احراز رجعی یا بائن بودن طلاق
خ. م.:
در تاریخ 20 دیماه 1394، دادنامهای صادر شد که در آن ی. ا. ط. دعوا درخواست صدور گواهی عدم امکان سازش را به دادگستری شهرستان یاسوج ارائه نمود. خواهان ادعا کرد که به دلیل اختلافات شدید با طرف مقابل، ادامه زندگی مشترک غیرممکن شده و این وضعیت آسیبهایی به تربیت فرزندان وارد کرده است. دادگاه در مراحل مختلف، از جمله ارسال پرونده به شورای حل اختلاف و داوری، نتوانست به سازش دست یابد. طرف مقابل نیز ادعای جعل سند ازدواج را مطرح و خواستار دریافت کلیه حقوق مالی خود از جمله اجرت المثل و نفقه ایام عده شد. پس از بررسی، دادگاه گواهی عدم سازش را صادر و خواهان را به پرداخت اجرت المثل و نفقه محکوم نمود، اما ادعای جعل سند ازدواج را رد کرد. این تصمیم در مرحله تجدیدنظر نیز تایید شد. سپس طرف مقابل به دیوان عالی کشور فرجامخواهی کرد و مدعی شد که سن او بالای پنجاه و پنج سال است و احتمال یائسه بودن وی وجود دارد که به نوع طلاق تاثیر میگذارد. دیوان عالی کشور با تاکید بر عدم بررسی این موضوع در دادگاههای پایینتر، رای را نقض و رسیدگی مجدد را به دادگاه صادرکننده رای منقوض محول نمود. در ادامه، شعبه دیوان عالی کشور به بررسی فرجامخواهی پرداخت و در نهایت، دادنامه صادره از دادگاه تجدیدنظر را تایید کرد.
تاریخ دادنامه قطعی: 1394/10/20
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: اگر زوجه تمایلی به طلاق نداشته باشد، قید رجعی بودن طلاق به ضرر وی محسوب نمی شود. بنابراین اگر خود اعتراضی بر این امر نداشته و از مراجعه به پزشکی قانونی جهت اظهارنظر در موضوع یائسگی نیز امتناع کند، دادگاه تکلیفی در بررسی بیشتر ندارد.
رای خلاصه جریان پرونده
آقای س. ف. باوکالت آقای م. ق.د. ب. ط. خانم م. جان ش.پ. ح.به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم دادگستری شهرستان یاسوج نموده است وکیل خ. د. ش. دادخواست توضیح داده که مطابق سند ازدواج شماره...دفتراسناد رسمی...یاسوج اینجانب با خوانده ازدواج نموده ودرطی سالیان زندگی مشترک علی رغم اختلاف شدید نتوانسته ایم به توافقی ادامه زندگی مشترک دست نیافتیم درنهایت ادامه وضع موجود ضربات شدیدی به نحوه تربیت فرزندان وارد کرده است لذاتقاضای صدور گواهی عدم امکان سازش رادارم رسیدگی به شعبه ششم دادگاه حقوقی محول گردیده است خوانده خانم ص. ر. را به عنوان وکیل مدافع خود تعیین کرده و نامبرده در پرونده دخالت نموده است ا ولین جلسه دادگاه با حضور وکیل خ. د. ت. 1391/07/26 تشکیل گردیده وکیل خواهان ا ظهارداشته احتمال سازش وجود دارد دادگاه نیز پرونده را جهت سازش فیمابین زوجین به شورای حل اختلاف ارسال نموده است که درنهایت به لحاظ عدم سازش زوجین شورای حل اختلاف پرونده را بمرجع قضایی ارسال نموده است دادگاه موضوع را به داوری ارجاع نموده است زوجین هریک داور خ. ر. ب. دادگاه معرفی ودادگاه داوران را توجیه وتفهیم نموده است که درنهایت مساعی داوران جهت صلح و سازش فیمابین زوجین موثر واقع نشده است درجلسه مورخ 1392/08/12 که باحضور وکیل خواهان وشخص خوانده ووکیل