دادنامه 140431390000644504 هیات تخصصی فرهنگی، آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری — 1404/03/13 — ابطال قسمتی از ماده 6 (عبارت در معرض نمایش) تبصره 1 ماده 6 دستورالعمل شماره 982100/40237 مورخ 1398/12/17…

بـسـمـه تـعـالـی هیات تخصصی فرهنگی ، آموزشی و پزشکی * شماره پــرونـــده : هـ ت/ 0300198 شماره دادنامه سیلور: 140431390000644504 تاریخ: 1404/03/13 * شـاکــی : آقای … * طرف شکایت : سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری * مـوضـوع شکایت و خـواستـه : ابطال قسمتی از ماده 6 (عبارت در معرض نمایش) تبصره 1 ماده 6 دستورالعمل شماره 982100/40237 مورخ 1398/12/17 وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ * شاکی د. ب. ط. سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری به خواسته فوق الذکر به دیوان عدالت اداری تقدیم کرده که به هیات عمومی ارجاع شده است متن مقرره مورد شکایت به قرار زیر م. ب. : دستورالعمل شماره 982100/40237 مورخ 1398/12/17 وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ماده 6: فیلم برداری و عکاسی با دوربین حرفه ای و تجهیزات جانبی به منظور انجام کار تحقیقاتی و پژوهشی از اماکن تاریخی و از کلیه اموال منقول فرهنگی – تاریخی در معرض نمایش، با ارایه معرفی نامه از دستگاه های دولتی و نهادهای معتبر با تأیید حوزه های نظارتی مرتبط و اخذ مجوز از مرکز روابط عمومی و اطلاع رسانی با رعایت مفاد مندرج در این دستورالعمل امکان پذیر است. تبصره1: چنانچه تصویری از موضوع مورد نظر در آرشیو عکس اماکن تاریخی موجود است با اخذ مجوز از مدیریت مربوطه و ذکر منع پژوهشگر می تواند از آن استفاده نماید و چنانچه تصویر مورد نظر در آرشیو امکان تاریخی موجود نیست، مدیریت اماکن تاریخی می توانند در صورت امکان و پس از طی مراحل مندرج در ماده 7 با در نظر گرفتن تبصره 2 ذیل همین ماده شرایط لازم برای تهیه عکس مورد نظر را فراهم نماید. *دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت : 1- ماده 6 و تبصره 1 آن خلاف تصریح مواد 5 و 7 قانون انتشار دسترسی آزاد به اطلاعات مصوب 1387 م. ب. و ارایه عکس و فیلم آرشیوی موزه ها را محدود به آثار در معرض نمایش و منوط به اخذ مجوز از مدیریت مجموعه نموده است. 2- تحدید حقوق قانونی مکتسبه افراد از لحاظ محدودیت نسبت به عکس و فیلم های آرشیوی و یا انحصار آن به اماکن تاریخی و اموال منقول فرهنگی – تاریخی در معرض نمایش * خلاصه مدافعات طرف شکایت : طرف شکایت طی لایحه شماره 14032303/12696 مورخ 1403/8/9 به طور خلاصه توضیح داده است: این وزارتخانه مستند به قوانین تشکیل و وفق وظایف محوله از جمله شقوق مختلف ماده 3 قانون اساسنامه سازمان میراث فرهنگی مصوب 1367/2/1 به نمایندگی از طرف مردم ایران متولی نظارت، حفاظت، احیاء و معرفی کلیه آثار و اموال فرهنگی – تاریخی و به جا مانده از گذشتگان است که وفق ماده 26 قانون مدنی، معد هستند برای مصالح یا انتفاعات عمومی در واقع ماهیت این ماده تایید و تاکیدی است بر حاکمیت دولت بر موزه ها ذکر عبارت در معرض نمایش در متن ماده 6 دستورالعمل به دلیل محدود کردن حق دسترسی آزاد به اطلاعات عمومی مجاز و عدم توجه به ماده 5 قانون دسترسی آزاد به اطلاعات نبوده بلکه ناشی از یک اصل تخصصی حاکم بر حمایت و حفاظت از اموال فرهنگی – تاریخی در تمامی موزه ها شناخته شده است. قید عبارت با اخذ مجوز از مدیریت مربوطه و ذکر منبع مذکور در تبصره 1 ماده 6 دستورالعمل، به معنای مطالبه دلیل یا توجیه تقاضای مطروحه در ماده 7 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات آمده، نیست بلکه تاکیدی بر لزوم رعایت موارد حفاظتی و امنیتی در رابطه با اموال است که چگونگی بهره برداری فعلی از آنها در حفظ و ایجاد امکان بهره برداری نسل های آینده از این اموال تعیین کننده و موثر است. پرونده کلاسه ه ت/ 0300198 در خصوص خواسته شاکی مبنی بر ابطال قسمتی از ماده 6 و تبصره 1 ماده 6 دستورالعمل شماره 982100/40237 مورخه 1398/12/17 وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی با موضوع انحصار امکان فیلمربرداری و عکاسی با دوربین حرفه ای و تجهیزات جانبی از اماکن تاریخی و اموال منقول فرهنگی تاریخی به موارد در معرض نمایش و عدم اماکن دسترسی به مخازن و پیش بینی محدودیت نسبت