رأی
تعارض اراده ظاهری و واقعی زوجین در تعیین نوع نکاح
رأی خلاصه جریان پرونده
خانم …. ح.ه.ل. بطرفیت آقای ب. د. دادخواستی به خواسته صدور حکم به اثبات وقوع عقد نکاح دائم بانضمام خسارات وارده دادرسی در محاکم عمومی ساری در تاریخ 1391/9/9 مطرح نموده است در متن دادخواست خ. گ. ا. خوانده از اینجانبه خواستگاری نمود که در مراسم خواستگاری شرایط پیشنهادی از جمله مهریه مورد قبول خوانده واقع گردید چون ولی اینجانبه مجهول المکان بوده لذا ناگزیر صیغه عقد موقت تامهریه 400 عدد سکه طلای تمام بهار آزادی جاری و سپس جهت وقوع عقد دائم و ثبت آن طی دادنامه مورخ 1390/3/7 صادره از شعبه 9 دادگاه عمومی ساری اذن ازدواج دائم صادر گردید سردفتر ازدواج ...
ساری آقای خ. طبق زیرنویس دادنامه از سوی قاضی دادگاه صیغه عقد دائم را در حضور گواهان حاضر جاری نموده و در دفترچه یادداشت (سررسید) از ما زوجین امضاء گرفته است ضمناً ما رابه مرکز بهداشت نیز معرفی کرده بود مقرر بود که پس از قطعیت دادنامه به عقد نکاح دائم در دفتر ازدواج به ثبت برسد که خوانده پس از اجرای صیغه عقد دائم و قطعیت دادنامه از حضور در دفتر ازدواج امتناع ورزیده است هر چند که مهریه مندرج در عقدنامه موقت مشروط به اجرای صیغه عقد دائم نبوده و نیست و استدلال دادگاه تجدیدنظر ناصواب است ولی ناگزیر اقدام به طرح دعوی نمودم لذا تقاضای رسیدگی و تحقیق از گواهان حاضر در مراسم اجرای صیغه عقد دائم عنداللزوم مطالبه و ملاحظه پرونده های استنادی و صدور حکم به اثبات وقوع عقد نکاح دائم و پرداخت خسارات وارده دادرسی را دارم.
مستندات پیوست دادخواست در برگ 1 پرونده استشهادیه ای است که در رابطه با توافق طرفین برای ازدواج دائم با مهریه و صداقیه یک جلد کلام اله مجید و چهارصد عدد سکه طلای بهار آزادی است که در زمان عقد باید مهریه فوق در سند رسمی ازدواج به ثبت برسد. برگ دوم پرونده مفاد دادنامه 312/90 شعبه نهم دادگاه عمومی ساری است که در تاریخ 1390/3/7 دادگاه ب. ت. ب. خواسته خانم …. ح. که به طرفیت پدرش ق. ح. مجهول المکان و ب. داوری بخواسته صدور اذن و اجازه ازدواج با خوانده دوم و ثبت آن از دادگاه پس از رسیدگی با صدور حکم غیابی اذن مستنداً به مواد 1043 و 1044 قانون مدنی صادر شده است در برگ سوم پرونده منضم به دادخواست خواهان تصویر دادنامه 1740/90 شعبه هفتم دادگاه عمومی حقوقی ساری است که در رابطه با خواسته خانم ….
ح. دایر بر مطالبه مهریه مستند به سند عادی و گواهی گواهان کرده است بر عقد نکاح دائم با مهریه 400 سکه داشته است دادگاه دعوی راوارد دانسته و حکم بر محکومیت آقای ب. د. د. ح. خ. صادر نموده است که بر اثر تجدیدنظرخواهی طی دادنامه 595/91 صادره از شعبه 23 تجدیدنظر استان مازندران مستنداً به ماده 19 قانون آئین دادرسی مدنی و بلحاظ اختلاف در زوجیت دائم فیمابین قرار توقیف دعوی خواهان صادر گردیده است آقای ر. ر. س. به وکالت از ب. د. اعلام وکالت نموده است آقای س.
م. وکیل پایه 1 دادگستری نیز به وکالت خانم …. ح.ه.ل. خواهان وارد پرونده شده است. در جلسه مورخ 1391/11/23 که اصحاب دعوی و وکلای آنان حضور داشته اند وکیل خ. گ. ا. خواسته موکل بشرح دادخواست تقدیمی است بعد از اظهارات وکیل خوانده چنانچه توضیحی لازم باشد بعرض میرسانم وکیل خ. گ. ا. ب. ت. ب. صیغه نامه که بین اصحاب دعوی صیغه موقت بوده است و نمی توان آن را به عقد دائم تلقی کرد نوشته برگ اول پرونده وعده ازدواج بوده نه عقدنامه که طبق ماده 1035 قانون مدنی دلیل زوجیت نیست و شهادت عاقد آقای در پرونده مطالبه مهریه اشعار داشته در آن زمان عقد موقت 2ماهه بامهریه ده هزار تومان واقع شده است بر فرض اینکه ادعای مذکور صحت داشته باشد وقوع عقد قبل از اذن از سوی دادگاه آنچه از ماده 1023 قانون مدنی پیداست بلحاظ عدم اذن از سوی دادگاه چنین عقدی باطل بوده است دادگاه از وکیل خواهان سوال کرده است آیا عقد نکاح موقت و متعاقب آن عقد نکاح دائم توسط عاقد جاری شده یا خیر؟
ج- عقد موقت در نزد سردفتر جاری شده بود البته ایشان صرفاً عاقد بود سردفتر نبوده است و عقد موقت عادی پیوست پرونده است از 1390/1/24 الی 1390/3/24 عقد موقت جاری شده بود بامهریه 400 سکه طلای تمام بهار آزادی سپس بموجب دادنامه اذن نکاح دائم و ثبت آنرا دادگاه داده است با ارائه حکم دادگاه به سردفتر آقای خ. سردفتر در مورخ 1390/3/17 در خصوص قطعیت حکم از دادگاه استعلام که ریاست محترم دادگاه در ذیل دادنامه مرقوم داشتند برای ازدواج نیاز به اذن دادگاه نمی باشد فقط برای ثبت آن نیاز به اذن دادگاه م.
ب. که سردفتر به موجب ارشاد دادگاه در حضور گواهان صیغه عقد دائم را جاری و تشریفات را دقیقاً رعایت نموده است. و گواهان مادر موکل و برادرش و مادر زوج و برادرش حضور داشتند و در تاریخ 1390/5/5 مدیر دادگاه شعبه نهم گواهی قطعیت هم به موکل من داده ولی خوانده حاضر نگردیده است تا ثبت گردد زوجه به مرکز بهداشت جهت اخذ گواهی سلامت معرفی شده بود و گواهی گرفته بود سردفتر ازدواج ... ساری آقای ن.خ. حاضر است شهادت دهد چندین مرتبه عقد موقت بنا به اظهار موکل توسط خود زوج صورت گرفته بود دادگاه از خوانده خواسته است مطلبی دارد بگوید؟
ج- نزد آقای د. جهت عقد ازدواج رفته بودم و عقد نکاح متعه شده بود وقت 2ماهه بود و برگ به من نداده بود فقط به مادر زوجه داده بود و راجع به مهریه ده هزار تومان صحبت شده بود و یک جلد قرآن نیز بوده است دادگاه پرسیده است آیا نزد آقای خ. سردفتر ازدواج رفته بودید یا خیر؟ ج- بله رفته بودم تاریخ آن یادم نیست بعد از اتمام عقد موقت رفته بودیم و صیغه قبلی را تجدید کرده بود وصیغه خوانده بود و اینکه امضاء یی کرده باشم یادم نمی آید و راجع به مهریه صحبت نکرده بود و دفتر نداشت تا امضاء نمائیم.
دادگاه پرسیده است آیا راجع به اذن دادگاه در جلسه دادگاه حاضر شدید؟ ج- بله حاضر شدم دادگاه قرار استماع گواهان را صادر نموده است و طرفین رابرای جلسه دادرسی و استماع گواهی آنان به اسامی عاقد آقای و.و خ. نیز دعوت شده اند در جلسه مورخ 1392/2/22 خانم ز. ن. مادر خواهان در برگ 32 گفته است عقد موقت را حاج آقا و. که اینجا هستند جاری کرد در منزل خودش با مهریه چهارصد عدد سکه و در سند عادی نیز نوشته است و مادر خوانده نیز لفظی داد و دخترم بله را گفته است.
