تحقق شرط ضمن عقد نکاح به جهت اعتیاد زوج

رأی خلاصه جریان پرونده خانم ف. ع. بطرفیت آقای ع. ق. دادخواستی به خواسته صدور گواهی عدم امکان سازش طلاق به استناد قسمت دوم بند ب شرایط اعمال عقدنامه وکالت در طلاق بعلت معتاد بودن زوج بند 7 عقدنامه مورخ 89/9/2 که مقدمه آن پیوست است د رتاریخ 94/4/3 در محاکم عمومی شهرستان خدابنده مطرح نموده که در شعبه اول حقوقی به دعوی مطروحه رسیدگی به عمل آمده است در متن دادخواست خ. گ. ا. بعد از ازدواج معلوم شد خوانده شدیداً معتاد و ولگرد است چندین بار مرا از خانه بیرون کرد و نفقه نداده است و اینجانبه نیز مهریه ام را به اجرا گذاشتم و جهیزیه ام را تحویل گرفته خلاصه زندگیم غیر قابل تحمل شده یک سکه در قبال طلاق می بخشم و صدور حکم مقتضی را خواستارم گزارش اورژانس اجتماعی پس از معرفی زوجین جهت مشاوره در برگ 6 پرونده حاکی است چون زوجه اعتقاد به این دارد که زوج مواد مخدر مصرف می کند و قادر به ترک نیست ولی زوج میگوید ترک کرده است زوجین باشرایطی که مطرح خواهند کرد حاضر به ادامه زندگی مشترک هستند و زوج در صورت سازش حق طلاق را به زوجه میدهد پرونده را به دادگستری اعاده داده است دادگاه وقت جهت رسیدگی تعیین نموده در جلسه مورخ 94/6/14 وکیل خوانده و خواهان و خوانده حضور دارند خواهان ابتدا بیان داشت هنوز فرزندی ندارم و حامله نیستم ب. ت. ب. اعتیاد شوهرم به تریاک و شیشه زندگی برایم سخت شده و نمیتوانم زندگی کنم به همین دلیل از شرط ضمن عقد چون تخلف نموده تقاضای اعمال حق وکالت در طلاق را دارم در خصوص نفقه شکایت کیفری کردم ولی حکمی صادر نشده است خ. د. د. گفته است من قبول ندارم اعتیاد به هیچ موادی ندارم ز. گ. ا. که زوج کذب میگوید در کمپ روستای ف. در کمپ بستری بوده و نامه از کمپ داریم تقدیم میکنم در مشهد نیز به اتهام مذکور دستگیر شد که کپی مدارک تقدیم میدارم در پاسخ خ. گ. ا. من تریاک مصرف میکردم به صورت تفننی بود به اصرار خانواده حدود 21 روز در کمپ ق. ابهر بستری شدم و در خصوص سابقه کیفری نیز با خانواده در سال91 به مشهد رفته بودم که حدود 3گرم تریاک پیش من بود و دستگیر شدم و دویست هزار تومان جریمه داده ام و حتی مواد هم مال من نبود مال پسر عمه ام بود که مشهد رفته بودیم ولی من محکوم شدم وکیل خوانده در ادامه گفته است موکل بنده حدود سه سال است حسب اظهار خودش تریاک داشته که به کمپ رفته و در حال حاضر اعتیاد خود را ترک کرده و دیگر اعتیادی ندارد خ. گ. ا. من فقط 3 سال اعتیاد داشتم در حال حاضر ترک کرده ام میتوانید آزمایش بگیرید و حتی سابقه من مال سال 91 است چرا خواهان تا بحال اقدامی نکرده است در ادامه خ. ب. د. است مهریه اینجانبه 60 عدد سکه تمام بهار آزادی است که بر ذمه زوج است و در خصوص آن دادخواست داده ام و زوج محکوم شده در این پرونده نسبت به مهریه ادعایی ندارم جهیزیه را تحویل گرفته ام نفقه نمی خواهم سایر حقوق مالی خودم را نیز نمی خواهم فقط مهریه ام را که اقدام کرده