تبدیل تعهد در مهریه

تبدیل تعهد در مهریه خ. م.: موضوع این پرونده، دعوی مربوط به مطالبه مهریه به مبلغ هشتاد میلیون ریال و سه دانگ یک آپارتمان میان زوج و زوجه است. زوجه خواستار پرداخت مهریه به نرخ روز و انتقال آپارتمان مذکور به عنوان مهریه گردیده است. دادگاه بدوی با استناد به ماده 1082 قانون مدنی، زوج را به پرداخت مبلغ 607,500,000 ریال به عنوان ارزش روز سه دانگ آپارتمان و همچنین هزینه‌های دادرسی و دستمزد کارشناس محکوم کرده و در خصوص مازاد خواسته، حکم به بی‌حقی صادر نموده است. در مرحله تجدیدنظر، زوج به رای اعتراض کرده و ادعا کرده است که سه دانگ آپارتمان دیگری به زوجه واگذار کرده و تهاتر صورت گرفته است. زوجه این ادعا را رد نموده و خواستار تایید رای بدوی شده است. دادگاه تجدیدنظر با نقض رای بدوی، اعلام کرد که مهریه زوجه به مبلغ هشتاد میلیون ریال به اعتبار خود باقی است و تنها می‌تواند این مبلغ را به نرخ روز مطالبه کند. همچنین، در خصوص مطالبه سه دانگ آپارتمان، با استناد به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی، حکم به بی‌حقی زوجه صادر کرده و رای بدوی در خصوص هزینه‌های دادرسی تایید گردیده است. رای صادره قطعی است. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/06/25 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: اگر مبلغی به عنوان صداق، تعیین شود و زوج، متعهد گردد به ازاء مهریه مزبور، سه دانگ آپارتمان را به زوجه انتقال دهد و در صورت عدم اجرای این تعهد در موعد مقرّر، علاوه بر پرداخت مهریه، مبلغی به عنوان خسارتِ تخلّف از شرط بپردازد، این موضوع، به معنای تبدیل تعهدِ پرداختِ مهریه به انتقال آپارتمان نیست. رای دادگاه بدوی در خصوص دادخواست خانم ط.د. فرزند م. با وکالت آقای ف.ن. و ف.غ. به طرفیت آقای ع.الف. به خواسته مطالبه مهریه به میزان هشتاد میلیون ریال به نرخ روز و سه دانگ آپارتمان با انضمام خسارات دادرسی با عنایت به جامع اوراق و محتویات پرونده و احراز رابطه زوجیت دائم بین طرفین ن. ب. ا. مهریه مرقوم برابر مفاد سند رسمی نکاحیه مبلغ هشتاد میلیون ریال بوده که طرفین برابر شرط ضمن العقد توافق کردند که زوج ملتزم به انتقال سه دانگ مشاع از شش دانگ یک باب آپارتمان به مدت یک ماه در ازای مهریه مرقوم به زوجه شده که در صورت تخلف مبلغ هشتاد میلیون ریال دیگر به زوجه بپردازد و ب. ت. ب. اینکه در موعد تعیین شده انتقالی صورت نگرفته است فلذا به نظر دادگاه مهریه مرقوم و ما فی القباله همان هشتاد میلیون ریال بوده که زوجین ضمن عقد خارج لازم پرداخت آن را به انتقال سه دانگ از شش دانگ تبدیل کردند و از طرفی هشتاد میلیون ریال ذکر شده در ذیل سایر شرایط مندرج در سند نکاحیه جزء مهریه محسوب نمی شود دادگاه به استناد ماده 1082 قانون مدنی خوانده را به پرداخت مبلغ 607/500/000 ریال ارزش روز سه دانگ آپارتمان موضوع سند نکاحیه برابر نظریه کارشناس مصون مانده از ایراد طرفین و مبلغ 1115000 ریال هزینه دادرسی و مبلغ 3/000/000 ریال دستمزد کارشناسی د. ح. خ. محکوم می‌نماید اما مازاد به آن ب. ت. ب. مراتب مرقومه حکم به بی حقی صادر می‌گردد رای صادره حضوری ظرف مهلت بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض و رسیدگی در دادگاه تجدیدنظر م. ب. رئیس شعبه --- دادگاه عمومی حقوقی تهران - شریفی رای دادگاه تجدیدنظر استان در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای ع.الف. به طرفیت خانم ط.د. نسبت به دادنامه شماره --- مورخ 92/9/30 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی تهران که به موجب آن ت. ن. خ. به تادیه مبلغ 607/500/000 ریال ارزش روز سه دانگ آپارتمان و نیز هزینه دادرسی و دستمزد کارشناس د. ح. ت. ن. خ. محکوم شده است ب. ت. ب. مندرجات پرونده ملاحظه می‌گردد طرفین در تاریخ 1380/12/11 با مهریه مبلغ هشت میلیون تومان ازدواج دائم نموده‌اند در صفحه 15 عقدنامه رسمی در قالب سایر شرایط ضمن عقد نکاح شرط شده که زوج ظرف یک ماه از تاریخ عقد سه دانگ از شش دانگ یک دستگاه آپارتمان با مشخصات و پلاک مندرج در این صفحه در ازاء مهریه مرقوم از طریق دفتر اسناد رسمی به زوجه انتقال قطعی دهد در صورت تخلف (از این شرط) مبلغ هشتاد میلیون ریال دیگر علاوه بر مهریه مرقوم به زوجه بپردازد و چون ز. د. م. مذکور به این شرط عمل نکرده