دادگاه پرسیده است آیا بحث ده هزار تومان نبوده است پاسخ داده است بقرآن قسم میخوردم اصلاً بحث ده هزار تومان نبوده و یک مهریه تعیین شده بود آنهم چهارصد سکه بود من و پدرم و پسرم و عروس و مادر عروس و پدر عروس از طرف ما بودیم بقیه از طرف آنها چند نفر بودند. دادگاه پرسیده است آیا جهت عقد دائم نیز شما حاضر بودید؟ ج- در دفترخانه در کوچه ... نزد آقای خ. جهت عقد دائم رفته بودیم و رفتیم خطبه عقد دائم جاری شده بود در دفتر سررسید یادداشت شده بود و صیغه عقد جاری شده بود و مهریه چهارصد سکه تعیین شده بود شب خواستگاری چهارصد سکه را قبول کرده بودند در آنجا پدرم پسرم بنام ر.
ن. و ح. ه. بودند و مادر و برادر خوانده نیز بودند آنجا آقای خ. عقد دائم جاری کردند و موقت نخوانده است در برگ 34 پرونده خ. روز مهر مادر خ. گ. ا. صرفاً صیغه کردیم عقد نکردیم و عقد 2 ماهه و یک ماهه نزد خ. بود چهارصد اعلام نشده بود راجع به مبلغ صحبت نگردیده است در برگ 35 الی 38 پرونده آقای ا. و. ر. شهادت داده است گفته است از من خواستند صیغه محرمیت بخوانم تا بعداً در زمان عروسی ازدواج رسمی کنند من هم صیغه محرمیت خواندم و این نوشته سند عادی را دارم عقد نکاح موقت 2 ماهه خواندم و در متن سند عادی نوشته ام و مهریه عقد عادی موقت ده هزار تومان قید شد و چهارصد سکه را برای زمانی که عقد دائم بخوانند باید قید شود و چون چهارصد را نوشته بودم در عقدنامه عادی ده هزار تومان را قید نکردم البته آنها نگفتند مهریه ده هزار تومان من گفتم صغیه محرمیت را ده هزار تومان م.
ب. و خطبه خواندم و نوشتم ولی مطرح نکردم. در اوراق 70 و 71 پرونده اظهارات آقای ن. خ. در جلسه مورخ 1392/7/14 که در دادگاه حاضر شده است گفته است خطبه عقد یک ماهه را همانطور که در نامه نوشته ام خوانده ام ولی فعلاً یادم نمی آید میزان مهریه چقدر بوده است و عقد چند ماهه بوده است نوشته را قبول دارم در دفترم که اسناد گرفته و یادداشت کرده ام گم شده است من سردفتر هستم تا عقد ثبت نگردد دائم نمی شود در لایحه ای وکیل خواهان رفتار سردفتر و اینکه حاضر به اتیان سوگند نشده و ب.
ت. ب. عدم حضور در چند جلسه در دادگاه و اینکه در نوشته ارائه شده مطالبی درج گردیده است معلوم نیست بین او و خوانده چه ارتباطی وجود داشته که هر چه او خواسته درج نموده است درخواست صدور حکم ب. ت. ب. تحقیقات بعمل آمده را نموده است. دادگاه چون تحقیق از کسانی که شاهد عقد بوده اند ضرورت دارد وقت مجدد نظارت تعیین نموده و پرونده صدور مجوز ازدواج که در این شعبه مطرح بوده را مطالبه کرده است و وکیل خواهان جهت اخذ توضیح راجع به معرفی کسانی که درحین اجرای صیغه نکاح بوده اند شاهد قضیه بودند دعوت شدند تا مشخصات شهود را اعلام نماید.
در برگ 83 پرونده وکیل خانم ح. اسامی سه نفر شهود را اعلام نموده است سرانجام دادگاه در تاریخ 1392/11/6 ضمن مقدمه ای که از موضوع دادخواست خواهان و خواسته و دلائل او و سیر دادرسی در پرونده در رأی آورده است با این استدلال که "نظر باینکه طرفین قبل از انقضای مدت 2 ماهه عقد موقت به دفترخانه رسمی ازدواج ... مراجعه و خواهان اجرای خطبه عقد نکاح دائم شدند و سردفتر نیز در تاریخ 1390/3/17 طی نامه شماره 458 از دادگاه استعلام نموده آیا رأی صادره قطعی شده یا خیر و زوجین اصرار و عجله جهت انعقاد عقد نکاح دائم داشتند و دادگاه نیز در ذیل رأی صادره قید نموده اجرای خطبه عقد نکاح دائم بلامانع م.
ب. و ب. ت. ب. اظهارات وکیل خواهان و مادر خواهان که بیان داشته به اتفاق بستگان خود در دفترخانه حاضر شدند و خطبه عقد نکاح دائم جاری شده بود و مادر خوانده نیز بیان داشته با بستگان خود حاضر بوده و میزان مهریه 400 سکه اعلام شده ولی قرار شده بود بعد از عقد نکاح دائم چهارصد سکه باشد و نظر به اظهارات متناقض سردفتر ازدواج شماره ... که به عنوان گواه حاضر گردیده ولی حاضر به اتیان سوگند نبوده است و بیان داشته که عقد نکاح موقت جاری شده ولی مدت عقد موقت و میزان مهریه را نمیداد چقدر و چه مدت بوده است و از طرفی در گواهی صادره قید نموده که مدت یکماه بوده و میزان مهریه ده هزار تومان در حالیکه هیچ یک از طرفین میزان مهریه را به این اعلام نکرده اند و حتی مادر خ.
ن. ا. داشته اصلاً مهریه مبلغ وجه نقد نبوده است و هم چنین گواه مذکور سردفتر بیان داشته که تا زمانی که عقد در دفتر ثبت نگردد عقد نکاح دائم نمی باشد در حالیکه اظهارات و. د. ج. دادگاه در این خصوص صحت ندارد و پاسخ درستی به سوالات دادگاه نداده است و سعی در کتمان واقعیت داشته است و اقرار داشت که از سوی سازمان خود مجوز قرائت عقد نکاح موقت را ندارد لذا دادگاه ب. ت. ب. مراتب فوق انعقاد عقد نکاح دائم بین طرفین را محرز دانسته و به استناد مواد 1062 -1064 -1043 از قانون مدنی حکم بر اثبات واقعه نکاح دائم بین خواهان و خوانده با مهریه بمیزان 400 سکه تمام بهار آزادی صادر میدارد.
از این رأی وکیل آقای ب. د. تجدیدنظرخواهی نموده است وی در لایحه تجدیدنظرخواهی از رأی بدوی ضمن ایرادات شکلی از حیث عدم درج مشخصات شهود و گواهانی که به شهادت آنان در دادخواست و دادرسی استناد می شود در دادخواست اظهارات تنها مادر خواهان را در حالیکه برابر ماده 230 قانون آئین دادرسی مدنی شهادت دو مرد یا یک مرد و دو زن برای اثبات دعوی ضرورت دارد کافی بر اثبات دعوی نداشته و رأی صادره را مغایر با اظهارات عاقد و محتویات پرونده دانسته و نقض آن را خواستار شده است پس از تبادل لوایح پرونده به شعبه 11 تجدیدنظر استان مازندران ارجاع شده است.
هیأت شعبه مذکور وقت جهت رسیدگی تعیین نموده اند و با دعوت طرفین به وکیل ت. ن. خ. تذکر داده است اصل ضد صیغه محرمیت ارایه گردد در جلسه مورخ 1393/6/13 وکلای طرفین ب. ت. ب. تلاشی که در خارج از دادگاه برای حصول سازش شده است تا اعلام نتیجه مذاکرات درخواست استمهال نموده اند دادگاه به آنان تا پایان شهریورماه فرصت داده تا نتیجه را اعلام نمایند وکیل خانم ح. در تاریخ 1394/7/30 اعلام نموده است حصول سازش ب. ت. ب. اظهارات وکیل محترم ت.
ن. خ. میسر نیست درخواست رسیدگی نموده است. دادگاه دستور تعیین وقت جهت رسیدگی صادر و طرفین را دعوت نموده است در جلسه مورخ 1393/8/17 در اوراق 120 الی 126 پرونده وکلای طرفین بعضاً مطالب گذشته را تکرار نموده اند سرانجام دادگاه اخذ توضیح از آقایان ا. و. و خ. عاقدین را ضروری دانسته با تعیین وقت و دعوت آنان در جلسه دادرسی هیچکدام علیرغم تجدید جلسات دادرسی برای دو بار حضور نیافته اند دادگاه پرونده مورد استناد شعبه نهم دادگاه حقوقی به شماره 900096 را مطالبه نموده است در برگ 167 پرونده چون پرونده استنادی مورد مطالبه واصل شده است دادگاه محتویات آن را درج نموده است که راجع به خواسته خانم ….