ام میخواهم دادگاه قرار ارجاع امر به داوری صادر نموده است زوجه برای تست حاملگی به پزشکی قانونی معرفی شده است که پاسخ پزشکی قانونی بر منفی بودن نتیجه مأخوذه حکایت دارد داوران زوجین معرفی شده اند و نظریه کتبی آنان اعلام شده است و گفته زوج راضی به ادامه زندگی م. ب. ولی زوجه به هیچ عنوان راضی به زندگی مشترک نمی باشد دادگاه برای اخذ تست اعتیاد از زوج او را به پزشکی قانونی معرفی نموده است که در برگ 31 پرونده نظریه پزشکی قانونی اعلام شده است در ادرار مأخوذه از نامبرده در تاریخ 94/8/5 که به روش ایمونوکروماتوگرافی مورد بررسی قرار گرفته مورفین و سایر مواد مخدر و مواد روانگردان در حد قابل شناسایی یافت نگردید. وکیل ز. د. ل. ای پاسخ پزشکی قانونی را نشانگر علاقمندی موکلش به ادامه زندگی مشترک دانسته و تقاضای رد دعوی را نموده است دادگاه با بررسی اوراق پرونده در تاریخ 94/8/11 با اعلام ختم دادرسی بشرح دادنامه 583/94 در تاریخ 94/8/13 با این استدلال که چون خواسته طلاق بلحاظ اعتیاد زوج بوده که پاسخ پزشکی قانونی و اظهارات زوج بر عدم آن دلالت دارد و ز. گ. ا. ترک کرده است و در حال حاضر اعتیاد ندارد و زوجه چون اعتیاد و ترک انفاق را به عنوان علت و جهت طلاق ذکر نموده که بر اساس بررسی های بعمل آمده و گواهی پزشکی قانونی زوج در حال حاضر اعتیاد به مواد مخدر نداشته و از طرفی خواهان برای اثبات ترک انفاق از ناحیه خوانده دلیلی به دادگاه ارائه نداده است چون طلاق از حقوق زوج است و او با طلاق موافقت نکرده است مستنبط از تبصره ماده1133 قانون مدنی حکم به رد دعوی خواهان صادر و اعلام میدارد از این رأی زوجه تجدیدنظرخواهی بعمل آورده است و در لایحه تقدیم بر تداوم اعتیاد زوج در چند سال اخیر تأکید که رفتن او به کمپ بر امر ترک اعتیاد دلیل این ادعا دانسته و داشتن سابقه نگهداری مواد و دستگیری در مشهد را نیز دلیل تداوم دانسته است تقاضای نقض رأی و صدور حکم برابر خواسته را نموده است پس از تبادل لوایح در تاریخ 94/9/4 پرونده به شعبه اول دادگاه تجدیدنظر استان زنجان ارجاع شده که هیأت شعبه مذکور رأی تجدیدنظرخواسته را تأیید و اعتراض زوجه را مردود دانسته اند بر اثر فرجام خواهی زوجه پرونده به دیوانعالی کشور ارسال شده که پس از ارجاع پرونده به این شعبه طی دادنامه 674/94 هیأت این شعبه پس از استماع گزارش عضو ممیز و بررسی اوراق پرونده رأی صادره از دادگاه تجدیدنظر را بلحاظ اینکه با اقرار زوج به اعتیاد و اثبات تخلف زوج از شرط ضمن العقد رأی صادره از شعبه اول تجدیدنظر مغایر با موازین قانونی صادر شده است با نقض رأی فرجام خواسته پرونده را به شعبه دیگر محاکم تجدیدنظر استان زنجان ارجاع نموده اند که دادنامه فرجام خواسته صادره از شعبه دوم محاکم تجدیدنظر در این راستا اصدار یافته است که آن دادگاه ب. ت. ب. اینکه زوج اعتیاد به مواد مخدر داشته و حتی برای ترک آن در کمپ درمانی ق. ابهر بستری گردیده شرط بند 7 موارد 12گانه مندرج در ذیل شرط "ب" ضمن العقد را محقق دانسته لذا چون حق طلاق برای زوجه ایجاد شده رأی صادره از دادگاه بدوی را مستنداً به ماده358 قانون آئین دادرسی مدنی نقض و به زوجه اجازه داده است از شرط موضوع وکالت تفویضی مندرج در سند نکاحیه از جانب زوج برای طلاق خود اقدام نماید زوجه باری حقوق خود گفته است جهیزیه مسترد شده برای مهریه جداگانه تعیین تکلیف در پرونده دیگری شده و سایر حقوق خود را مطالبه نکرده است زوجین فاقد فرزند مشترک هستند مستنداً به بند 7 شرط ضمن العقد و ماده1119 قانون مدنی و مواد31-32-34-37 قانون حمایت خانواده رأی خود را صادر نموده است و اعتبار رأی را سه ماه برای اجرا اعلام نموده است و عده طلاق را سه طهر اعلام کرده است اکنون از این رأی وکیل ز. ف. خ. نموده است که هنگام شور دادخواست وی با گزارش پرونده قرائت میشود. هیأت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده در خصوص دادنامه شماره 348/95 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد رأی متن رأی رأی شعبه با وصف اینکه رأی فرجام خواسته مستنداً به ماده1119 قانون مدنی و بلحاظ تحقق شرط "ب" ضمن العقد ب. ت. ب. اینکه زوج مدت سه سال از زندگی مشترک با زوجه حسب اقرار خودش و سابقه بستری شدن در کمپ دارای اعتیاد مضره به مواد مخدر بوده است و تخلف او از بند 7 موارد12گانه مندرج در سند نکاحیه محرز گردیده صادر شده است از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی و رعایت موازین شرعی و قانونی دادگاه در رسیدگی های خود توجه کافی به قوانین موضوعه داشته است و موجبی جهت نقض رأی بنظر نمیرسد با رد فرجام خواهی بعمل آمده رأی فرجام خواسته را مستنداً به ماده370 قانون آئین دادرسی مدنی ابرام مینماید. شعبه 16دیوانعالی کشوررئیس: عبدالعلی ناصح مستشار: عباسعلی علیزاده عضو معاون: سعید عالم فهرست خلاصه جریان پرونده متن رأی نقد رأی تحقق شرط ضمن عقد نکاح به جهت اعتیاد زوج در تاریخ 13 خرداد 1400، درخواست صدور حکم طلاق به دلیل اعتیاد ی. ا. ط. به مواد مخدر، بر اساس بند هفتم شرط مندرج در سند نکاحیه و به استناد عسر و حرج، به مرجع قضایی تسلیم شد. زوجه در این درخواست به اعتیاد همسر و مشکلات ناشی از آن اشاره کرده و خواستار طلاق و حضانت فرزند مشترک گردید. وکیل طرف مقابل به عدم وجود دلایل کافی برای اثبات اعتیاد و همچنین ادعای اختلال روانی زوجه اشاره نمود. دادگاه پس از بررسی مدارک و گواهی‌های مربوط به اعتیاد، با استناد به ماده 26 قانون حمایت خانواده و مواد 234، 237 و 1119 قانون مدنی، حکم به طلاق زوجه صادر کرده و حضانت فرزند را به مادر واگذار نمود. در مراحل تجدیدنظر، دادگاه حکم اولیه را تایید کرده و درخواست فرجام‌خواهی را رد نمود. دیوان عالی کشور نیز با بررسی مستندات و مدارک موجود، ضمن تایید احکام قبلی، فرجام‌خواهی را رد و دادنامه را ابرام کرد. در تاریخ 1400/03/13 اقای ح. ک. و خانم ا. ا. ب. لت از طرف خانم م. پ. ن. ا. به طرفیت اقای ع. ج. ق. س. دادخواستی به خواسته صدور حکم طلاق به علت اعتیاد خوانده به مواد مخدر به استناد بند هفتم شرط مندرج در سند نکاحیه و نیز عسر و حرج تقدیم نموده که پس از اعلام شعبه *حسب الارجاع در شعبه *ثبت و مورد رسیدگی قرار میگیرد. اقای س. ک. م. ن. ا. وکیل پ. ی. د. ب. ت. و. از جانب خوانده (زوج) اعلام وکالت نموده است.