاتی است که در مراحل پیشین دادرسی مطرح شده است. وکیل زوجه ف. خ. ن. با تقدیم لایحه ای به موارد اعتراض و فرجام خواهی وکیل ز. پ. د. است. پس از ثبت دادخواست فرجامی و انجام تشریفات قانونی و تبادل لوایح، پرونده در تاریخ 1394/09/23 به دیوان عالی کشور ارسال و بعد از وصول به دبیرخانه دیوان، رسیدگی به موضوع در تاریخ 1394/10/12 به این شعبه ارجاع گردیده و پرونده امر با ثبت به کلاسه فوق در نوبت بررسی قضایی قرار گرفته است.
گزارش پرونده و مندرجات دادخواست فرجام خواهی و نیز لایحه جوابیه وکیل ف. خ. ب. هنگام شور قرائت خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … - عضو ممیز- و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد:
فرجام خواهی آقای س.م.ن. ه.، با وکالت آقای ر. س.، وکیل پ. ی. دادگستری، نسبت به دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/08/09 شعبه شانزدهم دادگاه تجدیدنظر استان خراسان رضوی که در مقام تایید دادنامه بدوی شماره 3784 - 93 مورخ 1393/08/09 و 1010 - 94 مورخ 1394/06/14 شعبه چهل و یکم دادگاه عمومی خانواده شهرستان مشهد اصدار یافته و متضمن حکم بر اثبات رابطه زوجیت دائم فیمابین ز.
ف. خ. و زوج فرجام خوانده - خانم م. د. - از تاریخ 1381/10/25 با مهریه یکصد و چهارده عدد سکه طلای تمام بهار آزادی میباشد، وارد و موجه به نظر نمی رسد، زیرا به دلالت مندرجات اوراق پرونده و همان گونه که در گزارش عضو ممیز نیز تفصیلا انعکاس یافته است، زوجه فرجام خوانده، ب. ش. د. بدوی تقدیمی و توضیحات بعدی خود و وکیل تعرفه شده اش در جلسات رسیدگی و مراحل دادرسی و لوایح ارائه شده، ضمن استناد به مجموعه ای از دلایل و مدارک و مستندات، مدعی وجود رابطه زوجیت دائم میان خود و ز.
ف. خ. گردیده و صدور حکم بر اثبات رابطه زوجیت دائم فیمابین از تاریخ 1381/10/25 با صداقیه 114 سکه طلای تمام بهار آزادی را از دادگاه تقاضا نموده است و محکمه نخستین ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات زوجه و وکیل وی و مفاد و مودای شهادت پنج نفر گواه تعرفه شده از سوی زوجه و مجموعه عکس های خانوادگی ارائه شده توسط مشارالیها و مصون ماندن دعوی و مستندات آن از ناحیه ز. ف. خ.- در آن مقطع از دادرسی - ادعای زوجه فرجام خوانده را وارد و ثابت دانسته و به شرح دادنامه غیابی شماره 3784 - 93 مورخ 1393/12/21 و با استناد به مواد 1257 و 1258 قانون مدنی، حکم بر اثبات رابطه زوجیت دائم بین طرفین از تاریخ 1381/10/25 با صداق و مهریه 114 عدد سکه تمام بهار آزادی صادر نموده است و به دنبال اعتراض و واخواهی وکیل زوج خوانده بدوی - ف.
خ. فعلی- نسبت به دادنامه غیابی مزبور و طرح مجدد پرونده امر در دادگاه نخستین و انجام یک سلسله رسیدگی ها و اقدامات قضایی، دادگاه، اعتراض و واخواهی وکیل زوج را وارد ندانسته و طی دادنامه شماره --- - 94 مورخ 1394/06/14 ضمن رد واخواهی، دادنامه معترض عنه را تایید و استوار نموده است و متعاقب اعتراض و تجدیدنظر خواهی وکیل زوج واخواه و مطرح شدن پرونده در دادگاه تجدیدنظر استان، دادنامه تجدیدنظر خواسته در مرجع اخیرالذکر نیز عینا تایید گشته است که بر این استنباط و تشخیص قضایی دادگاه خدشه و خللی وارد نگردیده است.
چه آن که محتویات و اوراق پرونده و مستندات و مدارک مضبوط در آن - از جمله، موارد احصاء شده در بند های ذیل الذکر - و نیز اقدامات و رسیدگی های قضایی انجام شده، من حیث المجموع ،مبین صحت ادعای زوجه فرجام خوانده بوده و وجود رابطه زوجیت شرعی و دائم فیمابین مشارالیها و ز. ف. خ. از تاریخ مرقوم و با صداقیه معلوم و مقرر اعلام شده از سوی زوجه فرجام خوانده را مدلل و ثابت می دارد:
1 - مندرجات سند عادی مورخ 1383/08/09 و گواهی دست نویس منتسب به عاقد و مجری صیغه عقد نکاح منعقد شده میان طرفین - مرحوم حاج محمد م. حائری آرام- که از قضات سابق دادگستری خراسان و امام جماعت مسجد چهارده معصوم علیهم السلام معرفی شده و اصالت مستند موصوف و صحت امضا ذیل آن و صدور و انتساب متن و امضای سند عادی مزبور به مرحوم عاقد، درهیچ یک از مراحل دادرسی، مورد تعرض و تکذیب صریح ز. ف. خ. و وکیل وی قرار نگرفته است (برگ چهاردهم پرونده) و
2 - متن و مندرجات استشهادیه تنظیمی پیوست دادخواست بدوی که هفت نفر از مطلعین و گواهان، ذیل آن را تسجیل و امضا نمودهاند (برگ سوم پرونده) و
3 - مفاد و مودای شهادت پنج نفر از شهود تعرفه شده از سوی زوجه فرجام خوانده که با حضور در دادگاه و با رعایت تشریفات قانونی و اتیان به ادای شهادت مبادرت نموده و صحت مدعای زوجه را مورد تصدیق و گواهی قرار داده اند و حتی برخی از آنان، به حضور خود در مجلس عقد و به این که شاهد جاری شدن صیغه نکاح دائم توسط عاقد مرحوم فیمابین زوجین با مهریه معلوم و مقرر اعلامی بوده اند، تصریح نمودهاند (برگ های 17 الی 21 پرونده) و
4 - مجموعه عکس های خانوادگی ارائه شده در مرحله رسیدگی غیابی و نیز فیلم های مضبوط در لوح فشرده (C.D.) ابرازی از سوی زوجه و وکیل وی در مرحله رسیدگی واخواهی در تاریخ 1394/04/31 (الصاق شده به پوشه پرونده قضایی پیوست و نیز برگ 49 همان پرونده) و
5 - اظهارات و مدافعات طرفین و وکلای آنان در جلسات رسیدگی بدوی (در مرحله واخواهی)، خصوصا، اظهارات ز. ف. خ. در جلسه رسیدگی مورخ 1394/05/19 و نیز اظهارات نامبرده در جلسه مواجهه حضوری انجام شده میان زوجین از یک سو، و بین ز. ف. خ. و احد از گواهان زوجه - به نام خانم …- از سوی دیگر، در تاریخ 1394/05/22 (برگ های 50 و 51 و 54 الی 56 پرونده) و
6 - تصویر مصدق دستور جلب و بازداشت ز. ف. خ. که در تاریخ 1383/08/12 و در پی طرح شکایت کیفری زوجه فرجام خوانده علیه زوج مبنی بر ترک انفاق و عدم ثبت واقعه ازدواج، توسط دادیار شعبه اول دادسرای عمومی و انقلاب تهران (ناحیه
23 - نیابت) در پرونده کلاسه --- / 1913 / 1 / ن مرجع مزبور صدور یافته است (برگ 69 پرونده)
7 - محتویات پرونده کیفری استنادی کلاسه --- مطروحه در شعبه --- دادگاه جزایی مشهد، موضوع شکایت کیفری مجدد زوجه فرجام خوانده علیه ز. ف. خ. مبنی بر ترک انفاق و عدم ثبت واقعه نکاحیه فیمابین زوجین که تصاویر برخی از اوراق پرونده مزبور (که به صدور قرار اناطه منتهی گردیده)، توسط دادگاه بدوی استخراج و تهیه و ضم پرونده حاضر گردیده است. (برگ های 25 الی 31 پرونده) و
8 - موجه و موثر نبودن دفاعیات وکیل زوج فرجام خواه، خصوصا در این بخش که موکل وی دارای تابعیت افغانی و غیر ایرانی بوده و انجام و وقوع عقد نکاح میان او و زن تبعه ایرانی بدون اذن و اجازه دولت ایران ممنوع است، چه آن که عدم اتیان تشریفات قانونی و شکلی مربوط به ازدواج تبعه ایرانی با تبعه خارجی، مانع تشخیص صحت عقد نکاح و مخل اعتبار شرعی نکاح واقع شده میان زوجین - در فرض احراز وقوع آن - نمیباشد، بنابراین و ب. ت. ب. مراتب اشعاری، دادنامه های بدوی و فرجام خواسته که متکی بر ارزیابی ادله اثباتی و مبتنی بر استنباط قضایی و تشخیص دادگاههای محترم رسیدگی کننده بوده، ب.
ت. ب. مجموع اوراق و محتویات پرونده و موارد احصاء شده هشت گانه پیشین، موجها و منطبق بر موازین قانونی اصدار یافته و از حیث ماهوی و از منظر رعایت اصول و قواعد دادرسی، ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر آراء موصوف مترتب نبوده و اعتراضات وکیل ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که به مبانی استنباط و تشخیص دادگاه و مالا اساس دادنامه فرجام خواسته خدشه و خللی وارد و موجبات نقض آن را فراهم سازد فلذا ضمن رد فرجام خواهی فرجام خواه، مستندا به مادتین 370 و 396 قانون آیین دادرسی دادگاههای عمومی و انقلاب در امور مدنی، دادنامه فرجام خواسته ابرام میگردد.
موارد مرتبط 50
آرای مرتبط 40
-
رأی
هماستناد
نحوه انتقال امتیازات آب و برق و تلفن در پی انتقال ملک و قابلیت استناد انتقال به ادارات مربوط
مواد 198 و 511 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه همزمان ابطال مبایعه نامه و غرامت
مواد 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
نقض دادنامه بدوی و رد دعوی مطالبه خسارت به دلیل عدم تخلیه ملک به علت وجود تصرف شخص ثالث و سند رسمی انتقال ملک
مواد 198 و 515 قانون آیین دادرسی مدنی خواندگان بالتساوی به پرداخت روزانه مبلغ 10
-
رأی
هماستناد
طرح دعوای رفع تصرف از مشاعات از سوی مدیر ساختمان
مواد 198، 260، 303 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی و همچنین مواد 132 و 1257 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط ابطال سند ملک مشاعی به میزان قدر السهم
مواد 198 و 503 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به ابطال سند ماخوذه اداره کل منابع طبی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تأخیر تأدیه از دیون متوفی
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط فاسخ و اثر آن بر انتقالات بعدی
ماده 198 از قانون آیین دادرسی مدنی ناظر به ماده 189 قانون مدنی ونیز مواد 247
-
رأی
هماستناد
دعوی الزام به تنظیم سند رسمی ملک بازداشتی
مواد 198 و 519 و 520 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوانده به فک رهن از ملک مور
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تاخیر تادیه نسبت به دین تعیینی توسط کارشناس
مواد 198 ، 257 ، 515 ، 519 و 522 از قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 314/6
-
رأی
هماستناد
ابطال معامله و رد دعوای الزام به پرداخت ثمن به نرخ روز به دلیل عدم اثبات استحقاق خواهان
مواد 198، 257 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه سفته در فرض عدم رعایت شرایط قانونی
مواد 198، 515، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تفسیر «شرط پرداخت وجه التزام در صورت فسخ قرارداد»
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
نحوه استناد به اقاله قرارداد
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر محکومیت خوانده مبنی بر الزام خوانده
-
رأی
هماستناد
خوانده دعوی جلب ثالث
مواد 198 و 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی و 265 و 352 و 365 قانون مدنی ضمن اعلام بطل
-
رأی
هماستناد
نقش وصول ثمن در انصراف از شرط فاسخ
ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
(1)- ضمانت اجرای حضور در دفتر اسناد رسمی بدون همراه داشتن بقیه ثمن (2)- تکلیف دادگاه در دعوای الزام به تنظیم سند رسمی
مواد 198 ، 515 ، 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر الزام خواندگان به فک رهن
-
رأی
هماستناد
تفسیر عرفی از شرط فاسخ
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
حدود اختیارات وکیل در انتقال ملک
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی تقاضای رسیدگی و صدور حکم به شرح ستون خواست
-
رأی
هماستناد
چک صادره از موسسه مالی و اعتباری
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
درخواست تسلیم ملک به استناد قرارداد عادی فروش سرقفلی
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
شرط مطالبه خسارت تاخیر تادیه از بیمه گذار
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به محکومیت خوانده به پرداخت مبلغ 178/0
-
رأی
هماستناد
انتقال مبیع توسط خریدار در بیع خیاری
مواد 198 و 417 و 425 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه --- - 93/3/25 این دادگاه ناظر به د
-
رأی
هماستناد
خوانده در دعاوی علیه شرکت مشمول قانون حمایت صنعتی و جلوگیری از تعطیلی کارخانه های کشور
مواد 198 و 503 و 515 و 519 و 522 از قانون آیین دادرسی مدنی خواندگان ردیف 2 تا 6 را متضامنا به پرداخت
-
رأی
هماستناد
تفاوت مالکیت در اثر ارث و وصیتواخواهی از قرار رد دعوی الزام به تنظیم سند رسمی
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تجزیه و تحلیل دادخواست خلع ید و قلع و قمع بنا علیه آموزش و پرورش و نقض قرار ابطال در تجدیدنظر
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی حکم به رفع تصرف و خلع ید و قلع و قمع بنای
-
رأی
هماستناد
استناد به سرمای شدید در فصل زمستان به عنوان مصداق قوه قاهره
مواد 198، 197 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تاخیر تادیه از خسارت تعیینی کارشناس
مواد 198 و 515 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
پیش بینی تعیین بخشی از ثمن توسط کارشناس
ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
خلع ید در فرض رابطه استیجاری با مالک سابقتاثیر تغییر مالک بر وضعیت اجاره
مواد 198، 515 و 519 از قانون آیین دادرسی مدنی و در رای تجدیدنظر شامل مواد 2 و 358 قانون
-
رأی
هماستناد
مفهوم سند مکتوم اعاده دادرسیشرط اعاده دادرسی مستند به سند مکتوم
مواد 198، 515، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تعهدات الحاقی به سند سفید امضاء
ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
خسارت دادرسی دعوای مطالبه قیمت عادله
ماده 198 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
توافق در پرداخت اقساط مهریه پس از تقسیط آن
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی مارالذکر حکم بر ابطال اجراییه موضوع خواسته
-
رأی
هماستناد
نقش کاربری قانونی در تعیین میزان اجرت المثل
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی استناد گردید
-
رأی
هماستناد
مطالبه وجه التزام تاخیر توسط موسسات مالی و اعتباری
مواد 198، 519 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه قیمت ملک از وکیل در انتقال ملکمطالبه قیمت روز ملک در فرض انتقال آن توسط وکیل به خود
ماده 198 و 511 و 519 قانون آیین دادرسی در امور مدنی خوانده را به پرداخت 1/172/800/000
-
رأی
هماستناد
مطالبه خسارت تأخیر تأدیه تا زمان اجرای حکم
مواد 198، 519، 520 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
تاثیر تعویض چک بر حق فسخ تعیین شده برای عدم وصول وجه چک ابتداییاثر تعویض چک هی موضوع قرارداد بر حق فسخ فروشنده
مواد 198 و 515 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
-
رأی
هماستناد
مطالبه چک تضمینی قبل از اثبات تخلف طرف قرارداد
ماده 198 و 515 و 522 قانون آیین دادرسی مدنی خواندگان دعوی اصلی را به پرداخت مبلغ 20/95
-
رأی
هماستناد
واخواهی در مهلت تجدیدنظرخواهی
مواد 198 و 519 قانون آیین دادرسی مدنی
مواد مرتبط 4
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1062 — قانون مدنی
مواد 1062و 1082 قانون مدنی
-
اعمال
از این صفحه
ماده 198 — آیین دادرسی مدنی مصوب 1379/01/21
مواد 198 و 515 قانون آیین دادرسی مدنی صدور حکم بر اثبات زوجیت مورد استدعاست
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1257 — قانون مدنی
مواد 1257 و 1258 قانون مدنی
-
اعمال
از این صفحه
ماده 198 — قانون مدنی
قانون مدنی و مواد 198
دکترین 6
-
مقاله
هماستناد
آنچه که راجع به سکوت زوجه هنگام عقد گاهی به اشتباه به
ماده 1062 ق.م
-
مقاله
هماستناد
همچنین ماده ۱۰۶۲ ق
ماده 1062 ق.م
-
مقاله
هماستناد
همچنین ماده ۱۰۶۲ ق
ماده 1062 ق.م
-
مقاله
هماستناد
د تفسیر به اعتبار نوع تفسیر — تفسیر قانون از جهت نوع تفسیر به
مواد 879 و 1257 ق.م
-
مقاله
هماستناد
د تفسیر به اعتبار نوع تفسیر — تفسیر اصولی تفسیری که متکی بر اصول
مواد 879 و 1257 ق.م
-
مقاله
هماستناد
د تفسیر به اعتبار نوع تفسیر — تفسیر اصولی تفسیری که متکی بر اصول
مواد 879 و 1257 ق.م
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