ح. از دادگاه برای اذن به اجازه ازدواج با خ. ر. د. با مهریه 400 سکه بلحاظ مجهول المکان بودن خ. ر. ا. دادنامه 312/90 در تاریخ 1390/3/7 به رأی غیر قطعی غیابی منجر شده است و طبق محتویات پرونده در تاریخ 1390/3/17 با مراجعه محکوم لها با آقای ب. د. جهت ثبت ازدواج گواهی قطعیت آن را خواستار شده اند که در تاریخ 1390/5/5 دادگاه عمومی ساری طی نامه شماره ... به سردفتر مراتب را اعلام نموده است دادگاه تجدیدنظر در این پرونده با اعلام ختم دادرسی بشرح دادنامه 233/94 ب.
ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات زوجین در پرونده استنادی برای تحصیل رضایت ولی زوجه که در رأی صادره 400 سکه بهار آزادی به عنوان مهریه شده نشانگر آن است که رأی تجدیدنظر خواسته بدرستی اصدار یافته است و خدشه ای بر آن ترتیب نیست لذا مستنداً به ماده 358 و بند الف ماده 368 قانون آئین دادرسی مدنی ضمن رد تجدیدنظرخواهی بعمل آمده رأی بدوی تأیید میگردد. اکنون از این رأی وکیل زوج آقای ب. د. فرجام خواهی نموده است که هنگام شور ب. ت. ب.
اینکه در برگ 168 پرونده دادنامه مأمور ابلاغ گواهی نموده است که به وکیل ت. ن. خ. در تاریخ 1394/3/16 ابلاغ گردیده فرجام خواهی در موعد بوده است لایحه وکیل و گزارش پرونده قرائت میشود. هیئت شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دادیار دیوان عالی کشور اجمالاً مبنی بر ب. ت. ب. محتویات پرونده و ملاحظه مفاد لایحه خواهان تجدیدنظرخواهی ن. ب. ا. دادنامه تجدیدنظرخواسته مطابق با موازین قانونی صادر شده ضمن عقیده به رد فرجام خواهی مطروحه مستنداً به ماده 370 ق .
آئین دادرسی مدنی عقیده به ابرام و تأیید آن دارم. در خصوص دادنامه شماره 233/94 فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رأی می دهد:
رأی شعبه دیوان عالی کشور
محتویات پرونده و مجموع تحقیقاتی که از طرفین دعوی در جلسات متعدد بعمل آمده است و نیز نوشته هایی که بعنوان مستند و دلیل توسط طرفین ارائه شده است بر این امر که بین ف. خ. و ف. خ. ب. منظور زوجیت دائم در حالیکه به پدر فرجام خوانده دسترسی نبوده است از ناحیه افراد دیگر دو خانواده مخصوصاً توسط خود آنان از اوائل سال1390 اقداماتی صورت گرفته از جمله قراردادی که برای آغاز زندگی مشترک شان با قید این امر که "به مدت دو ماه صیغه محرمیت با مهریه و صداق یک جلد کلام اله م.
ر.
پیوست چهارصد عدد سکه طلای تمام بهار آزادی تمام بر ذمه زوج دین است که در زمان عقد مهریه فوق رسمی ازدواج به ثبت برسد دفترچه نکاحیه را دریافت دارند." موید این معناست که عقد و اراده و نیت طرفین وقوع عقد دائم بوده است که برای تهیه مقدمات ثبت نکاح و عروسی چون به پدر زوجه دسترسی نبوده است و ضرورت مراجعه به دادگاه برای ثبت نکاح برای تحصیل اذن از دادگاه طبق ماده 1043قانون مدنی اقدام شده مدت دو ماه که با صیغه محرمیت ذکر شده است از بابت احترام و رعایت ظاهری مقررات مربوط به نظم عمومی بوده که ازدواج دائم بدون ثبت در دفتر رسمی ازدواج جرم است و از طرفی امکان دسترسی به پدر زوج برای ثبت نبوده است و عاقد نیز برای رفع مسئولیت از آن بعنوان موقت یاد کرده است کما اینکه در ذیل این نوشته اظهارات زوجین و امضاء کنندگان را تأیید و تلویحاً اجرای عقد محرمیت از تاریخ 1390/1/24 تا 1390/3/24 را نیز مورد تأیید قرار داده است قرائن و امارات بعد ازتاریخ 1390/3/24 از جمله معرفی برای انجام اخذ گواهی بهداشتی و نیز مراجعه به دفترخانه اسناد رسمی و اخذ معرفی نامه بدین منظور و اینکه توسط سردفتر نیز صیغه عقدی جاری شده است و این اقدام نیز با حضور بستگان طرفین صورت گرفته است موید این امر است که طرفین ب.
ت. ب. تحصیل و اخذ اجازه دادگاه برای ثبت ازدواج خودشان تلاش برای تنظیم سند رسمی ازدواج نموده اند بنحوی که دفترخانه از دادگاه گواهی قطعیت مطالبه نموده اند که دادگاه تذکر داده است برای ثبت ازدواج در دفتر نیاز به اذن دادگاه م. ب. و صرف ازدواج به استناد ماده 1043 قانون مدنی نیاز به اذن دادگاه نمی باشد (برگ 2 پرونده) که درج این نوشته ذیل دادنامه مربوطه موید صحت وقوع زوجیت دائم فیمابین قبل ازدواج این مطلبی در نوشته مذکور است که با اظهارات خانم ز.
ن. مادر فرجام خوانده و نیز اظهارات ر. ن. گواه دیگر انطباق دارد و با مندرجات برگ اول پرونده که از آن به عنوان تعهدنامه طرفین برای ازدواج با مهریه 400 سکه یاد شده است مطابقت دارد. بنا بمراتب آراء صادره از دادگاه بدوی و تجدیدنظر واجد اشکالی که نقض رأی را موجب شود بنظر نمیرسد مطابق باموازین قانونی و شرعی و محتویات پرونده صادر شده است. عملکرد سردفتر که در حقیقت مجری صیغه عقد دائم بوده است نیز ب. ت. ب. اینکه با انگیزه فرار از مجازات قانونی عمل ارتکابی اجرای صیغه عقد غیر رسمی او موجب تعقیب کیفری او میشده است از حضور در دادگاه امتناع نموده و پس از حضور نیز پاسخ های غیر قابل قبولی میداده است و این امر موثر در اصل قضیه نبوده است چون بین طرفین عقد بالفعل ایجاب و قبول ب.
ت. ب. مندرجات نوشته تنظیمی مورخ 1390/1/24 محقق شده است و اقدامات بعدی آنان در جهت توجیه رسمیت عقد نکاح دائم و ثبت آن بوده است بنابراین چون از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز خدشه ای که نقض رأی را موجب شود مشاهده نگردید هیأت شعبه با رد فرجام خواهی بعمل آمده ازسوی وکیل آقای ب. داوری مستنداً به ماده 370 قانون آئین دادرسی مدنی رأی فرجام خواسته را ابرام مینماید.
شعبه 41 دیوان عالی کشور - مستشار و عضو معاون
عبدالعلی ناصح - محسن یکتن خدائی
فهرست
خلاصه جریان پرونده
شعبه دیوان عالی کشور
نقد رأی
تعارض اراده ظاهری و واقعی زوجین در تعیین نوع نکاح
در تاریخ 19 مرداد 1394، دادگاهی به بررسی دعوی اثبات وقوع عقد نکاح دائم میان طرفین پرداخت. خ. ب. ا. به مراحل خواستگاری و جاری شدن صیغه عقد موقت به مبلغ 400 سکه، ادعا کرد که پس از اخذ اذن ازدواج دائم از مرجع قضایی، خوانده از ثبت عقد دائم در دفتر ازدواج خودداری کرده است. مستندات ارائه شده شامل استشهادیه و رایهای صادره از دادگاههای عمومی ساری بود. در دفاعیات، خوانده به عدم اعتبار عقد دائم به دلیل عدم ثبت و اذن قضایی اشاره و مدعی شد که عقد موقت به مدت دو ماه و با مهریه 10 هزار تومان منعقد شده است.
دادگاه بدوی با استناد به مواد 1062، 1064 و 1043 قانون مدنی، وقوع عقد دائم را محرز دانست و به نفع خواهان رای صادر کرد. این رای در مرحله تجدیدنظر نیز تایید شد و سپس درخواست فرجامخواهی از سوی وکیل خوانده مطرح گردید. دیوان عالی کشور پس از بررسی، درخواست فرجامخواهی را رد کرده و رای تجدیدنظر را تایید نمود و اعلام کرد که عقد دائم میان طرفین محقق شده و اقدامات انجامشده برای ثبت آن، علیرغم عدم حضور پدر زوجه، قانونی بوده است.