و. ت. گ. وکیل خواهان اظها رداشته خواسته موکل طلاق همسرش م. ب. فرزندان موکل به سن تکلیف رسیده اند کیله حق و حقوق مالیه خوانده پرداخت میشود خ. ا. د. کلیه حق و حقوق خویش را از جمله اجرت المثل ونفقه ایام عده ونصف دارایی را میخواهم درضمن سندازدواج جعل است من قبول دارم که همسر ایشان هستم ولی با م. ه ای غیر از این سندازدواج، تقاضا دارم که رونوشت سند نکاحیه ازمحضر ازدواج استعلام گردد بنده اصلا محضر نرفتم سال 1357 ازدواج کرده ایم بنده آن زمان بچه بودم سپس وکیل خ. ا. د. کلیه حق وحقوق مالیه موکل را تقاضا دارم از جمله م. ه، نفقه ایام عده، اجرت المثل، وفرزندان موکل به سن تکلیف رسیده اند نیاز به تصمیم گیری در خصوص حضانت ونفقه ایشان نیست چنانچه عقدنامه نوشته باشد نصف دارایی را میخواهیم خ. ا. د. سند ازدواج پیوست پرونده را قبول ندارم سند جعل شده است قبول دارم که زن خواهان هستم ولی با م. ه 145 هزار تومان پول نقد و 25 مثقال طلا سکه ودراین مدت نیز اجرت المثل خویش را میخواهم چون که تبرعا این کارها را نکرده ام تقاضا دارم که در خصوص جعل رسیدگی انجام گیرد و م. ه بیشتر از مقداری است که درسند ازدواج ذکر شده است دادگاه رونوشت عقدنامه را از محضر... یاسوج مطالبه نموده است ومحضر رسمی...رونوشت سند نکاحیه.... را به دادگاه ارائه داده است دادگاه جهت تعیین اجرت المثل ایام زندگی قرار ارجاع امر به کارشناس را صادر کرده است کارشناس مبلغ بیست و هفت میلیون وپانصد هزار تومان به عنوان اجرت المثل ایام زندگی مشترک براساس سنوات مختلف زندگی مشترک تعیین کرده است وکیل خ. ط. ل. ای که به شماره 1959 - 1392/12/20 ثبت لوایح شده به ن. ه کارشناس اعتراض کرده است دادگاه موضوع را به هیات سه نفره کارشناسان ارجاع نموده که ب. ت. ب. اینکه خواهان دستمزد کارشناسان را پرداخت نکرده آن را از اعداد دلایل وی خارج نموده است وبااعلام ختم رسیدگی طی دادنامه شماره --- - 1393/03/21 ضمن احراز علقه زوجیت فیمابین زوجین ب. ت. ب. اینکه تلاش داوران ونصایح دادگاه وتلاش اعضاء محترم شورای حل اختلاف یاسوج جهت حصول سازش موثر واقع نشده است و خواهان مصر به جدایی بوده ب. ت. ب. ماده 1133 خواسته خ. ر. و. دانسته و گواهی عدم سازش را صادر کرده است باشرائط ذیل: اولا در خصوص م. ه دفاع وکیل خ. م. ب. جعل سند ازدواج باعنایت به اینکه عقد نامه زوجین براساس گواهی سردفتر ازدواج... حوزه ثبتی یاسوج سند رسمی م. ب. مضافا وفق ماده 219 ق.آ.د.م ادعای جعلیت میبایست باذکر دلیل اقامه شود که خوانده دلیل محکمه پسندی ارائه ننموده توجها به اینکه طرفین اقرار به زوجیت دارند لذا م. ه زوجه یک جلد کلام اله مجید وهفت مثقال طلا ومبلغ بیست هزار تومان پول نقد رایج کشور به نرخ روز عقد (تاریخ عقد 1358/08/21 ) خواهان محکوم به پرداخت میگردد ثانیا در خصوص اجرت المثل ایام زوجیت ن. ب. ا. خواهان دلیل ومدرکی دال بر سوء رفتار زوجه ارائه نداده است خوانده را مستحق اجرت المثل دانسته و مبلغ بیست و هفت میلیون وپانصد هزار تومان براساس ن. ه کارشناس رسمی بابت اجرت المثل ایام زوجیت تعیین نموده است ثالثا در خصوص