در جلسه رسیدگی مورخ 1400/08/04 که با حضور وکلای طرفین و نیز زوجه خ. ت. گ. احد از وکلای خ. ا. د. خواسته ب. ش. د. تقدیمی است.طرفین در سال 1394 از دواج کردند. و حاصل ان یک فرزند به نام م. 4 ساله م. ب.. و موکل در سال 1396 متوجه اعتیاد همسرش میگردد. در حالی که باردار بوده و تنها 17 سال داشته است.و ظاهرا اعتیاد وی به مواد صنعتی بوده و حتی در راستای کمپ و ترک اعتیاد با خانمی اشنا و موکل متوجه ارتباطات با ان خانم …. تا جایی که زوج اقرار به صیغه کردن وی مینماید. و از اسفند سال گذشته تا حال جدا زندگی می کنند و بچه نزد پدر زوج م. ب.. مهریه موکل 36 عدد سکه. 14 سکه پدر زوج و 30 مثقال طلا بر عهده زوج و نیز سه دانگ منزل که حاضر است.6 عدد سکه بر ذمه زوج را بذل نماید. در خصوص حقوق مالی فعلا ادعایی نداریم. وکیل خ. ا. د. به خواسته مطروحه ایراد دارم. زیرا هم به بند 7 استناد کرده اندو هم عسرو حرج. موکل هیچ پرونده کیفری با زوجه ندارد. که دلالت بر اعتیاد مضر و مخل زندگی باشد. موکل تنها یک بار در کمپ بستری شده و هم چنین زوجه به اعتیاد مبتلا شده بود و هیچ دلیلی بر اعتیاد مضر و مخل ارائه نشده و حتی فرزند مشترک نزد موکل است.و زوجه دارای اختلال روانی است.و اقرار به اعتیاد و مشکل روحی روانی نموده است.موکل در شرکت سپید نخ مشغول به کار است.و خانم … هر گونه ضرب و جرح و پرونده کیفری زندگی را ترک نموده و جهیزیه خود را برده است.و صیغه نمودن نیز مورد انکار موکل است.و موکل ماهی 300 به حساب زوجه واریز مینماید. بابت نفقه و اظهارنامه مبنی بر بازگشت به منزل مشترک ارائه نموده وکیل خواهان اظهار میدارد. و گواهی از مشکات مبنی بر اعتیاد و تحت درمان بودن زوج ارائه میگردد. و تقاضای استعلام از محل کار زوج مبنی بر اعتیاد و اشتغال وی داریم و موکل بنده در اثر فشارهای روانی و تحریک زوج مبتلا و درگیر اعتیاد میشود. و خانمی که اورده بود منزل ان هم در یک اتاق باعث فشارهایی به زوجه شده بود و در پاسخ به سوالات وکیل ز. ا. د. نوع مواد همان موادی که زوج مصرف میکرده سورچه و شیشه به مدت یک ماه مصرف میکرده و در زمان تست در کارخانه متوجه اعتیاد زوج شده اند وکیل زوج میگوید وقتی که در زمان تست در کارخانه متوجه اعتیاد میشوند دلالت بر اعتیاد مصر و مخل ندارد. زوجه اظهار میدارد. ایشان زندگی را ترک میکرد و مدت 2- 3 روز منزل نمی امد و و برگه را خودم نوشتم و همسرم با ان خانم … و من اهمیتی برای انها نداشتم اقدام به خودکشی را قبول دارم. زیرا مشکل روانی برای من ایجاد کرده بود سپس دادگاه قرار ارجاع امر بداوری صادر نموده و سوابق زوج را از شرکت سپید نخ استعلام نموده و در جوابیه *شرکت مذکور اعلام شده که اقای ع. ج. ق. س. فرزند ق. در تاریخ 1399/10/06 با این شرکت قطع رابطه کرده و از تاریخ مذکور در این شرکت مشغول به کار نمی‌باشد. ضمنا تست مواد مخدر ایشان ضمیمه م. ب.. و در تصویر تست اعتیاد ارسالی نتیجه آزمایش اعتیاد زوح مثبت اعلام شده است. کمپ ترک اعتیاد پرواز طی گواهی مورخ 1400/08/17 اعلام نموده که اقای ع. ج. فرزند ق. در تاریخ 1399/12/20 از طریق *معرفی و منتقل گردید.ایشان در تاریخ 1399/01/24 (به نظر میرسد 1400/01/24 صحیح م. ب.. عضو ممیز) با هماهنگی کلانتری یادشده ترخیص گردید.ضمنا مصرف ایشان هرویین و شیشه به صورت تدخینی بوده است. داور زوجه نظریه کتبی خود را که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند سرانجام دادگاه پس از اظهارعقیده قاضی مشاور ختم دادرسی را اعلام و به موجب دادنامه شماره *مورخ 1401/01/16 پس از ذکر خواسته خواهان و اعلام احراز رابطه زوجیت دائم بین طرفین و موثر واقع شدن مساعی دادگاه و داوران و مشاورقضایی درداصلاح ذات البین با اعلام اینکه تحقق بند هفتم شرط ضمن عقد مبنی بر اعتیاد مضر و مخل زوج حسب اوراق و محتویات پرونده و گواهی صادره از بهزیستی و نوع موادمصرفی که هرویین م. ب.. و عدم ارائه هرگونه دفاع موجه از سوی وکیل نامبرده (خوانده) محرز است.لذا با لحاظ نظریه قاضی مشاور خانواده و به استناد ماده 26 قانون حمایت خانواده و مواد 234 و 237 و 1119 قانون مدنی حکم بر احراز شرایط اعمال وکالت در طلاق صادر و به زوجه خواهان اجازه داده به یکی از دفاتر رسمی طلاق مراجعه و با بذل 6 عدد سکه موضوع مهریه به زوج و قبول بذل به وکالت از طرف زوج با اعمال وکالت حاصل از تحقق شرط مذکور نسبت به اجرای صیغه طلاق از نوع خلع و مطلقه نمودن خود و ثبت رسمی ان اقدام و دفاتر مربوطه را اصالتا از طرف خود و به وکالت از طرف شوهرش امضای نماید. عده طلاق نیز سه طهر و مدت اعتبار اجرایی حکم صادره شش ماه از تاریخ ابلاغ دادنامه قطعیت یافته به طرفین م. ب.. و حضانت فرزند مشترک پسر به نام م. 4 ساله را به مادر واگذار و برای پدر به نحو مقرر در رای حق ملاقات با فرزند تعیین نموده و مقرر داشته که پدر مکلف است.نفقه فرزند را به صورت ماهیانه ششصد و پنجاه هزار تومان به مادر پرداخت نماید. و در خصوص حقوق مالی زوجه ب. ت. ب. عدم ادعای فعلی خواهان دادگاه با تکلیفی مواجه نمی‌باشد. پس از ابلاغ رای صادره وکیل ز. د. م. قانونی با تقدیم دادخواست نسبت به ان تجدیدنظر خواهی نموده که پس از تبادل لایحه و وصول پرونده بمرجع تجدیدنظر *شعبه نوردهم دادگاه تجدیدنظر حسب الارجاع وارد رسیدگی شده و حسب تصمیم اتخاذی پرونده را جهت اخذ نظر داور زوج به دادگاه بدوی ارسال نموده و دادگاه بدوی پس از وصول پرونده، داور منتحب زوج را به لحاظ عدم ارائه نظریه داوری خود منعزل و برای زوج داور انتخاب نموده و سرانجام داور منصوب زوج هم نظریه کتبی خود را که حاکی از