اختلاف در میزان مهریه بین زوجین

رأی خلاصه جریان پرونده خانم م.خ. در تاریخ 19/10/90 د. ب. ط. آقای ….ن. به خواسته صدور حکم بر اثبات زوجیت دائم با تعیین مهرالمثل تقدیم نموده که شعبه 239 دادگاه عمومی تهران تحت پرونده شماره 1704/90 عهده دار رسیدگی شده است. خ. د. د. تقدیمی توضیح داده که با خوانده دعوی بدون تعیین مهریه و ثبت رسمی و در شرایط خاصی اقدام به عقد ازدواج دائم نمودهام و حاصل این ازدواج یک فرزند دختر متولد 17/8/90 م. ب.. ن. ب. ا. ادامه زندگی متعارف و آبرومندانه در گرو اثبات زوجیت و صدور سند رسمی ازدواج بوده فلذا تقاضای صدور حکم به شرح خواسته را دارم. اولین جلسه رسیدگی دادگاه به تاریخ 17/11/90 با حضور طرفین تشکیل میگردد. خواهان اظهار میدارد در تاریخ 19/9/87 با خوانده به صورت عقد دائم با مهریه 214 عدد سکه بهار آزادی ازدواج نمودم. وقتی با وی ازدواج کردم باکره بودم و بدون اجازه پدرم این ازدواج صورت گرفت. رابطه زناشویی برقرار کردیم و حاصل این ازدواج یک فرزند دختر بنام ر. سه ماهه م. ب. و خوانده نیز به موجب اقرارنامه تنظیمی در دفترخانه 1280 تهران طی سند شماره 3568 مورخ 22/8/90 اقرار به زوجیت نموده است بنابراین تقاضای صدور حکم مبنی بر اثبات زوجیت دائم با مهریه 214 عدد سکه بهار آزادی را دارم. عقد نکاح را خودمان خواندیم. شوهرم نوشته بود و من خواندم و دو طرف قبول کردیم. شاهد داریم که اگر دادگاه لازم بداند حاضر به ادای شهادتند. خ. د. م. دفاع اظهار میدارد من فقط مهریه را قبول ندارم، چون مهریه را 14 عدد سکه بهار آزادی تعیین کرده و قبول دارم که در تاریخ 19/9/87 با خواهان ازدواج کردهام و حاصل ازدواج ما یک فرزند مشترک سه ماهه به نام ر. م. ب.. مهریه بیش از 14 عدد سکه را قبول ندارم. قبل از آن عقد موقت بودیم که شاهد داریم ولی برای عقد دائم شاهد نداریم. فقط اقرار نامه داریم. زوجه میگوید قبول دارم در مورد عقد موقت شاهد داریم ولی برای عقد دائم شاهدی نداریم. جلسه بعدی رسیدگی دادگاه به تاریخ 14/1/91 با حضور خواهان تشکیل میگردد. خوانده با وصف ابلاغ حضور ندارد. خواهان اظهار میدارد شهود خود را نتوانستم حاضر نمایم. ب. ت. ب. اینکه شوهرم اصل زوجیت را قبول کرده صرفاً تقاضای صدور حکم بر اثبات زوجیت را دارم. مهریهام نیز 14 عدد سکه بهار آزادی گذاشته شد به‌علاوه دویست عدد سکه بهار آزادی که زمان عقد تعیین گردید زوج که با تأخیر در جلسه دادگاه حاضر شده اظهار میدارد من قبول دارم که خواهان همسر دائمی اینجانب م. ب. ولی مهریهاش را همان 14 عدد سکه بهار آزادی تعیین نمودیم و دویست سکه اضافی منوط به این بوده که من از ایشان رضایت داشته باشم و به زوجه گفته بودم که اگر از وی راضی بودم دویست سکه به مهریهاش اضافه میکنم و چون در حال حاضر از ایشان راضی نیستم مهریهاش همان 14 عدد سکه است. دادگاه ختم دادرسی را اعلام و ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات طرفین و اقرار خوانده به وجود رابطه زوجیت از نوع دائم با خواهان با مهریه 14 عدد سکه، ادعای خ. ر. و. دانسته و طی دادنامه شماره 36 مورخ 21/1/91 مستنداً به مواد 1062 و 1063 و 1275 قانون مدنی حکم بر اثبات زوجیت فیمابین خواهان و خوانده صادر و اعلام میدارد در مورد قسمت دیگر خواسته خ. م. ب. مطالبه مهرالمثل با جلب نظر کارشناس با عنایت به اینکه زوجه اعلام نموده مهریهام 14 عدد سکه بهار آزادی به همراه 200 سکه تعیین شده و زوج مدعی است مهریه 14 عدد سکه تعیین شد و مقرر گردید چنانچه از وی راضی باشم تعداد 200 عدد سکه دیگر اضافه نمایم و چون از ایشان راضی نیستم مهریهاش همان 14 عدد سکه م. ب. و ب. ت. ب. اینکه تعیین مهرالمثل در مواردی است که مهری بین طرفین تعیین نگردیده باشد یا مهریه مجهول باشد یا مالیت نداشته باشد که ب. ت. ب. اظهارات طرفین مهر تعیین گردیده ولی اختلاف در میزان مهر وجود دارد لذا دادگاه دعوی خواهان را در این قسمت وارد ندانسته و مستنداً به ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دادخواست خواهان را صادر مینماید. پس از ابلاغ این دادنامه به خانم م.