بار اثبات دلیل در دعوای اثبات رابطه زوجیت

رأی خلاصه جریان پرونده خانم ز. ع. د. ب. ط. آقای ع. ر. به خواسته ثبت واقعه ازدواج تقدیم محاکم عمومی بندرعباس نموده است که پرونده به شعبه چهارم عمومی ارجاع گردیده خواهان متعاقباً طی طایحه ای خواسته خ. ر. ب. اثبات زوجیت تغییر داده است. (قبل از جلسه اول رسیدگی) آقای ع. ح. و خانم ف. ص. وکلای مرکز مشاوران قوه قضائیه با تقدیم وکالت نامه خود را وکیل خوانده معرفی کرده اند در تاریخ 94/3/16 در جلسه دادرسی که با حضور خواهان و وکلای خوانده تشکیل شده است، خ. خ. خ. را ب. ش. د. اثبات زوجیت اعلام کرده است و اضافه نموده در تاریخ 88/12/25 به عقد نکاح دائمی خوانده درآمده با مهریه یک خانه و هزینه یک سفر زیارتی به مشهد و تقاضای اثبات زوجیت خود را دارد، خوانده که شخصاً نیز در دادگاه حاضر بوده است ادعای خواهان را تکذیب نموده و اظهار داشته که عقدنامه جعلی است و اصل آن را ارائه دهد و اضافه نموده عقدآنها نکاح موقت بوده و یکساله که الان هم مدت آن منقضی شده و مهریه هم یک میلیون تومان بوده که پرداخت شده است خ. ا. د. من شاهد دارم و حاضرم شهود خ. ر. ب. دادگاه معرفی کنم دادگاه قرار استماع شهادت شهود صادر نموده و در تاریخ 94/5/3 در جلسه دادگاه طرفین مجدداً به تکرار حرفهای قبلی خود پرداخته اند و وکیل خوانده تا مجدداً با طرح ادعای جعل خواستار ارائه اصل سند نکاحیه برای بررسی و کارشناسی شده است و اضافه نموده گواهان هیچیک شاهد عقد نبوده اند وی همچنین اظهار داشته تقاضا دارم در خصوص وضعیت روحی و روانی و جسمی انشاءکنندة عقد مرحوم ذ. در اواخر عمرش از شورای روستا و مطلعین و شهود تحقیق شود تنها مستند خواهان عقدنامه است که جعلی است. خواهان با تکذیب جعلیت عقدنامه مستند دع و. ا. د. اصل عقد نامه دست خوانده است او مرا برد خارج شهر نزد حاج ح. ذ. که عقد کرد و صیغه را جاری نمود و عقد دائم بود من فقط کپی عقدنامه را داشتم . در تحقیق از شهود آقای …. ط. داماد خ. ا. د. خواهان مادر همسرم است در تاریخ 88/12/25 با خوانده ازدواج کرده وعقددائمی بوده است و خرید یک منزل و یک سفر زیارتی بوده است من زمان عقد حاضر نبوم و قبل از ازدواج من با دختر خواهان آنها ازدواج کرده بودند . گواه دیگر م. ع. 23 ساله اظهار داشته خواهان عمه من است. یادم می آید که سال 1388 اینها با هم ازدواج کردند و آمدند نزد پدرم و عقدنامه را ارائه کردند و اطلاع پیدا کردیم که عقد دائم است و مهریه یک منزل ویک سفر زیارتی بوده است. پس از آن دادگاه طی دادنامه شماره 400628-94/5/17 خلاصتاً این گونه رأی داده است .... خ. ا. د. همسر دائمی خوانده بوده و در این رابطه به شهادت شهود استناد کرده است که ب. ت. ب. مؤدای گواهی گواهان که حکایت از صدق ادعای خواهان دارد و رابطه زوجیت دائم بین آنها بر قرار است و وکیل خوانده عقدنامه را مورد انکار و تردید اعلام نموده و شهود هم شاهد وقوع عقد نبوده اند و وضعیت روحی و روانی و جسمی عاقد هم به گونه ای بوده که شرایط اجرای عقد ازدواج را نداشته و تقاضای رد ادعای خواهان شده است و خوانده مدعی عقد دائم بوده، ن. ب. ا. طرفین اصل عقد نکاح را قبول دارند و اقرار به آن نموده اند و اختلاف در