بزه دیده در جرم سوءاستفاده از سفید امضا

رأی خلاصه جریان پرونده خلاصه جریان پرونده: ۱ اقای س. ک. وکیل دادگستری به وکالت اقای ا. خ. از اقای ش. ا. تحت عناوین سوی استفاده از سفید امضای ( مبایعه نامه عادی مورخ ۸۷/۵/۱۸ ) و استفاده از سند مجعول ( وکالتنامه شماره ۱۳۲۰۶ مورخ ۸۷/۵/۲۸ دفترخانه شماره ۵۱ *) و کلاهبرداری و از سردفتر دفترخانه شماره ۵۱ *به اتهام جعل وکالتنامه شماره مذکور به دادسرای عمومی و انقلاب *شکایت کرده است. خلاصه شکایت او از اقای ش. ا. این است.که شاکی یک دستگاه کامیون fh را طی مبایعه نامه عادی از اقای ر. ح. خریداری نموده ، چون کامیون مذکور به صورت لیزینگ و دارای اقساط معوقه بوده به همراه فروشنده کلیه اقساط خودرو را پرداخت نموده و طی سند رسمی به او منتقل گردیده و متعاقب ان معاملات دیگری نسبت به کامیون انجام و رسما به افراد دیگری منتقل گردیده است ، لکن کامیون در اجرای دستور دادیار شعبه *از طریق پلیس راهور توقیف که پس از مراجعه به دادیاری مشخص گردیده که جهت شکایت اقای ش. ا. از اقای م. ع. م. فروشنده اولیه کامیون تحت عناوین انتقال مال غیر و خیانت در امانت حکم بر محکومیت فروشنده اولیه کامیون صادر گردیده است. متعاقب ان اقای ش. ا. به استناد مبایعه نامه و وکالتنامه مورد اشاره در بالا به طرفیت شاکی و چند نفر دیگر دعوی ابطال سند اقامه کرده که نسبت به وکالتنامه و مبایعه نامه مورد استناد او ادعای جعل شده و حسب نظر کارشناس امضای ذیل وکالتنامه منتسب به اقای م. ع. م. با نمونه امضای او مطابقت ندارد. و مبایعه نامه استنادی مشتکی عنه نیز سفید امضا بوده و او از ان سوی استفاده کرده است. ( ص۱۰ ) پرونده به شعبه *نمود که البته ح. و بهنام خ. و قوشچی از ا. خ. در دادگاه حقوقی شکایت نموده و حق خود را مطالبه نموده و ایشان به جای این که از ر. ح. شکایت بنماید. از بنده شکایت نموده حالیه بعد از تمام این اتفاقات اینجانب در دادسرا پرونده ای در سال ۸۷ مطرح نمودم که پس از طی مراحل قضایی با قرار مجرمیت اصحاب دعوی به سازمان *ارسال و در شعبه ۱۱۲ جزایی رای به نفع اینجانب صادر و پس از قطعیت حکم به اجرای احکام رفته و دستور توقیف خودرو مذکور صادر و پس از قطعیت حکم به اجرای احکام رفته و دستور توقیف خودرو مذکور صادر و پس از توقیف تحویل اینجانب گردید.و پس از ان اینجانب شکایتی در دادگاه حقوقی بر علیه ر. ح. و ا. خ. و ح. خ. در شعبه ۲۱ حقوقی به عنوان انتقال غیر قانونی اسناد صادره و اجرت المثل و سایر هزینه های وارده به اینجانب مطرح نموده و تمام این افراد محکوم گردیده و اسناد انها باطل گردیده حالیه … تقاضای رد دعوی انها و اعاده حیثیت برای خود را دارم. در ضمن کلیه اسناد صادره در دادگاه ها … سازمان *و دادگاه حقوقی تقدیم می گردد. … ( ص ۳۹/۳۸ ) احکامی که ارائه شده و تصویر انها پیوست گردیده به این شرح است: الف دادنامه شماره ۹۷۷ – ۹۱/۱۰/۹ سازمان **، به موجب این دادنامه بر حسب شکایت اقای ش. ا. و چند نفر دیگر اقایان م. و ص. ا. ( ذ. ا. ) نام خانوادگی هر دو ع. م. به اتهام خیانت در امانت و کلاهبرداری بزهکار تشخیص و دادگاه در مورد خیانت در امانت غیابا هریک را به سه سال حبس محکوم کرده و در مورد کلاهبرداری با اشاره به