به امکان تصویربرداری در موارد موجود نبودن تصویر در آرشیو در تاریخ 1403/12/20 در جلسه هیات تخصصی فرهنگی آموزشی و پزشکی با حضور 13 نفر از اعضای هیات مطرح و منتهی به نتایج ذیل گردید. در خصوص قسمت اول خواسته شاکی مبنی بر ابطال قید در معرض نمایش و توسعه دسترسی پیش بینی شده در ماده 6 دستورالعمل نسبت به اموال تاریخی موجود در مخازن میراث فرهنگی اکثریت سه چهارم اعضای هیات تخصصی به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند: ن. ب. ا. مقرره مزبور مغایرتی با هیچکدام از قوانین و مقررات ندارد و ادعای مغایرت با مواد 5 و 7 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات نیز به جهت خروجی موضوعی موارد مذکور از ذیل عنوان اطلاعات مورد نظر قانونگذار در مواد اخیر الذکر موجه نمی باشد بنابراین مقرره مورد شکایت در حدود اختیارات مقام صادرکننده آن بوده و مغایرتی با قوانین و مقررات نداشته و قابل ابطال نمی باشد. این رای به استناد بند «ب» ماده ( 84) قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10) ظرف مهلت بیست روز از تاریخ صدور از جانب رییس محترم دیوان عدالت اداری یا 10 نفر از قضات محترم دیوان عدالت اداری قابل اعتراض بوده و پس از قطعیت، براساس ماده ( 93) قانون مذکور در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است . سید توحید عاملی رییس هیات تخصصی فرهنگی آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری پرونده کلاسه ه ت/ 00300198 در خصوص خواسته شاکی مبنی بر ابطال قسمتی از ماده 6 و تبصره 1 ماده 6 دستورالعمل شماره 982100/40237 مورخه 1398/12/17 وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی با موضوع انحصار امکان فیلمربرداری و عکاسی با دوربین حرفه ای و تجهیزات جانبی از اماکن تاریخی و اموال منقول فرهنگی تاریخی به موارد در معرض نمایش و عدم اماکن دسترسی به مخازن و پیش بینی محدودیت نسبت به امکان تصویربرداری در موارد موجود نبودن تصویر در آرشیو در تاریخ 1403/12/20 در جلسه هیات تخصصی فرهنگی آموزشی و پزشکی با حضور 13 نفر از اعضای هیات مطرح و منتهی به نتایج ذیل گردید. در خصوص قسمت دوم خواسته شاکی مبنی بر ابطال تبصره 1 ماده 6 دستورالعمل شماره 982100/40237 مورخه 1398/12/17 وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی فرهنگی اکثریت اعضای هیات تخصصی به شرح ذیل مبادرت به صدور رای نمودند: نظریه اکثریت: ( 8 نفر از اعضای محترم هیات تخصصی ) در خصوص خواسته شاکی مبنی بر ابطال تبصره 1 ماده 6 دستور العمل به جهت اعمال محدودیت برای تهیه عکس و فیلم و نیز پیش بینی همان محدودیت در متن ماده 6 مبنی بر لزوم اخذ مجوز برای تهیه عکس و فیلم اکثریت اعضای هیات بر این باورند که با عنایت به اینکه حسب دفاعیات کتبی وزارت متبوع و توضیحات نماینده محترم وزارت میراث فرهنگی گردشگری و صنایع دستی در خصوص تکلیف قانونی این وزارتخانه در حفظ و نگهداری آثار فرهنگی و تاریخی اعم از اماکن تاریخی و اموال منقول منوط کردن دسترسی افراد به این اموال ملی و تراث تاریخی ملت ایران برای فیلم برداری و عکاسی به صدور مجوز از سوی این وزارت خانه به معنای منع مطلق دسترسی نبوده و در راستای وظایف قانونی این مرجع در پیشگیری از بروز آسیب های احتمالی به این اماکن و اشیاء و خطر سرقت، قاچاق، نسخه برداری غیرقانونی و همچنین سودجویی برخی افراد در تهیه تصاویر و فروش آنها صورت گرفته است و مغایرتی با هیچیک از قوانین ندارد. نظریه اقلیت : ( 5 نفر از اعضای محترم هیات تخصصی ) اقلیت محترم اعضای هیات تخصصی با استناد به اصل 22 قانون اساسی که مقرر می دارد: حیثیت جان مال حقوق مسکن و شغل اشخاص از تعرض مصون است مگر در مواردی که قانون تجویز کند بر این نظر استوارند که مقرره مزبور از آن جهت که حقوق پیش بینی شده اشخاص بدون اعمال محدودیت قانونی محترم بوده و عکاسی و فیلم برداری نیز جزو همین حقوق محسوب می شوند و در قوانین عادی محدودیتی برای دسترسی افراد به اماکن تاریخی و اموال منقول تاریخی و فرهنگی پیش بینی نشده است مستحق ابطال است. بنا به مراتب فوق پرونده در راستای اجرای بند الف ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1402 جهت اتخاذ تصمیم نهایی به هیات عمومی تقدیم می گردد. سید توحید عاملی رییس هیات تخصصی فرهنگی آموزشی و پزشکی دیوان عدالت اداری