اثر پرداخت بعدی نفقه در تحقق شرط وکالت در طلاق

اثر پرداخت بعدی نفقه در تحقق شرط وکالت در طلاق خ. م.: در تاریخ 20 تیر 1394، دیوان عالی کشور رایی در خصوص پرونده‌ای مرتبط با درخواست طلاق صادر کرد. در این پرونده، زوجه به دلیل ترک زندگی مشترک و ادعای عسروحرج ناشی از رفتار زوج، درخواست طلاق ارائه نمود. زوجه به عدم پرداخت نفقه و سوءرفتار زوج اشاره کرد و درخواست صدور حکم طلاق بر اساس مواد 26، 27 و 28 قانون حمایت خانواده را مطرح ساخت. در مقابل، زوج نیز ادعای سوءرفتار زوجه و عدم امنیت جانی خود را مطرح نمود. دادگاه بدوی با استناد به تحقیقات و اظهارات فرزند مشترک، حکم به طلاق زوجه صادر کرد. اما دادگاه تجدیدنظر به دلیل عدم احراز عسروحرج و عدم ارائه دلیل معتبر از سوی زوجه، این حکم را نقض و دعوی را رد کرد. دیوان عالی کشور پس از بررسی دقیق، به این نتیجه رسید که ادعای زوجه مبنی بر سوءرفتار و ترک زندگی مشترک از سوی زوج موجه است. بر این اساس، حکم به نقض دادنامه تجدیدنظر و ارجاع مجدد پرونده به شعبه‌ای دیگر صادر گردید. این تصمیم بر اساس مواد 366 و 371 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی اتخاذ شده است. تاریخ دادنامه قطعی: 1394/04/20 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: پرداخت بعدی نفقه متعاقب صدور حکم الزام به پرداخت آن، مانع از تحقق شرط ضمن عقد نکاح و پذیرش درخواست طلاق توسط زوجه به دلیل مذکور نیست. رای خلاصه جریان پرونده خانم س. ف.م. به وکالت از خانم م. م. د. ب. ط. آقای ع. ن. به خواسته طلاق از طریق دفتر خدمات قضایی تقدیم محاکم خانواده نموده که در تاریخ 1393/02/03 به شعبه --- مجتمع قضایی خانواده... ونک ارجاع شده است. وکیل خ. د. د. توضیح داده است زوجه در 16 اردیبهشت 1364 به عقد دائم آقای ع. ن. درآمده که حاصل زندگی یک فرزند مشترک به نام م. ا. 26 ساله است زوج در طول این سالها با تندخوئی و پرخاشگری و انتساب القاب ناشایست به زوجه ضمن سرباز زدن از انجام وظایف شرعی و قانونی خود و تضییع حقوق زوجه موجبات عسروحرج و آزردگی خاطر و ناراحتی زوجه را فراهم آورده است. صرفنظر از عدم مشارکت و همدلی زوج در زندگی مشترک اکنون زوج بدون هیچگونه احساس مسئولیت بالغ بر 9 ماه متوالی است از تاریخ 12 اردیبهشت 1392 که بدون عذرموجه با خروج از منزل و غیبت زندگی مشترک خانه و خانواده را ترک گفته و زوجه و فرزند مشترک را تنها رها کرده و بدون پرداخت نفقه به زوجه و بجا آوردن حقوق قانونی و شرعی زوجه زیستگاه خود را از ایشان جدا نموده است. با عنایت به اینکه ترک زندگی خانوادگی زوج موجبات عسروحرج موکل و تحقق بندهای 1 - 2 - 8 شرط دوم ضمن عقد نکاح گردیده است مستندا به مواد 26 و 27 و 28 قانون حمایت خانواده صدور حکم طلاق زوجه م. ا.. پس از تعیین وقت دادرسی فقط خواهان و وکیل او در جلسه دادرسی مورخ 1393/04/11 حاضر شده و هر یک بر اساس مفاد دادخواست توضیحاتی ارائه نموده و متذکر شده اند که درباره مهریه حکم قطعی صادر گردیده و اجراییه نیز صادر شده است و در خصوص نفقه پرونده در همین شعبه مطرح است. دادگاه موضوع را به داوری ارجاع نموده که پس از جری تشریفات قانونی معرفی داوران و تفهیم وظایف داوری به آنان هریک از آنها طی لوایح جداگانه اعلام نموده‌اند که موفق به ایجاد سازش بین زوجین نشده اند. خانم ن. الف. به وکالت از خوانده وارد دعوی شده و طی لایحه تقدیمی اعلام نموده است زوج نفقه همسر و فرزندش را پرداخت نموده است و زوجه دارای ناراحتی اعصاب و روان بوده که خواهان ارجاع نامبرده به پزشکی قانونی می باشم. و فرزند مشترک 27 ساله است و زوج سه دانگ منزل مشترک را به زوجه هبه نموده است. بر اساس محتویات پرونده و مستندات پیوست آن آقای ع. ن. به پرداخت مبلغ 694/361/702 ریال به انضمام هزینه دادرسی به عنوان مهریه به موجب دادنامه شماره --- - 1392/09/09 شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی(خانواده) تهران