تاریخ دادنامه قطعی: 1394/05/19
شماره دادنامه قطعی: ---
پیام: در صورتی که ب. ت. ب. قرائن موجود برای دادگاه احراز شود که طرفین قصد انعقاد نکاح دائم را داشته اند، اما بنا به ملاحظاتی نکاح به عنوان موقت ثبت شده باشد، عقد مذکور دائم تلقی خواهد شد.
رای خلاصه جریان پرونده
خانم …. ح.ه.ل. به طرفیت آقای ب. د. دادخواستی به خواسته صدور حکم به اثبات وقوع عقد نکاح دائم بانضمام خسارات وارده دادرسی در محاکم عمومی ساری در تاریخ 1391/09/09 مطرح نموده است در متن دادخواست خ.
گ. ا. خوانده از اینجانبه خواستگاری نمود که در مراسم خواستگاری شرایط پیشنهادی از جمله مهریه مورد قبول خوانده واقع گردید چون ولی اینجانبه مجهول المکان بوده لذا ناگزیر صیغه عقد موقت تامهریه 400 عدد سکه طلای تمام بهار آزادی جاری و سپس جهت وقوع عقد دائم و ثبت آن طی دادنامه مورخ 1390/03/07 صادره از شعبه --- دادگاه عمومی ساری اذن ازدواج دائم صادر گردید سردفتر ازدواج... ساری آقای خ. طبق زیرنویس دادنامه از سوی قاضی دادگاه صیغه عقد دائم را در حضور گواهان حاضر جاری نموده و در دفترچه یادداشت (سررسید) از ما زوجین امضا گرفته است ضمنا ما رابه مرکز بهداشت نیز معرفی کرده بود مقرر بود که پس از قطعیت دادنامه به عقد نکاح دائم در دفتر ازدواج به ثبت برسد که خوانده پس از اجرای صیغه عقد دائم و قطعیت دادنامه از حضور در دفتر ازدواج امتناع ورزیده است هر چند که مهریه مندرج در عقدنامه موقت مشروط به اجرای صیغه عقد دائم نبوده و نیست و استدلال دادگاه تجدیدنظر ناصواب است ولی ناگزیر اقدام به طرح دعوی نمودم لذا تقاضای رسیدگی و تحقیق از گواهان حاضر در مراسم اجرای صیغه عقد دائم عنداللزوم مطالبه و ملاحظه پرونده های استنادی و صدور حکم به اثبات وقوع عقد نکاح دائم و پرداخت خسارات وارده دادرسی را دارم.
مستندات پیوست دادخواست در برگ 1 پرونده استشهادیه ای است که در رابطه با توافق طرفین برای ازدواج دائم با مهریه و صداقیه یک جلد کلام اله مجید و چهارصد عدد سکه طلای بهار آزادی است که در زمان عقد باید مهریه فوق در سند رسمی ازدواج به ثبت برسد. برگ دوم پرونده مفاد دادنامه --- شعبه نهم دادگاه عمومی ساری است که در تاریخ 1390/03/07 دادگاه ب. ت. ب. خواسته خانم …. ح. که به طرفیت پدرش ق. ح. مجهول المکان و ب. داوری به خواسته صدور اذن و اجازه ازدواج با خوانده دوم و ثبت آن از دادگاه پس از رسیدگی با صدور حکم غیابی اذن مستندا به مواد 1043 و 1044 قانون مدنی صادر شده است در برگ سوم پرونده منضم به دادخواست خواهان تصویر دادنامه --- شعبه هفتم دادگاه عمومی حقوقی ساری است که در رابطه با خواسته خانم ….
ح. دایر بر مطالبه مهریه مستند به سند عادی و گواهی گواهان کرده است بر عقد نکاح دائم با مهریه 400 سکه داشته است دادگاه دعوی راوارد دانسته و حکم بر محکومیت آقای ب. د. د. ح. خ. صادر نموده است که بر اثر تجدیدنظرخواهی طی دادنامه --- صادره از شعبه --- تجدیدنظر استان مازندران مستندا به ماده 19 قانون آیین دادرسی مدنی و به لحاظ اختلاف در زوجیت دائم فیمابین قرار توقیف دعوی خواهان صادر گردیده است آقای ر. ر. س. به وکالت از ب. د. اعلام وکالت نموده است آقای س.
م. وکیل پایه 1 دادگستری نیز به وکالت خانم …. ح.ه.ل. خواهان وارد پرونده شده است. در جلسه مورخ 1391/11/23 که اصحاب دعوی و وکلای آنان حضور داشته اند وکیل خ. گ. ا. خواسته موکل ب. ش. د. تقدیمی است بعد از اظهارات وکیل خوانده چنانچه توضیحی لازم باشد بعرض میرسانم وکیل خ. گ. ا. ب. ت. ب. صیغه نامه که بین اصحاب دعوی صیغه موقت بوده است و نمی توان آن را به عقد دائم تلقی کرد نوشته برگ اول پرونده وعده ازدواج بوده نه عقدنامه که طبق ماده 1035 قانون مدنی دلیل زوجیت نیست و شهادت عاقد آقای در پرونده مطالبه مهریه اشعار داشته در آن زمان عقد موقت 2 ماهه بامهریه ده هزار تومان واقع شده است بر فرض اینکه ادعای مذکور صحت داشته باشد وقوع عقد قبل از اذن از سوی دادگاه آنچه از ماده 1023 قانون مدنی پیداست به لحاظ عدم اذن از سوی دادگاه چنین عقدی باطل بوده است دادگاه از وکیل خواهان سوال کرده است آیا عقد نکاح موقت و متعاقب آن عقد نکاح دائم توسط عاقد جاری شده یا خیر؟
ج- عقد موقت در نزد سردفتر جاری شده بود البته ایشان صرفا عاقد بود سردفتر نبوده است و عقد موقت عادی پیوست پرونده است از 1390/01/24 الی 1390/03/24 عقد موقت جاری شده بود بامهریه 400 سکه طلای تمام بهار آزادی سپس به موجب دادنامه اذن نکاح دائم و ثبت آن را دادگاه داده است با ارائه حکم دادگاه به سردفتر آقای خ. سردفتر در مورخ 1390/03/17 در خصوص قطعیت حکم از دادگاه استعلام که ریاست محترم دادگاه در ذیل دادنامه مرقوم داشتند برای ازدواج نیاز به اذن دادگاه نمیباشد فقط برای ثبت آن نیاز به اذن دادگاه م.
ب. که سردفتر به موجب ارشاد دادگاه در حضور گواهان صیغه عقد دائم را جاری و تشریفات را دقیقا رعایت نموده است. و گواهان مادر موکل و برادرش و مادر زوج و برادرش حضور داشتند و در تاریخ 1390/05/05 مدیر دادگاه شعبه نهم گواهی قطعیت هم به موکل من داده ولی خوانده حاضر نگردیده است تا ثبت گردد زوجه به مرکز بهداشت جهت اخذ گواهی سلامت معرفی شده بود و گواهی گرفته بود سردفتر ازدواج... ساری آقای ن.خ. حاضر است شهادت دهد چندین مرتبه عقد موقت بنا به اظهار موکل توسط خود زوج صورت گرفته بود دادگاه از خوانده خواسته است مطلبی دارد بگوید؟
ج- نزد آقای د. جهت عقد ازدواج رفته بودم و عقد نکاح متعه شده بود وقت 2 ماهه بود و برگ به من نداده بود فقط به مادر زوجه داده بود و راجع به مهریه ده هزار تومان صحبت شده بود و یک جلد قرآن نیز بوده است دادگاه پرسیده است آیا نزد آقای خ. سردفتر ازدواج رفته بودید یا خیر؟ ج- بله رفته بودم تاریخ آن یادم نیست بعد از اتمام عقد موقت رفته بودیم و صیغه قبلی را تجدید کرده بود وصیغه خوانده بود و اینکه امضا یی کرده باشم یادم نمی آید و راجع به مهریه صحبت نکرده بود و دفتر نداشت تا امضا نمائیم.
دادگاه پرسیده است آیا راجع به اذن دادگاه در جلسه دادگاه حاضر شدید؟ ج- بله حاضر شدم دادگاه قرار استماع گواهان را صادر نموده است و طرفین رابرای جلسه دادرسی و استماع گواهی آنان به اسامی عاقد آقای و.و خ. نیز دعوت شده اند در جلسه مورخ 1392/02/22 خانم ز. ن. مادر خواهان در برگ 32 گفته است عقد موقت را حاج آقا و. که اینجا هستند جاری کرد در منزل خودش با مهریه چهارصد عدد سکه و در سند عادی نیز نوشته است و مادر خوانده نیز لفظی داد و دخترم بله را گفته است.
