رأی
تداخل یا تعدد دیات
مقدمه
تداخل یا تعدد دیات
خ. م.:
در نشست قضایی که در تاریخ 16 آبان 1398 در استان مازندران برگزار شد، موضوع تداخل یا تعدد دیات ناشی از شلیک غیر عمدی تفنگ ساچمهای مورد بررسی قرار گرفت. پرسش اصلی شامل این موارد بود: آیا صدمات وارده به شاکی به عنوان یک جراحت محسوب میشود یا 29 جراحت، و آیا میتوان بیش از نصف دیه کامل را بابت مجموع جراحات تعیین کرد؟ نظر هیات عالی به تایید نظریه اداره حقوقی به شماره 1279/98/07 مورخ 4 آذر 1398 رسید که بر اساس آن، اگر جراحات به گونهای نزدیک به هم باشند که عرفاً به عنوان یک آسیب شناخته شوند، تداخل دیات رخ میدهد. در غیر این صورت، هر جراحت دارای دیه جداگانه خواهد بود. اکثریت حاضر در نشست بر این باور بودند که ب. ت. ب. اصل عدم تداخل دیات در قانون مجازات اسلامی مصوب 1392، تعدد صدمات وارده و جبران خسارات متعدد، تعلق دیات متعدد را تایید کرد. در مقابل، اقلیت معتقد بودند که ب. ت. ب. رفتار واحد و تعریف عرفی از عضو، صدمات باید به عنوان یک آسیب تلقی شوند و بنابراین تنها یک دیه تعلق میگیرد. نتیجهگیری اکثریت بر تعلق دیات متعدد به دلیل تعدد جراحات و جبران خسارت شاکی تاکید داشت، در حالی که اقلیت بر تداخل دیات و تعلق یک دیه تاکید کردند.
صورتجلسه نشست قضایی
تاریخ برگزاری: 1398/08/16
برگزار شده توسط: استان مازندران/ شهر ساریموضوع
تداخل یا تعدد دیاتپرسش
بر اثر شلیک غیر عمدی تفنگ ساچمه ای تعداد 29عدد ساچمه به داخل پا و ساق پای راست شاکی فرو رفته و پزشک قانونی بابت آن 29 فقره جراحت نافذه اعلام و دادگاه بدوی به استناد ماده 713 قانون مجازات اسلامی 92 به میزان 290%دیه کامل تعیین نموده است. م. ع. ب. این رای اعتراض کرده، ازآنجائی که شاکی مرد م. ب. با لحاظ مواد 543 و 548 و 562 قانون مرقوم لطفا پاسخ دهید:
1- آیا صدمات وارده یک جراحت محسوب میشود یا 29 جراحت؟
2- آیا میتوان بیش از نصف دیه کامله بابت مجموع جراحات دیه تعیین نمود؟
نظر هیئت عالی
نظریه اداره حقوقی به شماره 1279/98/7 مورخ 98/9/4 به شرح زیر مورد تائید هیات عالی است: اولاً: در فرض سوال که در اثر اصابت فشنگ ساچمه ای چند جراحت ایجاد شده است، اگر هر یک از ساچمه ها فرو رفته باشد و طبق تعریف مذکور در ماده 713 قانون مجازات اسلامی 1392، جراحت نافذه را به وجود آورده باشد، چنانچه برابر بند ب ماده 543 قانون مزبور این جراحتها متصل به هم یا به گونه ای نزدیک به هم باشد که عرفاً یک آسیب محسوب شود، دیه آن تداخل میکند و تنها یک دیه ثابت میشود؛ در غیر این صورت مشمول ذیل ماده 541 قانون یاد شده بوده و هر جراحت نافذه دیه جداگانه خواهد داشت که تشخیص مصداق حسب مورد بر عهده مرجع رسیدگی کننده است.
ثانیاً: پاسخ مثبت است؛ زیرا مقررات مواد 548 و 562 قانون مجازات اسلامی 1392 که در استعلام به آن اشاره شده است فقط ناظر به ارش جنایات مربوط به یک عضو است و شامل دیه معین برای هر جنایت، هرچند در یک عضو باشد، نمی گردد به ویژه اینکه در ماده 538 قانون مزبور به اصل «تعدد دیات و عدم تداخل آنها» اشاره شده است و در قسمت اخیر ماده 541 این قانون نیز تصریح شده اگر در اثر یک ضربه یا هر رفتار دیگر آسیب های متعددی در دو یا چند محل جداگانه از یک عضو به وجود آید، هر آسیب دیه جداگانه دارد.نظر اکثریت
اکثریت حاضر در نشست در مورد فرض سوال به دلایل زیر اعتقاد بر تعدد صدمات وارده داشته و تعلق دیه متعدد را ملاک می دانند زیرا:
یک) قانون مجازات اسلامی بخش دیات مصوب سال 92 اصل را بر عدم تداخل دیات قرار داده است مگر اینکه خلاف آن ثابت شود و در مانحن فیه در مواد مرتبط نیز اصل بر تعدد قرار داده است نه تداخل دیات.
