تقاضای اعاده دادرسی به استناد ایراد در استدلال دادگاه

رأی خلاصه جریان پرونده برابر اعلام مرکز فوریتهای پلیس امنیت اخلاقی شهرستان ... مبنی بر وقوع یک فقره بزه منکراتی در خیابان ... ، بلافاصله عوامل گشت مربوطه در محل حاضر که شخصی به نام آقای م.م. ضمن معرفی خود بیان داشته که همسرش به نام خانم ه.خ. در مورخه 1391/12/15 حوالی ساعت ده الی یازده صبح به مغازه بدلیجات فروش واقع در ...، جهت خرید گوشواره مراجعه که مالک مغازه به نام م.ک. مبادرت به بستن درب ورودی مغازه کرده و با مشارٌالیها که داخل اتاق پرو مغازه در حال پرو کردن گوشواره بوده، اقدام به انجام کار ناپسندی نموده‌است. در تحقیقات و معاینه محلی که در محل وقوع جرم به عمل آمده، نتیجه بررسی های انجام شده درخصوص چگونگی موضوع به شرح صورتجلسه مورخه 1391/12/17 مأمورین کلانتری منعکس است که در قسمتهائی از آن عیناً چنین آمده است: «... فردی به هویت م.م. اعلام داشت مالک مغازه به هویت م.ک. درب مغازه را قفل کرده و خانمش که در حال پرو گوشواره در داخل اتاق پرو بوده، مالک مغازه مراجعه کرده و درب اتاق پرو را بسته که به اتفاق مالک مغازه دوربین بررسی شد که همه موارد مشهود بود ... الخ (صفحه 1). از خانم ه.خ. متولد 1373/10/15 تحقیقات لازم معمول و نامبرده ضمن اداء توضیح در مورد شکایت خود متذکر شده‌است که از م. فروشنده بدلیجات واقع در ... شاکی می‌باشم. به‌دلیل تجاوز به اینجانبه در مغازه‌اش به مورخه 1392/12/15 روز سه‌شنبه؛ اینجانب ساعت 11 صبح برای خرید گوشواره به آنجا رفته بودم که به جز من هم یک نفر در مغازه بود. وقتی آن شخص رفت، در را قفل کرد و به من گفت برو اتاق پرو، گوشواره را پرو کن، بعد او آمد داخل اتاق و درب آن را بست و کلی اذیتم کرد. به من تجاوز جنسی کرد، بعد گفت: من ناموس دارم، خواهر دارم، ولی با وجود این شعارها همه کارها با من انجام داد، تا اینکه این قضیه اتفاق افتاده را روز چهارشنبه به نامزدم گفتم و آمد شکایت کنیم. سؤال شده آیا شما باکره هستید؟ اگرنه از چه کسی ازاله بکارت شده‌اید؟ که مشارٌالیها پاسخ منفی داده و گفته است: من باکره نیستم این اتفاق از نامزدم افتاد (صفحه 3). از متهم پرونده به هویت م.ک.30 ساله، تحقیق و نامبرده در پاسخ به شکایت شکات چنین گفته‌است: «... حدود ساعت 11 صبح خانم خ. تشریف آوردند مغازه به بنده ابراز علاقه کردند که شما را دوست دارم که قبلاً هم همچین اتفاقی افتاده بود که من هیچ محلی نگذاشته بودم، آمدند مغازه و گفتند شما را دوست دارم. (صفحه 4). متعاقب رسیدگی‌های اولیه و ارجاع پرونده به شعبه اول دادگاه کیفری استان ، سلسله اقداماتی در زمینه رسیدگی به موضوع انجام و در این رابطه قاضی کشیک دادگاه مرجوعٌ‌الیه در مورخه 1391/12/18 از خانم ه.