خ.، نامبرده مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده و در لایحه خود توضیح میدهد که شوهرم در دادگاه بدوی اقرار نموده که مهریهام 214 عدد سکه بهار آزادی است و اساس عقد ازدواج بر همین مبنا شکل گرفته و تفکیک مهریه موجه نیست و نمیتوان مقداری از مهریه را معلق توصیف نمود ازدواج ما درشرایطی خاص صورت گرفته واینجانب دختری مجرد بودم و در اوج جوانی و با امتیازات شاخص ولی زوج فردی بود که دارای زن و فرزند بود بنابراین هیچگاه حاضر نبوده‌ام با مهریه 14 عدد سکه به عقد نامبرده درآیم. حقایق در پرونده پرسنلی زوج موجود است. زوج نیز طی لایحهای به موارد مطروحه در لایحه ت. ن. خ. پاسخ میدهد شعبه 24 دادگاه تجدید نظر استان تهران تجدید نظر خواهی خانم م.خ.نسبت به دادنامه شماره 36 مورخ 21/1/91 شعبه 239 دادگاه عمومی تهران را وارد ندانسته و طی دادنامه شماره 472 مورخ 17/3/91 رأی تجدیدنظرخواسته را تأیید مینماید این دادنامه در تاریخ 6/4/91 به خانم م.خ ابلاغ و نامبرده ظرف مهلت مقرر قانونی، اعتراض و دادخواست فرجامی خود را نسبت به دادنامه اخیر تقدیم نموده که پس از ثبت و تبادل لوایح جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است گزارش پرونده و لایحه فرجامی هنگام شور قرائت میشود. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رأی می‌دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی خانم م.خ. نسبت به قسمتی از دادنامه شماره 472 مورخ 17/3/91 شعبه 24 دادگاه تجدیدنظر استان تهران که در مقام تأیید دادنامه شماره 36 مورخ 21/1/91 شعبه 239 دادگاه عمومی تهران اصدار گردیده و متضمن حکم بر اثبات زوجیت فیمابین خانم م.خ. و آقای ….ن. و قرار رد دعوی زوجه در مورد تعیین مهرالمثل است قابل پذیرش نیست زیرا خواسته اصلی زوجه که همان اثبات زوجیت دائم با فرجام‌خوانده بوده، مورد قبول و لحوق حکم قرار گرفته و در مورد تعیین مهرالمثل نیز با عنایت به اینکه مواجه با صدور قرار رد دعوی گردیده و این قرار در دادگاه تجدیدنظر استان نیز تأیید گردیده، مستفاد از تلفیق مواد 332 و 368 قانون آیین دادرسی مدنی از شمول قرارهای قابل فرجام مصرحه در بند ب ماده 368 قانون مذکور خارج بوده و قابلیت رسیدگی فرجامی ندارد بنابراین فرجام‌خواهی ف. خ. قابلیت استماع و پذیرش و رسیدگی در دیوان عالی کشور را نداشته و قرار رد آن صادر میگردد. رئیس شعبه 8 دیوان عالی کشور-مستشار-عضو معاون عبّاسیان - ناصح - کریمپور نطنزی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی اختلاف در میزان مهریه بین زوجین در تاریخ 19/10/90، دادخواستی به منظور اثبات زوجیت دائم و تعیین مهرالمثل به دادگاه ارائه شد. در این دادخواست، ادعا شد که طرفین در تاریخ 19/9/87 ازدواج کرده و حاصل این ازدواج یک فرزند دختر است. طرف مقابل به وجود رابطه زوجیت اقرار کرد، اما در خصوص میزان مهریه اختلاف نظر وجود داشت و تنها 14 عدد سکه بهار آزادی را پذیرفت. دادگاه در تاریخ 21/1/91 حکمی مبنی بر اثبات زوجیت با مهریه 14 عدد سکه صادر کرد و دعوی مربوط به تعیین مهرالمثل را رد