دو) ماده 548 قانون مجازات اسلامی سال 92 که مورد استناد در تداخل دیات بعضی از حقوق دانان ملاک می گیرند در مورد تعیین سقف ارش است و تسری به موضوع بحث ندارد در فرض سوال چون وحدت ضربه و رفتار است و چون وسیله صدمه ساچمه م. ب. و تعدد رفتار نیست بلکه وحدت رفتار است لذا با فرض پذیرش وحدت رفتار چون صدمات متعددی وارد شده است لذا تداخل دیات محقق نمی شود و تعدد را دربر میگیرد.
سه) ماده 538 قانون مرقوم اطلاق در تعدد دارد و در ماده 543 قانون مورد اشاره موارد استثنارا بیان نموده است بنابراین چه پا را در فرض سوال یک عضو تلقی کنیم چون صدمات متعدد وارد شده است تعدد دیات را شامل میشود و اگر دو عضو تلقی کنیم یعنی از مچ پا تا زانو و از زانو تا ران باز هم تعدد عضو بوده و دو دیه را شامل میشود.
چهار) دیه و پرداخت آن را قانونگذار مأخذی برای جبران خسارت قرار داده است اگر در نقطه و نقطه بدن فردی صدمه وارد شود برای درمان آن نیازمند هزینه است و ضرر به شاکی وارد شده است لذا باید در قبال هزینه خسارت جبران شود چون خسارت متعدد هزینه متعدد داشته و باید سرجمع هزینه های انجام شده جبران شود.
نتیجه: دیات متعدد در فرض سوال تعلق میگیرد چه از باب اینکه پا را دو عضو تلقی کنیم یعنی ران و قسمت پایین ران و چه از باب اینکه رفتار واحد بوده و صدمات متعددی را به جا گذاشته است و چه از باب جبران خسارات متعدد وارده دیات متعدد تعلق میگیرد و قاعده تداخل دیات در اینجا مجری نیست.نظر اقلیت
اقلیت حاضر در نشست اعتقاد داشته که بحث تداخل دیات مطرح است و تعدد در اینجا منتفی است و یک دیه تعلق میگیرد زیرا:
اولاً: رفتار واحد بوده و ساچمه هم مانند گلوله از لوله یک تفنگ شلیک میشود و درواقع ساچمه ها بنوعی یک گلوله محسوب میشوند لذا تداخل دیات محقق است.
ثانیاً: در دستورالعمل تخصصی پزشکی قانونی فواصل صدمات ملاک برای تعدد یا تداخل است یعنی اگر صدمات متعدد با فاصله یک سانتیمتر باشند یک صدمه و بیش از آن دو صدمه است لذا در اینجا نیز باید موضوع از نظر پزشکی نیز بررسی شود.
ثالثاً: منظور از دست یا پا در عرف یک عضو بوده و میان مچ و آرنج و پا زانو و ساق در پا تفکیک قائل نیستند لذا در موارد شک و احتیاط باید به عرف مراجعه و نظر عرف نیز دست یا پا یک عضو تلقی میشود.
