تاریخ دادنامه : 1402/10/5

شماره دادنامه: 140231390002587331 تاریخ دادنامه : 1402/10/5 شماره پرونده : 0106232 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای … شکایت : مجلس شورای اسلامی موضوع شکایت و خواسته : ابطال نامه شماره 1341/هـ م مورخ 1400/1/19 دبیر اجرایی هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کشور گردش کار : شاکی به موجب دادخواستی ابطال نامه شماره 1341/هـ م مورخ 1400/1/19 دبیر اجرایی هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کشور را خواستار شده و در جهت تبیین خواسته به طور خلاصه اعلام کرده است: " تبصره 3 الحاقی 1392/1/27 ماده 30 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران در مقام تعیین یکی از تکالیف داوطلبان عضویت در شوراهای اسلامی عنوان می دارد «ارایه گواهی سوء پیشینه که از تاریخ صدور آن بیش از سه ماه نگذشته باشد در هنگام ثبت نام الزامی است.» منطوق ماده صریح است و نیازی به تفسیر ندارد و مفهوم آن این است که عدم ارایه گواهی سوء پیشینه در هنگام ثبت نام مانع ثبت نام است. همچنین تبصره 1 ماده 48 قانون شوراها اعلام می دارد «مهلت مراجعه داوطلبان به فرمانداری، بخشداری جهت اعلام داوطلبی هفت (7) روز از تاریخ مقرر در آگهی ثبت نام م. ب..» به عبارت دیگر، مفهوم جمع دو تبصره این است که داوطلبان هفت روز فرصت دارند تا با مراجعه به فرمانداری/ بخشداری و ارایه مدارک [و از جمله گواهی عدم سوء پیشینه] به عنوان داوطلب ثبت نام نمایند. هیات نظارت زاییده قانون و ضامن و ناظر بر اجرای قانون است و نمی تواند به هر دلیل و بهانه اقدام به نقض قانون نماید. مقرره مورد شکایت به دلیل دادن مهلت بیشتر به برخی از داوطلبان در مغایرت آشکار با تبصره 3 ماده 30 و ماده 48 قانون و ناقض اصل عدم صلاحیت بوده و خارج از اختیارات [دبیر اجرایی] هیات فوق وضع شده است. این نامه طی نامه 6502 مورخ 140/1/20 مدیر کل و دبیر ستاد انتخابات کشور به بخشداران سراسر کشور ابلاغ شده و لذا عام تلقی می شود. همچنین اینجانب به دلیل اینکه این نامه مخالف تبصره 3 ماده 30 بوده و به موجب ماده 70 «ارتکاب هرگونه تقلب و تزویر در انتخابات و اعمال خلاف این قانون و آیین نامه اجرایی آن از قبیل ... جرم محسوب می شود» از اجرای آن امتناع کرده و ناچار به استعفا از پست بخشداری مرکزی مرودشت گردیدم. لذا با عنایت به اینکه مقرره مورد شکایت متضمن سه عنصر تضییع حق، عدم صلاحیت واضع و مغایرت با قانون که مورد نظر بند 1 ماده 12 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 م. ب. تقاضای ابطال نامه مورد اعتراض را دارم." متن مقرره مورد شکایت به شرح زیر م. ب.: " نامه شماره 1341/هـ م مورخ 1400/1/19 دبیر اجرایی هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کشور جناب آقای … کل محترم و دبیر ستاد انتخابات کشور با اهدای سلام و تحیات احتراماً در خصوص داوطلبان انتخابات شوراهای اسلامی روستاها که تاکنون موفق به دریافت گواهی عدم سوء پیشینه نشده اند، با این شرط که با اخذ تعهد تا زمان رسیدگی پرونده ها در هیات اجرایی گواهی عدم سوء پیشینه ارایه گردد از این دسته از داوطلبان ثبت نام به عمل آید." در پاسخ به شکایت مذکور، رییس دبیرخانه دایمی هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کشور (مجلس شورای اسلامی) به