دوام یا انقطاع عقد است که اصل بر دوام م. ب. و مدعی انقطاع دلیلی بر این امر ارائه نکرده است ، لذا دعوی را ثابت دانسته و حکم به اثبات رابطه زوجیت دائمی بین طرفین با مهریه مذکور صادر می نماید و دفاتر ازدواج مکلفند ازدواج مذکور را با مهریه فوق الذکر ثبت نمایند، آقای ع. ر. نسبت به این رأی تجدیدنظرخواهی کرده است. د. ا. م. آقای م. الف. وکیل مرکز مشاوران قوه قضائیه از سوی خوانده اعلام وکالت کرده است . وی با تقدیم لایحه و تصویر عقدنامه دائمی و فرم تعهدنامه سازمان تأمین اجتماعی که حاکی از تعهد خواهان است به این که ازدواج نکرده و شوهر ندارد (91/7/23) و با تکرار ادعای انکار و تردید نسبت به سند نکاحیه و نقض دادنامه را خواستار شد است و ضمناً اضافه نموده که در عقدنامه عاقد ح. ذ. است نه حاج ش. و عقدنامه مهر و تصدیق ندارد و شهود هم از اقارب خواهان هستند . در ادامه رسیدگی دادگاه با دعوت مجدد طرفین و تعیین وقت رسیدگی مبادرت و از وکیل ت. ن. خ. خواسته است که اصل مدارک و از جمله عقدنامه را همراه بیاورد و شخص عاقد آقای ش. ذ. را نیز به عنوان مطلع دعوت نموده است و با درخواست طرفین برای سازش و اعلام بعدی آنان مبنی بر عدم حصول سازش دادگاه طی دادنامه شماره 701207-94/11/20 با رد تجدیدنظرخواهی دادنامه بدوی را تأیید نموده است که نسبت به آن از سوی آقای ع. ر. فرجامخواهی شده و پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و با ارجاع آن به این شعبه و ثبت و تکمیل پرونده توسط دفتر اینک تحت نظر قرار دارد پرونده بیش از این حکایتی ندارد . لایحه اعتراضیه ف. خ. هنگام شور قرائت خواهد شد. به تاریخ فوق شعبه پنجم دیوان عالی کشور به تصدی امضاءکنندگان زیر تشکیل است. پرونده کلاسه فوق تحت نظر قرار دارد. پس از بررسی محتویات پرونده و قرائت گزارش عضوممیز و انجام مشاوره به شرح آتی انشاء رأی می نماید. رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی نسبت به دادنامه فرجا خواسته موجه و مؤثر به نظر نمی رسد و ب. ت. ب. محتویات پرونده و ادله ابرازی رأی صادره صحیحا" اصدار یافته ، و از لحاظ رعایت قواعد دادرسی و اصول ومبانی رأی فاقد اشکال مؤثر است و اعتراض مؤثری هم از سوی ف. خ. نشده لذا با استناد به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه معنونه ابرام و پرونده به دادگاه صادر کننده رأی اعاده می گردد. شعبه پنجم دیوان عالی کشوررئیس شعبه : مهدی اسلامی مستشار: جلیلی تقویان فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی بار اثبات دلیل در دعوای اثبات رابطه زوجیت در تاریخ 28 اردیبهشت 1395، شعبه پنجم دیوان عالی کشور به بررسی پرونده‌ای پرداخت که در آن، خواهان به منظور ثبت واقعه ازدواج و اثبات زوجیت، ادعای خود را مطرح کرده بود. در جلسه دادرسی، خ. ا. د. که در تاریخ 25 اسفند 1388 به عقد نکاح دائمی خوانده درآمده و مهریه آنان شامل یک منزل مسکونی و هزینه سفر زیارتی به مشهد است. خوانده این ادعا را رد کرده و ادعا نمود که عقدنامه ارائه‌شده جعلی است و عقد آنان به صورت موقت بوده و مدت آن منقضی شده است. <br>دادگاه بدوی با استناد به شهادت شهود و اظهارات طرفین، حکم به اثبات رابطه زوجیت دائمی صادر کرد. خوانده نسبت به این حکم درخواست تجدیدنظر نمود، اما دادگاه تجدیدنظر نیز با رد درخواست وی، حکم اولیه را تایید کرد. در نهایت، دیوان عالی کشور پس از بررسی، فرجام‌خواهی را موجه ندانسته و با استناد به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی، دادنامه بدوی را ابرام و پرونده را به دادگاه صادرکننده رای اعاده نمود. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/02/28 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: در دعاوی به خواسته اثبات رابطه زوجیت، در صورتی که در مورد وقوع اصل نکاح بین طرفین اختلافی وجود نداشته و اختلااف تنها در دائم یا موقت بودن عقد باشد، اصل بر دوام بوده و ضروریست مدعی انقطاع ارائه دلیل نماید. رای شعبه دیوان عالی کشور شماره پرونده: --- شماره دادنامه: --- شعبه: شعبه پنجم دیوان عالی کشور تاریخ: 1395/02/28 - 12 : 35 قاضی: محمدحسن جلیلی تقویان قاضی: مهدی اسلامی خانم ز. ع. د. ب. ط. آقای ع. ر. به خواسته ثبت واقعه ازدواج تقدیم محاکم عمومی بندرعباس نموده است که پرونده به شعبه چهارم عمومی ارجاع گردیده خواهان متعاقبا طی طایحه ای خواسته خ. ر. ب. اثبات زوجیت تغییر داده است. (قبل از جلسه اول رسیدگی) آقای … و خانم … مرکز مشاوران قوه قضائیه با تقدیم وکالت نامه خود را وکیل خوانده معرفی کرده اند در تاریخ 94/3/16 در جلسه دادرسی که با حضور خواهان و وکلای خوانده تشکیل شده است، خ. خ. خ. را ب. ش. د. اثبات زوجیت اعلام کرده است و اضافه نموده در تاریخ 88/12/25 به عقد نکاح دائمی خوانده درآمده با مهریه یک خانه و هزینه یک سفر زیارتی به مشهد و تقاضای اثبات زوجیت خود را دارد، خوانده که شخصا نیز در دادگاه حاضر بوده است ادعای خواهان را تکذیب نموده و اظهار داشته که عقدنامه جعلی است و اصل آن را ارائه دهد و اضافه نموده عقدآنها نکاح موقت بوده و یک ساله که الان هم مدت آن منقضی شده و مهریه هم یک میلیون تومان بوده که پرداخت شده است خ. ا. د. من شاهد دارم و حاضرم شهود خ. ر. ب. دادگاه معرفی کنم دادگاه قرار استماع شهادت شهود صادر نموده و در تاریخ 94/5/3 در جلسه دادگاه طرفین مجددا به تکرار حرفهای قبلی خود پرداخته اند و وکیل خوانده تا مجددا با طرح ادعای جعل خواستار ارائه اصل سند نکاحیه برای بررسی و کارشناسی شده است و اضافه نموده گواهان هیچ یک شاهد عقد نبوده اند وی همچنین اظهار داشته تقاضا دارم در خصوص وضعیت روحی و روانی و جسمی انشاءکننده عقد مرحوم ذاکری در اواخر عمرش از شورای روستا و مطلعین و شهود تحقیق شود تنها مستند خواهان عقدنامه است که جعلی است. خواهان با تکذیب جعلیت عقدنامه مستند دع و. ا. د. اصل عقد نامه دست خوانده است او مرا برد خارج شهر نزد حاج حبیب اله ذاکری که عقد کرد و صیغه را جاری نمود و عقد دائم بود من فقط کپی عقدنامه را داشتم. در تحقیق از شهود آقای … داماد خ. ا. د. خواهان مادر همسرم است در تاریخ 88/12/25 با خوانده ازدواج کرده وعقددائمی بوده است و خرید یک منزل و یک سفر زیارتی بوده است من زمان عقد حاضر نبوم و قبل از ازدواج من با دختر خواهان آنها ازدواج کرده بودند. گواه دیگر محمد عبیدحمیداوی 23 ساله اظهار داشته خواهان عمه من است. یادم