تاثیر تعهد زوج به حسن رفتار در اثبات سوءرفتار بعدی او

رأی خلاصه جریان پرونده در تاریخ ۱۳۹۹/۱۲/۱۳ اقای ا. ع. ع. بوکالت از طرف خانم س. ش. بطرفیت اقای ض. ا. ل. ل. دادخواستی بخواسته صدور حکم بر الزام زوج به طلاق زوجه بعلت سوی رفتار و سوی معاشرت زوج بنحو اذیت و ازار و کتک کاری و توهین تقدیم و به تعهدنامه رسمی زوج و یکفقره استشهادیه محلی استناد نموده است. دادخواست مطروح حسب الارجاع در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. اقای ح. غ. ا. ن. وکیل پ. ی. د. ب. ت. و. از جانب خوانده ( زوج ) اعلام وکالت نموده است.در جلسه رسیدگی مورخ ۱۴۰۰/۱/۱۸ که فقط با حضور وکیل خ. ت. گ. نامبرده اظهار داشت خواسته بشرح دادخواست تقدیمی است.مفاد شروط ضمن عقد مندرج در سند نکاحیه و توافقنامه مورخ ۱۳۹۰/۵/۲۰ فیمابین زوجین حکایت دارد. که زوج از ابتدای زندگی بشرح اذعان وی در تعهدنامه اقدام به اذیت و ازار و کتک کاری زوجه می نموده لیکن زوجه با پادرمیانی خانواده و علاقه به زندگی مراتب را تحمل تا اینکه کاسه صبر وی لبریز و با نشست بزرگان نتیجه زوج شرط دیگری مضاف بر شرط ضمن عقد مندرج در عقدنامه را طبق توافق مستقل بعدی پذیرفته است.اینک ب. ت. ب. شروط ضمن عقد مذکور و توافقنامه یاد شده و اختیاری که زوج به زوجه تفویض نموده و استشهادیه تقدیمی مبنی بر تحقق مفاد و شروط توافقنامه استدعای رسیدگی و صدور حکم طلاق م. ا.. زوجین فرزند دختر ۱۴ ساله دارند. سپس دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر نموده و در جلسه بعدی دادرسی مورخ ۱۴۰۰/۲/۵ وکیل خ. د. ا. داشت ( ضمن ایراد به خواسته مطروحه و چگونگی علل و اسباب دعوی ) بموجب حکم صادره ادعای تمکین موکل محرز و مراتب نشوز زوجه اثبات گردید.و با وصف گذشت مدت زیاد از زمان صدور حکم تمکین تاکنون زوجه بمنزل مشترک مراجعت ننموده و ادعای فعلی نامبرده در دعوی تمکین مطرح گردیده که صرفا در حد ادعا باقی مانده و به اثبات نرسیده است.و موکل حاضر به طلاق زوجه نبوده و تعهدنامه استنادی زوجه مربوط به ده سال پیش بوده که موکل تعهد داده که هرگز زوجه را مورد ضرب و جرح قرار ندهد و صرف تعهدنامه مذکور مثبت تحقق سوی رفتار موکل نخواهد بود و انچه را که مورد تعهد قرار گرفته مربوط به گذشته بوده که طرفین با سازش و مصالحه تعامل نموده اند اما هرگز اقدامی در راستای ادعای زوجه از سوی موکل صورت نگرفته استدعای رد دعوی را دارد. وکیل خ. د. پ. به اظهارات وکیل خوانده مطالبی بیان داشته که عمدتا همان مطالب بیان شده در جلسه قبل بوده و داوران منتخب زوجین نیز هر یک نظریه کتبی خود را که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند. سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و پس از اظهار عقیده قاضی مشاور بموجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۲/۳۰ پس از ذکر خواسته و شرح دعوی خواهان و اظهارات و مدافعات وکلای طرفین با اعلام اینکه خواهان از عهده اثبات انچه ادعا کرده بر نیامده و دلیل و مدرک کافی به دادگاه ارائه ننموده لذا دعوی خواهان را غیرموجه تشخیص و بلحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه و مخالفت زوج با طلاق زوجه حکم بر بطلان دعوی خواهان صادر نموده است.سپس وکیل خواهان ( زوجه ) در مهلت قانونی با تقدیم دادخواست نسبت به دادنامه مذکور تجدیدنظرخواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی و وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *وضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۵/۴ با استدلال منعکس در ان اعتراض ت. ن. خ. را غیرموجه و دادنامه تجدیدنظرخواسته را صحیح و مطابق موازین قانونی تشخیص و باستناد ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی ضمن رد تجدیدنظرخواهی مطروحه دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است. وکیل ز. د. م. قانونی با تقدیم دادخواست نسبت به دادنامه اخیرالذکر فرجام خواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده که در نوبت رسیدگی هیات شعبه به موضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره *مورخ ۳/۹/۱۴۰۰ به شرح زیر انشای رای نموده است. فرجام خواهی وکیل ف. خ. خانم س. ش. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۵/۴ شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۲/۳۰ صادره از شعبه *که بموجب ان بلحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه در استمرار زوجیت حکم بر بطلان دعوی طلاق خواهان ( ف. خ. ) اصدار یافته است.ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده مالا وارد و موجه است.زیرا ز. ف. خ. بعلت عسر و حرج ناشی از سوی رفتار و سوی معاشرت زوج به نحو اذیت و ازار و کتک کاری و توهین مستمر در ایام زوجیت که مالا موجب افتراق جسمانی فیمابین انان گردیده با استناد به تعهدنامه رسمی مورخ ۱۳۹۰/۵/۲۰ و یک فقره استشهادیه محلی صدور حکم طلاق را خواستار گردیده است.از انجاییکه زوج ( فرجام خوانده ) طی تعهدنامه رسمی استنادی متعهد گردیده که منبعد از هرگونه اعمال خلاف شیون خانوادگی و قانونی خودداری نموده و هیچگونه ایراد ضرب و شتم و اهانتی نسبت به زوجه نداشته باشد. و ز. ف. خ. مدعی است.که زوج بعد از تعهدنامه مذکور تعهدات خود را نقض نموده و مستمرا نسبت به وی سوی رفتار و سوی معاشرت داشته که برای نامبرده قابل تحمل نبوده و موجب افتراق جسمانی بین طرفین گردیده است.و جهت اثبات این ادعای خود و اینکه سوی رفتار و سوی معاشرت زوج بعد از تعهدنامه استنادی هم استمرار داشته است.ضمن ارائه یکفقره استشهادیه محلی به شهادت شهود استناد نموده که علیرغم ممکن التاثیر بودن گواهی گواهان در مقدرات دعوی مطروحه در هیچیک از مراحل دادرسی به این دلیل استنادی زوجه توجه نشده و مورد رسیدگی قرار نگرفته است.لذا جهت روشن شدن موضوع و احراز صحت و سقم ادعای زوجه اقتضای داشته که دادگاه محترم اولا – در جلسه دادرسی از مسجلین استشهادیه مدرکیه زوج و دیگر گواهان نامبرده درخصوص مراتب ادعایی ایشان و چگونگی اخلاق و رفتار و عملکرد ز. ن. ب. زوجه بعد از تعهدنامه مورخ ۱۳۹۰/۵/۲۰ تاکنون و علت و منشای اختلاف طرفین و مفارقت جسمانی انان و مدت ان بنحو مستوفی تحقیق و استماع گواهی بعمل اورده و ثانیا – در راستای اختیار حاصله از مقررات ماده ۱۹۹ قانون ایین دادرسی مدنی از طریق مددکار دادگستری در محل سکونت مشترک زوجین درخصوص موارد یاد شده مندرج در بند اول از همسایگان و مجاورین و معتمدین و مطلعین محل بنحو جامع و کامل تحقیق بعمل اورده و ثالثا- پرونده مربوط به دعوی تمکین زوج بطرفیت زوجه را که شماره انها با اخذ توضیح از وکیل زوج معلوم خواهد شد و هم چنین پرونده اجرایی مرتبط با ان را از مراجع ذیربط مطالبه و پس از وصول خلاصه مفید و موثر انها در صورتمجلس منعکس نتیجه رای صادره و قطعیت ان و چگونگی اقدامات اجرایی رای تمکین صادره را بررسی و دقیقا معلوم دارد. که ایا با درخواست زوج ، حکم تمکین صادره منتهی به صدور اجراییه و ابلاغ ان و تعقیب اقدامات اجرایی از سوی زوج با تمهید مقدمات تمکین گردیده است.