دادگاه پرسیده است آیا بحث ده هزار تومان نبوده است پاسخ داده است بقرآن قسم میخوردم اصلا بحث ده هزار تومان نبوده و یک مهریه تعیین شده بود آنهم چهارصد سکه بود من و پدرم و پسرم و عروس و مادر عروس و پدر عروس از طرف ما بودیم بقیه از طرف آنها چند نفر بودند. دادگاه پرسیده است آیا جهت عقد دائم نیز شما حاضر بودید؟ ج- در دفترخانه در کوچه... نزد آقای خ. جهت عقد دائم رفته بودیم و رفتیم خطبه عقد دائم جاری شده بود در دفتر سررسید یادداشت شده بود و صیغه عقد جاری شده بود و مهریه چهارصد سکه تعیین شده بود شب خواستگاری چهارصد سکه را قبول کرده بودند در آنجا پدرم پسرم به نام ر.
ن. و ح. ه. بودند و مادر و برادر خوانده نیز بودند آنجا آقای خ. عقد دائم جاری کردند و موقت نخوانده است در برگ 34 پرونده خ. روز مهر مادر خ. گ. ا. صرفا صیغه کردیم عقد نکردیم و عقد 2 ماهه و یک ماهه نزد خ. بود چهارصد اعلام نشده بود راجع به مبلغ صحبت نگردیده است در برگ 35 الی 38 پرونده آقای ا. و. ر. شهادت داده است گفته است از من خواستند صیغه محرمیت بخوانم تا بعدا در زمان عروسی ازدواج رسمی کنند من هم صیغه محرمیت خواندم و این نوشته سند عادی را دارم عقد نکاح موقت 2 ماهه خواندم و در متن سند عادی نوشته ام و مهریه عقد عادی موقت ده هزار تومان قید شد و چهارصد سکه را برای زمانی که عقد دائم بخوانند باید قید شود و چون چهارصد را نوشته بودم در عقدنامه عادی ده هزار تومان را قید نکردم البته آنها نگفتند مهریه ده هزار تومان من گفتم صغیه محرمیت را ده هزار تومان م.
ب. و خطبه خواندم و نوشتم ولی مطرح نکردم. در اوراق 70 و 71 پرونده اظهارات آقای ن. خ. در جلسه مورخ 1392/07/14 که در دادگاه حاضر شده است گفته است خطبه عقد یک ماهه را همانطور که در نامه نوشته ام خوانده ام ولی فعلا یادم نمی آید میزان مهریه چقدر بوده است و عقد چند ماهه بوده است نوشته را قبول دارم در دفترم که اسناد گرفته و یادداشت کرده ام گم شده است من سردفتر هستم تا عقد ثبت نگردد دائم نمی شود در لایحه ای وکیل خواهان رفتار سردفتر و اینکه حاضر به اتیان سوگند نشده و ب.
ت. ب. عدم حضور در چند جلسه در دادگاه و اینکه در نوشته ارائه شده مطالبی درج گردیده است معلوم نیست بین او و خوانده چه ارتباطی وجود داشته که هر چه او خواسته درج نموده است درخواست صدور حکم ب. ت. ب. تحقیقات به عمل آمده را نموده است. دادگاه چون تحقیق از کسانی که شاهد عقد بوده اند ضرورت دارد وقت مجدد نظارت تعیین نموده و پرونده صدور مجوز ازدواج که در این شعبه مطرح بوده را مطالبه کرده است و وکیل خواهان جهت اخذ توضیح راجع به معرفی کسانی که درحین اجرای صیغه نکاح بوده اند شاهد قضیه بودند دعوت شدند تا مشخصات شهود را اعلام نماید.
در برگ 83 پرونده وکیل خانم ح. اسامی سه نفر شهود را اعلام نموده است سرانجام دادگاه در تاریخ 1392/11/06 ضمن مقدمه ای که از موضوع دادخواست خواهان و خواسته و دلائل او و سیر دادرسی در پرونده در رای آورده است با این استدلال که ن. ب. ا. طرفین قبل از انقضای مدت 2 ماهه عقد موقت به دفترخانه رسمی ازدواج... مراجعه و خواهان اجرای خطبه عقد نکاح دائم شدند و سردفتر نیز در تاریخ 1390/03/17 طی نامه شماره 458 از دادگاه استعلام نموده آیا رای صادره قطعی شده یا خیر و زوجین اصرار و عجله جهت انعقاد عقد نکاح دائم داشتند و دادگاه نیز در ذیل رای صادره قید نموده اجرای خطبه عقد نکاح دائم بلامانع م.
ب. و ب. ت. ب. اظهارات وکیل خواهان و مادر خواهان که بیان داشته به اتفاق بستگان خود در دفترخانه حاضر شدند و خطبه عقد نکاح دائم جاری شده بود و مادر خوانده نیز بیان داشته با بستگان خود حاضر بوده و میزان مهریه 400 سکه اعلام شده ولی قرار شده بود بعد از عقد نکاح دائم چهارصد سکه باشد و نظر به اظهارات متناقض سردفتر ازدواج شماره... که به عنوان گواه حاضر گردیده ولی حاضر به اتیان سوگند نبوده است و بیان داشته که عقد نکاح موقت جاری شده ولی مدت عقد موقت و میزان مهریه را نمیداد چقدر و چه مدت بوده است و از طرفی در گواهی صادره قید نموده که مدت یکماه بوده و میزان مهریه ده هزار تومان در حالی که هیچ یک از طرفین میزان مهریه را به این اعلام نکرده اند و حتی مادر خ.
ن. ا. داشته اصلا مهریه مبلغ وجه نقد نبوده است و هم چنین گواه مذکور سردفتر بیان داشته که تا زمانی که عقد در دفتر ثبت نگردد عقد نکاح دائم نمیباشد در حالی که اظهارات و. د. ج. دادگاه در این خصوص صحت ندارد و پاسخ درستی به سوالات دادگاه نداده است و سعی در کتمان واقعیت داشته است و اقرار داشت که از سوی سازمان خود مجوز قرائت عقد نکاح موقت را ندارد لذا دادگاه ب. ت. ب. مراتب فوق انعقاد عقد نکاح دائم بین طرفین را محرز دانسته و به استناد مواد 1062 - 1064 - 1043 از قانون مدنی حکم بر اثبات واقعه نکاح دائم بین خواهان و خوانده با مهریه به میزان 400 سکه تمام بهار آزادی صادر میدارد.
از این رای وکیل آقای ب. د. تجدیدنظرخواهی نموده است وی در لایحه تجدیدنظرخواهی از رای بدوی ضمن ایرادات شکلی از حیث عدم درج مشخصات شهود و گواهانی که به شهادت آنان در دادخواست و دادرسی استناد میشود در دادخواست اظهارات تنها مادر خواهان را در حالی که برابر ماده 230 قانون آیین دادرسی مدنی شهادت دو مرد یا یک مرد و دو زن برای اثبات دعوی ضرورت دارد کافی بر اثبات دعوی نداشته و رای صادره را مغایر با اظهارات عاقد و محتویات پرونده دانسته و نقض آن را خواستار شده است پس از تبادل لوایح پرونده به شعبه --- تجدیدنظر استان مازندران ارجاع شده است.
هیات شعبه مذکور وقت جهت رسیدگی تعیین نمودهاند و با دعوت طرفین به وکیل ت. ن. خ. تذکر داده است اصل ضد صیغه محرمیت ارایه گردد در جلسه مورخ 1393/06/13 وکلای طرفین ب. ت. ب. تلاشی که در خارج از دادگاه برای حصول سازش شده است تا اعلام نتیجه مذاکرات درخواست استمهال نمودهاند دادگاه به آنان تا پایان شهریورماه فرصت داده تا نتیجه را اعلام نمایند وکیل خانم ح. در تاریخ 1394/07/30 اعلام نموده است حصول سازش ب. ت. ب. اظهارات وکیل محترم ت.
ن. خ. میسر نیست درخواست رسیدگی نموده است. دادگاه دستور تعیین وقت جهت رسیدگی صادر و طرفین را دعوت نموده است در جلسه مورخ 1393/08/17 در اوراق 120 الی 126 پرونده وکلای طرفین بعضا مطالب گذشته را تکرار نمودهاند سرانجام دادگاه اخذ توضیح از آقایان ا. و. و خ. عاقدین را ضروری دانسته با تعیین وقت و دعوت آنان در جلسه دادرسی هیچکدام علیرغم تجدید جلسات دادرسی برای دو بار حضور نیافته اند دادگاه پرونده مورد استناد شعبه نهم دادگاه حقوقی به شماره 900096 را مطالبه نموده است در برگ 167 پرونده چون پرونده استنادی مورد مطالبه واصل شده است دادگاه محتویات آن را درج نموده است که راجع به خواسته خانم ….