دادنامه شماره ۹۰۰ – ۸۹/۱۲/۲۳ مبنی بر محکومیت انان خود را مواجه با تکلیف ندانسته النهایه متهمان را به رد عین اموال د. ح. شکات محکوم نموده است. ( ص ۲۱/۱۸ ) ب دادنامه شماره ۴۴۸ – ۹۳/۷/۳۰ شعبه *، به موجب این دادنامه دعوی اقای ش. ا. علیه اقای ا. خ. و چند نفر دیگر به خواسته ابطال اسناد صادره و پلاک منصوبه متعلق به خودرو fh به شماره *و الزام به تنظیم سند و صدور پلاک جدید به نام خواهان و محکومیت خواندگان به پرداخت اجرت المثل ایام تصرف و خسارات دادرسی ثابت تشخیص و حکم بر محکومیت خواندگان صادر گردیده است. ( ص ۲۰/۱۹ ) دادیار در پایان تحقیقات به لحاظ فقدان ادله اثباتی اتهامی متوجه مشتکی عنه ندانسته و قرار منع تعقیب صادر کرده است.و به موافقت معاون دادسرا رسیده است. ( ص۴۸ ) وکیل شاکی به قرار صادره اعتراض کرده است. پرونده در شعبه *مطرح شده و دادگاه بموجب رای مورخ ۹۴/۸/۲۳ قرار معترض عنه را نقض و قرار جلب به دادرسی متهم را صادر کرده است. ( ص۱۱۰ تا ۱۱۲ ) پرونده به دادسرا اعاده و به بازپرس شعبه چهارم ارجاع گردیده و بازپرس پس از احضار متهم و تفهیم اتهام به او و اخذ اخرین دفاع و صدور قرار تامین اخذ وثیقه درباره او و سپس صدور قرار قبولی وثیقه قرار جلب به دادرسی متهم را به اتهامات سوی استفاده از سفید امضا موضوع مبایعه نامه مورخ ۱۳۸۷/۵/۱۸ و استفاده از سند مجعول موضوع وکالتنامه رسمی مورخ ۸۷/۵/۲۸ به استناد رای مورخ ۹۴/۸/۲۳ شعبه *صادر و معاون دادستان ضمن موافقت با ان با صدور کیفرخواست از دادگاه کیفری دو *تقاضای تعیین کیفر برای او نموده است. ( ص ۱۲۹/۱۲۸ ) ۲ متهم در شعبه *محاکمه شده و دادگاه پس از استماع اظهارات و مدافعات وکیل شاکی و متهم به موجب دادنامه شماره ۲۲۹ – ۹۵/۳/۱۱ با این استدلال ب. ت. ب. جامع محتویات پرونده از جمله شکایت شاکی ، نظریه کارشناس ، نظر سازمان *، سایر قرائن و امارات موجود در پرونده و صرف نظر از دفاعیات بلاوجه متهم که با سایر یافته های قضایی منعکس در پرونده در مباینت م. ب.. متهم را بزهکار تشخیص داده و به اتهام سوی استفاده از سفید امضا ( مبایعه نامه مورخ ۸۷/۵/۱۸ ) به استناد ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۷۵ به سی میلیون ریال جزای نقدی و به اتهام استفاده از سند مجعول ( وکالتنامه مورخ ۸۷/۵/۲۸ ) به استناد ماده ۵۳۵ همان قانون به هیجده میلیون ریال جزای نقدی محکوم کرده است. ( ص۱۵۵ ) ۳ متهم از رای صادره تقاضای تجدیدنظر کرده است. پرونده به شعبه *ارجاع گردیده و دادگاه در جلسات دادرسی مورخ ۹۵/۸/۵ و *به موضوع رسیدگی و طبق دادنامه معترض عنه با بیان این که ت. ن. خ. ( متهم ) علیرغم اعلام دادگاه نسبت به حاضر کردن محرر مبایعه نامه اقدام ننموده و نظر کارشناس مشعر بر سفید امضای بودن ان م. ب.. رای تجدیدنظر خواسته را در قسمت محکومیت متهم به سوی استفاده از سفید امضا تایید ولی در قسمت محکومیت به اتهام استفاده از سند مجعول رای تجدیدنظر خواسته را نقض و حکم بر برائت متهم صادر کرده است. پرونده دلالت بر اجرای رای ندارد. ۴ اقای پ. ن. وکیل دادگستری به وکالت م. ع. از رای محکومیت او درخواست اعاده دادرسی کرده که در دبیرخانه دیوان ثبت و برای رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. وکیل