اعتبار وصیت مشروط

اعتبار وصیت مشروط خ. م.: در این پرونده، درخواست تنفیذ وصیت‌نامه‌ای عادی که در تاریخ 30 بهمن 1373 تنظیم شده، مطرح شده است. خ. م. ا. که این وصیت‌نامه در زمان حیات متوفی به‌طور صحیح و سالم تنظیم گردیده و سایر وراث از تحویل اموال موصی به وی خودداری کرده‌اند. دادگاه بدوی با استناد به مشروط بودن وصیت‌نامه و عدم اعتبار قانونی آن، حکم به بطلان دعوی صادر کرده که این حکم در شعبه تجدید نظر نیز تایید شده است. در اعتراض به این آرا، دادستان کل کشور به عدم استدلال قانونی و شرعی در بطلان وصیت‌نامه مشروط اشاره کرده و بر اساس مستندات و استفتائات از مراجع عظام، تاکید کرده است که وصیت‌نامه معتبر است و نیاز به اجازه سایر وراث تنها در صورتی است که از ثلث ترکه تجاوز شود. در نهایت، هیات شعبه دیوان عالی کشور با استناد به ماده 477 قانون آیین دادرسی کیفری، پرونده را به دادگاه بدوی ارسال کرده تا با تعیین وقت رسیدگی و استماع اظهارات طرفین، مجدداً مورد بررسی قرار گیرد. خلاصه جریان پرونده: محتویات پرونده محاکماتی دلالت دارد. که: خانم ف. ب. به طرفیت ر. و ده نفر دیگر همگی ر. دادخواستی به خواسته تنفیذ وصیت نامه مرحوم ر. ر. به انضمام خسارات دادرسی تقدیم شعبه *نموده و گفته است: مرحوم ر. ر. هنگامی که در قید حیات بوده در کمال صحت و سلامت وصیت نامه عادی 1373/11/30 را به صورت دست نویس در تاریخ مذکور تنظیم نموده است.بعد از فوت وی وراث دیگر (خواندگان) از پذیرفتن ان خودداری و از تحویل موصی به که شامل دو دانگ مغازه به طرف خیابان و یک واحد اپارتمان در *به اینجانب خودداری می نمایند. رسیدگی صدور حکم مورد استدعا است.دادگاه به شرح دادنامه شماره *مورخ 96/10/11 با استدلال به اینکه وصیت نامه مشروط بوده و اعتبار قانونی ندارد. حکم به بطلان دعوی صادر می نماید. و در شعبه *به موجب دادنامه شماره *97/5/10 دادنامه بدوی را عینا تایید نموده است. با دادخواهی خواهان دادستان محترم کل کشور به جهات ذیل ارا صادره را واجد اشکال اعلام داشته است. 1 ن. ب. ا. حسب مدارک و شواهد موجود در پرونده همسر متوفی به شرط قید شده در وصیت نامه عمل نموده است.و سرپرستی فرزند ان را تا بزرگ شدن بر عهده داشته است.در نتیجه طبق وصیت نامه مالک *منزل مسکونی و 2 دانگ مغازه شده است، البته با رعایت این که میزان ان از ثلث، ترکه بیشتر نباشد.2 بر اساس قانون اساسی و قوانین ایین دادرسی کیفری و مدنی ارا صادره از محاکم باید مستند و مستدل باشد. درحالی که دادگاه بدوی فقط با ذکر این جمله که وصیت نامه مشروط اعتبار قانونی ندارد.، حکم به بطلان دعوی خواهان صادر نموده است.بدون این که مستند قانونی و شرعی مبنی بر بطلان وصیت نامه مشروط و معلق در دادنامه خویش ذکر کند. از طرفی محکمه تجدید نظر بدون استدلال و استناد به مواد قانونی یا حداقل مبانی فقهی امامیه دال بر باطل بودن وصیت نامه مشروط، رای بدوی را تایید نموده است.3 ب. ت. ب. پاسخ استفتایاتی که از مراجع عظام فقیه امامیه، خواهان ارائه و ضمیمه پرونده م. ب.. هیچ کدام وصیت مشروط را باطل نمی دانند و فقط حسب صراحت ماده 841 قانون مدنی وصیت به مال غیر ولو با اجازه مالک باطل است.و اگر وصیت را ایقاع بدانیم، نیز وصیت مشروط و معلق باطل اعلام نشده است. حتی در یکی از استفتایات سیوال شده اگر موصی وصیت کند که بعد از مرگم یک باب خانه متعلق به همسرم باشد. مشروط به این که بعد از فوت وی به فرزند ان خودم برگردد. و نه فرزند ان از شوهر دیگر همسرم گفته اند این وصیت صحیح است. بنابراین اگر چنین شرط و وصیت معلق و مشروط صحیح باشد. قطعا وصیت نامه حاضر که موصی شرط کرده بعد از مرگم خانه و مغازه به همسر برسد به شرطی که بچه ها را بزرگ و سرپرستی کند یعنی شوهر نکند و بچه ها را رها نکند که به این شرط عمل نموده است.4 با صحت چنین وصیتی تا ثلث طبق ماده 843 قانون مدنی نافذ است.و زیاده بر ثلث منوط به اجازه سایر ورثه است.و هریک از ورثه وصیت را تنفیذ کند نسبت به سهم او نافذ است. ب. ت. ب. مراتب یاد شده دادنامه معترض عنه که موجب تضییع حقوق مسلم متقاضی گردیده را از مصادیق خلاف شرع بین تشخیص و در اجرای تبصره 3 ماده 477 قانون ایین دادرسی کیفری تقاضای تجویز اعاده دادرسی را دارم. با ارجاع پرونده به حوزه معاونت قضایی و تایید مراتب توسط مشاوران ان مرجع، سپس با موافقت ریاست محترم قوه قضاییه پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و حسب دستور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع شده است. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ع. ح. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای جهت امکان اطلاع طرفین از اعاده دادرسی موضوع ماده 477 قانون ایین دادرسی کیفری و جهات ان پرونده به همان دادگاه بدوی ارسال می‌گردد. تا با تعیین وقت رسیدگی و دعوت انها اظهارات نامبردگان استماع و در صورتجلسه منعکس نمایند سپس پرونده با اوراق جدید التحصیل اعاده گردد. شعبه * مستشار: ع. ح. عضو معاون: ا. م. م.