خ. تحقیق نموده و طی آن چنین اظهارداشته است: «... من برای دیدن گوشواره وارد مغازه شدم و داشتم نگاه می‌کردم، مشتری در مغازه بود و بعد از اینکه رفت، صاحب مغازه در را بست و من رفته بودم پرو امتحان کنم، اول داخل شد و اذیتم کرد. من هولش می‌دادم، ولی ولم نمی‌کرد.» در ادامه شاکیه ضمن اعلام رضایت چنین بیان داشت: «... من شکایتی ندارم و رضایت می‌دهم، فقط از لحاظ قانونی، متهم پیگیری شود.» سؤال: آیا زنا صورت گرفت؟ جواب: نه خیر صورت نگرفت و فقط لباس مرا درآورد و اذیت کرد. سؤال: آیا قبلاً به مغازه ایشان رفته بودید؟ جواب: بله، برای اولین بار این عمل را انجام داد. سؤال: علت اینکه اعلام داشته‌اید که تجاوز کرده چه بوده‌است؟ جواب: اشتباه شده، تجاوز صورت نگرفته‌است. سؤال: آیا حاضر به معرفی به پزشکی قانونی هستید؟ جواب: نه خیر نیازی نیست، نمی روم. سؤال: در مورد اظهارات متهم چه می‌گویید؟ جواب: دروغ می‌گوید؛ قبلاً، قبل از نامزدی بوده است. سؤال: چه مدتی است ایشان را می‌شناسید؟ جواب: سه هفته است ایشان را می‌شناسم. پس از درج اظهارات خانم یاد شده، شوهر وی به نام م.م. هم ضمن اعلام رضایت گفته است که شکایتی ندارد. از متهم به نام م.ک. نیز تحقیق گردیده و هنگامیکه مفاد شکایت اولیه برای وی قرائت شده، چنین اظهار کرده است: ... شاکیه چندین بار به مغازه مراجعه و پیشنهاد دوستی داده و من نیز تحریک شدم. سؤال: آیا قبول دارید که وارد اتاق پرو شده‌اید؟ جواب: اشتباه کرده‌ام، ولی مرتکب نشده‌ام. در پایان تحقیقات، شرح دلائل اتهام دائر به ایجاد رابطه نامشروع به اکراه به متهم تفهیم و نامبرده چنین بیان داشته‌است: «تقاضای عفو و بخشش دارم ...» (صفحات 11 و 12 پرونده). ب. ت. ب. امور مذکور و پاره‌ای تحقیقات دیگر سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و حکم قضیه را با اکثریت نسبی آراء طی دادنامۀ شمارۀ 92 – 27 – 1392/04/11 صادر و با این استدلال: «... درخصوص اتهام آقای م.ک. با وکالت ب.ن. دائر به تجاوز و زنای به عنف، موضوع شکایت خانم ه.خ. و آقای م.م. ب. ت. ب. اوراق پرونده و صرفنظر از اعلام گذشت شاکیان خصوصی به جهت فقدان ادلّه اثباتی، ... حکم برائت متهم از اتهام تجاوز به عنف، صادر و اعلام می‌نماید. ولی ب. ت. ب. گزارش و صورتجلسه اولیه ضابطین دادگستری، شکایت اولیه شاکیان، توضیحات متهم در جریان تحقیقات مقدماتی و این دادگاه به شرح منعکس در پرونده و دفاعیات بلاوجه متهم و وکیل و. د. ج. اخیر دادگاه، در نتیجه با احراز بزهکاری نامبرده در حدّ رابطه نامشروع دون زنا به اکره و انطباق عمل ارتکابی با مادۀ 637 قانون مجازات اسلامی، متهم موصوف را به اتهام رابطه نامشروع مادون زنا به تحمل 80 ضربه شلاق تعزیری محکوم می‌نماید. ولی با لحاظ فقدان سابقه کیفری و گذشت شکات خصوصی به استناد مادۀ 46 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 