دادنامه 140431390003031631 هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری — 1404/11/25 — ابطال بخشنامه شماره 22374/01 مورخ 1401/01/31 بانک مرکزی

بـسـمـه تـعـالـی هیات تخصصی اداری و امور عمومی * شماره پــرونـــده : هـ ت/ 0300386 شماره دادنامه سیلور: 140431390003031631 تاریخ:1404/11/25 * شاکی : کیوان کریملو * طرف شکایت : بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران * موضوع شکایت و خواسته : ابطال بخشنامه شماره 22374/01 مورخ 1401/01/31 بانک مرکزی * متن مقرره مورد شکایت: مدیران عامل محترم بانک های دولتی، غیردولتی، شرکت دولتی پست بانک، موسسات اعتباری غیربانکی و بانک مشترک ایران-ونزویلا با سلام و احترام بر اساس جزء 2 بند (الف) تبصره 16 قانون بودجه سال 1401 کل کشور مقرر شده است: «بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است از محل 100% مانده سپرده های قرض الحسنه و 50% سپرده های قرض الحسنه جاری شبکه بانکی، تسهیلات موضوع این بند را با اولویت نخست از طریق بانک های عامل تامین کند. بانک ها مکلفند مبتنی بر اعتبارسنجی متقاضیان با اخذ سفته از متقاضی و یا یک ضامن معتبر به پرداخت تسهیلات اقدام نمایند. مسیولیت حسن اجرای حکم این بند به عهده بانک مرکزی و بانک های عامل و کلیه مدیران و کارکنان ذیربط م. ب.. عدم اجرا یا تاخیر در پرداخت تسهیلات تخلف محسوب شده و قابل پیگیری در مراجع ذیصلاح م. ب.. برای فرزندانی که از سال 1400 به بعد به دنیا آمده اند تسهیلات قرض الحسنه فرزند آوری به ازای فرزند اول 200 میلیون ریال و به ازای فرزند دوم 400 میلیون ریال و به ازای فرزند سوم 600 میلیون ریال و به ازای فرزند چهارم 800 میلیون ریال و به ازای فرزند پنجم به بعد 000/1 میلیون ریال، در مورد تولد فرزندان دوقلو و بیشتر به ازای هر فرزند یک وام تعلق می گیرد و ترتیب تولد لحاظ می گردد. بانک مرکزی موظف است با همکاری سازمان ثبت احوال کشور سامانه ای به منظور ثبت نام و مدیریت فرآیندهای پرداخت تسهیلات قرض الحسنه ایجاد نماید.» بر این اساس به پیوست دستورالعمل اجرایی مربوطه ارسال می گردد. لازم به ذکر است سهمیه در نظر گرفته شده برای آن بانک نیز متعاقباً اعلام خواهد شد. با عنایت به مراتب فوق خواهشمند است دستور فرمایند ترتیبی اتخاذ شود تا حداکثر ظرف مدت یک هفته از تاریخ وصول این نامه، موضوع به واحدهای اجرایی ذیربط در سراسر کشور ابلاغ و یک نسخه از ابلاغیه مربوطه به این بانک ارسال شود.همچنین متقاضیان می توانند جهت ثبت نام به آدرس ve.cbi.ir/vc/Defaultvc.aspx مراجعه نمایند. * دلایل شاکی برای ابطال مقرره مورد شکایت: براساس بخشنامه مورد شکایت به فرزندان ایرانی متولد در خارج از کشور وام فرزندآوری تعلق نمی گیرد، در حالی که وفق ماده 10 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت بانک مرکزی مکلف است برای فرزندان ایرانی متولد سال 1400 به بعد وام ارایه کند. لذا ب. ت. ب. حکم مذکور و همچنین ماده 976 قانون مدنی که افرادی که از پدر ایرانی متولد شده باشند چه در خارج از ایران و چه در داخل ایران ایرانی می شناسد. بنابراین مقرره مورد شکایت مغایر قانون به شرح مذکور است. * پاسخ طرف شکایت: مفاد دستورالعمل صرفاً منعکس کننده حکم قانونگذار در بند (ت) تبصره 4 ماده 1 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت است و حاوی انشاء شرط جدید نیست. همچنین مقرره موصوف با تصریح شهرستان محل زادگان پدر یا فرزند به منظور ایجاد توازن جمعیتی با نگاه جغرافیایی است و احراز نرخ تولد کمتر از 5/2 درصد محل زادگان پدر یا فرزند مقدمه پذیرش درخواست اعطاء تسهیلات است در نتیجه حتی اشخاص متولد داخل کشور نیز در صورتی که نرخ تولد زادگاهشان بالاتر از 5/2 درصد باشد از دریافت تسهیلات منع می شوند، بنابراین این ادعا که تسهیلات تکلیفی موصوف به همه فرزندان ایرانی متولد سال 1400 به بعد تعلق می گیرد فاقد وجاهت است. *رای هیات تخصصی اداری و امور عمومی دیوان عدالت اداری به موجب بند (1) ماده 12 قانون دیوان عدالت اداری اصلاحی سال 1402رسیدگی به شکایات، تظلّمات و اعتراضات اشخاص حقیقی یا حقوقی از آیین‌نامه‌ها و سایر نظامات و مقررات دولتی و شهرداری‌ها و موسسات عمومی غیردولتی در مواردی که مقررات مذکور به علت مغایرت با شرع یا قانون و یا عدم صلاحیت مرجع مربوط یا تجاوز یا سوءاستفاده از اختیارات یا تخلف در اجرای قوانین و مقررات یا خودداری از انجام وظایفی که موجب تضییع حقوق اشخاص میشود از جمله حدود صلاحیت و وظایف هیات عمومی دیوان عدالت اداری است با عنایت به اینکه بر اساس ماده 10 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب سال 1400 به منظور تحقق بند «ث» ماده ( 102) قانون برنامه پنجساله ششم توسعه، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مکلف است برای متولدین سال 1400 به بعد از طریق کلیه بانک ها و مؤسسات اعتباری از محل پس انداز و جاری قرض الحسنه نظام بانکی و حذف تسهیلات قرض الحسنه ازدواج متقاضیان بالای پنجاه سال سن، نسبت به پرداخت «تسهیلات قرض الحسنه تولد فرزند» اقدام نماید و بر اساس تبصره بند «ت» ماده 1 قانون حمایت از خانواده و جوانی جمعیت مصوب سال 1400 اعطای کلیه امتیازات و تسهیلات این قانون مشروط به آن است که نرخ باروری شهرستان محل زادگاه پدر یا فرزند، بالای 5 /2 نباشد بنابراین ن. ب. ا. مقرره مورد شکایت متضمن حکمی فراتر از حکم قانون به شرح یاد شده نیست و از سوی دیگر شکایتی نیز نسبت به دستورالعمل اجرایی پیوست صورت نگرفته است از این رو مستنداً به بند «ب» ماده 84 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی 10‌‌/02/1402) رای به رد شکایت صادر می شود؛ این رای ظرف بیست روز از تاریخ صدور از سوی رییس یا ده نفر از قضات دیوان عدالت اداری قابل اعتراض است. بر اساس ماده 93 قانون یاد شده آرای هیات‌های تخصصی و هیات عمومی در ابطال و عدم ابطال مصوبات موضوع بند ( 1) ماده ( 12) این قانون در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است. سپهریکیا نایب رییس هیات تخصصی اداری و امور عمومی