یا خیر و در صورت مثبت بودن پاسخ واکنش و عکس العمل زوجه در قبال مقامات اجرایی چه بوده است. انگاه پس از انجام اقدامات مذکور و انجام هر اقدام دیگری که به تشخیص دادگاه در مقدرات دعوی مطروحه موثر بوده باشد. سرانجام بر اساس نتیجه محصله نسبت به صدور رای مقتضی اقدام نماید. بنابراین دادنامه فرجام خواسته در وضعیت موجود بعلت نقص تحقیق قابلیت ابرام نداشته لهذا مستندا به بند ۵ ماده ۳۷۱ و بند الف ماده ۴۰۱ قانون ایین دادرسی مدنی ضمن نقض ان رسیدگی مجدد به همان دادگاه محترم صادرکننده رای منقوض ارجاع میگردد. تا پس از تکمیل تحقیقات بشرح مرقوم در فوق نسبت به صدور رای شایسته اقدام نماید. پس از وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *حسب الارجاع وارد رسیدگی شده و در جلسه رسیدگی مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۸ که با حضور زوجین و وکلای انان تشکیل گردیده اظهارات زوجین و وکلای انان را که عمدتا تکرار مطالب قبلی بوده در صورتمجلس منعکس نموده و سپس پرونده تمکین و پرونده اجرایی مربوط به ان را از شعبه *مطالبه نموده و پس از وصول خلاصه مفید ان را در صورتمجلس مورخ ۱۴۰۰/۱۲/۱۹ منعکس نموده و در حال حاضر پرونده تمکین در لف پرونده تحت امر قرار دارد. و تصویر تعدادی از اوراق ان استخراج و ضمیمه پرونده امر گردیده است. سپس دادگاه در جهت تکمیل تحقیقات و رفع نقص قرار استماع شهادت شهود زوجه را صادر و با تعیین وقت از طرفین جهت استماع گواهی گواهان و نیز تعرفه شهود از سوی زوجه دعوت بعمل اورده است.و در جلسه رسیدگی مورخ ۱۴۰۱/۳/۲۲ که با حضور زوجین و وکلای انان تشکیل گردیده از سوی زوجه و وکیل وی چهار نفر شاهد که برادران و خواهر و شوهر خواهر زوجه می باشند تعرفه گردیده که در اوراق ۱۱۵ الی ۱۱۸ پرونده از انان استماع گواهی بعمل امده و سپس دادگاه اظهارات طرفین را در صورتمجلس منعکس نموده و طرفین ، باتفاق از تحقیق محلی توسط مددکار دادگستری اعلام انصراف نموده اند جهت حفظ ابروی زوجین و خانواده انان ، در پایان جلسه دادگاه جهت تکمیل تحقیقات مورد نظر این شعبه دیوان به دادگستری شاهرود نیابت قضایی تفویض تا از طریق مددکار دادگستری در محل سکونت زوجین درخصوص چگونگی اخلاق و رفتار ز. ن. ب. زوجه و روابط انان و منشا اختلاف طرفین تحقیقات لازم معمول و نتیجه محصله را ارسال دارند. دادرس دادگاه عمومی بخش *در اجرای نیابت اعطایی به کلانتری ذیربط دستور داده که درخصوص مورد در محل تحقیق لازم معمول و نتیجه را گزارش نماید. و پس از انجام تحقیقات از سوی مامورین کلانتری ، کلانتری ذیربط گزارش تحقیق محلی مورخ ۱۴۰۱/۴/۲۶ مامورین انتظامی را به دادگاه عمومی بخش *ارسال نموده و سپس پرونده بمرجع معطی نیابت ارسال گردیده و سرانجام شعبه *در وقت نظارت ختم دادرسی را اعلام و بموجب دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۵/۲۲ پس از ذکر سیر مراحل دادرسی با اعلام اینکه مجموع محتویات پرونده و اظهارات طرفین دلالت دارد. که دادنامه معترض عنه به نحو صحیح و قانونی صادر گردیده و ت. ن. خ. دلیلی که موجبات نقض ان را ایجاب نماید. ارائه نکرده و مبنای طرح دعوی زوجه ان است.که زوج طی تعهدنامه رسمی شماره ۹۹۲۹۷ مورخ ۱۳۹۰/۵/۲۰ تعهد رسمی مبنی بر رعایت حسن خلق و … داده است.که تبعا صرف این تعهدنامه مجوزی برای طلاق زوجه و اثبات عسر و حرج وی و یا شروط ضمن عقد نکاح نمی باشد. چرا که این تعهدنامه در مورد اقداماتی است.که زوج در قبل از صدور ان داشته و به نحوی بوده که صرفا منجر به صدور این تعهدنامه گردیده نه درخواست طلاق و اقدامات احتمالی زوج در طول زندگی مشترک پس از تاریخ تعهدنامه ( ۱۳۹۰/۵/۲۰ ) باید به نحوی باشد. که یا موجبات عسر و حرج زوجه در ادامه زندگی مشترک را فراهم اورد و یا موجبات تحقق شروط ضمن عقد را که موارد مذکور نیاز به اثبات داشته که زوجه ادله اثباتی مقنع وجدان ارائه نکرده و اظهارات گواهان وی که هیچکدام شاهد ایراد ضرب و جرح و سوی رفتار مستمر نبوده اند مفید یقین قضایی نبوده و بعلاوه سابقا طی دادنامه شماره *مورخ ۹۹/۱۲/۱۳ شعبه *حکم بر تمکین زوجه صادر شده و اجراییه صادر گردیده لیکن مسارالیها تاکنون تمکین نداشته و حسب اقرار خود در جلسه دادرسی مورخ ۱۴۰۰/۱۱/۱۸ راسا به ادعای سوی رفتار زوج از منزل مشترک در *خارج شده و تاکنون مراجعت نداشته است.