نتیجه: چه از نظر عرفی و چه از منظر قواعد جاری پزشکی قانونی در تعیین دیات تعدد و تداخل عضو ملاک م. ب. بنابراین پا در نظر عرف یک عضو است و دو عضو نیست تا از باب تعدد اعضاء مشمول تعدد دیات شود و اینکه از نظر فنی و نظامی ساچمه نیز مجموعاً یک گلوله محسوب لذا آسیب های وارده نیز چون در یک عضو بوده یک آسیب تلقی میشود.موارد مرتبط 31
آرای مرتبط 7
-
رأی
هماستناد
عدم استرداد اموال حاصل از فعالیتهای غیرتکدیگری
قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 مستندا به ماده 713
-
رأی
هماستناد
موجبات تخفیف مجازات
ماده 548 قانون مجازات اسلامی مشارالیه را به تحمل شش ماه حبس تعزیری محکوم م
-
رأی
هماستناد
دامنه مسئولیت جانی در جراحات
ماده 713 قانون مجازات اسلامی دو جراحت نافذه محسوب و دو فقره دیه به آن تعلق
-
رأی
هماستناد
دامنه مسئولیت جانی در جراحات
ماده 713 قانون مجازات اسلامی دو جراحت نافذه محسوب و دو فقره دیه به آن تعلق
-
رأی
هماستناد
موجبات تخفیف مجازات
ماده 548 قانون مجازات اسلامی
-
رأی
هماستناد
دیه قطع عضو ناشی از اصابت و خروج شی نافذ
مطابق با ماده 713 قانون مجازات اسلامی می باشد و ارش ناشی از افت عملکرد اندام تحتانی
-
رأی
هماستناد
دیه قطع عضو ناشی از اصابت و خروج شی نافذ
مطابق با ماده 713 قانون مجازات اسلامی می باشد و ارش ناشی از افت عملکرد اندام تحتانی
نظریات مشورتی 20
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/1279 — 1398/09/04
مواد 548 ، 543 و 562 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 و اینکه شاکی مرد است: اولا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/1279 مورخ 1398/09/04 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص بررسی تداخل دیات در جراحات ناشی از اصابت فشنگ ساچمهای و تعیین مصداق آن با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 548 و 562 قانون مجازات اسلامی 1392 که در استعلام به آن اشاره شده است فقط نا
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/4700 مورخ 1389/08/09 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص منظور از عبارت توقیف شده مذکور در ماده 549 قانون مجازات اسلامی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 548 قانون مجازات اسلامی مصوب 1375: هرگاه ما موری که موظف به حفظ یا مل
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/1049 مورخ 1403/04/05
ماده 713 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/98/1590 — 1398/12/10
ماده 713 قانون مجازات اسلامی مصوب » 1392 نافذه« جراحتی است که با فرو رفتـن
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/92/1758 مورخ 1392/09/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص نحوه محاسبه دیه جراحت وارده بر اثر اصابت فشنگ ساچمهای با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 713 قانون مجازات اسلامی سال 92 جراحت نافذه را به وجود آورده باشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/96/2644 مورخ 1396/11/03 اداره کل حقوقی قوه قضائیه درخصوص معیار تعیین "دیه شکستگی ستون فقرات" با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 713 قانون مجازات اسلامی 1392 جراحت نافذه را به وجود آورده باشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/92/1785 مورخ 1392/09/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 713 قانون مجازات اسلامی سال 1392 جراحت نافذه را به وجود آورده باشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/98/1590 مورخ 1398/12/10 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص (1)- منظور از عبارت « امثال نیزه و مانند آن» در ماده 713 قانون مجازات اسلامی (2)- میزان نفوذ آلت برنده برای ت
ماده 713 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392 «نافذه» جراحتی است که با فرو رفتـن
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/389 مورخ 1402/06/11 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 713 قانون مجازات اسلامی در رابطه با تعریف نافذه می توان ساچمه را به ع
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1402/1049 مورخ 1403/04/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 713 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1590 مورخ 1398/12/10
ماده 713 قانون مجازات اسلامی و شرایط تحقق جراحت نافذه است
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/2042 مورخ 1392/10/28
ماده 713 قانون مجازات اسلامی سال 92 جراحت نافذه را به وجود آورده باشد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2644 مورخ 1396/11/03
ماده 713 قانون مجازات اسلامی می گردد یا اینکه موضوع ماده 710 ناظر بر بندها
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/1279 مورخ 1398/09/04
مواد 548 و 562 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/96/2718 مورخ 1396/11/07
ماده 548 قانون مجازات اسلامی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/1402/389 مورخ 1402/06/11
ماده 713 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/1785 مورخ 1392/09/13
ماده 713 قانون مجازات اسلامی مصوب 1392
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/92/1758 مورخ 1392/09/13
بر اساس نظریه مشورتی اداره کل حقوقی قوه قضاییه، اگر جراحت ها طبق ماده 713 قانون مجازات اسلامی سال 1392 نافذه محسوب شوند و بر اساس بند ب ماد
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/92/1785 مورخ 1392/09/13 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 713 قانون مجازات اسلامی دیه فرد چه میزان است؟ نظریه اداره کل حقوقی قو
نشستهای قضایی 2
-
نشست قضایی
هماستناد
فرار سرباز معتاد در زمان بردن به کمپ ترک اعتیاد
ماده 548 قانون مجازات اسلامی (تعزیرات
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی شمول دیه در فرض بریدن موی سر طفل مونث
ماده 548 قانون مجازات اسلامی که مقدار ارش را کمتر از دیه مقرر کرده
مواد مرتبط 2
-
اعمال
از این صفحه
ماده 548 — قانون مجازات اسلامی
مواد 548 و 562 قانون مجازات اسلامی 1392 که در استعلام به آن اشاره شده است فقط نا
-
مبتنی بر
از این صفحه
ماده 713 — قانون مجازات اسلامی
به استناد ماده 713 قانون مجازات اسلامی 92 به میزان 290%دیه کامل تعیین نموده است
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