است ز. ب. ت. دادخواستی مهریه خود به مبلغ هشتاد میلیون ریال را به نرخ روز م. ب. مبلغ 446/672/369 ریال و سه دانگ آپارتمان مزبور را مطالبه کرده است دادگاه محترم نخستین پس از رسیدگی به ادعای خ. ب. ش. دادنامه تجدیدنظر خواسته با این استدلال که: ((به نظر دادگاه مهریه مرقوم و ما فی القباله همان هشتاد میلیون ریال بوده که زوجین ضمن عقد خارج لازم پرداخت آن را به انتقال سه دانگ از شش دانگ آپارتمان تبدیل کرده اند و از طرفی هشتاد میلیون ریال ذکر شده در ذیل سایر شرایط مندرج در سند نکاحیه جزء مهریه محسوب نمی شود)) با استناد به ماده 1082 قانون مدنی خوانده را به پرداخت مبلغ 607/500/000 ریال ارزش روز سه دانگ آپارتمان مذکور به اضافه هزینه دادرسی و دستمزد کارشناس د. ح. خ. (زوجه) محکوم نموده و نسبت به مازاد خواسته حکم بر بی حقی صادر گردیده است ز. د. م. قانونی به رای صادره در مورد محکومیت خود اعتراض نموده و مدعی است به جای سه دانگ آپارتمان مرقوم در محل دیگر سه دانگ آپارتمان به زوجه واگذار کرده و تهاتر صورت گرفته است بنابراین به زوجه بابت مهریه و شرط ضمن عقد بدهکار نیست زوجه ادعای او را در مورد واگذاری سه دانگ ملک دیگر در ازاء سه دانگ ملک مرقوم و تهاتر تکذیب نموده و مدعی شده سه دانگ ملک مورد ادعا را خودش خریداری نموده و ثمن آن را نیز از اموال خودش تادیه کرده است زوج در جلسه مورخ 2/7/92 دادگاه اذعان نموده که همان موقع زوجه این موضوع را نپذیرفته و حاضر نشده است این سه دانگ آپارتمان به جای آپارتمان مذکور در سند ازدواج به او منتقل شود ولی مدعی شده من خودم این ذهنیت و قصد را داشتم بنا به مراتب مذکور اولا: برخلاف استدلال دادگاه محترم نخستین شرط مذکور ضمن عقد خارج لازم نبوده بلکه ضمن همان عقد نکاح طرفین بوده است ثانیا: معنی و مفهوم شرط مذکور کاملا روشن و آشکار است مهریه زوجه همان هشت میلیون تومان که به عنوان صداق تعیین گردیده و به هیچ وجه تبدیل به سه دانگ آپارتمان نشده است بلکه مطابق شرط مزبور زوج متعهد و ملتزم گردیده به ازاء و بابت مهریه مزبور سه دانگ آپارتمان مذکور را ظرف یک ماه به زوجه انتقال دهد و در صورت عدم انجام تعهد در موعد مقرر علاوه بر هشت میلیون تومان مهریه تعیین شده هشت میلیون تومان دیگر بخاطر این تخلف از شرط بپردازد اگر تبدیل صورت گرفته بود معنی نداشت که تصریح شود در صورت تخلف مبلغ هشتاد میلیون ریال دیگر علاوه بر مهریه مرقوم به زوجه بپردازد اگر تبدیل صورت گرفته بود باید نوشته می شد در صورت تخلف علاوه بر انتقال سه دانگ آپارتمان مزبور هشتاد میلیون ریال دیگر بپردازد. ثالثا:ادعای زوج در مورد تهاتر و انتقال سه دانگ آپارتمان دیگر به جای آپارتمان مورد شرط ب. ت. ب. اظهارات و اقاریر خود وی، مردود و بلاوجه است بدون موافقت و رضایت دائن مدیون نمی تواند به جای ملک معین ملک دیگری را به او بدهد. در نتیجه مهریه زوجه به مبلغ هشتاد میلیون ریال به اعتبار خود باقی است و دعوی زوجه در مورد مطالبه آن به نرخ روز مطابق قانون صورت گرفته و ادعای او ثابت و مسلم است لکن ادعای او در مورد مطالبه سه دانگ آپارتمان مذکور بلاوجه و مردود است او فقط می‌تواند مبلغ هشتاد میلیون ریال وجه التزام تخلف از شرط را به نرخ روز مطالبه نماید دادنامه تجدیدنظر خواسته در مورد حکم به تادیه ارزش آپارتمان مغایر با قانون و موازین شرعی و دلایل موجود در پرونده م. ب. به همین سبب با استناد به ماده 358 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه مزبور ت. ن. خ. (زوج) را به تادیه مبلغ هشتاد میلیون ریال وجه رایج در سال 1380 به نرخ روز متناسب با تغییر شاخص قیمت سالانه زمان تادیه نسبت به سال اجرا عقد که توسط بانک مرکزی جمهوی اسلامی ایران تعیین می‌گردد و در حال حاضر برابر آخرین شاخص اعلامی سال 1392 مبلغ 60/181/351 تومان می‌شود د. ح. ت. ن. خ. محکوم می‌نماید و اما در مورد مطالبه سه دانگ آپارتمان مذکور با استناد به ماده 197 قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر بی حقی خواهان بدوی صادر می‌گردد رای دادگاه در مورد هزینه دادرسی و دستمزد کارشناس نیز تایید می‌گردد. در مورد هشت میلیون تومان ناشی از تخلف از شرط چون ادعایی مطرح نشده دادگاه مواجه با تکلیف نیست. رای قطعی است. رئیس شعبه --- دادگاه تجدیدنظر استان تهران - مستشار دادگاه بیگدلی - پایدار پویا