تاثیر عدم تمکین موجه زوجه در تحقق بزه ترک انفاق

رأی خلاصه جریان پرونده خانم ر.س. از آقای ع.خ. (همسرش) به ترک انفاق شکایت نموده که شعبه 101 دادگاه کیفری دو ... بعد از رسیدگی با صدور دادنامه شماره 01198 ـ 1394/4/14 با احراز بزهکاری حسب محتوا و مطاوی پرونده مستند به ماده 53 قانون حمایت خانواده و رعایت بند ث ماده 38 و بند الف ماده 37 قانون مجازات اسلامی و تقلیل کیفر تا درجه 7 او را به تحمل پنج ماه حبس تعزیری محکوم نموده است و در مورد توهین حکم برائت صادر کرده و رأی حضوری اعلام شده است. وکیل م. ع. تجدیدنظرخواهی نموده که شعبه 10 دادگاه تجدیدنظر استان ... با صدور دادنامه شماره 33000243 ـ 95/2/18 ضمن رد اعتراض، دادنامه تجدیدنظرخواسته را تأیید کرده است . م. ع. ب. ارسال لایحه ای در سه صفحه و ضمائم، م. ا. د. شده که به این شعبه ارجاع گردیده است. م. ع. اعلام نموده 1 ـ طبق پرونده شعبه 101 دادگاه کیفری ... یکی از مستندات رأی صادره رأی شعبه اول حقوقی دادگاه ... مبنی بر پرداخت نفقه معوقه و جاریه بوده آن هم رأی غیرقطعی که بعداً با صدور رأی از شعبه 27 دادگاه تجدیدنظر استان (دادنامه شماره 54701338 ـ 94/8/28) حکم به ردّ دعوی در قسـمت نفقه و تمــکین صادر نموده اسـت(دادنامه ضمیمه لایحه است). 2 ـ زوجــه صریحاً در دادگاه بــه نشوز اقرار نموده است. 3 ـ شرط تحقق ماده 53 قانون حمایت خانواده: الف)استطاعت مالی ب)تمکین زوجه دانسته است. عنصر مادی جرم مخدوش است لذا رسیدگی مجدد و نقض دادنامه ها مستدعی است. لایحه و ضمائم به هنگام شور قرائت و بررسی خواهد شد. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضوممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر رسیدگی قانونی را دارم، در خصوص دادنامه شماره 33000243 ـ 95/2/18 صادره از شعبه 10 دادگاه تجدیدنظر استان ... مشاوره نموده چنین رأی می دهد : رأی شعبه دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی ع.خ. نسبت به دادنامه فوق الذکر به استناد دادنامه شماره 701338 ـ 94/8/28 شعبه 27 دادگاه تجدیدنظر ... مبنی بر محکومیت زوجه به تمکین قابل پذیرش نیست زیرا: اولاًـ مطابق تبصره ماده 53 قانون حمایت خانواده در صورتی که عدم تمکین زوجه موجه و قانونی باشد شرط تمکین در تحقق جرم ترک انفاق منتفی می شود و یکی از موارد آن استفاده زوجه از حق حبس م. ب. . ثانیاًـ محاکم کیفری ملزم به تبعیت از حکم حقوقی نیستند و بر عکس آن محاکم حقوقی باید در موارد مقتضی از رأی کیفری تبعیت نمایند. ثالثاًـ زمان صدور احکام کیفری و حقوقی متفاوت است و ب. ت. ب. مستمر بودن جرم ترک انفاق، درخواست اعاده دادرسی م. ع. ب. شقوق ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری انطباق ندارد و طبق ماده 476 آن قرار ردّ اعاده دادرسی صادر می شود. شعبه سی و ششم دیوان عالی کشور ابراهیم بهنام اصل-فتوت نصیری سوادکوهی-محمد سلیمانی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تاثیر عدم تمکین موجه زوجه در تحقق بزه ترک انفاق در تاریخ 12 خرداد 1395، دادنامه‌ای از شعبه سی و ششم دیوان عالی کشور صادر گردید که به درخواست اعاده دادرسی م. ع. نسبت به دادنامه‌ای از دادگاه تجدیدنظر استان رسیدگی کرد. موضوع پرونده مربوط به شکایت زوجه به دلیل ترک انفاق بود. در ابتدا، دادگاه کیفری دو، م. ع. را به پنج ماه حبس تعزیری محکوم نمود و در خصوص اتهام توهین، حکم برائت صادر کرد. وکیل م. ع. ب. استناد به رای غیرقطعی یکی از شعب