د. ح. زوجه محکوم گردیده است و به موجب دادنامه شماره --- - 1393/05/19 شعبه --- دادگاه خانواده تهران آقای ع. ن. (که پس از تجدیدنظرخواهی خانم م. م. نسبت به دادنامه شماره --- - 1392/09/17 شعبه --- شورای حل اختلاف دادگاه دادنامه مزبور را نقض نموده است) به پرداخت مبلغ 65/866/666 ریال بابت نفقات ایام گذشته از تاریخ 1392/01/01 تا تاریخ 1393/05/15 د. ح. زوجه محکوم گردیده است. دادگاه وقت دیگری را جهت رسیدگی تعیین نموده و در جلسه دادرسی مورخ 1393/06/29 زوجین به همراه وکلایشان در دادگاه حاضر شده اند زوج اظهار نموده است که من زندگی را ترک نکردم از ترس جانم فرار کردم مهر سال 1392 بود که از ترس جانم به منزل مادرم رفتم زیرا در زندگی با ایشان امنیت جانی ندارم. ایشان یک بار که در خواب بودم دیدم گردن مرا گرفته و نزدیک بود خفه شوم بلند شدم گفت داشتم شوخی می کردم. در مجموع مرا می زند و فحاشی می کند و من هم مجبور شدم که به منزل مادرم بروم... در مقاطع مختلف از مهرسال گذشته تا الان نفقه به حساب ایشان ریخته ام... دادگاه تحقیق از فرزند مشترک به نام م.ا. ن. را ضروری دانسته و مشارالیه پس از حضور در دادگاه توضیح داده است که تایید می کنم که پدرم یک سال است زندگی را ترک کرده و من با مادرم زندگی میکنم... و هرگز شاهد سوءرفتار مادرم نبوده ام البته تایید می کنم که پدر و مادرم در خصوص زندگی همیشه با هم اختلاف داشتند... پدرم تند است و کلا آدم بداخلاقی است و با مادرم تندی می کند... متعاقب آن دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و طی دادنامه شماره --- - 1393/08/19 با این استدلال که زوجه عمده تقاضای خود مبنی بر طلاق را ترک زندگی خانوادگی از طرف زوج به مدت بیشتر از یک سال عنوان نموده است زوج اگر چه ترک زندگی خانوادگی از مهر ماه سال 1392 تا کنون را پذیرفته لیکن ضمن اعلام مخالفت با طلاق علت ترک زندگی خانوادگی را سوءرفتار مشارالیها در طول زندگی مشترک مطرح نموده و زوجه نیز سوء رفتار خ. ن. ب. زوج را مورد انکار قرار داده است. دادگاه با تحقیق از فرزند مشترک زوجین ملاحظه نمود که زوجین در طول زندگی اختلافاتی با یکدیگر داشته اند لیکن سوءرفتار ز. ن. ب. زوج به طوریکه دلیل موجهی جهت ترک زندگی خانوادگی از طرف زوج محسوب شود ثابت نگردیده و زوج در جهت اثبات ادعای خود دلیل کافی ارائه نکرده است. با احراز تحقق شرط ضمن العقد مربوط به ترک زندگی خانوادگی و تحقق بند اول ماده واحده قانون الحاق یک تبصره به ماده 1130 قانون مدنی با احراز عسروحرج خواهان مستندا به مواد 1119 و 1146 و 1130 قانون مدنی و مواد 24 و 26 و 27 و 29 و 32 قانون حمایت خانواده حکم به الزام زوج به طلاق زوجه را صادر نموده است و به زوجه اجازه داده است با مراجعه به یکی از دفاتر رسمی طلاق و بذل ده هزار ریال از مهریه و قبول بذل به وکالت از زوج خ. ر. ب. طلاق خلع مطلقه نمایدو متذکر شده است زوجه در خصوص حقوق مالی خود طی پرونده های جداگانه اقدام نموده و فرزند مشترک نیز به سن رشد رسیده است- پس از ابلاغ دادنامه، وکیل زوج با این ادعا که ت. ن. خ. دارای بیماری اعصاب و روان است و درخواست ارجاع به پزشکی قانونی شده و فرزند مشترک آنها نیز دچار بیماری اعصاب و روان است که به همین منظور از نظام وظیفه معافیت پزشکی اعصاب و روان اخذ نموده است. و زوج تامین جانی ندارد و والدین زوج نیز نیاز به مراقبت دارند و حکم صادره متضمن خسارت زوج بوده و مخالف با قاعده لاضرر است نسبت به دادنامه مزبور تجدیدنظرخواهی نموده است که پس از ارجاع پرونده به شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان تهران طی دادنامه شماره --- - 1393/11/13 با این استدلال که مبناء ادعایی زوجه مبنی بر ترک زندگی مشترک بوده که دادگاه محترم بدوی اثبات آن را موکول به اظهارات فرزند مشترک نموده که به تنهایی نمی تواند موثر در مقام باشد و اصولا وارد کردن فرزند مشترک به منازعه بین زوجین و ذکر آن در متن دادنامه چه