نفقه ایام عده ب. ت. ب. اینکه طلاق درحالت نشوز زوجه نمیباشد براساس نظر کارشناس مبلغ نهصد هزار تومان تعیین نموده است رابعا در خصوص مطالبه نصف دارایی تحصیل شده درایام زندگی مشترک ن. ب. ا. شرطی به تعلق نصف دارایی درسند نکاحیه یا جداگانه به موجب عقد لازم دیگری نشده حکم به بی حقی خوانده صادر نموده است و ب. ت. ب. اظهارات زوجین به اینکه فرزندان به سن رشد رسیده اند لذا دادگاه مواجه با تکلیفی نمیباشد خامسا مسئولیت ارائه گواهی عدم بارداری به عهده خوانده م. ب. ونوع طلاق را رجعی توصیف نموده است خانم م.ش.پ. ح. از رای صادره تجدیدنظر خواهی نموده است که به موجب دادنامه --- - 1393/05/30 صادره از سوی شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان کهکیلویه و بویر احمد بااستدلال مندرج در متن دادنامه ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظر خواسته عینا تایید گردیده است که د. ا. م. خانم م. جان ش.پ. حبیب آباد با وکالت خانم …. ن. از رای صادره فرجامخواهی نموده است وهمچنان مدعی گردیده که عقدنامه جعل شده است ونصف دارایی به ایشان تعلق میگیرد وبراین اساس نقض دادنامه را خواستار شده است که پس از تبادل لوایح وارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ( 23 ) ارجاع گردیده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … و اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:
شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- تاریخ: 1394/10/20
خلاصه جریان پرونده
پیرو گزارش قبلی آقای س. ف. با وکالت آقای م. ق. د. ب. ط. خانم م. جان ش.پ. ح. به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش تقدیم دادگستری شهرستان یاسوج نموده و رسیدگی به شعبه ششم دادگاه حقوقی محول گردیده در اولین جلسه دادگاه وکیل خ. ا. د. احتمال سازش وجود دارد که دادگاه جهت سازش پرونده را به شورای حل اختلاف ارسال که در نهایت به لحاظ عدم امکان سازش زوجین شورای حل اختلاف پرونده را به مرجع قضایی ارسال نموده است. دادگاه موضوع را به داوری ارجاع نموده است و در نهایت داوران در جهت سازش فیمابین زوجین توفیقی نداشته اند وکیل خ. ا. د. خواسته خواهان طلاق همسرش م. ب. فرزندان موکل به سن تکلیف رسیده اند کلیه حق و حقوق مالی خوانده پرداخت میشود خ. ا. د. کلیه حق و حقوق خویش را از جمله اجرت المثل و نفقه ایام عده و نصف دارایی را می خواهم در ضمن سند ازدواج جعلی است من قبول دارم که همسر ایشان هستم ولی با م. ه ای غیر از این سند ازدواج تقاضا دارم که رونوشت سند نکاحیه از محضر ازدواج استعلام شود بنده اصلا محضر نرفتم سال 1375 ازدواج کرده ایم بنده آن زمان بچه بودم سپس وکیل خ. ا. د. کلیه حق و حقوق مالیه موکل از جمله م. ه، نفقه ایام عده، اجرت المثل را تقاضا دارم فرزندان موکل به سن تکلیف رسیده اند نیاز به تصمیم گیری در خصوص حضانت ایشان نیست چنانچه در عقدنامه نوشته باشد نصف دارایی را می خواهیم خ. ا. د. سند ازدواج پیوست را قبول ندارم سند جعل شده است من با م. ه 145 هزار تومان پول نقد و 25 مثقال طلا و در این مدت اجرت