علاوه بر ان تحقیقات مرجع انتظامی *در محل زندگی مشترک زوجین حکایتی از بدرفتاری و سوی رفتار زوج ندارد. لذا باستناد ماده ۳۵۸ قانون ایین دادرسی مدنی ضمن رد تجدیدنظرخواهی ت. ن. خ. دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید نموده است. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ ۱۴۰۱/۵/۲۴ به وکیل ز. ا. ش. و نامبرده در تاریخ ۱۴۰۱/۶/۱۲ با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجام خواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است. دادخواست فرجامی به هنگام شور قرائت می گردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش اقای ح. ع. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: رأی شعبه دیوان عالی کشور فرجام خواهی وکیل ف. خ. خانم س. ش. نسبت به دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۱/۵/۲۲ شعبه *متضمن تایید دادنامه شماره *مورخ ۱۴۰۰/۲/۳۰ صادره از شعبه *که بموجب ان بلحاظ عدم احراز عسر و حرج زوجه در ادامه زوجیت حکم بر بطلان دعوی طلاق ز. ف. خ. صادر گردیده است ، ب. ت. ب. جامع اوراق پرونده وارد نبوده و توجیه قانونی ندارد. دادنامه فرجام خواسته که متکی بر ارزیابی دلایل و و قرائن موجود در پرونده و مبتنی بر استنباط و تشخیص دادگاه بوده ، با عنایت به مبانی استدلال و استنباط دادگاه و اسباب توجیهی منعکس در حکم و توجها به تحقیقات و رسیدگی های بعمل امده و اینکه از ناحیه ز. ف. خ. در مراحل دادرسی ادله کافی بر اثبات ادعا مبنی بر سوی رفتار و سوی اخلاق زوج بعد از تعهدنامه رسمی مورخ ۱۳۹۰/۵/۲۰ و نقض تعهد از سوی نامبرده اقامه و ابراز نگردیده و مفاد گواهی گواهان تعرفه شده از سوی ایشان سوی اخلاق و رفتار ز. ن. ب. زوجه بعد از تعهدنامه رسمی مذکور بنحویکه ادامه زندگی مشترک را برای زوجه غیرممکن نموده باشد. ، ثابت و مدلل نمیدارد. و صرف تعهد سابق زوج نمی تواند دلیل بر سوی رفتار بعدی ایشان با زوجه محسوب گردد. و از طرفی هم مفاد گزارش تحقیق محلی انجام شده از سوی ضابطین دادگستری دلالتی بر صحت ادعای زوجه درخصوص مورد ندارد. مضافا اینکه زوجه بعد از حصول مفارقت جسمانی بین طرفین حسب دادنامه قطعی پیوست پرونده به تمکین از زوج محکوم گردیده و علیرغم صدور اجراییه حاضر به اجرای حکم و مراجعت به زندگی مشترک نشده که صدور حکم تمکین خود قرینه ای بر قابل تحمل بودن دوام زوجیت برای زوجه م. ب.. و زوجه می تواند با چشم پوشی از چگونگی روابط فیمابین در گذشته با مساعدت و ترغیب و تشویق زوج بمنزل و زندگی مشترک مراجعت و با معاضدت و حسن رفتار و معاشرت متقابل و جلوگیری از ورود لطمه به سرنوشت فرزند مشترک خود که به حضور هر دو والدین خود در کنار خویش نیاز دارد. به ادامه زندگی مشترک اقدام نمایند و از این طریق مشکلات فیمابین را حل و فصل و مرتفع سازند و لحاظ دیگر قرائن موجود در پرونده در مجموع موجها و مطابق موازین و مقررات قانونی و با رعایت اصول و قواعد دادرسی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر دادنامه مرقوم مترتب نبوده و اعتراض وکیل ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که بمبانی استنباط و تشخیص دادگاه و مالا اساس دادنامه معترض عنه خلل و خدشه ای وارد و نقض و بی اعتباری ان را فراهم سازد و لذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. باستناد مواد ۳۷۰ و ۳۹۶ قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام میگردد. رییس شعبه *: ح. ع. مستشار: ح. م. ه. مستشار: م. ح. م. فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی