تاریخ دادنامه : 1402/7/8

شماره دادنامه: 140231390001736088 تاریخ دادنامه : 1402/7/8 شماره پرونده : 0107663 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : شرکت توسعه مروارید امید با وکالت آقایان … و ناصر معروفی طرف شکایت: گمرک جمهوری اسلامی ایران موضوع شکایت و خواسته : ابطال بخشنامه شماره 1401/1492603 - 1401/10/11 مدیرکل دفتر واردات گمرک جمهوری اسلامی ایران گردش کار : آقایان … و ناصر معروفی به وکالت از شرکت توسعه مروارید امید به موجب دادخواستی ابطال بخشنامه شماره 1401/1492603 - 1401/10/11 مدیرکل دفتر واردات گمرک جمهوری اسلامی ایران را خواستار شده اند و در جهت تبیین خواسته اعلام کرده اند که: " 1- بر اساس بند 3 مصوبات شصت و ششمین جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا موضوع نامه مورخ 1400/12/26 دبیر شورای عالی اقتصادی از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون مالیات بر ارزش افزوده ( 1400/10/13 ) تا پایان سال 1401 نرخ اخذ مالیات بر ارزش افزوده برای واردات گندم، برنج، دانه های روغنی، انواع روغن خام، قند و شکر و گوشت قرمز معادل یک درصد تعیین می گردد. 2- موضوع مصوبه فوق الذکر به موجب بخشنامه شماره 1822357/1400 - 1400/12/28 مدیرکل مرکز واردات و امور مناطق آزاد و ویژه به گمرکات اجرایی کشور ابلاغ می گردد و متعاقباً نیز طی نامه شماره 145899/1401 - 1401/2/26 مرجع اخیرالذکر خطاب به مدیرکل گمرک زاهدان و در پاسخ به استعلام به عمل آمده در مورد اظهارنامه اختلافی به صراحت دانه کنجد را مشمول مصوبه فوق الذکر و جزء دانه های روغنی اعلام و در دایره شمول پرداخت یک درصد مالیات بر ارزش افزوده اعلام می نماید. 3- برخلاف اقدامات قانونی فوق الذکر بخشنامه دیگری به شماره 1401/1492603 - 1401/10/11 از سوی مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران صادر و به موجب آن دانه کنجد را از ردیف دانه های روغنی حذف و در نتیجه از شمول مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا خارج اعلام و در اقدامی بسیار تعجب برانگیز ضمن عطف به ماسبق نمودن موضوع بخشنامه مورد اعتراض به ابتدای سال 1401 دستور صدور برگ مطالبه نامه کسر دریافتی نسبت به کنجدهای وارداتی که با نرخ یک درصد ترخیص شده اند به گمرکات کشور داده می شود. 4- با عنایت به صراحت و اطلاق مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی در مورد معافیت دانه های روغنی از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده تا یک درصد و ن. ب. ا. مصرف اصلی و عمده کنجد وارداتی به کشور در زمینه روغن کشی م. ب. و برخلاف ادعای مطروحه از جانب گمرک دانه کنجد هیچ گونه مصرف آجیلی نداشته و قرار دادن کنجد در ردیف دانه هایی مانند تخمه آفتابگردان، کدو، خربزه و هندوانه فاقد مبنای قانونی عرفی و منطقی م. ب. و بخشنامه مورد شکایت با خروج از حدود اختیارات قانونی موجب محدود نمودن دایره شمول مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی سران قوا که در حکم قانون م. ب. گردیده و همچنین موجبات تضییع حقوق شرعی و قانونی اشخاص ذینفع را فراهم نموده که مستنداً به بند 1 ماده 12 و مواد 13 و 36 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری ابطال بخشنامه مورد شکایت از تاریخ صدور م. ا.. " متن بخشنامه مورد شکایت به شرح زیر است: بخشنامه شماره 1401/1492603 - 1401/10/11 مدیرکل دفتر واردات گمرک جمهوری اسلامی ایران " بخشنامه های گمرکات اجرایی پیرو بخشنامه های شماره 365/1400/1822357 - 1400/12/28 ، 67/1401/322172 - 1401/3/10 ، 87/1401/412753 - 1401/3/28 و 110/1401/494330 - 1401/4/12 در خصوص کاهش نرخ مالیات و عوارض ارزش افزوده واردات گندم، برنج، دانه های روغنی، انواع روغن خام، حبوبات شامل عدس، نخود، لوبیا و ماش، قند، شکر، گوشت مرغ، گوشت قرمز و چای از نه درصد (9%) به یک درصد (1%)، به پیوست تصویر نامه شماره 1401/500/80207 - 1401/9/29 معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی در خصوص کالاهای مشمول دانه های روغنی و روغن خام جهت اقدام لازم با رعایت کامل سایر مقررات ارسال می گردد. شایسته است دستور فرمایید ردیف های تعرفه فصل 12 (دانه های روغنی) و ردیف های تعرفه فصل 15 (انواع روغن خام) مندرج در فهرست ضمیمه بخشنامه شماره 67/1401/322172 - 1401/3/10 و 110/1401/494330 - 1401/4/12 کان لم یکن تلقی و صرفاً کالاهای به شرح جدول ذیل به عنوان دانه های روغنی و روغن خام جهت شمول کاهش مالیات بر ارزش افزوده به نرخ یک درصد تلقی می گردد. ردیف نوع کالا ردیف تعرفه 1 دانه سویا 12019010- 12019090 2 دانه کلزا 12059010 – 12051090 – 12051020 – 12059090 3 دانه گلرنگ 12076090 4 روغن خام سویا 15071000 5 روغن خام آفتابگردان 15121100 6 روغن خام کلزا 15141100 7 روغن پالم RBD 15119010 - ضمناً دستور فرمایید در خصوص سایر موارد که دانه های روغنی و روغن خام به استناد بخشنامه فوق الذکر با نرخ کمتر ترخیص گردیده اند سریعاً نسبت به بررسی و صدور مطالبه نامه کسر دریافتی با رعایت سایر مقررات اقدام لازم معمول نمایند. همچنین کسر دریافتی مالیات بر ارزش افزوده مشمول مرور زمان موضوع ماده (135) قانون امور گمرکی نمی باشد. شایان ذکر است چنانچه کالاهای مزبور قبل از صدور این بخشنامه به گمرک اظهار یا ترخیص شده باشند، مابه التفاوت حقوق ورودی مشمول جریمه موضوع ماده (108) قانون امور گمرکی نخواهد بود.- مدیرکل دفتر واردات گمرک جمهوری اسلامی ایران " در پاسخ به شکایت مذکور، سرپرست دفتر حقوقی گمرک جمهوری اسلامی ایران به موجب لایحه شماره 1402220380324646- 1402/2/6 توضیح داده است که: " 1- ب. ت. ب. نامه مورخ 1400/12/26 دبیر شورای عالی هماهنگی اقتصادی و معاون اقتصادی رییس جمهور، به موجب بند 3 مصوبات شصت و ششمین جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی، «از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون مالیات بر ارزش افزوده ( 1400/10/13 ) تا پایان سال 1401، نرخ اخذ مالیات بر ارزش افزوده برای واردات گندم، برنج، دانه های روغنی، انواع روغن خام، قند، شکر، گوشت قرمز معادل 1% تعیین گردیده است» که مراتب بلافاصله طی بخشنامه 1400/1822357 - 1400/12/28 به گمرکات اجرایی ابلاغ گردید. 2- با عنایت به بررسی موضوع توسط دفتر تعرفه و اعلام فهرست ردیف تعرفه کالاهای مزبور، دفتر واردات مراتب را طی بخشنامه شماره 1401/322172 - 1401/3/10 به گمرکات اجرایی ابلاغ نموده است. 3- ب. ت. ب. ابهام کالاهای مشمول «دانه های روغنی» و «انواع روغن خام» و ب. ت. ب. اینکه طی فهرست اعلامی دفتر تعرفه در خصوص ردیف تعرفه کالاهای مصوبه فوق الذکر، کلیه دانه های روغنی مندرج در فصل 12 جداول تعرفه منضم به کتاب مقررات صادرات و واردات وکلیه روغن های خام فصل 15 جداول تعرفه منضم به کتاب مقررات صادرات و واردات، به عنوان دانه روغنی و روغن خام اعلام شده بود و نیز ب. ت. ب. مکاتبات نهادهای نظارتی (دفتر حراست) طی نامه های محرمانه شماره 10783 - 1401/4/4 ، 18945 - 1401/6/6 ، 20910 - 1401/6/19 ، 22431 - 1400/6/30 و 29946- 1401/8/25 مبنی بر اینکه برخی دانه های روغنی اعلام شده از سوی دفتر تعرفه نظیر دانه بادام زمینی، دانه کنجد، تخمه هندوانه، دانه کدو، دانه خردل، دانه آفتابگردان، دارای مصارف آجیلی (غیرروغن کشی) و دارای کاربرد دوگانه (روغن کشی- مصرف آجیلی) می باشند، لذا بخشنامه شماره 1401/494330 - 1401/4/12 از سوی دفتر واردات صادر و طی آن اعلام گردید در مورد دانه آفتابگردان، صرفاً ردیف تعرفه 12060010 که با شرح (برای روغن کشی) مذکور م. ب. مشمول کاهش مالیات بر ارزش افزوده از 9% به 1% می گردد. 4- همچنین طی مکاتبات متعدد با وزارت جهاد کشاورزی به عنوان سیاستگذار، برنامه ریز، ناظر و مجری اقدامات لازم از قبیل تجارت اعم از صادرات و واردات، تنظیم بازار داخلی محصولات و کالاهای اساسی و زراعی و باغی شامل گندم، برنج، جو، ذرت، روغن و دانه های روغنی (به استناد قانون تمرکز وظایف واختیارات مربوط به بخش کشاورزی در وزارت جهاد کشاورزی)، مراتب طی نامه های شماره 1401/395706 - 1401/3/24 ، 1401/569725 - 1401/4/26 ، 1401/642738 - 1401/5/9 و 1401/1091213 - 1401/7/30 در خصوص اعلام دانه های روغنی و روغن خام مشمول کاهش مالیات بر ارزش افزوده به 1% استعلام گردید. 5- شایان ذکر است به موجب بند 4 مصوبه شصت و هشتمین جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی، ابلاغی طی نامه شماره 45967- 1401/3/11 وزارت امور اقتصادی و دارایی و نامه شماره 38640- 1401/3/11 معاون اقتصادی رییس جمهور، اقلام حبوبات شامل عدس، نخود، لوبیا و ماش، گوشت مرغ و چای به اقلام مشمول کاهش مالیات بر ارزش افزوده به 1% اضافه گردیده که مراتب طی بخشنامه شماره 1401/412753 - 1401/3/28 به گمرکات ابلاغ گردیده است. 6- وزارت جهاد کشاورزی طی نامه شماره 1401/500/80207 - 1401/9/29 دانه های روغنی و روغن خام مشمول کاهش مالیات بر ارزش افزوده به 1% را اعلام نموده است که مراتب طی بخشنامه شماره 280/1401/1492603 - 1401/10/11 به گمرکات ابلاغ گردیده است. نظر به مراتب فوق و با التفات به اینکه گمرک ایران به عنوان مرزبان اقتصادی مستند به بند (الف) ماده 3 قانون امور گمرکی وظیفه اعمال سیاست های دولت در زمینه صادرات و واردات و عبور کالا را بر عهده دارد و حسب بند (گ) ماده 1 قانون امور گمرکی موظف به اجرای بخشنامه ها و دستورالعمل هایی که در مجموع مقررات گمرکی تلقی می گردند م. ب.. لذا بخشنامه ای که ابطال آن خواسته شاکی م. ب. در راستای بخشنامه های صادره از وزارتخانه و سازمان مربوطه و به جهت ایجاد رویه واحد جهت اطلاع و اقدام گمرکات صادر گردیده است. لذا هیچ گونه تخلف از قوانین و مقررات از سوی گمرک جمهوری اسلامی ایران صورت نگرفته و با عنایت به اینکه خواهان نیز ایراد موثری بر نحوه عملکرد گمرک ایران وارد ننموده است، لذا مستند به قوانین مذکور رد دادخواست مطروحه م. ا.. " هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1402/7/8 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی با عنایت به اینکه بر اساس بند سوم از مصوبات شصت و ششمین جلسه شورای عالی هماهنگی اقتصادی مقرر شده است که: «از تاریخ لازم الاجرا شدن قانون مالیات بر ارزش افزوده تا پایان سال 1401، نرخ اخذ مالیات ارزش افزوده برای واردات گندم، برنج، دانه های روغنی، انواع روغن خام، حبوبات شامل عدس، نخود، لوبیا و ماش، قند، شکر، گوشت مرغ، گوشت قرمز و چای و همچنین نرخ اخذ مالیات بر ارزش افزوده قند و شکر تولید داخل معادل یک درصد تعیین می گردد» و ذکر اقلام مقرر در بخشنامه مورد شکایت به عنوان کالاهای مشمول عنوان دانه های روغنی و روغن خام، بر اساس نامه شماره 1401/500/80207 مورخ 1401/9/29 معاون توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی بوده و وزارت جهاد کشاورزی بر مبنای قانون تمرکز وظایف و اختیارات مربوط به بخش کشاورزی در وزارت جهاد کشاورزی مصوب 1391/11/24 عهده دار وظایف مربوط به صادرات و واردات و تنظیم بازار داخلی روغن و دانه های روغنی است، بنابراین عدم ذکر کنجد در مقرره مورد شکایت ب. ت. ب. اینکه مبتنی بر تشخیص وزارت جهاد کشاورزی به عنوان نهاد صلاحیت دار در این حوزه بوده، در چهارچوب مقررات قانونی صورت گرفته و در نتیجه بخشنامه شماره 1401/1492603 مورخ 1401/10/11 مدیرکل دفتر واردات گمرک جمهوری اسلامی ایران خلاف قانون و خارج از حدود اختیار نیست و ابطال نشد. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است ./ حکمتعلی مظفری رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری آدرس: تهران بزرگراه شهید ستاری بلوار شهید مخبری نبش خیابان ایران زمین