المثل خویش را می خواهم چون که تبرعا این کارها را نکرده ام تقاضا دارم در خصوص جعل رسیدگی انجام گیرد م. ه بیشتر از مقداری است که در سند ازدواج ذکر شده است دادگاه رونوشت عقدنامه را از محضر... یاسوج مطالبه نموده و محضر رونوشت سند نکاحیه... را به دادگاه ارائه داده است دادگاه جهت تعیین اجرت المثل ایام زندگی موضوع را به کارشناسی ارجاع و کارشناس مبلغ بیست و هفت میلیون و پانصد هزار تومان به عنوان اجرت المثل ایام زندگی مشترک بر اساس سنوات زندگی مشترک تعیین کرده است. وکیل خواهان به ن. ه کارشناس اعتراض کرده دادگاه موضوع را به هیات سه نفره کارشناسان ارجاع که ب. ت. ب. اینکه خواهان دستمزد کارشناسان را پرداخت نکرده آن را از اعداد دلایل وی خارج نموده است و با اعلام ختم رسیدگی طی دادنامه --- - 1393/04/21 ضمن احراز علقه زوجیت و استدلال مندرج در متن دادنامه خواسته خ. ر. و. دانسته و گواهی عدم امکان سازش را صادر نموده است با شرایط ذیل: اولا در خصوص م. ه دفاع وکیل خ. م. ب. جعل سند ازدواج با عنایت به عقدنامه زوجین بر اساس گواهی سردفتر ازدواج... حوزه ثبتی یاسوج سند رسمی م. ب. مضافا وفق ماده 219 ق.آ.د.م ادعای جعلیت میبایست با ذکر دلیل اقامه شود که خوانده دلیل محکمه پسندی ارائه ننموده توجها به اینکه طرفین اقرار به زوجیت دارند لذا م. ه زوجه یک جلد کلام الله مجید و هفت مثقال طلا و مبلغ بیست هزار تومان پول نقد رایج کشور که خواهان محکوم به پرداخت آن میگردد ثانیا در خصوص اجرت المثل ایام زوجیت ن. ب. ا. خواهان مدرکی دال بر سوءرفتار زوجه ارائه نکرده خوانده را مستحق اجرت المثل دانسته و مبلغ بیست و هفت میلیون و پانصد هزار تومان بر اساس ن. ه کارشناس رسمی تعیین نموده است ثالثا در خصوص نفقه ایام عده ب. ت. ب. اینکه طلاق به درخواست زوجه نمیباشد بر اساس ن. ه کارشناس مبلغ نهصد هزار تومان تعیین نموده است رابعا در خصوص مطالبه نصف دارایی تحصیل شده در ایام زندگی مشترک ن. ب. ا. شرطی به تعلق نصف دارایی در سند نکاحیه یا جداگانه به موجب عقد لازم دیگری نشده حکم بر بی حقی خوانده صادر نموده است و ب. ت. ب. اظهارات زوجین به اینکه فرزندان به سن رشد رسیده اند لذا دادگاه مواجه با تکلیفی نمیباشد خامسا مسئولیت ارائه گواهی عدم بارداری به عهده خوانده م. ب. و نوع طلاق را رجعی توصیف نموده است خانم م. ش.پ. ح. از رای صادره تجدیدنظرخواهی نموده که به موجب دادنامه --- - 1393/05/30 صادره از سوی شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان کهکیلویه و بویراحمد با استدلال مندرج در متن دادنامه ضمن رد تجدیدنظرخواهی دادنامه تجدیدنظرخواسته عینا تایید گردیده است که پس از فرجام خواهی از سوی خانم م. جان ش.پ. ح.پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و به شعبه ( 23 ) ارجاع که طی دادنامه --- - 1393/11/13 با این استدلال که تصویر شناسنامه پیوست پرونده سن خانم م.ش.