عدم حصول سازش بین طرفین بوده تقدیم داشته اند. به دستور دادگاه پرونده بمرجع تجدیدنظر استان شعبه *وضوع رسیدگی و طی دادنامه شماره *مورخ 1401/10/29 با استدلال منعکس در ان تحقق بند هفتم از شروط مندرج در سند نکاحیه را محرز تشخیص و براین اساس اعتراض وکیل زوج را غیروارد تشخیص و ضمن حذف زمان تعیین شده برای ملاقات پدر با طفل و تعیین نفقه برای فرزند به لحاظ اینکه فرزند در حال حاضر نزد زوج نگهداری میشود. به استناد مواد 351 و 358 قانون ایین دادرسی دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته را با اصلاح به عمل امده تایید نموده است. دادنامه اخیرالذکر در تاریخ 1401/11/01 به وکلای زوجین ابلاغ شد و وکیل ز. د. ت. 1401/11/06 با تقدیم دادخواست نسبت به ان فرجام خواهی نموده که پس از طی تشریفات قانونی و وصول پرونده به دیوان عالی کشور جهت رسیدگی به این شعبه ارجاع گردیده است.دادخواست فرجامی به هنگام شور قرائت میگردد. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل شد. پس از قرائت گزارش اقای ح. ع. عضو ممیز و ملاحظه اوراق پرونده مشاوره نموده چنین رای می دهد: فرجام خواهی وکیل ف. خ. ا. ع. ج. ق. س. نسبت به دادنامه شماره *مورخ 1401/10/29 شعبه *متضمن اصلاح و تایید دادنامه شماره *مورخ 1401/01/16 صادره از شعبه *که به موجب ان به لحاظ احراز تحقق بند هفتم از شروط ضمن العقد مندر ج در سند نکاحیه مبنی بر اعتیاد زوج به مواد مخدر حکم بر احراز شرایط و تجویز اعمال وکالت در طلاق از سوی زوجه فرجام خوانده صادر گردیده است. با توجه جامع اوراق پرونده وارد نبوده و توجیه قانونی ندارد. دادنامه های بدوی و فرجام خواسته که متکی بر ارزیابی ادله اثباتی موجود در پرونده و مبتنی بر استنباط و تشخیص دادگاه بوده و با عنایت به اوراق پرونده و گواهی صادره از مرکز ترک اعتیاد پرواز که حاکیست ز. ف. خ. در تاریخ 1399/12/20 جهت بازپروری و سم زدایی از طریق کلانتری به ان مرکز معرفی و مدتی بستری گردیده و نوع مواد مصرفی ایشان هم هرویین و شیشه به صورت تدخینی اعلام شده است. و هم چنین تست اعتیاد مورخ 1396/04/04 ارائه شده از سوی شرکت سپید نخ محل کار سابق زوج که طی ان نتیجه آزمایش اعتیاد وی مثبت اعلام گردیده که حکایت از سابقه اعتیاد ایشان دارد. و اینکه مواد مصرفی ز. ف. خ. نوعا مضر و مخل به اساس زنگی مشترک بوده که عوارض ناشی از ان از جمله بروز اختلاف و افتراق جسمانی طرفین موید ان م. ب..، در مجموع موجها و مطابق موازین و مقررات قانونی و با رعایت اصول و قواعد دادرسی اصدار یافته و ایراد و اشکال موثر در تخدیش بر ارای مرقوم مترتب نبوده و اعتراض وکیل ف. خ. د. حد و کیفیتی نیست که بر استنباط و تشخیص دادگاه و مالا اساس دادنامه معترض عنه وارد و موجبات نقض ان را فراهم سازد. فلذا ضمن رد فرجام خواهی ف. خ. مستندا مواد 370 و 396 قانون ایین دادرسی مدنی دادنامه فرجام خواسته ابرام میگردد. رئیس شعبه: ح. ع. مستشاران: ح. م. ه. - م. ح. م.