موجب لایحه شماره 742/د مورخ 1402/1/19 توضیح داده است که: " 1- نامه شماره 1431 دبیر اجرایی هیات مرکزی نظارت بر انتخابات در پی مصوبه این هیات مورخ 1400/1/19 صورت گرفته است. 2- مصوبه هیات مرکزی در پی پیشنهاد دبیر ستاد انتخابات کشور و مدیر کل دفتر انتخابات وزارت کشور و به منظور رفع مشکل ثبت نام عده زیادی از شهروندان روستایی در ثبت نام انتخابات شوراهای روستا صورت گرفته است. 3- هیات مرکزی نظارت بنا بر ماده 63 قانون شوراها حق صدور دستورالعمل برای نظارت بر انتخابات و تسهیل گری در انتخابات را داشته و مطابق این حق مبادرت به تصویب پیشنهاد مدیر کل دفتر انتخابات وزارت کشور نموده است. 4- برگزاری انتخابات فرایندی است که در یک مقطع زمانی مشخص برگزار می شود و خارج از این زمان اقدامات درباره انتخابات بلااثر و فاقد وجاهت قانونی است. به همین دلیل هیات مرکزی نظارت بر رفع مشکل داوطلبان که ناشی از کمبود امکانات احتمالی در قوه قضاییه بوده و دامن گیر افراد شده تصمیم به دستورالعمل ارشادی نموده است تا مشکل مرتفع شود. 5- رویه دوره های پیشین مستند به آمار ثبت نام های داوطلبان نامزدی انتخابات شوراهای روستا گویا مشارکت ضعیف اشخاص برای نامزدی انتخابات بوده و برای عدم تشدید این وضع دستورالعمل فوق صادر شده است. 6- مقطع ثبت نام داوطلبان نامزدی انتخابات شوراهای کشور برای اشخاص حقی ایجاد نکرده و تا پایان بررسی هیات اجرایی فرد وارد مقطع نامزدی انتخابات نخواهد شد. زیرا مدارک اشخاص باید بررسی و مورد تایید هیات اجرایی قرار گیرد. داوطلب باید تا پایان بررسی مدارک در هیات اجرایی گواهی عدم سوء پیشینه را به هیات ارایه دهد تا وارد مقطع نامزدی انتخابات گردد. فلذا نامه شماره 1431 دبیر اجرایی هیات اجرایی هیات مرکزی نظارت، ماهیت ارشادی داشته و مشکل احتمالی قوه قضاییه در ارایه گواهی مزبور را مرتفع نموده و موجبات ثبت نام افراد را فراهم آورده است." هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1402/10/5 با حضور معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی به موجب تبصره 3 بند (ز) ماده 30 قانون تشکیلات، وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی کشور و انتخاب شهرداران مصوب سال 1375 با اصلاحات بعدی ارایه گواهی عدم سوء پیشینه که از تاریخ صدور آن بیش از سه ماه نگذشته باشد در هنگام ثبت نام الزامی است و طبق تبصره 1 ماده 48 قانون مذکور مهلت مراجعه داوطلبان به فرمانداری و بخشداری جهت اعلام داوطلبی، هفت روز از تاریخ مقرر در آگهی ثبت نام است. ب. ت. ب. مراتب فوق، نامه شماره 1341/هـ.م مورخ 1400/1/19 دبیر اجرایی هیات مرکزی نظارت بر انتخابات شوراهای اسلامی کشور که براساس آن مقرر شده است درخصوص داوطلبان انتخابات شوراهای اسلامی روستاها که تاکنون موفق به دریافت گواهی عدم سوء پیشینه نشده‌اند، با این شرط که با اخذ تعهد تا زمان رسیدگی پرونده‌ها در هیات اجرایی گواهی عدم سوء پیشینه ارایه گردد ثبت نام به عمل آید، خلاف قانون و خارج از حدود اختیار بوده و مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم ‌ گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./ احمد رامندی هیات عمومی دیوان عدالت اداری معاون قضایی دیوان عدالت اداری آدرس: تهران بزرگراه شهید ستاری بلوار شهید مخبری نبش خیابان ایران زمین