پ. ح. 55 سال قمری است و احتمال اینکه وی یائسه و طلاقش بائن باشد وجود دارد که دادگاه در این خصوص هیچگونه بررسی انجام نداده و حتی از خود زوجه در این باره تحقیق نکرده است و از این جهت رای را مخدوش و در اعلام نوع طلاق به طلاق رجعی و لحاظ حق رجوع برای زوجه آن را قابلیت تایید ندانسته و نقض نموده است و رسیدگی مجدد را به دادگاه صادر کننده رای منقوض محول کرده است که د. ا. م. دادگاه زوجه را احضار و علی رغم ابلاغ قانونی حاضر نشده است که از وی در جهت خواسته دیوان عالی کشور تحقیق شود دادگاه طی دادنامه --- - 1394/07/29 ب. ت. ب. نقض رای این دادگاه به لحاظ ایراد به مشخص نبودن یائسه یا غیر یائسه بودن زوجه و موثر بودن این امر در نوع طلاق زوجه با ابلاغ واقعی جهت اخذ توضیح و معرفی به پزشکی قانونی جهت اظهارنظر در خصوص موضوع در دادگاه حضور نیافته و ن. ب. ا. قید رجعی بودن طلاق در رای بدوی مورد تجدیدنظرخواهی زوجه قرار نگرفته و ب. ت. ب. عدم تمایل زوجه به طلاق و اینکه اصل بر عدم یائسه بودن زوجه م. ب. اعلام رجعی بودن طلاق به ضرر زوجه نبوده و ن. ب. ا. عمده اعتراض ت. ن. خ. نسبت به صدور حکم بر بی حقی وی در مورد نصف دارایی زوج م. ب. که در سند ازدواج قید نشده است لذا اعتراض وی نسبت به این قسمت از دادنامه وارد نبوده و دادنامه وفق موازین شرعی و قانونی و اصول آیین دادرسی صادر شده است و تجدیدنظرخواهی را وارد ندانسته و ضمن رد اعتراض تجدیدنظرخواهی حکم بر تایید دادنامه تجدیدنظرخواسته را صادر نموده است که د. ا. م. خانم م. جان ش.پ. ح. با وکالت الف. ن. از رای صادره فرجام خواهی نموده است و با ادعای جعل در سند ازدواج و میزان م. ه تعیین شده اعتراض نموده و نقض دادنامه صادره را خواستار شده است که پس از تبادل لوایح و ارسال پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ( 23 ) ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … ودقت در اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای میدهد:
رای شعبه دیوان عالی کشور
دادنامه فرجامخواسته مالا مخدوش وغیر قابل ابرام است زیرا حسب تصویر شناسنامه پیوست پرونده سن زوجه خانم م. ش.پ. ح. بالای پنجاه وپنج سال قمری است واحتمال اینکه وی یائسه وطلاقش بائن باشد وجود دارد که دادگاه در این خصوص هیچگونه بررسی انجام نداده است وحتی از خود زوجه دراین باره تحقیق نکرده است بنابراین در وضعیت حاضر رای صادره دراعلام نوع طلاق به طلاق رجعی ولحاظ حق رجوع برای زوج بدون بررسی لازم قابلیت تایید را نداشته ونقض میگردد ورسیدگی مجدد به همان دادگاه صادر کننده رای منقوض محول میشود.
شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار
یعقوب انصاری - ذکرالله احمدی
رای شعبه
ف. خ. اعتراض موجهی که مستلزم نقض رای فرجام خواسته باشد به عمل نیاورده است و ب. ت. ب. رسیدگی های انجام شده ایراد بر دادنامه از حیث استدلال و استناد به قانون و رعایت قواعد دادرسی در حدی نیست که نقض آن را موجب گردد علیهذا دادنامه موصوف به شماره 841 - 1394/07/29 صادره از شعبه دوم دادگاه تجدیدنظر استان کهکیلویه و بویراحمد خالی از اشکال موثر بوده و ابرام میگردد.
شعبه --- دیوان عالی کشور- رئیس و مستشار
یعقوب انصاری - ذکرالله احمدی
موارد مرتبط
برای این صفحه موردِ مرتبطی ثبت نشده.