حقوقی مبنی بر پرداخت نفقه و اقرار زوجه به نشوز، درخواست اعاده دادرسی را مطرح کرد. دیوان عالی کشور با استناد به تبصره ماده 53 قانون حمایت خانواده، اعلام کرد که در صورت موجه بودن عدم تمکین زوجه، شرط تحقق جرم ترک انفاق منتفی می‌شود و محاکم کیفری ملزم به تبعیت از احکام حقوقی نیستند. همچنین، زمان صدور احکام کیفری و حقوقی متفاوت است و درخواست اعاده دادرسی با شقوق ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری انطباق ندارد. در نتیجه، قرار رد اعاده دادرسی صادر گردید. تاریخ دادنامه قطعی: 1395/03/12 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: چنانچه عدم تمکین زوجه، موجه و قانونی و به دلیل استفاده از حق حبس باشد، مانع از تحقق بزه ترک انفاق توسط زوج نیست. رای خلاصه جریان پرونده خانم ر.س. از آقای ع.خ. (همسرش) به ترک انفاق شکایت نموده که شعبه --- دادگاه کیفری دو... بعد از رسیدگی با صدور دادنامه شماره --- - 1394/04/14 با احراز بزهکاری حسب محتوا و مطاوی پرونده مستند به ماده 53 قانون حمایت خانواده و رعایت بند ث ماده 38 و بند الف ماده 37 قانون مجازات اسلامی و تقلیل کیفر تا درجه 7 او را به تحمل پنج ماه حبس تعزیری محکوم نموده است و در مورد توهین حکم برائت صادر کرده و رای حضوری اعلام شده است. وکیل م. ع. تجدیدنظرخواهی نموده که شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان... با صدور دادنامه شماره --- - 95/2/18 ضمن رد اعتراض، دادنامه تجدیدنظرخواسته را تایید کرده است. م. ع. ب. ارسال لایحه ای در سه صفحه و ضمائم، م. ا. د. شده که به این شعبه ارجاع گردیده است. م. ع. اعلام نموده 1 - طبق پرونده شعبه --- دادگاه کیفری... یکی از مستندات رای صادره رای شعبه اول حقوقی دادگاه... مبنی بر پرداخت نفقه معوقه و جاریه بوده آن هم رای غیرقطعی که بعدا با صدور رای از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان (دادنامه شماره --- - 94/8/28 ) حکم به ردّ دعوی در قسمت نفقه و تمکین صادر نموده است(دادنامه ضمیمه لایحه است). 2 - زوجه صریحا در دادگاه به نشوز اقرار نموده است. 3 - شرط تحقق ماده 53 قانون حمایت خانواده: الف)استطاعت مالی ب)تمکین زوجه دانسته است. عنصر مادی جرم مخدوش است لذا رسیدگی مجدد و نقض دادنامه ها مستدعی است. لایحه و ضمائم به هنگام شور قرائت و بررسی خواهد شد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر رسیدگی قانونی را دارم، در خصوص دادنامه شماره --- - 95/2/18 صادره از شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان... مشاوره نموده چنین رای می دهد: رای شعبه دیوان عالی کشور درخواست اعاده دادرسی ع.خ. نسبت به دادنامه فوق الذکر به استناد دادنامه شماره --- - 94/8/28 شعبه --- دادگاه تجدیدنظر... مبنی بر محکومیت زوجه به تمکین قابل پذیرش نیست زیرا: اولا- مطابق تبصره ماده 53 قانون حمایت خانواده در صورتی که عدم تمکین زوجه موجه و قانونی باشد شرط تمکین در تحقق جرم ترک انفاق منتفی می‌شود و یکی از موارد آن استفاده زوجه از حق حبس م. ب.. ثانیا- محاکم کیفری ملزم به تبعیت از حکم حقوقی نیستند و بر عکس آن محاکم حقوقی باید در موارد مقتضی از رای کیفری تبعیت نمایند. ثالثا- زمان صدور احکام کیفری و حقوقی متفاوت است و ب. ت. ب. مستمر بودن جرم ترک انفاق، درخواست اعاده دادرسی م. ع. ب. شقوق ماده 474 قانون آیین دادرسی کیفری انطباق ندارد و طبق ماده 476 آن قرار ردّ اعاده دادرسی صادر می‌شود.