بسا موجبات اختلافات دیگری در باب ابوت و نبوت را فراهم سازد و ب. ت. ب. اینکه در رابطه با سوءرفتار زوج در پرونده ب. غ. از تمسک دادگاه به اظهارات فرزند مشترک که آن هم موثر نیست، دلیل دیگری برای اثبات و احراز عسروحرج به عمل نیامده و صرفنظر از اینکه دادگاه محترم وظیفه داشته در رابطه با مسائل مالی زوجین نیز تعیین تکلیف نماید که از این وظیفه نیز با به سنده نمودن به این جمله که در خصوص حقوق مالی خود طی پرونده های جداگانه اقدام نموده است عدول نموده است و ب. ت. ب. اینکه دلیل و بینه شرعی و قانونی از ناحیه زوجه در جهت اثبات سوءرفتار ز. ن. ب. زوجه به عمل نیامده لذا به هیات ظاهر و رسیدگی دادگاه محترم بد و. ب. ش. محتویات پرونده سوء رفتار ز. ن. ب. زوجه که مصداقا ترک منزل را به مدت 9 ماهه اعلام گردیده برای این دادگاه احراز نگردید ضمن نقض دادنامه بدوی حکم به رد دعوی زوجه به لحاظ عدم احراز عسروحرج را صادر نموده است. این دادنامه در تاریخ 1393/12/14 به وکیل زوجه ابلاغ گردید و او طی دادخواست فرجامخواهی که به شماره و تاریخ 200073 - 1393/12/27 ثبت دفتر دادگاه شده به پیوست لایحه نسبت به دادنامه مزبور فرجامخواهی نموده است وی در قسمتی از لایحه فرجامخواهی اظهار نموده است زوج ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات خود در نشست دادرسی به صراحت ترک زندگی مشترک و عدم حضور در منزل مشترک از تاریخ 1392/07/12 را پذیرفته است... پس از ارسال پرونده به دبیرخانه دیوانعالی کشور و ثبت به کلاسه فوق به این شعبه ارجاع و در نوبت رسیدگی قرار گرفته است. مفاد دادخواست فرجامخواهی و لایحه پیوست آن و همچنین مفاد لایحه وکیل فرجامخوانده که درتبادل لوایح تقدیم شده حین المشاوره قرائت می‌شود.هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره --- - 93/11/13 فرجامخواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجامخواهی خانم م. م. با وکالت خانم س. ف.م. به طرفیت آقای ع. ن. با وکالت خانم ن. الف. نسبت به دادنامه شماره --- - 1393/11/13 شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان تهران که متضمن نقض دادنامه شماره --- - 1393/08/19 شعبه --- دادگاه خانواده تهران و صدور حکم به رد دعوی ف. خ. ب. طرفیت ف. خ. ب. خواسته طلاق به لحاظ عسروحرج است. موجه و درخور پذیر است زیرا اولا ف. خ. د. دادخواست خویش سوءرفتار و عدم پرداخت نفقه و ترک زندگی مشترک از سوی زوج را مبنا و مستند ادعای عسرو حرج خویش دانسته است و در این راستا دادنامه شماره --- - 1393/05/19 شعبه --- دادگاه خانواده که متضمن محکومیت زوج به پرداخت نفقه به مبلغ 65/866/666 ریال از تاریخ 1392/01/01 تا تاریخ 1393/05/15 را که بیش از یک سال است ارائه نموده است ثانیا اظهارات فرزند مشترک صرفنظر از درستی یا عدم درستی اقدام دادگاه در تحقیق از او دلالت به سوءرفتار زوج دارد ثالثا زوج با ادعای سوءرفتار از سوی زوجه و عدم امنیت جانی، اقرار به ترک منزل از مهر ماه سال 1392 تا تاریخ جلسه دادرسی مورخ 1393/06/29 نموده است بنابراین ب. ت. ب. اینکه پرداخت بعدی نفقه که مورد ادعای فرجامخوانده است موثر در عدم تحقق شروط ضمن العقد نبوده و ترک زندگی مشترک نیز که مستند به اقرار فرجامخوانده است و دلیل موجهی به آن اقامه ننموده، زمینه تحقق شرط ضمن العقد و نهایتا عسروحرج را فراهم نموده است و دادنامه فرجامخواسته که بدون توجه به موارد مذکور اصدار یافته، صحیحا صادر نگردیده است از این رو و بنا به جهات و دلائل مذکور و مستندا به مواد 366 و بند 2 و شق دوم بند 5 ماده 371 و 396 و بند ح ماده 401 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی ضمن نقض دادنامه فرجامخواسته رسیدگی مجدد به شعبه دیگری از محاکم هم عرض دادگاه صادر کننده رای فرجامخواسته ارجاع می‌گردد. شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و عضو معاون و عضو معاون جعفر قدیانی - مرتضی شریفی - سید صالح سجادی