م. ع. د. لایحه قدیمی با بیان این که موکل او یک دستگاه کامیون کشنده را از اقای م. ع. خریده و اشاره به دعاوی موکل علیه نامبرده که منتهی به صدور رای به سود موکلش گردیده به لحاظ این که ادعای سفید امضا بودن از سوی کسی مطرح گردیده که اساسا امضا متعلق به او نیست و دادگاه های بدوی و تجدیدنظر بدون توجه به این موضوع رای بر محکومیت موکل وی صادر کرده اند رای معترض عنه را ب. ت. ب. این که موکلش مرتکب جرمی نگردیده قانونی ندانسته و به استناد ماده ۴۷۴ قانون ایین دادرسی کیفری تقاضای پذیرش درخواست را نموده است. لایحه تقدیمی زمان شور خوانده می شود. لازم به یاداوری است.که نظر کارشناس که مورد استناد وکیل شاکی است.ضمیمه پرونده مشاهده نمی شود. و در نظریه کارشناس مورخ ۹۳/۵/۲۸ که در صفحات ۶ و ۷ پرونده ضمیمه است.اشاره به این امر نگردیده است. نظریه او دلالت بر اصالت امضای اقای م. ع. م. دارد. عضو ممیز ج. ا. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ج. ا. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور رای درخواست م. ا. د. به جهات زیر وارد و موجه است: ۱ مستفاد از ماده ۶۷۳ قانون مجازات اسلامی مصوب سال ۱۳۷۵ که ذیل عنوان خیانت در امانت امده این است.که . ۲ دادنامه های شماره های ۹۰۰ – ۸۹/۱۲/۲۳ و ۹۷۷ – ۹۱/۱۰/۹ شعبه *که در مقام رسیدگی به شکایات م. ا. د. از اقای م. ع. صادر شده دال بر این است.که دادگاه اصالت و صحت مبایعه نامه مورخ ۸۷/۵/۱۸ را احراز و بر محکومیت معامل ( اقای م. ع. ) حکم صادر کرده است ، همچنین مفاد دادنامه شماره ۴۴۸ – ۹۳/۷/۳۰ شعبه *موید اصالت و صحت مبایعه نامه مذکور م. ب.. با این ترتیب رای معترض عنه که موخر بر احکام مزبور صادر شده و مفاد ان دلالت بر عدم صحت مبایعه نامه مذکور دارد. به لحاظ تعارض با احکام مقدم الصدور مورد اشاره ب. ت. ب. حکم مقرر در ماده ۸ قانون ایین دادرسی … مدنی باموازین قانونی انطباق داشته و فاقد وجاهت قانونی است. ۳ استدلال دادگاه در رای معترض عنه بر بزهکار دانستن م. ا. د. و محکومیت او با این عبارت که متهم ( علیرغم اعلام دادگاه نسبت به حاضر کردن محرر مبایعه نامه اقدام ننموده و نظر کارشناسی مشعر بر سفید امضا بودن ان م. ب.. ) مخدوش است.زیرا اولا خواستن دلیل م. ا. د. بر صحت مبایعه نامه مورد بحث در پرونده خلاف اصل صحت است.که در ماده ۲۲۳ قانون مدنی مقرر گردیده و بموجب این اصل هرکس مدعی فساد معامله است.باید دلیل بیاورد. ثانیا دلیل شاکی بر اثبات ادعایش نظر کارشناس است ، قطع نظر از این که نظر کارشناس در پرونده مشاهده نگردید.نظر کارشناس تاب معارضه با ارای مورد اشاره در بالا ندارد. بنابه مراتب ب. ت. ب. این که به حکم اصل سی و هفتم قانون اساسی اصل برائت است.و در پرونده امر دلایلی که به طور قطع و یقین ارتکاب بزه موضوع شکایت شاکی را از سوی م. ا. د. اثبات و مسلم نماید. در پرونده امر وجود ندارد. با انطباق درخواست با بند ( چ ) ماده ۴۷۴ قانون ایین دادرسی کیفری و مستندا به ماده ۴۷۶ ان قانون با تجویز اعاده دادرسی رسیدگی مجدد به شعبه دیگر دادگاه تجدیدنظر استان *ارجاع میگردد. شعبه *رییس: ج. ا. مستشار: ح. ق. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی