تاریخ دادنامه : 1403/5/16

شماره دادنامه: 140331390001130863 تاریخ دادنامه : 1403/5/16 شماره پرونده : 0206352 مرجع رسیدگی : هیات عمومی دیوان عدالت اداری شاکی : آقای … با وکالت خانم … طرف شکایت: وزارت صنعت، معدن و تجارت موضوع شکایت و خواسته : اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری به دادنامه شماره 140231390000130940- 1402/1/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری گردشکار: 1- با شکایت رییس دیوان عدالت اداری به موجب دادنامه شماره 140231390000130940- 1402/1/22 بند 2 بخشنامه شماره 60/252304 - 1400/10/21 سرپرست دفتر خدمات عمومی وزارت صنعت، معدن و تجارت ابطال شد. 2- متن رای شماره 140231390000130940- 1402/1/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری به شرح زیر م. ب.: " براساس تبصره 1 ماده 22 قانون نظام صنفی کشور اصلاحی مصوب 1392/6/12 : «مدت مسیولیت اعضای هیات مدیره اتحادیه‌ها از تاریخ انتخاب چهار سال تمام است. اعضای هیات مدیره با رای مخفی و مستقیم اعضای اتحادیه انتخاب می‌شوند. اعضای مذکور نمی‌توانند بیش از دو دوره‌ متوالی و یا چهار دوره متناوب در هیات مدیره اتحادیه عضویت داشته باشند.» ب. ت. ب. سیاق عبارات قانونگذار در این تبصره و همچنین مشروح مذاکرات نمایندگان مجلس شورای اسلامی در زمان تصویب تبصره مزبور، مبنای ایجاد این محدودیت قانونی حذف انحصار موجود در مدیریت اتحادیه‌های صنفی و فراهم کردن زمینه حضور اعضای جدید در این مدیریت ها بوده است و بر همین اساس بند 2 بخشنامه شماره 60/252304 - 1400/10/21 سرپرست دفتر خدمات عمومی وزارت صنعت، معدن و تجارت که مقرر می‌دارد : «ب. ت. ب. استقلال و شخصیت حقوقی اتحادیه‌ها از یکدیگر، تسری ممنوعیت عضویت در هیات مدیره اتحادیه به اتحادیه صنف دیگر بلاوجه بود و از این حیث منعی برای عضویت افراد متصور نخواهد بود»، با حکم مقرر در تبصره ماده 22 قانون نظام صنفی مغایر است و لذا برمبنای جواز حاصل از حکم مقرر در بند (ب) ماده 84 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری، ضمن نقض رای شماره 140109970906010480-1401/7/24 هیات تخصصی صنایع و بازرگانی دیوان عدالت اداری که در مقام تایید بند 2 بخشنامه مذکور صادر شده، بند 2 بخشنامه شماره 60/252304 - 1400/10/21 سرپرست دفتر خدمات عمومی وزارت صنعت، معدن و تجارت مستند به بند 1 ماده 12 و ماده 88 قانون تشکیلات و آیین دادرسی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 ابطال می‌شود." 3- متعاقباً خانم … به وکالت از آقای … به موجب دادخواستی ابطال بند 2 بخشنامه شماره 60/252304 - 1400/10/21 سرپرست دفتر خدمات عمومی وزارت صنعت، معدن و تجارت را از تاریخ تصویب و در اجرای ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری درخواست می کند که متن آن به طور خلاصه به قرار زیر است: " هیات عمومی دیوان عدالت اداری طی دادنامه شماره 140231390000130940 مورخ 1402/1/22 با این استدلال که محدودیت قانونی دو دوره متوالی و یا چهار دوره متناوب برای حضور در هیات مدیره اتحادیه های مذکور در تبصره یک ماده 22 قانون نظام صنفی کشور با هدف حذف انحصار موجود در مدیریت اتحادیه های صنفی و فراهم کردن زمینه حضور اعضای جدید در این هیات مدیره ها بوده است، مبادرت به ابطال بخشنامه مورد شکایت نموده است. حال با عنایت به این که در بعضی اتحادیه های مهم کشور و با تکیه بر این بخشنامه ابطال شده، انتخابات اعضای هیات مدیره صورت پذیرفته است و منجر به ایجاد و تداوم انحصار در مدیریت اتحادیه های صنفی شده است به گونه‌ای که مثلاً در شهرستان بابل افرادی که بیش از دو دوره متوالی در هیات مدیره و رییس اتحادیه املاک و مستغلات و همچنین در اتحادیه لوازم خانگی بوده اند به یک باره با استناد به بخشنامه مذکور در اتحادیه ای دیگر (از اتحادیه املاک مستغلات به اتحادیه خشکشویی و خدمات نظافت و از اتحادیه لوازم خانگی به اتحادیه بلور و چینی) به عنوان رییس اتحادیه و رییس اتاق اصناف و عضو علی البدل اول اصناف انتخاب و حضور دارند که این خود نشان از حاکمیت افراد بر اتحادیه و اتاق اصناف است نه حاکمیت قانون. بدین جهت که اعضای واقعی اتحادیه ها از اجرای بخشنامه مذکور که موکل بنده نیز رییس اتحادیه تعمیرکاران لوازم برقی خانگی م. ب. متضرر گردیده است، درخواست عطف به ماسبق نمودن اثر اجرایی ابطال بخشنامه مورد ابطال در رای مذکور از زمان تصویب بخشنامه را دارم. " 4- پرونده در اجرای فراز دوم ماده 35 آیین نامه اداره جلسات هیات عمومی و هیات های تخصصی بدواً به هیات تخصصی صنایع و بازرگانی ارجاع می شود و پس از بررسی و اظهارنظر توسط این هیات در دستورکار جلسه هیات عمومی قرار گرفت. هیات عمومی دیوان عدالت اداری در تاریخ 1403/5/16 با حضور رییس و معاونین دیوان عدالت اداری و روسا و مستشاران شعب دیوان تشکیل شد و پس از بحث و بررسی با اکثریت آراء به شرح زیر به صدور رای مبادرت کرده است. رای هیات عمومی هیات عمومی دیوان عدالت اداری براساس رای شماره 140231390000130940 مورخ 1402/1/22 و برمبنای دلایل و مستندات مقرر در رای مذکور حکم به ابطال بند 2 بخشنامه شماره 60/252304 مورخ 1400/10/21 سرپرست دفتر خدمات عمومی وزارت صنعت، معدن و تجارت صادر کرده است. ب. ت. ب. طرح تقاضای اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 نسبت به رای مزبور و تسری اثر ابطال مقرره موضوع آن رای به زمان تصویب، موضوع در جلسه مورخ 1403/5/16 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مطرح شد و مورد بررسی قرار گرفت و اکثریت اعضای هیات عمومی دیوان عدالت اداری برمبنای اختیار حاصل از حکم مقرر در قسمت دوم ماده 35 آیین‌نامه اداره جلسات هیات عمومی و هیات های تخصصی دیوان عدالت اداری مصوب سال 1393 با اعمال ماده 13 قانون دیوان عدالت اداری مصوب سال 1392 نسبت به رای شماره 140231390000130940 مورخ 1402/1/22 هیات عمومی دیوان عدالت اداری مخالفت کردند. این رای براساس ماده 93 قانون دیوان عدالت اداری (اصلاحی مصوب 1402/2/10 ) در رسیدگی و تصمیم گیری مراجع قضایی و اداری معتبر و ملاک عمل است./ حکمتعلی مظفری رییس هیات عمومی دیوان عدالت اداری آدرس: تهران بزرگراه شهید ستاری بلوار شهید مخبری نبش خیابان ایران زمین