نمود. درخواست تجدیدنظر نسبت به این رای در تاریخ 17/3/91 مورد تایید دادگاه تجدیدنظر قرار گرفت. در نهایت، درخواست فرجام‌خواهی نسبت به این رای به دیوان عالی کشور ارائه شد که به دلیل عدم قابلیت پذیرش خواسته در خصوص تعیین مهرالمثل و تایید حکم اثبات زوجیت، رد گردید. این تصمیم بر اساس مواد 332 و 368 قانون آیین دادرسی مدنی اتخاذ شد. تاریخ دادنامه قطعی: 1391/07/12 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: مهرالمثل مربوط به موردی است که در عقد مهریه تعیین نشده باشد یا مجهول باشد و شامل حالتی که طرفین در میزان مهریه با هم اختلاف دارند نمی‌شود. رای خلاصه جریان پرونده خانم م.خ. در تاریخ 19/10/90 د. ب. ط. آقای ….ن. به خواسته صدور حکم بر اثبات زوجیت دائم با تعیین مهرالمثل تقدیم نموده که شعبه --- دادگاه عمومی تهران تحت پرونده شماره 1704/90 عهده دار رسیدگی شده است. خ. د. د. تقدیمی توضیح داده که با خوانده دعوی بدون تعیین مهریه و ثبت رسمی و در شرایط خاصی اقدام به عقد ازدواج دائم نمودهام و حاصل این ازدواج یک فرزند دختر متولد 17/8/90 م. ب.. ن. ب. ا. ادامه زندگی متعارف و آبرومندانه در گرو اثبات زوجیت و صدور سند رسمی ازدواج بوده فلذا تقاضای صدور حکم به شرح خواسته را دارم. اولین جلسه رسیدگی دادگاه به تاریخ 17/11/90 با حضور طرفین تشکیل میگردد. خواهان اظهار میدارد در تاریخ 19/9/87 با خوانده به صورت عقد دائم با مهریه 214 عدد سکه بهار آزادی ازدواج نمودم. وقتی با وی ازدواج کردم باکره بودم و بدون اجازه پدرم این ازدواج صورت گرفت. رابطه زناشویی برقرار کردیم و حاصل این ازدواج یک فرزند دختر به نام ر. سه ماهه م. ب. و خوانده نیز به موجب اقرارنامه تنظیمی در دفترخانه 1280 تهران طی سند شماره 3568 مورخ 22/8/90 اقرار به زوجیت نموده است بنابراین تقاضای صدور حکم مبنی بر اثبات زوجیت دائم با مهریه 214 عدد سکه بهار آزادی را دارم. عقد نکاح را خودمان خواندیم. شوهرم نوشته بود و من خواندم و دو طرف قبول کردیم. شاهد داریم که اگر دادگاه لازم بداند حاضر به ادای شهادتند. خ. د. م. دفاع اظهار میدارد من فقط مهریه را قبول ندارم، چون مهریه را 14 عدد سکه بهار آزادی تعیین کرده و قبول دارم که در تاریخ 19/9/87 با خواهان ازدواج کردهام و حاصل ازدواج ما یک فرزند مشترک سه ماهه به نام ر. م. ب.. مهریه بیش از 14 عدد سکه را قبول ندارم. قبل از آن عقد موقت بودیم که شاهد داریم ولی برای عقد دائم شاهد نداریم. فقط اقرار نامه داریم. زوجه میگوید قبول دارم در مورد عقد موقت شاهد داریم ولی برای عقد دائم شاهدی نداریم. جلسه بعدی رسیدگی دادگاه به تاریخ 14/1/91 با حضور خواهان تشکیل میگردد. خوانده با وصف ابلاغ حضور ندارد. خواهان اظهار میدارد شهود خود را نتوانستم حاضر نمایم. ب. ت. ب. اینکه شوهرم اصل زوجیت را قبول کرده صرفا تقاضای صدور حکم بر اثبات زوجیت را دارم. مهریهام نیز 14 عدد سکه بهار آزادی گذاشته شد به‌علاوه دویست عدد سکه بهار آزادی که زمان عقد تعیین گردید زوج که با تاخیر در جلسه دادگاه حاضر شده اظهار میدارد من قبول دارم که خواهان همسر دائمی اینجانب م. ب. ولی مهریهاش را همان 14 عدد سکه بهار آزادی تعیین نمودیم و دویست سکه اضافی منوط به این بوده که من از ایشان رضایت داشته باشم و به زوجه گفته بودم که اگر از وی راضی بودم دویست سکه به مهریهاش اضافه میکنم و چون در حال حاضر از ایشان راضی نیستم مهریهاش همان 14 عدد سکه است. دادگاه ختم دادرسی را اعلام و ب. ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات طرفین و اقرار خوانده به وجود رابطه زوجیت از نوع دائم با خواهان با مهریه 14 عدد سکه، ادعای خ. ر. و. دانسته و طی دادنامه شماره --- مورخ 21/1/91 مستندا به مواد 1062 و 1063 و 1275 قانون مدنی حکم بر اثبات زوجیت فیمابین خواهان و خوانده صادر و اعلام میدارد در مورد قسمت دیگر خواسته خ. م. ب. مطالبه مهرالمثل با جلب نظر کارشناس با عنایت به اینکه زوجه اعلام نموده مهریهام 14 عدد سکه بهار آزادی به همراه 200 سکه تعیین شده و زوج مدعی است مهریه 14 عدد سکه تعیین شد و مقرر گردید چنانچه از وی راضی باشم تعداد 200 عدد سکه دیگر اضافه نمایم و چون از ایشان راضی نیستم مهریهاش همان 14 عدد سکه م. ب. و ب. ت. ب. اینکه تعیین مهرالمثل در مواردی است که مهری بین طرفین تعیین نگردیده باشد یا مهریه مجهول باشد یا مالیت نداشته باشد که ب. ت. ب. اظهارات طرفین مهر تعیین گردیده ولی اختلاف در میزان مهر وجود دارد لذا دادگاه دعوی خواهان را در این قسمت وارد ندانسته و مستندا به ماده 2 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دادخواست خواهان را صادر مینماید. پس از ابلاغ این دادنامه به خانم م.خ.، نامبرده مبادرت به تجدیدنظرخواهی نموده و در لایحه خود توضیح میدهد که شوهرم در دادگاه بدوی اقرار نموده که مهریهام 214 عدد سکه بهار آزادی است و اساس عقد ازدواج بر همین مبنا شکل گرفته و تفکیک مهریه موجه نیست و نمیتوان مقداری از مهریه را معلق توصیف نمود ازدواج ما درشرایطی خاص صورت گرفته واینجانب دختری مجرد بودم و در اوج جوانی و با امتیازات شاخص ولی زوج فردی بود که دارای زن و فرزند بود بنابراین هیچگاه حاضر نبوده‌ام با مهریه 14 عدد سکه به عقد نامبرده درآیم. حقایق در پرونده پرسنلی زوج موجود است. زوج نیز طی لایحهای به موارد مطروحه در لایحه ت. ن. خ. پاسخ میدهد شعبه --- دادگاه تجدید نظر استان تهران تجدید نظر خواهی خانم م.خ.نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 21/1/91 شعبه --- دادگاه عمومی تهران را وارد ندانسته و طی دادنامه شماره --- مورخ 17/3/91 رای تجدیدنظرخواسته را تایید مینماید این دادنامه در تاریخ 6/4/91 به خانم م.خ ابلاغ و نامبرده ظرف مهلت مقرر قانونی، اعتراض و دادخواست فرجامی خود را نسبت به دادنامه اخیر تقدیم نموده که پس از ثبت و تبادل لوایح جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است گزارش پرونده و لایحه فرجامی هنگام شور قرائت میشود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می‌دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور فرجام‌خواهی خانم م.خ. نسبت به قسمتی از دادنامه شماره --- مورخ 17/3/91 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران که در مقام تایید دادنامه شماره --- مورخ 21/1/91 شعبه --- دادگاه عمومی تهران اصدار گردیده و متضمن حکم بر اثبات زوجیت فیمابین خانم م.خ. و آقای ….ن. و قرار رد دعوی زوجه در مورد تعیین مهرالمثل است قابل پذیرش نیست زیرا خواسته اصلی زوجه که همان اثبات زوجیت دائم با فرجام‌خوانده بوده، مورد قبول و لحوق حکم قرار گرفته و در مورد تعیین مهرالمثل نیز با عنایت به اینکه مواجه با صدور قرار رد دعوی گردیده و این قرار در دادگاه تجدیدنظر استان نیز تایید گردیده، مستفاد از تلفیق مواد 332 و 368 قانون آیین دادرسی مدنی از شمول قرارهای قابل فرجام مصرحه در بند ب ماده 368 قانون مذکور خارج بوده و قابلیت رسیدگی فرجامی ندارد بنابراین فرجام‌خواهی ف. خ. قابلیت استماع و پذیرش و رسیدگی در دیوان عالی کشور را نداشته و قرار رد آن صادر میگردد. رئیس شعبه --- دیوان عالی کشورمستشارعضو معاون