ح. از دادگاه برای اذن به اجازه ازدواج با خ. ر. د. با مهریه 400 سکه به لحاظ مجهول المکان بودن خ. ر. ا. دادنامه --- در تاریخ 1390/03/07 به رای غیر قطعی غیابی منجر شده است و طبق محتویات پرونده در تاریخ 1390/03/17 با مراجعه محکوم لها با آقای ب. د. جهت ثبت ازدواج گواهی قطعیت آن را خواستار شده اند که در تاریخ 1390/05/05 دادگاه عمومی ساری طی نامه شماره... به سردفتر مراتب را اعلام نموده است دادگاه تجدیدنظر در این پرونده با اعلام ختم دادرسی به شرح دادنامه --- ب.
ت. ب. محتویات پرونده و اظهارات زوجین در پرونده استنادی برای تحصیل رضایت ولی زوجه که در رای صادره 400 سکه بهار آزادی به عنوان مهریه شده نشانگر آن است که رای تجدیدنظر خواسته بدرستی اصدار یافته است و خدشه ای بر آن ترتیب نیست لذا مستندا به ماده 358 و بند الف ماده 368 قانون آیین دادرسی مدنی ضمن رد تجدیدنظرخواهی به عمل آمده رای بدوی تایید میگردد. اکنون از این رای وکیل زوج آقای ب. د. فرجام خواهی نموده است که هنگام شور ب. ت. ب.
اینکه در برگ 168 پرونده دادنامه مامور ابلاغ گواهی نموده است که به وکیل ت. ن. خ. در تاریخ 1394/03/16 ابلاغ گردیده فرجام خواهی در موعد بوده است لایحه وکیل و گزارش پرونده قرائت میشود. هیات شعبه در تاریخ بالا تشکیل گردید. پس از قرائت گزارش آقای … ممیز و ملاحظه اوراق پرونده و نظریه کتبی آقای … دادیار دیوان عالی کشور اجمالا مبنی بر ب. ت. ب. محتویات پرونده و ملاحظه مفاد لایحه خواهان تجدیدنظرخواهی ن. ب. ا. دادنامه تجدیدنظرخواسته مطابق با موازین قانونی صادر شده ضمن عقیده به رد فرجام خواهی مطروحه مستندا به ماده 370 ق.
آیین دادرسی مدنی عقیده به ابرام و تایید آن دارم. در خصوص دادنامه شماره --- فرجام خواسته مشاوره نموده چنین رای می دهد:
رای شعبه دیوان عالی کشور
محتویات پرونده و مجموع تحقیقاتی که از طرفین دعوی در جلسات متعدد به عمل آمده است و نیز نوشته هایی که به عنوان مستند و دلیل توسط طرفین ارائه شده است بر این امر که بین ف. خ. و ف. خ. ب. منظور زوجیت دائم در حالی که به پدر فرجام خوانده دسترسی نبوده است از ناحیه افراد دیگر دو خانواده مخصوصا توسط خود آنان از اوائل سال 1390 اقداماتی صورت گرفته از جمله قراردادی که برای آغاز زندگی مشترک شان با قید این امر که به مدت دو ماه صیغه محرمیت با مهریه و صداق یک جلد کلام اله م.
ر.
پیوست چهارصد عدد سکه طلای تمام بهار آزادی تمام بر ذمه زوج دین است که در زمان عقد مهریه فوق رسمی ازدواج به ثبت برسد دفترچه نکاحیه را دریافت دارند. موید این معناست که عقد و اراده و نیت طرفین وقوع عقد دائم بوده است که برای تهیه مقدمات ثبت نکاح و عروسی چون به پدر زوجه دسترسی نبوده است و ضرورت مراجعه به دادگاه برای ثبت نکاح برای تحصیل اذن از دادگاه طبق ماده 1043 قانون مدنی اقدام شده مدت دو ماه که با صیغه محرمیت ذکر شده است از بابت احترام و رعایت ظاهری مقررات مربوط به نظم عمومی بوده که ازدواج دائم بدون ثبت در دفتر رسمی ازدواج جرم است و از طرفی امکان دسترسی به پدر زوج برای ثبت نبوده است و عاقد نیز برای رفع مسئولیت از آن به عنوان موقت یاد کرده است کما اینکه در ذیل این نوشته اظهارات زوجین و امضا کنندگان را تایید و تلویحا اجرای عقد محرمیت از تاریخ 1390/01/24 تا 1390/03/24 را نیز مورد تایید قرار داده است قرائن و امارات بعد ازتاریخ 1390/03/24 از جمله معرفی برای انجام اخذ گواهی بهداشتی و نیز مراجعه به دفترخانه اسناد رسمی و اخذ معرفی نامه بدین منظور و اینکه توسط سردفتر نیز صیغه عقدی جاری شده است و این اقدام نیز با حضور بستگان طرفین صورت گرفته است موید این امر است که طرفین ب.
ت. ب. تحصیل و اخذ اجازه دادگاه برای ثبت ازدواج خودشان تلاش برای تنظیم سند رسمی ازدواج نمودهاند به نحوی که دفترخانه از دادگاه گواهی قطعیت مطالبه نمودهاند که دادگاه تذکر داده است برای ثبت ازدواج در دفتر نیاز به اذن دادگاه م. ب. و صرف ازدواج به استناد ماده 1043 قانون مدنی نیاز به اذن دادگاه نمیباشد (برگ 2 پرونده) که درج این نوشته ذیل دادنامه مربوطه موید صحت وقوع زوجیت دائم فیمابین قبل ازدواج این مطلبی در نوشته مذکور است که با اظهارات خانم ز.
ن. مادر فرجام خوانده و نیز اظهارات ر. ن. گواه دیگر انطباق دارد و با مندرجات برگ اول پرونده که از آن به عنوان تعهدنامه طرفین برای ازدواج با مهریه 400 سکه یاد شده است مطابقت دارد. بنا بمراتب آراء صادره از دادگاه بدوی و تجدیدنظر واجد اشکالی که نقض رای را موجب شود به نظر نمیرسد مطابق باموازین قانونی و شرعی و محتویات پرونده صادر شده است. عملکرد سردفتر که در حقیقت مجری صیغه عقد دائم بوده است نیز ب. ت. ب. اینکه با انگیزه فرار از مجازات قانونی عمل ارتکابی اجرای صیغه عقد غیر رسمی او موجب تعقیب کیفری او میشده است از حضور در دادگاه امتناع نموده و پس از حضور نیز پاسخ های غیر قابل قبولی میداده است و این امر موثر در اصل قضیه نبوده است چون بین طرفین عقد بالفعل ایجاب و قبول ب.
ت. ب. مندرجات نوشته تنظیمی مورخ 1390/01/24 محقق شده است و اقدامات بعدی آنان در جهت توجیه رسمیت عقد نکاح دائم و ثبت آن بوده است بنابراین چون از حیث رعایت اصول و قواعد دادرسی نیز خدشه ای که نقض رای را موجب شود مشاهده نگردید هیات شعبه با رد فرجام خواهی به عمل آمده ازسوی وکیل آقای ب. داوری مستندا به ماده 370 قانون آیین دادرسی مدنی رای فرجام خواسته را ابرام مینماید.