قرار تعلیق اجرای حکم شلاق به مدت سه سال را صادر و اعلام می‌نماید که در صورت ارتکاب جرائم مستوجب کیفر موضوع ماده 54 قانون اخیرالذکر در مدت تعلیق، قرار مزبور لغو و علاوه بر اجرای مجازات جدید، حکم مجازات معلق نیز اجراء خواهد شد ...» یادآور می‌شود که دو نفر از اعضاء محترم دادگاه صادرکننده حکم بر برائت متهم به عنوان رأی اقلیت اعلام نظر کرده‌اند. دادنامه مزبور در تاریخ 1392/05/09 به محکومٌ‌علیه م.ک. ابلاغ شده و آقای ب.ن. به عنوان وکیل رسمی وی به موجب درخواستی که در تاریخ 1392/05/28 تقدیم دادگاه کرده نسبت به رأی صادره معترض و رسیدگی در مقام تجدید نظر را درخواست نموده‌است. با وصول پرونده به دفتر دیوان‌عالی‌کشور و جری اقدامات لازمه در نهایت، رسیدگی به موضوع به این شعبه محول گردیده است. مشروح لایحه سه صفحه‌ای تنظیم شده توسط وکیل ت. ن. خ. در موقع مشاوره و صدور رأی قرائت خواهد شد. رأی شعبه دیوان عالی کشور درخصوص درخواست آقای م.ک. با وکالت ب.ن. مبنی بر تجدیدنظر از آن بخش از دادنامۀ شمارۀ 92 – 27 – 1392/04/11 شعبه اول دادگاه کیفری استان که متضمن محکومیت وی به تحمل 80 ضربه شلاق تعلیقی بابت اتهام موضوع ماده 637 قانون مجازات اسلامی، توجهاً به اوراق پرونده و گزارش عضو ممیز شعبه، اعتراض محکومٌ‌علیه ت. ن. خ. و وکیل مشارٌالیه بشرح لایحه تقدیمی مشعر بر بزهکاری و محکومیت وی و ذکر مطالبی که در مقام دفاع از اتهام بیان کرده که دادگاه کیفری مزبور ب. ت. ب. دلائل اثباتی مبادرت به صدور رأی نموده‌است و چون تشخیص کفایت یا عدم‌کفایت دلیل بر محکومیت، با دادگاه صادرکننده حکم در ماهیت امر است، لذا ایراد فوق ایراد به خدشه در استنباط و خدشه در استدلال بوده و مدلول ماهیتی دارد که قابل امعان‌نظر د. ا. م. از رسیدگی نیست و چون از حیث رعایت اصول دادرسی و تطبیق مورد با قانون و تعیین مجازات هم اشکالی متوجه حکم مرقوم نمی‌باشد، مستنداً به بند (الف) از مادۀ 265 قانون آئین دادرسی، ضمن تأیید آن، سابقه امر را نیز به دادگاه محترم صادرکننده رأی عودت می‌دهد، این رأی قطعی است. شعبه 4 دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار قاسم پناو - سیدحسین بهرامی فهرست خلاصه جریان پرونده شعبه دیوان عالی کشور نقد رأی تقاضای اعاده دادرسی به استناد ایراد در استدلال دادگاه موضوع این پرونده، اتهام تجاوز به عنف و رابطه نامشروع به اکراه است. شاکی در تاریخ معین، به یک مغازه مراجعه و ادعا کرده است که متهم در اتاق پرو به وی تجاوز کرده است. متهم این اتهام را رد کرده و مدعی شده است که شاکی پیش از این به وی ابراز علاقه کرده است. دادگاه کیفری استان پس از بررسی مدارک و اظهارات طرفین، در تاریخ مشخص، با استناد به فقدان ادله اثباتی، حکم بر برائت متهم از اتهام تجاوز به عنف صادر کرد. با این