می آید که سال 1388 اینها با هم ازدواج کردند و آمدند نزد پدرم و عقدنامه را ارائه کردند و اطلاع پیدا کردیم که عقد دائم است و مهریه یک منزل ویک سفر زیارتی بوده است. پس از آن دادگاه طی دادنامه شماره --- - 94/5/17 خلاصتا این گونه رای داده است.... خ. ا. د. همسر دائمی خوانده بوده و در این رابطه به شهادت شهود استناد کرده است که ب. ت. ب. مودای گواهی گواهان که حکایت از صدق ادعای خواهان دارد و رابطه زوجیت دائم بین آنها بر قرار است و وکیل خوانده عقدنامه را مورد انکار و تردید اعلام نموده و شهود هم شاهد وقوع عقد نبوده اند و وضعیت روحی و روانی و جسمی عاقد هم به گونه ای بوده که شرایط اجرای عقد ازدواج را نداشته و تقاضای رد ادعای خواهان شده است و خوانده مدعی عقد دائم بوده، ن. ب. ا. طرفین اصل عقد نکاح را قبول دارند و اقرار به آن نموده‌اند و اختلاف در دوام یا انقطاع عقد است که اصل بر دوام م. ب. و مدعی انقطاع دلیلی بر این امر ارائه نکرده است، لذا دعوی را ثابت دانسته و حکم به اثبات رابطه زوجیت دائمی بین طرفین با مهریه مذکور صادر می‌نماید و دفاتر ازدواج مکلفند ازدواج مذکور را با مهریه فوق الذکر ثبت نمایند، آقای ع. ر. نسبت به این رای تجدیدنظرخواهی کرده است. د. ا. م. آقای م. الف. وکیل مرکز مشاوران قوه قضائیه از سوی خوانده اعلام وکالت کرده است. وی با تقدیم لایحه و تصویر عقدنامه دائمی و فرم تعهدنامه سازمان تامین اجتماعی که حاکی از تعهد خواهان است به این که ازدواج نکرده و شوهر ندارد ( 91/7/23 ) و با تکرار ادعای انکار و تردید نسبت به سند نکاحیه و نقض دادنامه را خواستار شد است و ضمنا اضافه نموده که در عقدنامه عاقد شیخ حبیب الله ذاکری است نه حاج شیخ الله و عقدنامه مهر و تصدیق ندارد و شهود هم از اقارب خواهان هستند. در ادامه رسیدگی دادگاه با دعوت مجدد طرفین و تعیین وقت رسیدگی مبادرت و از وکیل ت. ن. خ. خواسته است که اصل مدارک و از جمله عقدنامه را همراه بیاورد و شخص عاقد آقای … را نیز به عنوان مطلع دعوت نموده است و با درخواست طرفین برای سازش و اعلام بعدی آنان مبنی بر عدم حصول سازش دادگاه طی دادنامه شماره --- - 94/11/20 با رد تجدیدنظرخواهی دادنامه بدوی را تایید نموده است که نسبت به آن از سوی آقای ع. ر. فرجامخواهی شده و پرونده به دیوان عالی کشور ارسال و با ارجاع آن به این شعبه و ثبت و تکمیل پرونده توسط دفتر اینک تحت نظر قرار دارد پرونده بیش از این حکایتی ندارد. لایحه اعتراضیه ف. خ. هنگام شور قرائت خواهد شد. به تاریخ فوق شعبه پنجم دیوان عالی کشور به تصدی امضاءکنندگان زیر تشکیل است. پرونده کلاسه فوق تحت نظر قرار دارد. پس از بررسی محتویات پرونده و قرائت گزارش عضو ممیز و انجام مشاوره به شرح آتی انشاء رای می‌نماید. فرجام خواهی نسبت به دادنامه فرجا خواسته موجه و موثر به نظر نمی رسد و ب. ت. ب. محتویات پرونده و ادله ابرازی رای صادره صحیحا اصدار یافته، و از لحاظ رعایت قواعد دادرسی و اصول ومبانی رای فاقد اشکال موثر است و اعتراض موثری هم از سوی ف. خ. نشده لذا با استناد به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه معنونه ابرام و پرونده به دادگاه صادر کننده رای اعاده می‌گردد.