شعبه --- دیوان عالی کشور - مستشار و عضو معاون
موادِ قانونیِ مستند در این صفحه 3
موارد مرتبط 94
آرای مرتبط 15
-
رأی
هماستناد
تعارض اراده ظاهری و واقعی زوجین در تعیین نوع نکاح
ماده 1023 قانون مدنی پیداست به لحاظ عدم اذن از سوی دادگاه چنین عقدی باطل بو
-
رأی
هماستناد
رای شماره 1168 مورخ 1396/11/17 هیات عمومی دیوان عدالت اداری
ماده 1023 قانون مدنی و 155 قانون امور حسبی
-
رأی
هماستناد
تعیین مهریه به میزان بالا در نکاح موقت
ماده 1035 و 1257 از قانون مدنی تشخیص داده و تعهد به موضوع را تعهد به انجام امور در آی
-
رأی
هماستناد
شرایط تعیین مهرالمثل برای زوجه
ماده 1035 از قانون مدنی که بیان می دارد
-
رأی
هماستناد
رای تکراری
ماده 1043 قانون مدنی نخواهد بود
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
رای وحدت رویه شماره 1 مورخ 1363/02/31 هیات عمومی دیوان عالی کشور | سقوط ولایت پدر در ازدواج دوم بر اساس مشروعیت یا عدم مشروعیت دخول
ماده 1043 قانون مدنی عقد دوم از نظر این هیات صحیح و ولایت پدر نسبت به چنین
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق زوجه به دلیل ازدواج مجدد زوج
ماده 1043 قانون مدنی مسلم و صحیح ندانسته لذا خواسته خواهان را در پرونده کار
-
رأی
هماستناد
دعوای اجازه ازدواج از دادگاه بدون اذن ولی
ماده 1043 قانون مدنی و مستندات موجود
-
رأی
هماستناد
نکاح منقطع بدون اذن پدر
ماده 1043 قانون مدنی و اظهارات شهود و عاقد
-
رأی
هماستناد
اصلاح ماده اول آییننامه اجرایی مواد (31) و(32) قانون اصلاح پاره ای ازقوانین دادگستری مصوب خرداد1356
مواد 1043 و 1044 قانون مدنی
-
رأی وحدت رویه
هماستناد
توجیه و نقد رأی وحدت رویه دیوان عالی کشور پیرامون زوال ولایت بر دختر (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 1043 قانون مدنی
-
رأی
هماستناد
نکاح منقطع بدون اذن پدر
ماده 1043 قانون مدنی که نکاح دختر باکره بالغه را موقوف به اجازه پدر دانسته
-
رأی
هماستناد
درخواست طلاق زوجه بهدلیل ازدواج مجدد زوج
ماده 1043 قانون مدنی مسلم و صحیح ندانسته لذا خواسته خواهان را در پرونده کار
-
رأی
هماستناد
تجدیدنظر خواهی از ابطال دستور فروش
ماده 1043 قانون مدنی نخواهد بود
-
رأی
هماستناد
ضمانت اجرای عدم اذن پدر در نکاح دختر باکره
ماده 1043 قانون مدنی که نکاح دختر باکره را اگر چه به سن بلوغ رسیده باشد
نظریات مشورتی 19
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/5735 مورخ 1364/11/15 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص لزوم رعایت ماده 1023 ق.م. برای نشر آگهی بدون نیاز به صدور حکم موت فرضی برای طلاق زوجه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1023 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/97/2380 مورخ 1398/02/31
ماده 1035 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/97/2380 مورخ 1398/02/31 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص تعارض میان مواد 1035 قانون مدنی و بند 1 ماده 4 قانون حمایت خانواده 1391 با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 1035 قانون مدنی که یک ماده قانونی ماهوی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/98/205 مورخ 1398/03/13
مواد 1043 و 1044 قانون مدنی
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه 7/99/225 — 1399/02/31
ماده 1043 قانون مدنی خلاف اصل است و در اعمال این حکم باید به قدر متیقن اکتف
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1338 مورخ 1367/02/22 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص صدور اجازه ازدواج توسط دادگاه در صورت امتناع غیرموجه پدر یا جد پدری و عدم نیاز به اجازه ولی برای ازدواجهای بعدی
ماده 1043 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/2899 مورخ 1388/05/12 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص نیاز به اجازه پدر یا جد پدری برای ازدواج دختر باکره و عدم نیاز به طرح دعوی در صورت ثیبه بودن دختر با اصلاحات و ا
ماده 1043 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6056 مورخ 1383/08/10 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص غیرنافذ بودن ازدواج دوشیزه باکره بدون رعایت ماده 1043 ق.م. در صورت امکان استیذان با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1043 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6210 مورخ 1387/10/07 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص لزوم اذن ولی برای ازدواج دختر بر اساس ماده 1043 ق.م. و عدم نیاز به اذن سایر اشخاص در صورت فوت یا محجور شدن ولی ب
ماده 1043 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6689 مورخ 1385/09/05 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1043 ق.م باید از دادگاه خانواده که در حال حاضر جایگزین دادگاه مدنی خ
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/92/1261 مورخ 1392/06/30 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص بررسی صحت عقد نکاح دختر باکره بدون اذن پدر یا جد پدری با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1043 ق.م که نکاح دختر باکره را موقوف به اجازه پدر نموده
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/99/225 مورخ 1399/02/31 اداره کل حقوقی قوه قضائیه در خصوص اذن ازدواج بالغه رشیده در شرایط فوت پدر و جد پدری وی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1043 قانون مدنی خلاف اصل است و در اعمال این حکم باید به قدر متیقن اکتف
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/8861 مورخ 1385/11/24 اداره کل حقوقی قوه قضائیه با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1043 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6056 مورخ 1383/08/10 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص غیرنافذ بودن ازدواج در صورت عدم رعایت مقررات ماده 1043 ق.م. در موارد امکان استیذان با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1043 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/1596 مورخ 1388/03/12 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص لزوم اجازه ولی برای ازدواج دختر باکره و نقش دادگاه در صورت عدم دسترسی به ولی با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1043 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/6056 مورخ 1383/08/10 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص عدم ثبت ازدواج موقت و عدم قابلیت تعقیب کیفری بر اساس ماده 645 ق.م.ا با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1043 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/7025 مورخ 1383/09/21 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص زوال وصف باکره بودن به دلیل دخول، چه مشروع و چه غیرمشروع، و خروج از شمول ماده 1043 ق.م. با اصلاحات و الحاقات بعد
ماده 1043 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظر مشورتی 7/7660 مورخ 1386/11/16 اداره کل حقوقی قوهقضائیه در خصوص تفویض اجازه ازدواج دختر بالغ به وکیل واجد صلاحیت بر اساس مواد ۶۵۶ و ۶۶۲ قانون مدنی و بدون ممانعت ماده ۱۰۴۳ ق.م.
ماده 1043 ق.م
-
نظریهٔ مشورتی
هماستناد
نظریه مشورتی شماره 7/99/225 مورخ 1399/02/31
ماده 1043 قانون مدنی استثنا است
نشستهای قضایی 13
-
نشست قضایی
هماستناد
تعیین نوع روزنامه برای انتشار آگهیها با استناد به مواد قانونی
ماده 1023 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
آثار حقوقی عقد واقع شده بدون اذن پدر
ماده 1043 قانون مدنی مصوب 1313
-
نشست قضایی
هماستناد
نحوه تعیین مهر در دعوای تجویز ازدواج بدون اذن پدر
ماده 1043 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
ازدواج دوم دختر باکره و اذن ولی
ماده 1043 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
ماهیت حقوقی اذن ولی قهری برای ازدواج باکره
ماده 1043 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
بررسی آثار ازدواج موقت به شرط عدم مواقعه (زناشویی)
ماده 1043 و 1044 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
شرط صحت عقد نکاح موقت دختر باکره بدون اذن پدر یا پدربزرگ
ماده 1043 قانون مدنی
-
نشست قضایی
هماستناد
درخواست طلاق در غیاب یکی از زوجین
ماده 1023 قانون مدنی حکم به طلاق می دهد
-
نشست قضایی
هماستناد
نحوه جبران خسارت ناشی از اجرای حکم غیابی طلاق
ماده 1023 قانون مدنی حاکم او را طلاق می دهد
-
نشست قضایی
هماستناد
کیفیت آگهی ابلاغ در امور حسبی
ماده 1023 قانون مدنی را در سه نوبت به فاصله یک ماه منتشر میکند و جلسه رسیدگ
-
نشست قضایی
هماستناد
دادگاه صالح رسیدگی به خواسته استرداد طلاجات و هدایای نامزدی
ماده 1035 قانون مدنی آن را تعریف کرده است و چون موضوع مالی است با رعایت نصا
-
نشست قضایی
هماستناد
ضرورت رعایت احوال شخصیه در اذن ولی قهری در ازدواج باکره
ماده 1043 قانون مدنی از قواعد آمره نیست و عدم اجرای آن مخالف نظم عمومی نمی
-
نشست قضایی
هماستناد
عنوان کیفری ازدواج بدون اذن پدر
ماده 1043 قانون مدنی و نظرات فقهای امامیه از جمله حضرت امام (ره
مواد مرتبط 3
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1043 — قانون مدنی
مواد 1043 و 1044 قانون مدنی صادر شده است در برگ سوم پرونده منضم به دادخواست خواهان
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1035 — قانون مدنی
ماده 1035 قانون مدنی دلیل زوجیت نیست و شهادت عاقد آقای در پرونده مطالبه مهر
-
اعمال
از این صفحه
ماده 1023 — قانون مدنی
ماده 1023 قانون مدنی پیداست بلحاظ عدم اذن از سوی دادگاه چنین عقدی باطل بوده
مقرراتِ مرتبط 3
-
آییننامه
هماستناد
آیین نامه اجرایی ماده 31 و 32 قانون اصلاح پاره ای از قوانین دادگستری مصوب خرداد 1356
مواد 1043 و 1044 قانون مدنی
-
تصویبنامه
هماستناد
اصلاح ماده اول آیین نامه اجرایی مواد (31 ) و(32) قانون اصلاح پاره ای ازقوانین دادگستری مصوب خرداد1356 با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 1043 و 1044 قانون مدنی
-
آییننامه
هماستناد
آئین نامه اجرایی ماده 31 و 32 قانون اصلاح پاره ای از قوانین دادگستری مصوب خرداد 1356 با اصلاحات و الحاقات بعدی
مواد 1043 و 1044 قانون مدنی
دکترین 40
-
مقاله
هماستناد
بازداشت ماترک
مواد 1019، 1022، 1023 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم الزام به پرداخت نفقه — چون موضوع دعوا جنبه مالی دارد و
ماده 1043 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم الزام به پرداخت نفقه — اجرای حکم تجویز نکاح دختر باکره با
ماده 1043 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم الزام به پرداخت نفقه — اجرای حکم تجویز نکاح دختر باکره با
ماده 1043 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نحوه محاسبه حقوق و مزایای قابل توقیف — در مورد داد باخته دارای همسر نکاح
مواد 1041،1043 و 1045-1061 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نحوه محاسبه حقوق و مزایای قابل توقیف — ازدواج مشمول حکم ماده ۹۶ ق
مواد 1041،1043 و 1045-1061 ق.م
-
مقاله
هماستناد
نحوه محاسبه حقوق و مزایای قابل توقیف — ازدواج مشمول حکم ماده ۹۶ ق
مواد 1041،1043 و 1045-1061 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ابهام در رای و محکوم به — حکم به نفع داد برده با نام
ماده 1043 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ابهام در رای و محکوم به — حکم دایر بر جواز نکاح بین دختر
ماده 1043 ق.م
-
مقاله
هماستناد
ابهام در رای و محکوم به — حکم دایر بر جواز نکاح بین دختر
ماده 1043 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم الزام به تجویز ازدواج دختر
ماده 1043 ق.م
-
مقاله
هماستناد
اجرای حکم الزام به تجویز ازدواج دختر — برابر ماده ۱۰۴۳ ق
ماده 1043 ق.م
-
مقاله
هماستناد
قیاس اصولی — قیاس منصوص العله عبارت از آن است
ماده 1043 ق.م
-
مقاله
هماستناد
قیاس اصولی — قیاس مستنبط العله هرگاه علت وضع قانون
ماده 1043 ق.م
-
مقاله
هماستناد
قیاس اصولی — قیاس مستنبط العله هرگاه علت وضع قانون
ماده 1043 ق.م
-
مقاله
هماستناد
در خصوص افرادی که در هواپیما بوده اند باید ۵ سال از
ماده 1023 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
درخواست افراد ذی نفع باید پس از موعدهای فوق در دو روزنامه
ماده 1023 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
درخواست افراد ذی نفع باید پس از موعدهای فوق در دو روزنامه
ماده 1023 قانون مدنی
-
مقاله
هماستناد
نکات مربوط به حکم موت فرضی — اگر یکی از ورثه سهم الارث خود
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی نکته زوجه می تواند در صورت وجود شرایط عسر و حرج از این
-
مقاله
هماستناد
نکات مربوط به حکم موت فرضی — طلاق زوجه مفقود الاثر هرگاه شخصی چهار
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی نکته زوجه می تواند در صورت وجود شرایط عسر و حرج از این
-
مقاله
هماستناد
نکات مربوط به حکم موت فرضی — طلاق زوجه مفقود الاثر هرگاه شخصی چهار
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی نکته زوجه می تواند در صورت وجود شرایط عسر و حرج از این
-
مقاله
هماستناد
رأی وحدت رویه شماره ۷۱۶ مورخ ۱۳۸۹/۷/۲۰ — اگر یکی از ورثه سهم الارث خود
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی نکته زوجه می تواند در صورت وجود شرایط عسر و حرج از این
-
مقاله
هماستناد
رأی وحدت رویه شماره ۷۱۶ مورخ ۱۳۸۹/۷/۲۰ — طلاق زوجه مفقود الاثر هرگاه شخصی چهار
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی نکته زوجه می تواند در صورت وجود شرایط عسر و حرج از این
-
مقاله
هماستناد
رأی وحدت رویه شماره ۷۱۶ مورخ ۱۳۸۹/۷/۲۰ — طلاق زوجه مفقود الاثر هرگاه شخصی چهار
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی نکته زوجه می تواند در صورت وجود شرایط عسر و حرج از این
-
مقاله
هماستناد
طلاق به درخواست زن به جهت ترک نفقه — دادگاه تشکیل جلسه میدهد و شوهر از
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی - دادگاه مکلف است ضمن رای خود در خصوص کلیه حقوق مالی ز
-
مقاله
هماستناد
طلاق به درخواست زن به جهت ترک نفقه — باید یک سال از تاریخ نشر آگهی
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی - دادگاه مکلف است ضمن رای خود در خصوص کلیه حقوق مالی ز
-
مقاله
هماستناد
طلاق به درخواست زن به جهت ترک نفقه — باید یک سال از تاریخ نشر آگهی
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی - دادگاه مکلف است ضمن رای خود در خصوص کلیه حقوق مالی ز
-
مقاله
هماستناد
طلاق به درخواست زن به جهت ترک نفقه — بنابراین زوجه حق دارد مجموعاً از سه
مواد 1023، 1029، 1030، 1140، 1141، 1145، 1148، 1154 و 1156 قانون مدنی مواد 4 و 12 و 24 الی 39 قانون حمایت خانواده مصوب 1391
-
مقاله
هماستناد
طلاق به درخواست زن به جهت ترک نفقه — نکته در خصوص چگونگی صدور حکم موت
مواد 1023، 1029، 1030، 1140، 1141، 1145، 1148، 1154 و 1156 قانون مدنی مواد 4 و 12 و 24 الی 39 قانون حمایت خانواده مصوب 1391
-
مقاله
هماستناد
طلاق به درخواست زن به جهت ترک نفقه — نکته در خصوص چگونگی صدور حکم موت
مواد 1023، 1029، 1030، 1140، 1141، 1145، 1148، 1154 و 1156 قانون مدنی مواد 4 و 12 و 24 الی 39 قانون حمایت خانواده مصوب 1391
-
مقاله
هماستناد
ق. م. ایران ماده ۱۱۱۱
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی ایران متوجه می شویم که قانونگذار طلاق را توسط حاکم لاز
-
مقاله
هماستناد
ق. م. ایران ماده ۱۱۱۱ — چند شرط
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی ایران متوجه می شویم که قانونگذار طلاق را توسط حاکم لاز
-
مقاله
هماستناد
قاعده ولایت حاکم بر ممتنع (قواعد فقه): موارد تطبیق قاعده
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی ایران متوجه می شویم که
-
مقاله
هماستناد
تطبیق قاعده ولایت حاکم (قواعد فقه): موارد تطبیق قاعده
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی ایران متوجه می شویم که
-
مقاله
هماستناد
غایب مفقودالاثر (حقوق): امور مالی غایب مفقودالاثر
قانون مدنی، ماده 1023
-
مقاله
هماستناد
امتناع از طلاق (قواعد فقه): امتناع از طلاق
مواد 1023 و 1029 قانون مدنی ایران متوجه می شویم که
-
مقاله
هماستناد
نکتهٔ فقهی: طلاق زوجه غایب مفقود الاثر توسط حاکم (امتناع از طلاق (قواعد فقه))
قانون مدنی ایران، مواد 1023
-
مقاله
هماستناد
تحلیل وضعیت «توافق بر تشکیل نکاح» با ابتناء بر جواز حقی و حکمی (مقاله علمی وزارت علوم)
ماده 1035 قانون مدنی ایران ضروری است
-
مقاله
هماستناد
اثر حقوقی خواستگاری و ضمانت اجرای آن
ماده 1035 ق.م
-
مقاله
هماستناد
احراز دادن هدیه به طرف مقابل — منظور از نامزدی چیست؟ نامزدی دورانی است
ماده 1035 قانون مدنی امکان پذیر نیست و صرف امتناع از وصلت موجب نمیشود تا طر
نکتههای مرتبط 1
-
هماستناد
رسیدگی به دعاوی عسر و حرج ناشی از گرفتن فرزندان از مادر و طلاق توسط حاکم با اصلاحات و الحاقات بعدی
ماده 1023 قانون مدنی مانع از استماع دعوای عسر و حرج بر فروض مذکور نمی باشد
فقط پیوندهایی که متنشان در بانک است، با شاهد از خودِ متن — نه شباهتِ آماری. عنوانِ بدونِ متن ساخته نمیشود.