حال، متهم به دلیل رابطه نامشروع به تحمل 80 ضربه شلاق تعزیری محکوم گردید. ب. ت. ب. گذشت شاکیان و عدم سابقه کیفری متهم، اجرای حکم شلاق به مدت سه سال معلق شد. این حکم به مراجع مربوط ابلاغ و درخواست تجدیدنظر صورت گرفت. شعبه دیوان عالی کشور در بررسی تجدیدنظر، حکم دادگاه کیفری را تایید کرده و اعلام نمود که ایرادات مطرح شده د. ا. م. قابل رسیدگی نیست و حکم به قوت خود باقی می‌ماند. این رای قطعی است و به مرجع صادرکننده رای عودت داده می‌شود. تاریخ دادنامه قطعی: 1393/06/29 شماره دادنامه قطعی: --- پیام: تشخیص کفایت یا عدم‌کفایت دلیل بر محکومیت، با دادگاه صادرکننده حکم است و قابل امعان نظر در دیوان عالی کشور نیست و از موارد تجویز اعاده دادرسی محسوب نمی گردد.. رای خلاصه جریان پرونده برابر اعلام مرکز فوریتهای پلیس امنیت اخلاقی شهرستان... مبنی بر وقوع یک فقره بزه منکراتی در خیابان...، بلافاصله عوامل گشت مربوطه در محل حاضر که شخصی به نام آقای م.م. ضمن معرفی خود بیان داشته که همسرش به نام خانم ه.خ. در مورخه 1391/12/15 حوالی ساعت ده الی یازده صبح به مغازه بدلیجات فروش واقع در...، جهت خرید گوشواره مراجعه که مالک مغازه به نام م.ک. مبادرت به بستن درب ورودی مغازه کرده و با مشارٌالیها که داخل اتاق پرو مغازه در حال پرو کردن گوشواره بوده، اقدام به انجام کار ناپسندی نموده‌است. در تحقیقات و معاینه محلی که در محل وقوع جرم به‌ عمل آمده، نتیجه بررسی ‌های انجام شده در خصوص چگونگی موضوع به شرح صورت‌جلسه مورخه 1391/12/17 مامورین کلانتری منعکس است که در قسمتهائی از آن عینا چنین آمده است: «... فردی به هویت م.م. اعلام داشت مالک مغازه به هویت م.ک. درب مغازه را قفل کرده و خانمش که در حال پرو گوشواره در داخل اتاق پرو بوده، مالک مغازه مراجعه کرده و درب اتاق پرو را بسته که به اتفاق مالک مغازه دوربین بررسی شد که همه موارد مشهود بود... الخ (صفحه 1 ). از خانم ه.خ. متولد 1373/10/15 تحقیقات لازم معمول و نام‌برده ضمن اداء توضیح در مورد شکایت خود متذکر شده‌است که از م. فروشنده بدلیجات واقع در... شاکی می‌باشم. به‌دلیل تجاوز به اینجانبه در مغازه‌اش به مورخه 1392/12/15 روز سه‌شنبه؛ اینجانب ساعت 11 صبح برای خرید گوشواره به آنجا رفته بودم که به جز من هم یک نفر در مغازه بود. وقتی آن شخص رفت، در را قفل کرد و به من گفت برو اتاق پرو، گوشواره را پرو کن، بعد او آمد داخل اتاق و درب آن را بست و کلی اذیتم کرد. به من تجاوز جنسی کرد، بعد گفت: من ناموس دارم، خواهر دارم، ولی با وجود این شعارها همه کارها با من انجام داد، تا این‌که این قضیه اتفاق افتاده را روز چهارشنبه به نامزدم گفتم و آمد شکایت کنیم. سوال شده آیا شما باکره هستید؟ اگرنه از چه کسی ازاله بکارت شده‌اید؟ که مشارٌالیها پاسخ منفی داده و گفته است: من باکره نیستم این اتفاق از نامزدم افتاد (صفحه 3 ). از متهم پرونده به هویت م.ک. 30 ساله، تحقیق و نام‌برده در پاسخ به شکایت شکات چنین گفته‌است: «... حدود ساعت 11 صبح خانم خ. تشریف آوردند مغازه به بنده ابراز علاقه کردند که شما را دوست دارم که قبلا هم همچین اتفاقی افتاده بود که من هیچ محلی نگذاشته بودم، آمدند مغازه و گفتند شما را دوست دارم. (صفحه 4 ). متعاقب رسیدگی‌های اولیه و ارجاع پرونده به شعبه اول دادگاه کیفری استان، سلسله اقداماتی در زمینه رسیدگی به موضوع انجام و در این رابطه قاضی کشیک دادگاه مرجوعٌ‌الیه در مورخه 1391/12/18 از خانم ه.خ. تحقیق نموده و طی آن چنین اظهارداشته است: «... من برای دیدن گوشواره وارد مغازه شدم و داشتم نگاه می‌کردم، مشتری در مغازه بود و بعد از این‌که رفت، صاحب مغازه در را بست و من رفته بودم پرو امتحان کنم، اول داخل شد و اذیتم کرد. من هولش می‌دادم، ولی ولم نمی‌کرد.» در ادامه شاکیه ضمن اعلام رضایت چنین بیان داشت: «... من شکایتی ندارم و رضایت می‌دهم، فقط از لحاظ قانونی، متهم پیگیری شود.» سوال: آیا زنا صورت گرفت؟ جواب: نه خیر صورت نگرفت و فقط لباس مرا درآورد و اذیت کرد. سوال: آیا قبلا به مغازه ایشان رفته بودید؟ جواب: بله، برای اولین بار این عمل را انجام داد. سوال: علت اینکه اعلام داشته‌اید که تجاوز کرده چه بوده‌است؟ جواب: اشتباه شده، تجاوز صورت نگرفته‌است. سوال: آیا حاضر به معرفی به پزشکی قانونی هستید؟ جواب: نه خیر نیازی نیست، نمی روم. سوال: در مورد اظهارات متهم چه می‌گویید؟ جواب: دروغ می‌گوید؛ قبلا، قبل از نامزدی بوده است. سوال: چه مدتی است ایشان را می‌شناسید؟ جواب: سه هفته است ایشان را می‌شناسم. پس از درج اظهارات خانم یاد شده، شوهر وی به نام م.م. هم ضمن اعلام رضایت گفته است که شکایتی ندارد. از متهم به نام م.ک. نیز تحقیق گردیده و هنگامی‌که مفاد شکایت اولیه برای وی قرائت شده، چنین اظهار کرده است:... شاکیه چندین بار به مغازه مراجعه و پیشنهاد دوستی داده و من نیز تحریک شدم. سوال: آیا قبول دارید که وارد اتاق پرو شده‌اید؟ جواب: اشتباه کرده‌ام، ولی مرتکب نشده‌ام. در پایان تحقیقات، شرح دلائل اتهام دائر به ایجاد رابطه نامشروع به اکراه به متهم تفهیم و نام‌برده چنین بیان داشته‌است: «تقاضای عفو و بخشش دارم...» (صفحات 11 و 12 پرونده). ب. ت. ب. امور مذکور و پاره‌ای تحقیقات دیگر سرانجام دادگاه ختم رسیدگی را اعلام و حکم قضیه را با اکثریت نسبی آراء طی دادنامه شماره --- - 27 - 1392/04/11 صادر و با این استدلال: «... در خصوص اتهام آقای م.ک. با وکالت ب.ن. دائر به تجاوز و زنای به عنف، موضوع شکایت خانم ه.خ. و آقای م.م. ب. ت. ب. اوراق پرونده و صرف‌نظر از اعلام گذشت شاکیان خصوصی به جهت فقدان ادلّه اثباتی،... حکم برائت متهم از اتهام تجاوز به عنف، صادر و اعلام می‌نماید. ولی ب. ت. ب. گزارش و صورت‌جلسه اولیه ضابطین دادگستری، شکایت اولیه شاکیان، توضیحات متهم در جریان تحقیقات مقدماتی و این دادگاه به شرح منعکس در پرونده و دفاعیات بلاوجه متهم و وکیل و. د. ج. اخیر دادگاه، در نتیجه با احراز بزه‌کاری نام‌برده در حدّ رابطه نامشروع دون زنا به اکره و انطباق عمل ارتکابی با ماده 637 قانون مجازات اسلامی، متهم موصوف را به اتهام رابطه نامشروع مادون زنا به تحمل 80 ضربه شلاق تعزیری محکوم می‌نماید. ولی با لحاظ فقدان سابقه کیفری و گذشت شکات خصوصی به استناد ماده 46 قانون مجازات اسلامی مصوب سال 1392 قرار تعلیق اجرای حکم شلاق به مدت سه سال را صادر و اعلام می‌نماید که در صورت ارتکاب جرائم مستوجب کیفر موضوع ماده 54 قانون اخیرالذکر در مدت تعلیق، قرار مزبور لغو و علاوه بر اجرای مجازات جدید، حکم مجازات معلق نیز اجراء خواهد شد...» یادآور می‌شود که دو نفر از اعضاء محترم دادگاه صادرکننده حکم بر برائت متهم به عنوان رای اقلیت اعلام نظر کرده‌اند. دادنامه مزبور در تاریخ 1392/05/09 به محکومٌ‌علیه م.ک. ابلاغ شده و آقای ب.ن. به عنوان وکیل رسمی وی به موجب درخواستی که در تاریخ 1392/05/28 تقدیم دادگاه کرده نسبت به رای صادره معترض و رسیدگی در مقام تجدید نظر را درخواست نموده‌است. با وصول پرونده به دفتر دیوان‌عالی‌کشور و جری اقدامات لازمه در نهایت، رسیدگی به موضوع به این شعبه محول گردیده است. مشروح لایحه سه صفحه‌ای تنظیم شده توسط وکیل ت. ن. خ. در موقع مشاوره و صدور رای قرائت خواهد شد. رای شعبه دیوان عالی کشور در خصوص درخواست آقای م.ک. با وکالت ب.ن. مبنی بر تجدیدنظر از آن بخش از دادنامه شماره --- - 27 - 1392/04/11 شعبه اول دادگاه کیفری استان که متضمن محکومیت وی به تحمل 80 ضربه شلاق تعلیقی بابت اتهام موضوع ماده 637 قانون مجازات اسلامی، توجها به اوراق پرونده و گزارش عضو ممیز شعبه، اعتراض محکومٌ‌علیه ت. ن. خ. و وکیل مشارٌالیه به شرح لایحه تقدیمی مشعر بر بزه‌کاری و محکومیت وی و ذکر مطالبی که در مقام دفاع از اتهام بیان کرده که دادگاه کیفری مزبور ب. ت. ب. دلائل اثباتی مبادرت به صدور رای نموده‌است و چون تشخیص کفایت یا عدم‌کفایت دلیل بر محکومیت، با دادگاه صادرکننده حکم در ماهیت امر است، لذا ایراد فوق ایراد به خدشه در استنباط و خدشه در استدلال بوده و مدلول ماهیتی دارد که قابل امعان‌نظر د. ا. م. از رسیدگی نیست و چون از حیث رعایت اصول دادرسی و تطبیق مورد با قانون و تعیین مجازات هم اشکالی متوجه حکم مرقوم نمی‌باشد، مستندا به بند (الف) از ماده 265 قانون آیین دادرسی، ضمن تایید آن، سابقه امر را نیز به دادگاه محترم صادرکننده رای عودت می‌دهد، این رای قطعی است. شعبه --- دیوان عالی کشور - رئیس و مستشار